15 Câu 6: Hoạt động mang tính chất chấp hành và điều hành được thể hiện bởi cơ quan hành chính nhà nước?Câu 7: Nêu ví dụ về 1 quan hệ pháp luật hành chính và chỉ ra chủ thể của quan hệ
Trang 1MỘT SỐ CÂU HỎI ÔN THI MÔN PHÁP LUẬT ĐẠI
CƯƠNG
Mục lục
Chương 1: Lý luận chung về Nhà nước 1
Câu 2: Tại sao nhà nước là một hiện tượng lịch sử? 1
Câu 3: Nhà nước không tồn tại trong mọi hình thái Kinh Tế- Xã Hội có giai cấp Đúng or Sai? Vì sao? 1 Câu 4: Trình bày hình thức chính thể của nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam? 2
Câu 5: Trình bày hình thức cấu trúc của nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam? 2
Câu 6: Trình bày các bộ phận và vai trò của từng bộ phận trong hệ thống chính trị ở Việt Nam? 3
Câu 7: Cơ quan nhà nước HVTC có phải cơ quan nhà nước không? 3
Câu 8: Chức năng của Nhà nước là sản phẩm thuần túy mang tính chủ quan của giai cấp thống trị Đúng or Sai? Phân tích?Câu 9: Phân biệt quyền lực xã hội và quyền lực nhà nước? 4
Câu 10: Phân tích mối quan hệ giữa Nhà nước và Pháp luật? 5
Chương 2: Nguồn gốc, bản chất, chức năng của pháp luật 6
Câu 1: Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự do nhà nước thừa nhận ( hay nhà nước đặt ra ) Đúng or Sai? Giải thích? 6
Câu 2: Tại sao nói pháp luật là một hiện tượng lịch sử? 6
Câu 3: Tại sao pháp luật mang tính quy phạm phổ biến Tính quy phạm phổ biến của pháp luật được thể hiện như thế nào? 7
Câu 4: Tại sao pháp luật là công cụ quan trọng nhất để điều chỉnh các quan hệ xã hội?Câu 5: Tại sao pháp luật mang tính giai cấp Tính giai cấp được thể hiện như thế nào? 7
Câu 6: Tại sao pháp luật mang tính xã hội? Tính xã hội được thể hiện như thế nào? 8
Câu 7: Phân tích chức năng của pháp luật? 8
Câu 8: Phân tích mối quan hệ giữa nhà nước và pháp luật? 10
Câu 9: Có phải mọi quan hệ xã hội đều được điều chỉnh bằng quan hệ pháp luật không? Vì sao? ko 10
Câu 10: Vì sao nói Nhà nước CH XHCN Việt Nam giữ vai trò trung tâm trong hệ thống chính trị? 10
Câu 11: Phân biệt pháp luật với đạo đức và các tín điều tôn giáo? 10
Chương 3: Quy phạm pháp luật và quan hệ pháp luật 12
Câu 1: Nêu cấu trúc của 1 quy phạm pháp luật thông thường? 12
Câu 2: Mọi quy phạm pháp luật đều được cấu tạo từ 3 bộ phận: giả định, quy định, chế tài Đúng or Sai? Giải thích? sai 12
Câu 3: Tại sao Nhà nước là chủ thể đặc biệt của quan hệ pháp luật? 12
Trang 2Câu 4: Người đại diện của pháp nhân khi tham gia quan hệ pháp luật có phải là chủ thể của quan hệ
pháp luật đó không? 12
Câu 5: Tại sao khi tham gia quan hệ pháp luật chủ thể quan hệ pháp luật phải có năng lực hành vi? 12
Câu 6: Tại sao khi tham gia quan hệ pháp luật chủ thể quan hệ pháp luật phải có năng lực chủ thể? 13
Câu 7: Năng lực pháp luật và năng lực hành vi xuất hiện cùng một lúc Đúng or Sai? 13
Câu 8: Nêu mối quan hệ giữa quan hệ pháp luật và quan hệ xã hội? 13
Câu 9: Phân biệt quy phạm pháp luật với các quy phạm xã hội khác? 13
Câu 10: Quan hệ pháp luật là hình thức pháp lí của quan hệ xã hội Giải thích? đúng 14
Câu 11: 1 chủ thể không có tư cách pháp nhân có thể trở thành chủ thể trực tiếp tham gia quan hệ pháp luật ko? Vì sao? 14
Câu 12: Phân biệt bộ phận chế tài của quan hệ pháp luật với trách nhiệm pháp lí? 14
Câu 13: Có phải bao giờ quan hệ pháp luật cũng được xắp xếp theo trình tự giả định, quy định, chế tài? 14
Câu 14: Vì sao quan hệ pháp luật là hình thức pháp lí của quan hệ xã hội? 14
Câu 15: Phân tích mối quan hệ giữa pháp luật với quan hệ xã hội? Câu 16: Để trở thành chủ thể trực tiếp của quan hệ pháp luật, cá nhân cần có điều kiện j? Tại sao? 14
Câu 17: Nếu không có năng lực hành vi cá nhân có thể trở thành chủ thể của quan hệ pháp luật ko? Vì sao? 14
Câu 18: Ví dụ về một sự kiện pháp lí? Giải thích vì sao nó là sự kiện pháp lí? 14
Chương 4: Hệ thống pháp luật 15
Câu 1: Trình bày các hình thức pháp luật trong lịch sử? Câu 2: Phân biệt luật hiến pháp và hiến pháp? 15
Câu 3: Những phương pháp điều chỉnh đặc thù của luật hành chính? Giải thích tại sao đó lại là phương pháp điều chỉnh đặc thù?Câu 4: Những phương pháp điều chỉnh đặc thù của luật dân sự? Giải thích tại sao đó lại là phương pháp điều chỉnh đặc thù? Câu 5: Hoạt động quản lí Nhà nước chỉ được thực hiện bởi cơ quan quản lí Nhà nước Đúng or Sai? Vì sao? 15
Câu 6: Hoạt động mang tính chất chấp hành và điều hành được thể hiện bởi cơ quan hành chính nhà nước?Câu 7: Nêu ví dụ về 1 quan hệ pháp luật hành chính và chỉ ra chủ thể của quan hệ pháp luật hành chính đó? 15
Câu 8: Nêu ví dụ về 1 quan hệ pháp luật dân sự và chỉ ra chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự đó? 15
Trang 3Chương 1: Lý luận chung về Nhà nước Câu 2: Tại sao nhà nước là một hiện tượng lịch sử?
_Trả lời_
-Nhà nước là 1 hiện tượng lịch sử vì:
+ Định nghĩa: Nhà nước là sản phẩm của cuộc đấu tranh giai cấp, xuất hiện từ khi loài người có sự phân hóa thành các giai cấp đối kháng, là bộ máy do giai cấp nắm được quyền thống trị về kinh tế, chính trị, xã hội lập nên để điều hành toàn bộ hoạt động của toàn bộ xã hội, trong một nước với mục đích là bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trị
+Nhà nước không phải là sản phẩm của tư nhiên, là một hiện tượng lịch sử vì nó
có quá trình phát sinh, phát triển và tiêu vong
Phát sinh: Dựa trên 2 điều kiện:
*Điều kiện về kinh tế: xuất hiện chế độ tư hữu tư nhân về tư liệu sản xuất
*Điều kiện về xã hội: xã hội xuất hiện các giai cấp đối kháng và mâu thuẫn giữa các giai cấp không thể điều hòa được
*Sự phát triển: Trải qua các kiểu nhà nước tương ứng với các hình thái kinh tế xã hội khác nhau :
+Nhà nước chủ nô
+Nhà nước phong kiến
+Nhà nước tư sản
+Nhà nước xã hội chủ nghĩa
-Sự tiêu vong: Nhà nước không tồn tại vĩnh viễn mà sẽ tiêu vong khi xã hội không còn mâu thuẫn đối kháng cả về kinh tế và chính trị, dự đoán đó là ở hình thái kinh
tế xã hội cộng sản chủ nghĩa
Câu 3: Nhà nước không tồn tại trong mọi hình thái Kinh Tế- Xã Hội có giai cấp Đúng or Sai? Vì sao?
_Trả lời_
Trang 4Sai Vì Nhà nước tồn tại trong mọi hình thái kinh tế xã hội có giai cấp vì khi đó tồn tại các mâu thuẫn không thể điều hòa được giữa những giai cấp Là điều kiện để Nhà nước ra đời và tồn tại
Câu 4: Trình bày hình thức chính thể của nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam?
_Trả lời_
Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mang nhiều dấu ấn của chính thể cộng hòa Đại Nghị (Cộng hòa dân chủ) Chính thể cộng hòa là hình thức chính thể trong đó quyền lực tối cao của Nhà nước thuộc về 1 cơ quan do nhân dân bầu ra theo một nhiệm kì nhất định Ở Việt Nam cơ quan đó chính là Quốc Hội
Câu 5: Trình bày hình thức cấu trúc của nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam?
-Anwer_
Hình thức cấu trúc của nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước đơn nhất
Nhà nước đơn nhất gồm 6 đặc điểm:
Hiến pháp duy nhất, các quan điểm trong hiến pháp có hiệu lực trên toàn lãnh thổ
Có hệ thống pháp luật thống nhất Các cơ quan Nhà nước địa phương có trách nhiệm tổ chức thực hiện các VB pháp luật do cơ quan trung ương ban hành, có quyền ban hành các VB pháp luật phù hợp với VB pháp luật của cấp trên
Có lãnh thổ toàn vẹn, thống nhất được phân chia thành các đơn vị hành chính lãnh thổ
Có một quốc tịch, không một lãnh thổ trực thuộc nào có quyền đặt ra quốc tịch riêng
Có 1 hệ thống các cơ quan trung ương:Nguyên thủ quốc gia, Chính Phủ, Nghị Viện
có thẩm quyền pháp lí
Hệ thống Tòa Án thực hiện hoạt động xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật Nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam
Trang 5Ở Việt Nam : hệ thống cơ quan nhà nước thống nhất từ trung ương đến địa
phương
Bộ máy Nhà nước :
Cơ quan quyền lực Nhà nước (Quốc Hội, Hội Đồng Nhân Dân các cấp)
Cơ quan hành chính Nhà nước (Chính Phủ, Các Bộ, UBND các cấp)
Cơ quan kiểm sát, xét xử (Tòa Án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, viện kiểm sát và các tòa án ở địa phương)
Câu 6: Trình bày các bộ phận và vai trò của từng bộ phận trong hệ thống chính trị ở Việt Nam?
_Trả lời_
Hệ thống chính trị: là một cơ cấu bao gồm Nhà nước, các Đảng phái, các tổ chức chính trị xã hội tồn tại và hoạt động trong khuôn khổ của pháp luật, hiện hành được chế định theo tư tưởng của giai cấp cầm quyền nhằm tác động vào các quá trình kinh tế, xã hội với mục đích duy trì và phát triển xã hội đó
Hệ thống chính trị ở Việt Nam: 3 bộ phận
Đảng cộng sản Việt Nam: là bộ phận hạt nhân quan trọng trong hệ thống chính trị, giữ vai trò lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội
Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: là trung tâm của hệ thống chính trị
và giữ vai trò quyết định trong hệ thống chính trị Nó quyết định sự ra đời, bản chất của hệ thống chính trị cũng như vai trò của từng bộ phận trong hệ thống chính trị Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên (Công Đoàn, Hội Nông Dân Việt Nam, Đoàn thanh niên cộng sản việt nam, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam là
cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, thông qua đó thực hiện quyền làm chủ của nhân dân
Câu 7: Cơ quan nhà nước HVTC có phải cơ quan nhà nước không?
_Anwer_
Cơ quan Nhà nước là bộ phận cấu thành của bộ máy Nhà nước, có tính độc lập tương đối về tổ chức-cơ cấu, có thẩm quyền và được thành lập theo quy định của
Trang 6pháp luật, nhân danh Nhà nước thực hiện những nhiệm vụ và chức năng của Nhà nước bằng những hình thức và phương pháp do pháp luật quy định
HVTC không phải cơ quan Nhà nước vì cơ quan Nhà nước phải có các đặc điểm :
4 đặc điểm
Được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật
Các cơ quan Nhà nước đều có thẩm quyền được Pháp luật quy định chặt chẽ, được quyền ban hành những văn bản quy phạm pháp luật nhất định có hiệu lực thi hành đối với cơ quan, tổ chức khác hoặc mọi công dân trong phạm vi lãnh thổ hoặc ngành, lĩnh vực cơ quan đó phụ trách
Không trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất trong xã hội nhưng có tác động quan trọng đối với quá trình đó
Các cá nhân đảm nhiệm chức trách trong cơ quan Nhà nước phải là công dân Việt Nam
HVTC không có đặc điểm (2) HVTC là đơn vị sự nghiệp
Câu 8: Chức năng của Nhà nước là sản phẩm thuần túy mang tính chủ quan của giai cấp thống trị Đúng or Sai? Phân tích?Câu 9: Phân biệt quyền lực xã hội và quyền lực nhà nước?
_Trả lời_
Quyền lực Nhà nước được thực hiện bằng bộ máy nhà nước là các cơ quan, là công
cụ của chính trị Nhà nước thể hiện một cách tập trung quyền lực chính trị Thông qua Nhà nước, quyền lực chính trị vốn thuộc bộ phận dân cư trở thành 1 quyền lực công đối với toàn xã hội, vì Nhà nước là người đại diện chính thức của toàn xã hội, nhân danh xã hội để điều hành, quản lý, sai khiến toàn xã hội Tại nước ta theo quy định của Hiến Pháp 1992 tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức Nội dung thực hiện quyền lực của mình thông qua Quốc Hội,hội đồng nhân dân các cấp
và bằng các biện pháp dân chủ trực tiếp Quyền lực Nhà nước có những đặc điểm
cơ bản sau:
Luôn gắn liền với chính quyền Nhà nước
Trang 7Được phân thành các quyền hành pháp, lập pháp, tư pháp
Do giai cấp hoặc liên minh các giai cấp thống trị xã hội tổ chức và thực hiện
Được đảm bảo thực hiện bằng bộ máy cưỡng chế Nhà nước
Quyền lực xã hội: khả năng chi phối và điều khiển xã hội được hình thành trên cơ
sở các quy tắc đạo đức, phong tục, tập quán, nghi lễ tôn giáo và thừa nhận quyền
uy của người đứng đầu Quyền lực xã hội bao gồm nhiều loại hình (quyền lực nhà nước, quyền lực của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội
và các tập hợp quần chúng, quyền lực của cộng đồng dân cư của các tổ chức tôn giáo, của dư luận xã hội)
Trong Nhà nước xã hội chủ nghĩa, Quyền lực Nhà nước và Quyền lực xã hội luôn luôn thống nhất với nhau
Câu 10: Phân tích mối quan hệ giữa Nhà nước và Pháp luật?
Trang 8Chương 2: Nguồn gốc, bản chất, chức năng của pháp luật
Câu 1: Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự do nhà nước thừa nhận ( hay nhà nước đặt ra ) Đúng or Sai? Giải thích?
_Trả lời_
Đúng Vì có 2 con đường hình thành pháp luật:
Nhà nước duy trì những phong tục tập quán sẵn có, bổ sung, sửa đổi nội dung cho phù hợp và nâng chúng lên thành những quy tắc xử sự chung và bảo đảm cho
chúng được thực hiện
Nhà nước ban hành các quy tắc xử sự mới và bảo đảm cho chúng được thực hiện
Câu 2: Tại sao nói pháp luật là một hiện tượng lịch sử?
_Trả lời_
Cũng giống như Nhà nước, pháp luật là một hiện tượng lịch sử vì nó cũng có quá trình phát sinh, phát triển và tiêu vong
+Những nguyên nhân dẫn đến sự ra đời của Nhà nước cũng là những nguyên nhân làm pháp luật ra đời vì Nhà nước cần pháp luật để quản lí xã hội Đó là các điều kiện về kinh tế và xã hội:
Về kinh tế: Xuất hiện chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất
Về xã hội: Xã hội có sự phân hóa thành các giai cấp đối kháng, xuất hiện các mâu thuẫn đấu tranh giữa các giai cấp
Pháp luật dù được hình thành do sự thừa nhận một số tập quán có sẵn trong xã hội hay do Nhà nước đặt ra thì cũng đều nhằm giúp Nhà nước quản lí xã hội, vì vậy khi Nhà nước tồn tại thì pháp luật còn tồn tại Tương ứng với mỗi giai đoạn phát triển của xã hội, mỗi hình thái kinh tế xã hội khác nhau lại có các kiểu pháp luật khác nhau:
Kiểu pháp luật chủ nô
Kiểu pháp luật phong kiến
Kiểu pháp luật tư sản
Trang 9Kiểu pháp luật xã hội chủ nghĩa
Khi xã hội không có nhà nước thì pháp luật cũng không còn tồn tại và biến mất, đó
là ở hình thái kinh tế xã hội cộng sản nguyên thủy
Câu 3: Tại sao pháp luật mang tính quy phạm phổ biến Tính quy phạm phổ biến của pháp luật được thể hiện như thế nào?
_Trả lời_
Pháp luật mang tính quy phạm phổ biến vì:
- Nhà nước là tổ chức quyền lực công đặc biệt quyền lực của Nhà nước bao trùm lên toàn bộ lãnh thổ quốc gia Pháp luật lại do Nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận và được bảo đảm thực hiện
Tính quy phạm phổ biến của pháp luật được thể hiện:
+Pháp luật có hiệu lực trên toàn bộ lãnh thổ của một quốc gia
+Pháp luật điều chỉnh mọi lĩnh vực của đời sống xã hội (các lĩnh vực bao gồm các nhóm lớn như: kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, đất đai, hôn nhân, gia đình )
+Pháp luật là hệ thống những quy tắc xử sự chung, là khuôn mẫu, mô hình xử sự cho tất cả các chủ thể trong xã hội, điều chỉnh mọi hành vi của các chủ thể trong xã hội
Câu 4: Tại sao pháp luật là công cụ quan trọng nhất để điều chỉnh các quan
hệ xã hội?Câu 5: Tại sao pháp luật mang tính giai cấp Tính giai cấp được thể hiện như thế nào?
_Trả lời_
*Pháp luật mang tính giai cấp vì:
+Pháp luật do nhà nước đặt ra, Nhà nước là bộ máy nằm trong tay giai cấp thống trị, là công cụ duy trì quyền thống trị, hướng tới bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị
*Biểu hiện của tính giai cấp:
Pháp luật là sự thể hiện ý chí của giai cấp thống trị ( thông qua VBPL )
Trang 10Khi điều chỉnh các quan hệ xã hội, pháp luật bao giờ cũng điều chỉnh theo hướng
có lợi cho giai cấp thống trị nhằm bảo vệ và củng cố địa vị của giai cấp mình
(+giáo trình trang 87)
Câu 6: Tại sao pháp luật mang tính xã hội? Tính xã hội được thể hiện như thế nào?
_Trả lời_
Pháp luật mang tính xã hội vì:
Pháp luật do Nhà nước đặt ra, Nhà nước là đại diện chính thức của toàn xã hội Pháp luật ra đời do nhu cầu của xã hội, giúp Nhà nước quản lí, điều hành xã hội Biểu hiện của tính xã hội:
Là loại công cụ quan trọng nhất mà Nhà nước nào cũng sử dụng để thực hiện các chức năng của mình nhằm duy trì trật tự xã hội
Pháp luật phản ánh, bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị song tùy thuộc hoàn cảnh lịch sử, dù ít hay nhiều pháp luật còn thể hiện ý chí và lợi ích của các giai cấp tầng lớp khác trong xã hội
Ví dụ: Pháp luật tư sản giai đoạn đầu sau khi cách mạng tư sản thắng lợi, bên cạnh việc thể hiện ý chí của giai cấp tư sản còn thể hiện nguyện vọng dân chủ và lợi ích của nhiều tầng lớp khác trong xã hội
Pháp luật xã hội chủ nghĩa cũng vậy, bên cạnh việc thể hiện ý chí của giai cấp công nhân va nhân dân lao động thì trong những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của mỗi thời kỳ lịch sử cũng phải tính đến ý chí và lợi ích của các tầng lớp khác
Câu 7: Phân tích chức năng của pháp luật?
_Anwer_
Chức năng của pháp luật là những phương diện, những mặt hoạt động chủ yếu của pháp luật, thể hiện bản chất và giá trị xã hội của pháp luật
*2 chức năng của pháp luật: