Giáo trình phân tích dữ liệu trong kinh doanh

Dfr li~u dinh tinh c6 thS duqc thµc hi~n thong qua cac bang phan phf>i tfrn sf> ho~c theo d6 thj minh h9a , ma khong phai tinh toan cac tri sf> nhu tri trung binh, trung vi, d9 phan tan

TS NGUYEN NGQC HIEN (Chu bien)

NHA XUAT BA.N DAI HOC CONG NGHIEP

THANH PHO HO CHI MINH

L0IM0DAU

Trong b6i canh Vi~t Nam dang xay dlJtlg h<)i nMp sau r<)ng vao nSn kinh tS thS gim, qmh tranh tren thi tnrcmg ngay cang gay giit han, d&n dSn cong tac tiSp thi ngay cang tra nen quan tr9ng han OS c6 thS qmh tranh c6 hi~u qua, nha quan ly ccln phai c6 thong tin vS khach hang, vS thi tnrcmg Va ccln phai dua ra nhfrng quySt djnh t6t d6i v6i vi~c ban hang,

~ung ung san ph~m, gia thanh, quang cao, khuySn mai, h~ th6ng phan ph6i

va nhiSu ySu t6 khac Doanh nghi~p hiSu khong dung vS khach hang c6 thS d&n dSn sai lclm nghiem tn;mg, bai vi nhung d6i thu qmh tranh hiSu r5 khach hang han va dua ra nhfrng quySt dinh t6t han, c6 thS danh mftt khach hang

OS lam duqc diSu d6 chung ta dn phai thu th~p thong tin tu khach hang va xu Jy dfr li~u nghien ct'ru Phan tich dfr li~u khong phai chi la su

dvng m<)t each may m6c cac ky thu~t th6ng ke dan thucln dS c6 kSt lu~n la chftp nh~n hay bac bo m<)t gia thuySt nao d6, hay xay d lJtlg m<)t mo hinh di~n ta m6i lien h~ gifra cac ySu t6 dang nghien ct'ru; ma la m<)t ngh~ thu~t lam cho dfr li~u tra thanh chung cu th6ng ke c6 co s6 cho vi~c hiSu biSt, gia tang tri thuc va ra quySt dinh Phan tich du li~u phai duqc v~n dvng trong m6i lien M ch?t che v6i cac giai do;;m khac cua qua trinh nghien cuu

la phai tham gia vao qua trinh nghien cuu ngay tu dfiu, theo m<)t quy trinh tucln tµ tu mvc dich nghien ct'ru dSn triSn khai, xu ly, phan tich va cu6i cimg la bao cao kSt qua nghien ct'ru

Giao trinh nay la m<)t tai li~u b6 ich giup sinh vien c6 thS tµ nghien

cuu vS phan tich du li~u trong kinh doanh, cilng nhu nhfrng nguai dang lam vi~c t~i cac co quan va cong ty c6 nhu du cong vi~c la phai XU ly nhiSu s6 li~u phvc vv m\}c dich nghien ct'ru nao d6 N <)i dung cua giao trinh nay duqc bien so~n du6i g6c d<) chu tnmg ky nang thµc hanh, hu6ng d~n

ti mi nguai d9c giup nguai d9c c6 thS W nghien c(ru va niim duqc nhfrng n<)i dung c6t loi nhftt

N<)i dung giao trinh nay bao g6m: Thu 1: Cac khai ni~m co ban Thu 2: Phan lo~i du li~u, ma boa nh~p li~u vao cac phfn m~m ung dvng

Thu 3: Cac cong C\l th6ng ke mo ta thuong su d\lng Thu 4: Xu ly va phan tich m6i quan h~ giua cac ySu t6 dinh tinh va dinh luqng Trong m6i chuang d~u c6 vi d\l minh ho~ cung v6i du li~u dS nguai d9c tµ thµc hanh M6i chu~g dSu c6 hu6ng d~n bing hinh anh each thuc thµc hi~n cac ky nang va phuong phap phan tich xu ly Du li~u duqc su d\lng trong giao trinh nay se 1uqc c~p nh~t len website: https:/lbit.lyldata_ptdlkd, nguai dQC c6 thS tai vs dS thµc hanh l~i cac vi d\1 va cac bai t~p thµc hanh

Giao trinh nay c6 thS dung lam tai li~u hQc t~p va tham khao cho cac nganh dao t~o v~ Quan tri, Marketing va cac nganh kinh tS - xa h9i khac c6 lien quan Chung toi hy VQng dng giao trinh nay la m9t d.m nang thiSt thµc giup ich cho cong vi~c xu ly sf> li~u cua nhung nguai lam cong

Trong qua trinh bien so~n, chic chin khong tranh khoi cac sai sot, chung toi r~t mong nh~n duqc y kiSn dong g6p cua b~n dQc N goai ra, chung toi s~n sang trq giup b~n d9c khi g~p kh6 khan, vu6ng mic trong qua trinh hQC t~p va nghien CUU

Chung toi se tra lai thu cua b?n d9c MQi y kiSn xin gui vs dia chi: Lftu 3 - Nha D, Khoa Quan tri Kinh doanh, Truong D~i h9c Cong nghi~p

TP H6 Chi Minh S6 12 NguySn Van Bao, phuong 4, qu~n Go V~p, Tp H6 Chi Minh Website: http://fba.iuh.edu.vn/vi/

Ho~c qua dia chi email: nguyenngochien.qn@iuh.edu.vn (NguySn Ng9c.HiSn); hatrongquang@iuh.edu.vn (Ha Tr9ng Quang)

Tran tr9ng!

Nh6m tac gia bien SO?fl

Ml}C Ll}C CHI TIET

CHUONG 1: GIOI THIEU VE PHAN TICH DU LIEU TRONG

KINHDOANH

1.1 Gi6i thi~u 2

1.2 Du li~u, thong tin va kien thuc 3

1.3 Phan lo<;1i du li~u 3

1.3 1 Du li~u dinh tinh 4

1.3.2 Du li~u dinh lm;mg 5

1.4 Thu th~p du li~u 6

1.5 Cac giai do<;1n cua nghien cuu thvc nghi~m 8

1.5.1 Tu tham do dSn ly thuySt 8

1.5.2 Tu ly thuySt dSn mo hinh nghien cuu 10

1.5.3 Tir mo hinh dSn kinh doanh thong minh 14

1.6 Quy trinh thvc hi~n nghien cuu 16

1.7 D<;10 due trong nghien cuu kinh doanh 19

1.8 Tom tit chuang 1 20

1.9 Cau hoi on t~p 21

CHUONG 2: THANG DOV A UNG Dl)NG PHAN MEM XU LY DU LIEU 2.1 Gi6i thi~u : 23

2.2 Phan lo<;1i thang do theo do luong ···:··· 23

2.2.1 Thang do dinh danh (Nominal Scale) 24

2.2.2 Thang do thu b~c (Ordinal Scale) 25

2.2.3 Thang do khoang each (Interval Scale) 28

2.2.4 Thang do ty 1~ (Ratio Scale) 31

2.3 Phan lo<;1i thang do theo s6 bi~u hi~n va d<) chinh xac 32

2.3.1 Thang do nhi phan (Binary Variable, Dummy) 33

2.3.2 Thang do da b<)i (Polychotomous variable) 33

2.3.3 Thang do dinh lm;mg rai r<;1c 33

2.3.4 Thang do dinh lm;mg lien t\lC 34

2.4 Gi6i thi~u v8 phftn m8m th6ng ke SPSS ' 34

2.4.1 Sa luge v~ SPSS 34

2.4.2 T~o file dfr li~u 37

2.4.3 NMp li~u trong SPSS 42

2.4.4 Ma h6a l~i bi Sn 43

2.4.5 Xu ly cau hoi ch9n nhi~u tra lai 44

2.4.6 T~o biSn m6i b~ng Compute trong SPSS 51

2.4.7 Luu t~p tin du li~u 52

2.4.8 Lam s~ch dfr li~u _ 53

2.5 T6m t~t chuang 2 55

2.6 Cau hoi 6n t~p 56

2.7 Bai t~p thvc hanh 57

CHVdNG 3: THONG KE MO TA 3.1 Gi6i thi~u 62

3.2 Th6ng ke m6 ta dan biSn 64

3.2.1 Bang phan ph6i tfrn s6 64

3.2.2 06 thj 68

3.2.3 Tom t~t ph6 biSn- Do lucmg trong th6ng ke m6 ta dan biSn 81

3.2.4 Vi d1;1 thvc hanh 95

3.3 Th6ng ke mo ta hai biSn 104

3.3.1 Gi6i thi~u 104

3.3.2 Tuang quan gifra 2 biSn dinh tinh 104

3.3.3 Tuang quan gifra 2 biSn dinh lugng 122

3.4 T6m t~t chuang 3 131

3.5 Cau hoi 6n t~p 132

3.6 Bai t~p thvc hanh 135

CHVdNG 4: CHON MA.U TRONG NGHIEN CUU 4.1 Gi6i thi~u 137

4.2 Ly do ch9n m~u 137

4.3 Cac khai ni~m trong ch9n mfiu ···:··· 138

4.4 Cac ky thu~t ch9n m~u 139

4.4.1 Ch9n mfiu xac su~t 140

4.4.2 Ch9n mfru phi xac suk 142

4.5 Kich thu6c mfru 143

4.5.1 Cac yeu du khi ch9n mfru nghien cuu 143

4.5.2 Xac dinh ca mfru theo uac luQ'llg t6ng thS 144

4.6 Tom tit chuong 4 146

4.7 Cau hoi on t~p 146

CHUONG 5: KIEM 0JNH GIA THUYET 5.1 Gioi thi~u 149

5.2 Gia thuySt "khong" (Ho) va gia thuySt thay thS (H 1) 149

5 .3 Cac lo?i 16i khi dua ra quySt dinh (Types of Errors) 151

5.4 Muc y nghia th6ng ke (Statistical significance) 152

5.5 KiSm dinh gia thuySt va khoang tin c~y 153

5.5 1 KiSm dinh gia thuySt 153

5.5.2 Khoang tin c~y (U 6c luQ'llg khoang) 155

5.6 KiSm dinh phan-ph6i chufrn (test for normal distribution) 155

5.7 Tinh toan kiSm dinh th6ng ke Chi-square 157

5.8 KiSm dinh Chi-square trong SPSS 159

5.9 KiSm dinh trong truong hqp du li~u thu tµ 160

5.10 KiSm dinh gia thuySt lien quan dSn trung binh 162

5.10.1 KiSm dinh trung binh hai mfru ph\l thu(k (Paired t test) 163

5.10.2 KiSm dinh trung binh hai mfru d(k l~p (Independent -sample t test) 165

5 10 3 Ki Sm dinh trung binh cua bi Sn nhiSu hon 2 mfru (One-Way ANOVA) 169

5.11 Tom tit chuong 5 175

5.12 Cau hoi on t~p 176

5.13 Bai t~p thµc hanh 176

CHUONG 6: PHAN TICH 00 TIN CAY CUA THANG 00 6.1 Giai thi~u 181

6.2 Thang do va d9 tin c~y thang do 181

6.3 Phan bi~t d9 tin c~y va gia tri cua thang do 184

6.4 KiSm dinh d9 tin c~y b~ng h~ s6 Cronbach's Alpha 186

6.5 M<)t s6 luu y sau khi thµc hi~n kiSm dinh d<) tin C?Y bing M

s6 Cronbach's Alpha 188

6.6 Ap d\lng cong C\l phftn mSm tinh toan 188

6.6.1 Ap d\lng phftn mSm SPSS tinh toan d<) tin C?Y cua thang do 188

6.6.2 Ap d\lng phfin mSm Excel tinh toan d<) tin C?Y cua thang do 191

6.7 Tom tilt chuong 6 192

6.8 Cau hoi on t?p 193

6.9 Bai t?p thµc hanh 193

CHUONG 7: PHAN TICH NHAN TO KHAM PHA 194

7 1 Gi6i thi~u chung 195

7.2 Phan tich nhan t6 kham pha : 195

7.3 Tuong quan tuy~n tinh Pearson 196

7.4 Xac dinh tinh phu hqp va xem xet m6i quan h~ gifra cac bi~n do luang 197

7.4.1 Chi s6 th6ng ke KMO (Kaiser-Meyer-Olkin Statistic) 197

7.4.2 KiSm dinh Bartlett's (Bartlett's Test of Sphericity) 200

7.5 Phuong phap rut trich nhan t6 va s6 luQ'llg cac nhan t6 duqc rut trich 201

7.5.1 Phuong phap rut trich nhan t6 201

7.5.2 Xac dinh s6 luQ'llg cac nhan t6 duqc rut trich 202

7.6 Xoay nhan t6 (Factor Rotation) 202

7 7 H~ s6 tai nhan t6 (Factor loading) 204

7.8 Tinh toan nhan s6 (factor score) 206

7 9 Ap d\lng thµc hi~n phan tich nhan t6 bing SPSS 207

7.10 Tom tilt chuong 7 215

7.11 Cau hoi on t?p - ' 216

7.12 Bai t~p thµc hanh 217

CHUONG 8: MO HINH HOI QUY TUYEN TINH DON BIEN VA HOI QUY TUYEN TiNH B()I 8.1 Gi6i thi~u 219

8.2 Mo hinh h6i quy tuy~n tinh 219

8.3 Mo hinh h6i quy tuySn tinh dcm 220

8.3.1 V 6c luqng mo hinh h6i quy tuySn tinh b~ng phucmg phap binh phucmg nho nhftt (OLS - Ordinary Least Squares) 222

8.3.2 Muc d9 giai thich cua mo hinh h6i quy: H~ s6 xac dinh R2 226

8.3.3 Y nghia th6ng ke cua mo hinh h6i quy va tung tham s6 trong mo hinh 230

8.3.4 Xay dµng cac khoang tin c~y cua cac tham s6 mo hinh va dµ doan 233

8.4 Mo hinh h6i quy tuySn tinh b(:>i 236

8.4.1 V 6c luqng mo hinh h6i quy tuySn tinh b(:>i b~ng phucmg phap binh phucmg nho nhftt (OLS - Ordinary Least Squares) 23 8 8.4.2 BiSn gia trong mo hinh h6i quy (Dummy variable) 241

8.5 Cac gia dinh cua mo hinh h6i quy u6c luqng b~ng OLS 248

8.5.1 Phan ph6i chufrn cua ph~n du 249

8.5.2 Da c9ng tuySn 250

8.5.3 Vftn dS phucmg sai ph~n du thay d6i (Heteroskedasticity) 251

8.5.4 Vein dS tµ tucmg quan ph~n du (The Autocorrelation of Residuals Problem) 251

8.6 lf 6c luqng mo hinh h6i quy b9i trong SPSS 252

8.7 Tom tit chucmg 8 262

8.8 Cau hoi on t~p 263

8 9 Bai t~p thµc hanh 264

CHUONG 9: MO HINH HOI QUY LOGISTIC 9.1 Gi6i thi~u 270

9.2 Phuong trinh h6i quy Logistic nhi phan (Binary Logistic) 271

9.3 Voe luqng mo hinh b~ng phucmg phap hqp ly t6i da (Maximum Likehood) 271

9.4 Danh gia muc d9 phu hqp cua mo hinh 276

9 , ;:_ ~ "

.5 Cac k1em d!nh trong ho1 quy Logistic nh! phan 277

9.5.1 KiSm djnh y nghia th6ng ke cua h~ s6 h6i quy 277

9.5.2 KiSm dinh muc d9 phu hqp cua mo hinh 279

9.6 Thao lu~n kSt qua h6i quy 279

9 7 Dµ bao cua mo hinh h6i quy Logistic nhi phan 283

9.8 T6m t~t chuong 9 286

9.9 Cau hoi on t~p 287

9.10 Bai t~p thµc hanh 287

TAI LIJ;U THAM KHAO 291

PHl) Ll)C 294

BANG A: Snedecor's F-Distribution 294

BANG B: Student's t-distribution 297

BANG C: Durbin-Watson Distribution (DW) 300

BANG D: Chi-square Distribution ·· ' · ··· 303

CHUONG 1: GIOI TH1¥iU VE PHAN Tieu DU LI¥iU

TRONG KINH DOANH

N{>i dung chtrong

1 1 Gi6i thi~u

1.2 Dfr li~u, thong tin va ki~n thuc

1.3 Phan lo~i dfr li~u

1.4 Thu th~p dfr li~u

1.5 Cac giai do~n cua nghien cuu thµc nghi~m

1.6 Quy trinh thµc hi~n nghien cuu

1.7 D~o due trong nghien cuu kinh doanh

1.8 Tom t~t

1.9 Cau h6i on t~p

1.1 Gim thifu

Chung ta dang s6ng trong m(:>t thoi d?i cong ngM DiSu nay c6 hai y nghia quan tr9ng cho t~t ca m9i nguoi bu6c vao the gi6i kinh doanh D~u tien, cong ngh~ da lam cho chung ta c6 thS thu th~p duqc luQ'Ilg du li~u kh6ng 16 Cac nha ban le c6 thS thu th~p du li~u vS san ph~m va khach hang, m6i khi c6 giao dich xay ra; cac ngan hang c6 cac lo?i du li~u vS khach hang dang vay ho~c mu6n vay t?i ngan hang; cac cong ty d~u tu c6

du li~u vS }ich su cua c6 phi~u, trai phieu va cac cht'rng khoan khac Du li~u da tra nen tuong d6i dS dang dS c6 thS thu th~p duqc, diSu nay lam cho du li~u r~t phong phu va da d?ng Tuy nhien, vi nhiSu t6 chuc hi~n dang b~t d~u kham pha, vi~c tim hiSu t~t ca du li~u ma h9 c&n thu th~p la m<)t thach thuc kha kh6 khan Y nghia quan tr9ng thu hai cua cong ngh~

la n6 da trao cho nhiSu nguoi nhiSu quySn lµc va trach nhi~m hon d~ phan tich du li~u va dua ra quyet dinh tren ca sa phan tich du li~u M<)t luQ'Ilg 16n du li~u da t6n t?i va n6 se chi tang len trong tuong lai NhiSu cong ty

da phan nan vS vi~c bai trong biSn du li~u Tuy nhien, cac cong ty nh~n dinh r~ng xem S\f ma r<)ng nay la m9t lqi the C?nh tranh Tren thµc te, m9t trong nhung chu dS n6ng nh~t trong the gi6i kinh doanh ngay nay la phan tich kinh doanh Khia C?nh m6i cua phan tich kinh doanh la n6 thuang bao ham vi~c phan tich cac t~p du li~u rM 16n, lo?i ma cac cong ty hi~n dang g~p phai B~ng each su dvng cac phuong phap phan tich dinh tinh ho~c dinh luQ'Ilg d~ kham pha thong tin trong cac be) du li~u nay va sau d6 hanh d<)ng dµa tren thong tin phan tich duqc DiSu nay dfrn den cac cong ty c6 th~ d?t duqc nhfrng lqi the ma cac d6i thu khong c6 Nhfrng doanh nghi~p bu6c vao the gi6i kinh doanh khong thS thieu cac s6 li~u th6ng ke va cac phuong phap phan tich du li~u la m<)t ph~n khong thS thieu trong cong vi~c hang ngay cua h9

Trong chuong nay chung toi trinh bay vS cac lo?i du li~u trong kinh doanh, phan lo?i du li~u dS thµc hi~n cac phan tich va ki~m dinh th6ng ke, each thuc tiSn hanh vi~c thu th~p cac lo?i du li~u D~ thµc hi~n m<)t nghien cuu thµc tS thi dn phai xac dinh cac giai do?n cua tiSn trinh nghien cuu, giai do?n tu tham do dSn ly thuyet, tu ly thuySt den mo hinh va tu mo hinh den kinh doanh Ngoai ra trong chuong nay tac gia con trinh bay quy trinh d~ thµc hi~n m<)t nghien cuu trong kinh doanh va cac chu~n mµc d?o due

dn thµc hi~n trong nghien cuu kinh doanh

1 2 Dir lif u, thong tin va ki~n thtrc

Nguyen tile co ban cua cu6n sach nay la giai thich S\f phan dp gifra dfr li~u, thong tin va ki~n thuc Bfrt cu khi nao duqc xu ly va phan tich, dfr li~u se duqc chuySn thanh thong tin M~t khac, ki~n thuc duqc t<;10 ra t<;ti thoi di~m ma thong tin d6 duqc ghi nh?n va ap d\lng vao qua trinh ra quy~t dinh Tuong tv, h~ th6ng phan dp nguqc ciing c6 th~ duqc, ap dvng, vi ki~n thuc, bfrt cu khi nao duqc ph6 bi~n ho~c giai thich, se tra thanh thong tin ma khi thong tin duqc thu th?p, c6 kha nang t<;to ra m(>t t?p dfr li~u

Hinh 1.1 Phan cap gifra dfr li~u, thong tin va kien thuc

1.3 Phan lo~i dir lifu

I

Cac thang do thuang duqc do luang trong cac bang cau hoi khao sat nhu la: thang do danh nghia (Nominal scale), thang do thu b?c (Ordinal Scale), thang do khoang each (Interval scale), dang do ty 1~ (Ratio scale) Ung v6i m6i thang do se thu th?P cac d<;tng dfr li~u khac nhau, thu(>c v~ dfr li~u djnh tinh ho~c dfr li~u dinh luqng

1.3.1 Dir lifu tlinh tinh

Nhu chung ta da biSt vi~c biSu di~n cac d~c tinh ho~c tinh chftt cua cac sµ v~t, hi~n tuQ'Ilg duqc thu th~p thong qua du li~u gQi la du li~u dinh tinh Dfr li~u dinh tinh c6 thS duqc thµc hi~n thong qua cac bang phan phf>i tfrn sf> ho~c theo d6 thj minh h9a , ma khong phai tinh toan cac tri sf> nhu tri trung binh, trung vi, d9 phan tan va hinh d~ng biSn thien cua dfr li~u Df>i v6i dfr li~u dinh tinh, thf>ng ke ph6 biSn la dSm sf> lfrn xuftt hi~n con g9i la tfrn sf> hay tinh phfrn tram gQi la tfrn suftt

DS thS hi~n S\l' phan lo~i dfr li~u, chung toi xin trinh bay hinh ve thong qua hinh 1.2 minh h9a nhu sau:

Dfr li~u

Dinh tinh

- - - ~ Dfr li~u

Hinh 1.2 Phan lo~i dfr li~u

Du li~u Dinh luqng

Hay tuong tuqng ring m9t bang cau hoi se duqc SU d1_mg dS thu th~p dfr li~u vS thu nh(jp gia dinh tir m9t m~u nguoi tieu dung (Bang 1.1 ) Luu

y ring biSn thu nh~p gia dinh la djnh tinh, vi du li~u duqc biSu thi bing cac khoang thu nh~p Trong truong hqp nay, chung ta c6 thS tinh tfrn s6

ho~c tfrn suftt Khong duqc tinh toan cac chi sf> thf>ng ke mo ta nhu gia tri trung binh va d9 l~ch chuftn

Bang 1.1: Muc thu nh~p gia dinh

Thu nhip gia dinh T) an so ngll'01 i ( , ") Tin suit(%)

1.3.2 Dir lif u djnh lu-(fng

Du li~u dinh luqng la du li~u thu th?P duqc bAng nhung con s6, phan anh muc d(:>, sµ hon kem (Favero & Belfiore, 2019) Cac du li~u dinh luqng c6 thS duqc biSu di~n theo cac d,;mg biSu d6 (biSu d6 ducmg thing tuySn tinh, biS~ d6 phan tan, biSu d6 than va la, va bi~u d6 hinh h(:>p boxplots ), thong qua cac phep tinh toan gia tri h(:>i t\l (trung binh, trung vi, tu phan vi, th?p phan vi), cac phep tinh d(:> phan tan ho~c d9 biSn thien cua du li~u (khoang biSn thien, d9 l~ch trung binh, phuong sai, d9 l~ch chdn, sai s6 chufrn va h~ s6 biSn thien), ho~c thong qua cac chi s6 do lucmg v~ d~c diSm hinh dang cua m(:>t phan ph6i xac suAt, ching h,~m nhu skewness va kurtosis Cac biSn s6 du li~u djnh luqng c6 thS roi r~c ho~c lien t\lc Cac biSn roi r~c c6 thS c6 m(:>t t?p hqp huu h~n cac gia tri thucmg d8n tu m(:>t s6 d8m, ching h~n nhu s6 tre em trong m9t gia dinh (0, 1, 2 ) Nguqc

]~i, cac biSn lien t\lC dam nh?n cac gia tri nAm trong m9t khoang v6i cac s6 thµc, ching h~n nhu tr9ng luqng ho~c thu nh?p cua m(:>t ca nh~n

Hay tuong tuqng m(:>t t?p du Ii~u vm ten cac biSn bao g6m: tuf>i, can n~ng va chi~u cao cua 20 nguoi (Bang 1.2) DS phan lo~i cac biSn tren SPSS (Hinh 1.3), su d\lng du li~u SPSS ten cldll_thongtin20nguoi.sav Dfru tien

Ten la m(:>t biSn djnh tinh va n6 duqc do theo thang do danh nghia: Nominal

(C(:>t Measure) M~t khac, cac bi8n Tu6i, Tn;mg lu(Jl1g va ChiJu cao Ia biSn

djnh luqng (Numeric) va chung duqc do theo thang do ty 1~ (Scale)

Bang 1.2: 89 du li~u v6i thong tin v~ 20 nguoi

Elle l;,d~ l{leW );!ala Iransform ~alyli, Qraphs l,lllllnes EXten •l ons lOl l OOOW jjetp

lsB~ Name IJ Type tr 4:J Width 1B t.51D Decimals H Label !UI ,~~Values Mlsslna I Columns Align Measure Role

2 Tuai Numeric 8 0 TuOI (nllm) None None 11 11Rlght ,scale \o Input

3 Trongluong Numeric 8 0 Trr;,ng hrr;mg (kg) Nona Nona 11 11Rlght ,scale "Input

4 Chiaucao Numeric 8 2 ChlAu cao (m) Nona Nona 11 11Rlght ~Scale "Input

Hinh 1.3: Phan loc;ti cac bi Sn

1.4 Thu thf p dfr li~u

Qua trinh thu th?p du li~u th6ng ke la mc)t bu6c quan trc;mg trong qua trinh nghien cuu Vi~c thu th?p du li~u doi hoi phai c6 nhiSu thoi gian, nhan ltJc va chi phi Cho nen khi tiSn hanh thu th?p du li~u phai tiSn hanh mc)t each c6 h~ th6ng va c6 kS hoc;tch C\l thS dS thu th?p du li~u dap (mg

duqc m\lC tieu va nc)i dung nghien Clfll

DS thu th?P du li~u, chung ta phai xac djnh cac loc;ti du li~u dn thu th?p vi c6 rftt nhi8u du li~u lien quan dSn v~ dS nghien cuu Xac djnh du li~u dn thu th?P phai xuftt phat tu m\lC dich va nc)i dung nghien cuu NSu vftn dS nghien cuu cang cµ thS thi vi~c xac djnh du li~u dn thu th?P cang d~ dang va kh6ng phai mftt nhi8u thoi gian, tiSn bc;tc

DS thu th?p du li~u ccln phai xac djnh tinh chftt cua du li~u d6 la du li~u djnh tinh va du li~u dinh luqng Tru6c khi thtJc hi~n nghien cuu phai xac dinh ro phucmg phap phan tich dn SU dµng dS phµc V\l cho m\lC tieu nghien cuu va tu d6 m6i xac dinh duqc loe;1i du li~u dn thu th?p Vi d\l nhu nghien cuu vi~c di lam them cua sinh vien ( c6 di lam them hay kh6ng

di lam them) anh hucmg nhu thS nao dSn kSt qua h9c t?p (gioi, kha, trung binh) Nhu V?Y, ca 2 biSn " vi¢c di lam them " va " kit qua h9c t(lp" dSu la biSn djnh tinh, thi su dµng phep kiSm djnh c6 thS su d\lng la kiSm djnh Chi

binh phuong (Chi - Square) NSu nghien cuu vi¢c di lam them cua sinh vien thu th?p b~ng du li~u dinh tinh (co di lam them, kh6ng di lam them) anh huong dSn kSt qua h9c t?P thu th?p b~ng du li~u djnh lm;mg ( di~m trung binh cua sinh vien) thi co th~ su d1,mg phep ki~m djnh t (t-test) d6i v6i trung binh cua 2 mfru d(k l?p d~ kiSm djnh m6i lien h~ NSu ki~m djnh m6i quan M giua thai gian di lam them cua sinh vien, duqc thu th?p b~ng

du li~u dinh luqng (s6 gio di lam them) va didm trung binh h9c t?p, duqc thu th?p b~ng du li~u dinh luqng (diSm trung binh), thi su d1,mg phep ki~m dinh tuong quan giua 2 biSn Nhu V?Y, vi~c su d1,mg c6ng C\l phan tich nao ph\l thm)c vao tinh chftt cua du li~u thu th?P la dinh tinh hay djnh luqng

Co hai ngu6n du li~u ca ban duqc su dl,lng trong nghien cuu do la

du li¢u sa cdp va du lifu thu cdp Du li~u sa dp la du li~u thu tMp tfl,l'C tiSp tu d6i tuqng khao sat (du li~u ban dfru ), nh~m giai quySt vftn d6 nghien cuu Du li~u thu cip la du li~u thu th?p tir nhfrng ngu6n co sAn, do la nhfrng

du li~u da qua t6ng hqp, XU ly Du li~u sa dp co uu diSm dap ung t6t nhu

du nghien cuu, nhung co nhuqc diSm la phai t6n chi phi va thoi gian thu tMp Nguqc l~i du li~u thu cip co uu di~m la thu th?p nhanh va re; nhung doi khi l~i it chi tiSt va it dap ung cho nhu cfru nghien cuu

Thu th~p dfr Ii~u SO' dp thong qua cac CUQC di6u tra khao sat, phong v~n bing bang cau hoi Can cu vao tinh chftt lien tl,lc hay kh6ng lien tl,lc cua yi~c ghi chep nguoi ta chia thanh di~u tra thuong xuyen va di~u tra khong thuong xuyen: trong do di~u tra thuong xuyen la tiSn hanh thu th?P dfr li~u nghien cuu ban dfru m<)t each co h~ th6ng theo sat qua trinh biSn d9ng cua hi~n tuqng Ch~ng h~n nhu ghi chep h~ng ngay vS s6 c6ng nhan

di lam, s6 luqng san phfrn san xuftt, tieu thl,l DiSu tra kh6ng , thuong xuyen la thu th?p, ghi chep du li~u m9t each kh6ng lien t\lc, chi tiSn hanh khi co nhu du nghien cuu C\l thS Vi d\l nhu cac cu<)c di~u tra nghien cuu thi truang Can cu vao ph~m vi khao sat nguoi ta chia thanh diiu tra toan b(J va tJiJu tra khong toan b(J: trong do di6u tra toan b<) la tiSn hanh thu th?p, ghi cheo du li~u tren t~t ca cac don vi cua t6ng thS nghien cuu nhu

la di~u tra dan s6, di~u tra hang hoa t6n kho, di6u tra v6n san xu~t cua cac doanh nghi~p DiSu tra kh6ng toan b<) la tiSn hanh thu th?P, ghi chep du li~u tren m<)t s6 don vi duqc ch9n tu toan b<) cac don vi thu<)c t6ng thS cua hi~n tuqng nghien cuu M<)t trong nhung lo~i di~u tra kh6ng toan b<) la di~u tra ch9n mfru DiSu tra ch9n mfru duqc thµc hi~n b~ng each ch9n ra m<)t s6 don vi thu<)c t6ng thS mfru nghien cuu d~ thu th?P du li~u thµc tS

DiSu tra chqn mftu duqc sir d1_mg nhiSu nhftt trong nghien cuu vi tiSt ki~m thoi gian, chi phi va du li~u dang tin c~y Vi d\l nhu tiSn hanh diSu tra nghien cuu cac ySu t6 anh hu6ng dSn kSt qua h9c t~p cua sinh vien, m9t mftu cac sinh vien duqc ch9n ra d~ khao sat tu t6ng th~ mftu la tftt ca sinh vien cua cac truang

Thu thjp dir lifu thu cip thong qua cac ngu6n rftt da d~mg, d6i vai doanh nghi~p c6 hai ngu6n chinh cftn thu th~p d6 la du li~u ben trong va ben ngoai Du Ji~u ben trong nhu la du li~u khach hang, h6a don, chung

tu, doanh thu, chi phi Du li~u ben ngoai nhu la thu th~p du li~u tu cac

ca quan nha nu6c (t6ng C\lC th6ng ke), cac ca quan chinh phu (B9, Uy ban nhan dan), bao - t~p chi, cac t6 chuc, hi~p h{>i, vi?n nghien cuu, cac cong

ty nghien cuu va cung cfrp thong tin

Cac phuong phap thu th~p du li~u so cfrp ban dfiu bao g6m hai phuong phap d6 la thu th~p du li~u trµc tiSp va thu th~p du li~u gian tiSp Thu th~p du li~u trµc ti~p bao g6m phuong phap quan sat ( quan sat cac hanh d{>ng, thai d{> cua d6i tuqng khao sat), phuong phap phong vftn trµc ti~p (hoi d6i tuqng duqc di6u tra va ghi chep du li~u vao bang cau hoi hay phi~u di6u tra) Thu th~p du li~u gian tiSp thong qua trao d6i b~ng di~n tho~i, thu gui qua buu di~n, thu gui qua email hay phong vftn qua internet Thu th~p du li~u gian tiSp it t6n kem hon thu th~p trµc tiSp, nhtmg chftt luqng du li~u khong cao nen chi duqc ap d\lng cho cac truang hqp kh6 khan ho~c khong c6 diSu ki~n thu th~p trµc tiSp

1.5 Cac giai do~n ciia nghien cU'U th\fc nghifm

Nhu chung ta da biSt dS tiSn hanh m{>t nghien cuu thµc nghi~m thi phai trai qua nhiSu giai do~n C\l thS Tu giai do~n xac dinh vftn dS, tiSp c~n vftn d6, thiSt l~p cac ffi\lC tieu nghien cuu, xay dµng mo hinh nghien cuu DiSu nay doi hoi phai thao lu~n vai nhfrng nguoi ra quySt dinh, phong vftn cac chuyen gia ho~c sang l9c ban dfiu cac ngu6n du li~u va thong tin Trong giai do~n ly thuySt ti~p theo, nhfrng m6i quan h~ tuong tac tiSm nang nay dugc sip xSp trong khuon kh6 cua m{>t nghien cuu

1 5.1 Tir thiim do din ly thuyit

· Hay tuong tugng r~ng m{>t nha nghien cuu quan tam dSn vi~c tim ra m6i quan h~ giua gia ca va kh6i lugng ban hang cho m{>t thuong hi~u kem danh rang C\l thS Nha nghien cuu xac dinh r~g trong truang hqp gia cao, s6

li~u ban hang giam va khach hang chuySn sang cac nhan hi~u kem danh rang khac Trong tnrang hqp gia thftp hon, s6 li~u ban hang se tang len

Nghien cuu kS thua b~ng each su d\lng nhfrng ly thuySt va mo hinh c6 s~n, c6 th~ no rftt han lam ho~c khong thµc tS Tuy nhien, vi~c tf>ng hqp m9t ca sa ly thuySt la bu6c dftu tien cftn thiSt trong m9i n6 lµc nang cao ki8n thuc Vi v~y, ly thuy8t la m9t h~ th6ng ki8n thuc nh~m suy doan m9t lo~t cac m6i quan h~ (Crow 2005, trang 14) Tren ca sa nay, chung ta thfty r~ng m~nh d~ cua m9t ly thuy8t xoay quanh vi~c quan sat va lien kSt cac

sv ki~n rieng le M9t ly thuySt khong thS duqc coi la c6 th~ ap d\lng chung

ma khong duqc ki~m chung M9t ly thuySt thµc nghi~m rut ra m6i lien h~ gifra cac sµ ki~n rieng le dS c6 thS suy ra ngu6n g6c cua cac di~u ki~n quan sat cµ thS Vi v~y, c6t loi cua m9i ly thuySt bao g6m vi~c thiSt l~p m9t h~ th6ng thu~t ngfr th6ng nhftt ma theo d6, cac m6i quan h~ nguyen nhan va k8t qua co thS duqc suy ra

• Thi€t l~p S\f hieu bi€t chung _ve vdn d€ va cac m6i quan M

• Thao lu~n v&i nhfrng nguoi ra quy€t djnh va phong vdn cac

chuyen gia

• Sang I9c dAu tien v~ cac du li~u va ngu6n thong tin

• Chi dinh cac quy trinh do luong nghien ct'.ru c1,1 th~

• Chi djnh mo hinh phan tich, b~ng loi n6i, hinh anh ho~c

toan h9c

• Chi dinh cac cau hoi va gia thuy€t nghien ct'.ru

• Chi djnh cac quy trinh do luong va su d1,1ng

thang do

• Xay dl,fng va gia su m(>t bang cau hoi d~ thu th~p

du· li~u

• Chi dinh quy trinh ldy mfru va co mfru

• Xay dl,fng k€ ho~ch phan tich du· li~u

• Thu tMp du· li~u

• Lam s~ch du li~u

• Phan tich du li~u

• Ki€m dinh cac gia thuy~t

Trong truong hqp vi d\l vS kem danh rang, nha nghien cuu tru6c tien phai xem xet nguyen nhan nao (tuc la cac ySu t6) c6 tac d(mg dSn doanh sf> ban san ph&m Cac nguyen nhan quan tr9ng nh~t chic chin nha nghien cuu se su d\lng la gia cua san phftm, gia cua san phftm qmh tranh, quang cao cua cong ty va d6i thu c~nh tranh, ciing nhu khach hang m\lc tieu ma san phftm dS c~p dSn

Khi xay d\fllg m(>t ly thuySt khoa h9c, chung ta phai xac dinh cac khai ni~m se t~o thanh ly thuy~t Khi m(>t khai ni~m la m(>t thanh ph~n cua

ly thuySt thi chung ta dn quan tam dSn hai v~n dS c~ xem xet, d6 la chung

ta phai do luong dugc n6 va mf>i quan h~ cua n6 v6i cac khai ni~m khac

· trong ly thuy~t dugc xay dµng

DS xay d\fllg dugc mo hinh nghien cuu, nghien cuu phai dµa tren ca

s& Iy thuy~t tuang ung v6i v~n dS nghien cuu va cac mf>i quan h~ lien quan d~n v~n dS nghien cuu Cac thu~t ngfr ly thuySt dugc dS c~p dSn phai dva tren ngon ngct cua thµc tS, phu hqp v6i vi~c ap dt.mg mo hinh ly thuy~t vao thµc ti~n

Xay d\Ttlg mo hinh nghien cuu la m<)t ky thu~t trong d6 cac can nh~c

ly thuySt khac nhau duqc kSt hqp dS t~o ra mo minh nghien cuu, dap ung nhu du gfrn dung vS thµc tS Dan gian h6a cac vfrn dS nghien cuu du6i d~ng m<)t mo hinh g~n kSt vs m?t du true giup cho nha nghien cuu c6 cai nhin t6ng quan vS vfrn dS nghien cuu Mo hinh nghien cuu duqc t~o thanh

dS phan anh t6ng thS cac d?c diSm va m6i quan h¢ d?c tmng cho m<)t t~p hqp cac vfrn dS nghien cuu C\l thS cua thµc tS Nho cac mo hinh, vfrn dS nghien cuu v6n da phuc t~p tro thanh don gian hon dS c6 thS giai quySt

Mo hinh giup cho vi~c xac dinh thong tin va thu th~p dfr li~u lien quan dSn d6i tuqng nghien cuu m<)t each C\l thS, XU ly phan tich th6ng ke, do luong cac m6i quan h~ trong mo hinh va giup nha quan ly dua ra cac quySt dinh phat triSn hi~u qua

0<) chinh xac ma mo hinh c6 thS phan anh thµc tS la phai thu th~p dung va du cac ySu t6 du thanh va c6 lien quan dSn vfrn dS nghien cuu M<)t mo hinh khong nen qua phuc t~p dSn muc khong thS quan ly duqc N6 phai phan anh cac thu<)c tinh va m6i quan h~ chinh d?c tmng cho vfrn

dS ma no duqc t~o ra dS phan tich Do do, mo hinh c6 thS duqc mo ta nhu nhfrng cong trinh tinh th~n duqc xay d\Illg tir nhfrng diSu truu tuqng giup chung ta kh~c h9a nhfrng hoan canh va qua trinh phuc t~p khong th~ quan sat t[\JC tiSp M<)t mo hinh chi la m<)t S\J gfrn dung cua thµc tS, trong d6 giam d<) phuc t~p C6 nhiSu phuong phap va phuong ti~n mo ta khac nhau

dS th~ hi¢n cac m6i quan h~ Sinh d<)ng nhfrt la mo hinh v~t ly nhu la cac hinh anh, biSu tuqng, ban d6 va ban thi€t k€ Trong kinh t€, cac m6i quan h~ kinh tS thuong kha trim tuqng nen chung C\JC ky kh6 thS hi¢n b~ng mo hinh v~t ly Do d6, nha nghien cuu phai trinh bay cac khai ni¢m quan tr9ng, ltr(JC khao tai li~u, khung ly thuySt, co SO' cac nghien cuu tm6c va cac m6i quan h~ gifra cac hi~n tuqng kinh tS tac d<)ng dSn d6i tuqng nghien cuu, dS hinh thanh mo hinh nghien cuu dS xufrt

M<)t mo hinh nghien cuu trong kinh kS duqc biSu hi~n thanh hai d,;mg: d~ng thu nhftt la mo hinh cac hinh ve, bfing each su d\lng cac thu~t ngfr kinh tS, cac ky hi~u m6i quan h~ tuong tac va tuan theo m<)t quy lu~t logic D~ng thu hai la cac mo hinh toan hQC, cac mo hinh nay cfing yeu du cac chu6i ky tµ (biSn) va cac biSn nay phai duqc s~p xSp theo thu tµ trong m<)t h~ phuong trinh Vi d\l, c6 mo hinh kinh tS nghien cuu nh~n thuc cua doanh nghi~p vS ca h<)i va thach thuc khi h<)p nh~p nSn kinh tS qu6c tS

Mo hinh kinh tS biSu di~n du6i d~ng cac hinh ve:

-t~

- -

-Hinh 1.6 Mo hinh kinh t~ bi~u diSn du6i d~ng cac hinh ve

Mo hinh kinh t~ bi~u diSn du6i d~ng toan h9c:

NTDN =Po+ P1LD + P2DT + p3CGCN + p4TTCT + PsKNQL + P6BSVH Trong d6:

• p: Voe lm;mg cac tham s6 cua phuang trinh

• NTDN: Nh~n thuc doanh nghi~p trong h{>i nh~p kinh t~ qu6c t~

• LD: Lao d{>ng

• DT: D§.u tu

• CGCN: Chuy~n giao cong ngh~

• TTCT: Thach thuc c~nh tranh

• BS VH: Ban site van h6a

Ca hai mo hinh nay dSu la mo hinh mfru trong t6ng thS nghien cuu,

vi day chi la m9t khia c<:1nh trong h9i nh~p kinh tS qu6c tS, con nhiSu ySu t6 chu quan va khach quan nfra ( vi d\l nhu ySu t6 tµ nhien, dich b~nh covic ) Tuy nhien, day chinh xac la nhung gi nguai ta se yeu du tu m9t

mo hinh t6ng thS Do d6, vi~c phat triSn cac mo hinh t6ng thS trong h~u hSt cac truang hqp la rftt t6n cong sue va t6n kem Do d6, cac mo hinh mfru c6 XU hu6ng tra thanh m\lC tieu cua cac vi~n nghien cuu kinh tS

OS nghien cuu m9t vfrn dS, chung ta c6 thS bi~n lu~n nhiSu nhan t6 khac nhau tac d9ng dSn vfrn dS nghien cuu Do d6, m9t vftn dS nghien cuu c6 thS c6 nhiSu mo hinh nghien cuu dS xuftt khac nhau Cac mo hinh d6 g9i la cac mo hinh ngfru nhien, trong th6ng ke thuang su d\lng cac mo hinh nay Tuy nhien, thu~t ngfr ngfru nhien c6 nghfa la gi? Phan tich ngfru nhien

la m9t lo<:1i th6ng ke quy n<:1p lien quan dSn vi~c danh gia cac h~ th6ng khong xac dinh Ca h9i hay ngfru nhien la nhfrng thu~t ngfr ma chung ta luon d6i m?t khi chung ta khong nh~n thuc duqc nguyen nhan dfrn dSn cac

sµ ki~n nhftt dinh, tuc la khi cac sµ ki~n la khong xac dinh Khi n6i dSn vi~c khao sat b~ng m9t mfru, chung ta c6 thS dµ doan cho t6ng thS a muc d<) ch~c ch~n cao, nSu cac ph~n tu duqc ch9n khao sat c6 tinh d<:1i di~n cho t6ng thS va it sai s6 trong diSu tra th6ng ke

M9t khia c<:1nh quan tr9ng khac cua m9t mo hinh la m\lc dich cua n6

VS vftn dS nay, chung ta c6 thS phan bi~t giua cac lo<:1i mo hinh sau:

• Mo hinh mo ta

• Mo hinh giai thich ho?c mo hinh dµ bao

• Mo hinh quy~t dinh ho?c mo hinh t6i uu h6a

• Mo hinh mo ph6ng

Cac mo hinh mo ta chu yiu la mo ta thµc t~ du6i d<:1ng m9t mo hinh Cac mo hinh nhu v~y khong chua cac gia thuy~t chung lien quan d~n m6i quan h~ Vi d\l, m9t tuyen b6 16 va lai cua m9t cong ty, khong c6 gi khac han la m9t n6 lµc dS mo ta tinh hinh tai chinh cua cong ty minh

N guqc l<:1i, eek mo hinh giai thich c6 g~ng h~ th6ng h6a cac gia dinh

ly thuySt vS cac m6i lien h~ nhan qua va sau d6 kiSm tra cac gia dinh nay tren CCY SO' du li~u thµc nghi~m Vi d\l, b~ng each SU d1;lng mo hinh giai thich, nguai ta c6 thS tim each kham pha cac m6i quan h~ qua l<:1i gifra cac

y~u t6 khac nhau lien quan d~n cong ty va c6 giing dµ doan cac y~u t6 nay trong tuang lai Khi n6i v~ cac gia tri t<;lo ra duqc dµ bao v~ tuong lai -

nguai ta n6i d~n cac m6 hinh d11 bao, duqc xem nhu m(>t lo<;li mo hinh giai

thich Vi d\l v~ kem danh rang, xac djnh r~ng vi~c giam gia se dfrn d~n doanh s6 ban hang tang len di~u d6 se thS hi~n m(>t mo hinh giai thich Nguqc l~i, n~u chung toi dµ bao r~ng vi~c tang gia trong tu§n nay (tuc la t~i thai diSm t) se dfrn d~n giam doanh s6 ban hang vao tufin t6i (tuc la t<;li thai diSm t + 1 ), thi chung toi se thS hi~n m(>t mo hinh dµ bao

Mo hinh quy~t djnh, con duqc g9i la mo hinh t6i uu h6a, duqc Grochla ( 1972) hiSu la "h~ th6ng cac phuong trinh nh~m m\}c dich suy ra cac khuy~n nghi cho hanh d(>ng" N6 lµc di d~n m(>t quy~t djnh t6i uu la d~c diSm cua cac mo hinh quy~t djnh Theo quy lu~t, m(>t ham m\lc tieu toan h9c ma nguai dung hy v9ng se t6i uu h6a trong khi tuan thu cac diSu ki~n ~\l thS se lam CO' SO' cho lo<;li mo hinh nay Mo hinh quy~t dinh duqc

su d\lng thuang xuyen nhftt trong nghien cuu ho~t d(>ng va it ph6 bi~n hon trong phan tich du li~u th6ng ke

Cac m6 hinh m6 phimg duqc SU d\lng dS tai t~o l<;li cac thu t\lC va quy

trinh Trong bftt cu truang hqp nao cfing se mang t6i kha nang nghien cuu

vS nhfrng h~ th6ng mang tinh chftt phuc t<;lp, v6i nhfrng y€u t6 ngfru nhien cua SlJ v~t hi~n tuqng 06ng thai, nha mo phong c6 thS g6p ph§n danh gia nhfrng d~c tinh cua m(>t M th6ng lam vi~c trong nhfrng diSu ki~n mang tinh chftt dµ ki~n ho~c la ngay ca khi cac h~ th6ng con dang trong giai do~n thi~t k~, khao sat, h~ th6ng chua t6n t~i Ben C<;lnh d6, cac mo hinh mo phong con giup cho vi~c hiSu duqc qua trinh v~n hanh cua h~ th6ng, xac djnh duqc nhfrng diSm thiit nut va c6 thS so sanh hay danh gia duqc nhfrng phuong an khac nhau Tuy nhien, cac bai t~p nh~p vai trong cac h(>i thao

1.5.3 Tir mo hinh din kinh doanh thong minh

Phuong phap th6ng ke c6 thS duqc su d\lng d~ hi~u ro vS nhfrng tinh hu6ng phuc t~p nhftt Vi d\l v6i m(>t tinh hu6ng nhu sau: M(>t giao su c6 ki~n thuc rftt uyen bac tim each giai thich nhfrng uu di~m cua mo hinh h6i quy Heckman cho m(>t nh6m cac chuyen gia kinh doanh H§u hSt nguai

nghe c6 th~ theo doi trong vai phut dfiu tien - ho~c it nhftt la trong vai giay d§u tien Sau d6, sµ khong chiic chiin xuftt hi~n, m6i nguai tµ d~t cau ho.i:

Toi c6 phai la nguai duy nhclt khong hiSu gi luc nay khong? Va nhin quanh phong dS xac nh~n r~ng nhfrng nguai khac cung b6i r6i khong kem Khan gia dftn dftn melt hung thu va khong hiSu vein d~ dang nghe Sau khi bu6i n6i chuy~n k~t thuc, giao SU duqc cam on vi bai thuy~t trinh cua ong Va nhfrng nguai tham dµ khong bao gia SU dvng phuong phap cua giao SU da duqc trinh bay

t6ng quat z

Hinh 1 7 Chu trinh thong minh (Ngu6n: Phong theo Harkleroad, 1996, trang 45) Rftt may, m9t sf> nguai thuy~t trinh nh~n thuc duqc sµ dn thi~t phai tninh chi ti~t ky thu~t qua muc va h9 cf> gl\ng h~t sue dS giai thich cac kSt qua thu duqc m(H each don gian dS c6 thS hiSu duqc Th~t v~y, mvc dich cua phan tich du li~u khong chi la thong tin, ma con bao g6m vi~c truy~n d1;1t thong tin theo each thuc phu hgp v6i d6i tuqng Chi nhfrng di~u duqc hiSu va chftp nh~n b6i nhfrng nguai ra quy~t dinh m6i c6 thS anh huong dSn quy~t dinh va thµc tS trong tuong lai Do d6, cac quy trinh phan tich phai duqc thµc hi~n theo each hu6ng d~n mvc tieu, v6i nh~n thuc v~ nhu d.u thong tin cung cftp cho eae nha quan ly ra quySt dinh Minh h9a hinh chu trinh thong minh

Theo each nay, ehu trinh thong minh la m9t quy trinh phan tich biSn d6i du li~u phan tach thanh kiSn thue ehiSn luge c6 thS hanh d9ng (Bernhardt, 1994, trang 12)

Do d6, vi~c truy~n d1;1t cae phat hi~n cua nghien euu, la giai do1;1n cu6i cung eua m9t dµ an phan tich, nen duqc xem nhu m9t thanh phftn khong thS thiSu cua belt ky cu9e nghien euu nao Trong hinh tren, cae qua trinh bao quanh vi~c xay d\Jfig va thµc hi~n m9t mo hinh quy~t dinh duqc

mo ta du6i d~ng so d6 nhu m9t ehu trinh thong minh (Kunze 2000, trang

70) Chu trinh thong minh duqc hiSu la quy trinh ma thong tin tho duqc thu th~p, truySn tai, danh gia, phan tich va cung dp thong tin hfru ich cho cac nha ho(;lch dinh chinh sach su d\lng trong vi~c ra quySt dinh va hanh d9ng (Kunze, 2000, trang 70) Theo each nay, chu trinh thong minh la m9t quy trinh phan tich biSn df>i du li~u phan tach thanh kiSn thuc chiSn luqc c6 thS hanh d9ng (Bernhardt, 1994, trang 12)

1.6 Quy trinh thvc hifn nghien CU'U

M\lc dich nghien cuu sµ v~t hi~n tuqng trong thµc ti~n la nhim mo

ta S\l' tbn t';li hi~n tuqng, tim hiSu nhung mf>i lien h~ n9i te;li, nhung nhan tf> tac d9ng dSn hi~n tuqng, xu hu&ng phat triSn hi~n tuqng bing cac phuang phap khac nhau dS tu d6 rut ra nhung nh~n xet, kSt lu~n vS ban chM hi~n tuqng lam ca sa cho vi~c dS ra cac chinh sach, bi~n phap tb chuc, quan ly hi~n tuqng

Vi nhung hi~n tuqng ma ta nghien cuu thucmg t6n t';li phuc te;lp, tren phe;lm vi r9ng va luon biSn d9ng nen vi~c nghien cuu hi~n tuqng phai c6 quy trinh ch~t che, khoa h9c Qua trinh nghien cuu c6 thS duqc khai quat hoa bing mo hinh 1 7 (Nguy~n Dinh Th9 & Nguy~n Thi Mai Trang, 2009) Trang mo hinh nay, hu&ng mui ten tu tren xuf>ng chi trinh tµ tiSn hanh cac cong do(;ln cua qua trinh nghien cuu

M6i hi~n tuqng dSu c6 thS duqc nghien cuu tu nhiSu khia c(;lnh khac nhau dS giai dap cac vftn dS ( cau hoi) khac nhau, cho nen qua trinh nghien cuu phai bit dftu tu vi~c xac dinh C\l thS m\lC dich nghien cuu Tue la nghien cuu df>i v6i hi~n tuqng dS giai dap cau hoi nao, dap ung yeu du quan ly nao, dS chftp nh~n hay bac ho gia thiSt nao

Tuy m\lc dich nghien cuu ma ta xac dinh df>i tuqng va n9i dung nghien cuu thich ung Vi~c phan tich df>i tuqng va nhung chi tieu, nhung d~c thu cua n6 giup ta tim duqc phuang phap nghien cuu tf>t nhftt, de;lt dSn m\lc dich nghien cuu nhanh nhftt Phan tich df>i tuqng cfing se cho phep ta xac dinh duqc tf>ng thS d6ng chftt trong m6i truong hqp nghien cuu C\l thS Qua phan tich df>i tuqng ta c6 thS xac dinh duqc n9i dung nghien cuu, tuc

la xac dinh duqc cac vftn dS dn giai quySt C\l thS la gi, bf> C\lC van ban (ma

ta dn thS hi~n) nhu thS nao D6ng thai c6 thS bu6c dftu hinh dung ra cac bu6c tiSp theo (xay d\fllg h~ thf>ng chi tieu, di Su tra, XU ly thong tin )

• Nghien cuu sa b9 (Nghien cuu djnh tinh)

Day la bu6c nghien cuu sa b9 d~ sang l9c l~i cac biSn dua vao mo hinh nghien cuu, ki~m tra cac thang-ao su d1_mg, tham khao cac y kiSn tu phia chuyen mon va khach hang vS v~n dS nghien cuu , qua d6 xay dµng cac thang do dua vao mo hinh nghien cuu va thiSt l~p bang cau hoi

• Nghien cuu chinh thuc (Nghien cuu djnh lm;mg)

Nghien cuu dinh luqng duqc tiSn hanh nhrtm ki~m dinh l~i cac thang

do trong mo hinh nghien cuu Day la bu6c phan tich chi tiSt cac du li~u thu th~p duqc thong qua phiSu di~u tra gui cho khach hang d~ xac djnh tinh logic, tuang quan cua cac nhan t6 v6i nhau va tu d6 dua ra kSt qua C\l th~ vs dS tai nghien CUU

• Th6ng ke mo ta du true m~u

D6i v6i du li~u dinh luqng, chung ta c6 thS tom tit t6t hon khi c6 kh6i luqng du Ji~u 16n, d6 la dung cac d~i luQ'Tig th6ng ke mo ta Cac d~i luQ11g th6ng ke mo ta thuang su d\lng nh~t duqc chia lam hai nh6m: nh6m cac d~i luqng thS hi~n muc d9 t~p trung cua du li~u, va nh6m cac d~i luqng th~ hi~n d9 phan tan cua du li~u Chung ta c§.n phai tinh toan ca hai d~i luQ11g do luang nay, vi chung phan anh hai khia c~nh cua t~p hqp du li~u

da thu th~p C6 thS dung bang t§.n su~t Frequencies ho~c bang Descriptives

( · 1RUdNG E>Ai° - HOC.CONG NGHl~P TP.HC~

Thang do chinh thuc

Nghien CtrU SO' b(>:

• Thao lu~n nh6m

• Phong van

Oi~u chinh

. c_ m_ a_c_h 's_A_l_ph_a~ 1 -• r Loc;1i cac bi€n khong th6a tieu chi ki~m

djnh h~ sf> Cronbach's Alpha, loc;1i n bi€n chc;1y lc;1i ki~m djnh Cronbach 's Alpha n l~n

Ki~m tra h~ sf> Cronbach's Alpha

Phan tich nhan t6 kham

Phan tich h6i qui

j : Loc;1i cac bi€n c6 trc;mg sf> EF A nh6

Ki~m tra cac y~u t6 trich duqc

Ki~m tra phuong sai trich

bi€n quan sat trong cac nh6m nhan t6 tc;10 thanh

Loc;1i cac bi€n khong thoa tieu chi ki~m djnh h~ sf> Cronbach 's Alpha, loc;1i n bi€n chc;1y lc;1i ki~m djnh Cronbach's Alpha n l~n

dinh muc d9 tuang quan gifra cac ID\lC hoi trong thang do, lam ca so lo?i nhfrng biSn quan sat, nhfrng thang do khong d?t yeu du

• Phan tich nhan tf> kham pha EF A

Dfr li~u duqc phan tich v6i ky thu~t phan tich nhan tf> kham pha EF A nhftm kiSm dinh tinh dung d~n cua cac biSn quan sat duqc dung dS do lucmg cac thanh ph~n trong thang do KSt qua phan tich EF A cho~ gia tri phan bi~t dS xac dinh cac khai ni~m nghien cuu c6 tinh phan bi~t khong

• Cronbach' s Alpha

Phan tich Cronbach's Alpha cho cac biSn quan sat trong cac nhan tf>· thu duqc tu kSt qua phan tich EF A Dfr li~u duqc dua vao phan tich h~ sf> tin c~y Cronbach' s Alpha nhftm danh gia sa b9 thang do dµa theo kSt qua h~ sf> nay cua thang do dS xac dinh muc d9 tuang quan gifra cac ID\lC hoi trong thang do, lam ca so lo?i nhfrng biSn quan sat, nhfrng thang do khong d?t yeu du

• Phan tich hf>i quy

Dfr li~u duqc dua vao phan tich tuang quan va hf>i quy tuySn tinh b(h nhftm ki~m dinh sµ phu hqp cua mo hinh nghien cuu, kiSm dinh cac gia thuySt dS xac dinh duqc ro muc d9 anh huong cua tung ySu tf> tac d9ng d~n biSn ph\l thu9c cua mo hinh nghien cuu

• DS xu~t, cac giai phap va kiSn nghi

V6i kSt qua phan tich hf>i quy, dua ra cac nh~n xet, xac dinh nhan tf> tac d9ng dSn kSt qua nghien cuu tu d6 dua ra cac giai phap va kiSn nghi dµa tren cac quan sat trong cac nhan tf> trong bang cau hoi khao sat

1.7 B~o dlfc trong nghien clfu kinh doanh

Trong nghien cuu khoa h9c nhu du d~y m~ nang 1 µc nghien cuu

la cftn thiSt, cac s6 li~u phan tich th6ng ke cong b6 phai tning thµc va dam bao tinh khoa h9c vs h9c thu~t Chinh vi thS, cac v~n dS nghien cuu m6i phan anh duqc thµc tr?ng cua no giup cho nha quan tri nh~n th~y duqc v~

dS va c6 nhfrng hu6ng phat triSn phu hqp

Nguai nghien cuu dn tuan thu cac quy djnh yeu du S\J ch~p thu~

va duqc thong tin d~y du cua d6i tuqng tham gia nghien cuu Trong nhfrng

nghien cuu ma d6i tuc;mg tham gia nghien cuu la con nguai, khi su dvng nhfrng thong tin ma d6i tuc;mg cung cip, nguai nghien cuu dn bao dam sµ rieng tu cua d6i tuc;mg nghien cuu duqc bao h9 chinh dang, va nhfmg nguai fty dn duqc bi~t la thong tin ma hQ dua ra se duqc su dvng nhu th~ nao, a

muc d9 bao m~t ra sao, nh~m tranh bi danh c~p du li~u dful d~n ti~t 19 thong tin ca nhan cua d6i tuc;mg nghien cuu

Du li~u nghien cuu phai c6 tinh trung thµc, phu hqp voi d6i tuc;mg duqc nghien cuu vS mvc dich cua nghien cuu, thai gian va quy trinh thµc hi~n Khong d~o van hay sao chep cac du li~,u cua cac nghien cuu truoc phvc

vv cho mvc dich rieng chu quan cua minh Du li~u nghien cuu dn duqc luu giu va bao quan thS hi~n qua nhfrng quy dinh hay lu~t I~ cua t6 chuc

Trong vi~c cong b6 cac kSt qua nghien cuu co th~ duqc gioi h~n trong m9t khuon kh6 nhftt dinh nh~m bao v~ quySn lqi cua nha tai trq VS nguyen t~c, vi~c cong b6 kSt qua nghien c(ru dn phai bao v~ S\! kin dao cfrn thi~t va quySn so huu tri tu~, df>ng thai bao v~ lqi ich cua c9ng df>ng khoa h9c va cong chung trong vi~c ti~p c~n k~t qua nghien cuu M9i sµ h~n ch~ trong cong b6 va ph6 bi~n k~t qua nghien cuu dn phai duqc thoa

thu?n b~ng van ban truoc khi thµc hi~n me>t dµ an nghien cuu

1.8 Tom tit chtrO'ng 1

Tftt ca cac doanh nghi~p buoc vao th~ gioi kinh doanh khong th~ thiSu cac s6 li~u th6ng ke va cac phuang phap phan tich du li~u la m9t phfrn khong thS thi~u trong cong vi~c hang ngay cua hQ Cong ty mu6n phat triSn thi phai phan tich cac s6 li~u ben trong va ben ngoai1 k~p qua phan tich du li~u giup doanh nghi~p c6 nhfrng nh?n dinh vftn d~ va phuang huong phat triSn kinh doanh, giup lqi th~ c~h tranh tren thuang truang

Du li~u thu th~p trong doanh nghi~p thi bao gf>m hai lo~i du li~u d6

la dinh tinh va dinh luqng Tuy vao cac mvc dich nghien cuu hay ky thu?t phan tich du li~u ma cfrn su dvng lo~i du li~u nao cho phu hqp, dap ung nhu du thµc tS

Vi~c thu th?p du li~u rit quan tr9ng, doi hoi phai c6 nhiSu thai gian,' nhan lµc va chi phi Do d6, khi tiSn hanh thu th?p du li~u phai tiSn hanh m9t each c6 h~ th6ng va c6 k~ ho~ch C\l thS dS thu th?p du li~u dap ung duqc mvc dich va n9i dung nghien cuu

OS thµc hi~n nghien cuu phai c6 cac giai doc;ln nghien cuu khac nhau,

tir vi~c tham do thµc tS dSn ly thuySt nSn, tir ly thuySt tuang ung cua v&n

dS nghien cuu dSn vi~c xay dµng mo hinh va cu6i cimg tir cac mo hinh nghien cuu c6 thS ung dvng dSn vi~c kinh doanh thong minh c6 hi~u qua

va thanh cong

Cac hi~n tuqng nghien cuu thuong tf>n tc;li phuc tc;lp, tren phc;lm vi r(mg va luon biSn d()ng nen vi~c nghien cuu phai c6 quy trinh ch~t che, khoa h9c Qua trinh nghien cuu c6 thS duqc khai quat hoa b~ng mo hinh Tuy vao mvc dich nghien cuu va tinh hinh thµc tS ma dn phai c6 cac quy trinh nghien cuu ev thS

OS thµc hi~n nghien cuu trong kinh doanh thi tinh dc;lo due trong nghien cuu luon duqc dS cao Du li~u nghien cuu phai c6 tinh trung thµc, phu hqp v6i d6i tuqng duqc nghien cuu, mve dich nghien cuu, thoi gian

va quy trinh thµc hi~n Khong dc;lo van hay sao chep eac ·du li~u cua cac nghien cuu tru6c phvc V\l cho mvc dieh rieng eua minh Do d6, trong nghien cAn phai c6 nhfrng bQ quy t~c (mg XU trong hoc;lt d9ng nghien ~uu nh~m dam bao tinh chinh thµc cua nghien cuu

1 Theo bc;ln, du li~u trong nghien cuu la gi? Cho vi dv minh h9a?

2 Hay trinh bay vi~c phan Cclp giua du li~u, thong tin va kiSn thue trong nghien cuu?

3 Hay trinh bay each thu th~p du li~u eho m()t eu9c nghien cuu khoa h9e? theo bc;ln, du li~u dong vai tro nhu thS nao trong nghien euu?

4 Hay so sanh sµ khae nhau va gi6ng nhau vS du li~u dinh tinh va

du li~u dinh luqng trong nghien cuu? Cho vi dv tung loc;li du li~u?

5 Hay trinh bay eac giai dOc;lll cua m{>t nghien euu thµc nghi~m?

6 Quy trinh thµe hi~n nghien cuu bao gf>m nhfrng bu6c nao? Theo b~n, bu6c nao la quan tr9ng nhfrt? Tc;li sao?

7 Lam thS nao d~ thµc hi~n duqc dc;lo due trong nghien euu khoa h9c? Hay trinh bay va ch(mg minh nhfrng lu~n diSm ma b~ neu ra?

8 Hay trinh bay du true cua m{>t dS tai nghien euu khoa h9e?

_ ~J I l~

CHUONG 2: THANG DOV A UNG DVNG PHAN MEM

XULYDULitU

N{>i dung chtrong

2.1 Gi6i thi?u

2.2 Phan lo~i thang do theo do luong

2.3 Phan lo~i thang do theo tinh chinh xac

2.4 Gi6i thi?u v~ phfrn m~m th6ng ke SPSS

2.5 Tom tit

2.6 Cau hoi on t~p

2 7 Bai t~p thµc hanh

2.1 Gioi thi~u

Trong nghien cuu, dn phai su d\lng cac con s6 dS do luong sµ v~t, hi~n tuqng c~n nghien cuu Nhfrng con s6 nay se diSn d~t cac d~c di~m hay d~c tnrng, ding nhu cac tinh chftt cua vftn d~ nghien cuu Do do, nha nghien cuu phai xay d\fllg cac thang do dS do luong va phan tich cac sµ v~t, hi~n tu(Jng hay vftn dS nghien cuu

Nha nghien cuu su d\lng lo~i thang do nao cho nghien cuu cua minh ph\l thu(k vao m\lc dich va thµc tiSn cua vftn d6 nghien cuu Vi trong nghien cuu c6 rat nhi~u lo~i thang do luong khac rihau M6i thang do luang dSu bao g6m cac gia dinh, cac m6i quan h~ va c6 S\f lien k~t v6i nhfrng tinh hu6ng thµc t~ Chinh vi th~ ma m6i lo~i thang do l~i c6 nhfrng y nghfa khac nhau trong vi~c thu th~p du li~u va ap d\lng cac ky thu~t phan tich C\l thS

Trong giao trinh nay, tac gia su d\lng cac lo~i thang do dµa tren 2

each phan lo~i: Phan lo~i thang do theo ilo luang va phan lo~i thang do

theo s6 bi€u hi¢n va il() chinh xac Vi~c su d\lng linh ho~t cac thang do trong vi~c do luong se giup nha nghien cuu ti~p c~n va phan tich d6i tm;mg t6t hon Cac lo~i thang do l~n luqt duqc trinh bay o ben du6i

2.2 Phan to,i thang do theo do hrirng

Trong phan tich du li~u nghien cuu, do luong la each thuc su d\lng cac con s6 dS diSn ta cac hi~n tuqng nghien cuu D~ do luong cac hi~n tuqng nghien cuu nay nguai ta dung nhiSu cftp d9 thang do khac nhau Co nhfrng hi~n tuqng nghien cuu co d~ng s6 luqng vi d\l nhu chi phi, doanh thu Tuy nhien, nit nhiSu nhfrng hi~n tuqng nghien cuu kh6ng o d?ng nhfrng con s6 dinh luqng Do v~y, dS do luong chung nha nghien cuu phai luqng h6a

Theo Stevens ( 1946), cac thang do luang cua cac bi~n kh6ng c6 con

s6 thµc ( djnh tinh) co th~ duqc phan lo?i la thang do djnh danh va thu tµ Trong khi cac bi~n s6.(dinh luqng) duqc phan lo?i la thang do khoang each

va ty 1~ Minh h9a trong hinh sau:

Thang do dinh danh Thang do dinh tinh

Thang do thu b~c

Thang do khoang each Thang do dinh lm;mg

Thang do ty 1~

Hinh 2.1: Phan loc;ii thang do theo do luang

2.2.1 Thang ilo ilinh danh (Nominal Scale)

Thang do dinh danh la loc;ii thang do dung cho cac tieu thuc th€ hi~n thu<)c tinh Nha nghien cuu su d1_mg cac ma s6 d€ phan loc;ii cac d6i tm;mg nghien cuu Chung kh6ng mangy nghia nao khac Vi d\1 nhu tieu thuc gi6i tinh, Nam ki hi~u la s6 1, Nfr ki hi~u la s6 2 Gifra cac con s6 a day kh6ng c6 m6i quan h? hon kem, chi dung d€ d~m tfrn s6 xuftt hi~n cua cac bi€u hi~n Cac dc;ing thuong g~p cua thang do dinh danh bao g6m:

2.2.1.1 Thang ilo dinh danh mpt Ira Loi (Single Answ(!r-ki hifu SA)

Cau hoi m<)t tra loi la cau hoi ma trong d6 nguoi tra lai chi duqc

ch9n m<)t tra lai trong cac tra loi c6 sin

l Quan tri kinh doanh □

2 Ngan hang NN&PT N6ng th6n Vi?t Nam (Agribank) □

4 Ngan hang D~u tu va Phat tri~n Vi~t Nam (BIDV) □

6 Ngan hang Xrnit Nh~p Khftu (Eximbank) □

Cau 4 Trong cac thuang hi~u giay sau day, b?n da tung dung qua loc;1i nao?

2.2.2 Thang ilo thfr blj,c (Ordinal Scale)

Thang do thu b~c la lo?i thang do trong d6 s6 do luang dung d~ thS hi~n sµ x~p h?ng, sf> nay kh6ng c6 y nghia vS m~it luqng Vi dµ, trong cu9c

dua xe cong thuc 1, d()i dua Mercedes gianh th~ng lqi thu 1, d()i dua Ferrari gianh th~ng lqi thu 2 va dQi dua McLaren gianh th~ng lqi thu 3 Cac s6 thu

tµ x~p h~ng cua ba d9i dua nay th~ hi~n quan h~ so sanh cua cac d9i dua, nhtrng khong cho bi~t nhi~u han hay it han bao nhieu, chi bi~t la c6 S\f chenh l~ch Vi v~y, vi~c tinh gia tri trung binh cho cac s6 thu h~ng trong thang do nay khong c6 y nghfa Cac d~ng cau hoi thuong gijp cho thang do thu b~c bao gf>m:

2.2.2.1 Cliu hoi siip xip thir h{mg

La cac cau hoi ma trong d6 nguai tra lai phai ·s~p x~p theo thu t\l cua cac cau tra Jai (Nguy~n Dinh ThQ, 2013)

2.2.2.2 Ciiu hoi so stinh cij,p

Trong cac cau hoi dn so sanh cijp, nguai tra lai duqc yeu du ch9n m9t cijp d~ so sanh Vi d\l nhu ch9n m9t thuang hi~u tivi thich nhfrt trong hai thuang hi~u Soriy va LG Thang do nay thuong duqc su dt.mg dS danh gia tftm quan tr9ng cua thu9c tinh theo cijp Day la d~g thang do ph\lc V\l

cho phuang phap phan tich thu b~c chuyen sau AHP (Analytic Hierarchy Process)

li~t ke cac thu(>c tinh cua d6i tuqng nghien cuu va nhfing dS nghi xac dinh tdm quan trc;mg

Vi d1=1:

Cau 8 N ghien cuu thi tnrong vS muc d(> quan trc;mg cua khach hang khi dSn mua xe t~i d~i ly ban xe Mazda C(>ng Hoa Khach hang vui long tich vao o ma b~n cho la tieu chi quan tr9ng anh huong dSn quy~t dinh mua xe

Bang 2.1: Tieu chi quan trc,mg anh huong d~n quySt dinh mua xe

5 Con nguai (People)

6 Quy trinh (Process)

7 Ca SO' h~ tang, v~t chat

h6 trq marketing

(Physical Evidence)

2.2.3 Thang do khoang each (Interval Scale)

La lo~i thang do trong d6 s6 do lucmg dung dS chi khoang each, khong c6 muc O Thang do khoang la thang do thu b~c c6 cac khoang each dSu nhau Thang do khoang bao g6m ca thong tin tu thang do thu b~c, cung nhu cho phep so sanh sµ khac nhau gifra cac d6i tm;mg thong qua khoang diSm danh gia Nha nghien cuu c6 thS dµa tren gia tri trung binh vS diSm danh gia dS so sanh cac d6i tuqng nghien cuu Dfr li~u thu duqc tu thang

do nay c6 y nghia vs m(lt luqng, c6 thS XU ly va phan tich th6ng ke Day la thang do duqc su dt_mg nhiSu nhfit trong nghien cuu khoa h<;>c, cac d~ng thucmg duqc sir dµng bao g6m:

2.2.3.1 Thang do Likert

Thang do Likert (Likert , 1932) la lo~i thang do trong d6 m(H chu6i cac phat biJu lien quan dSn thai d◊ duqc neu ra va nguoi tra loi se ch<;>n

m◊t trong cac tra Joi d6 Thang do Likert thucmg duqc dung dS do lucmg

m◊t t~p cac phat bi~u (biSn quan sat) cua m◊t khai ni~m S6 do cua khai ni~m la t6ng di6m cua tung phat biSu Vi v~y, thang do Likert con duqc g<;>i la thang do lfiy t6ng diSm (Summated scale)

Thang do Likert ph6 biSn nhfit c6 5 lµa ch9n, tuy nhien c6 th6 ch9n s6 le la 3, 7 ho~c 9 lµa ch9n tuy theo mµc dich nghien ct'ru

Vi dµ:

Cau 9 Day la m◊t s6 quan di Sm khac ma nguoi ta dung d~ di~n ta chinh ban than h9 khi mua hang Vui long cho biSt muc d◊ d6ng y cua Anh / chi d6i v6i tung cau nay b~ng each su dt;mg thang do di~m tu 1 dSn

5, v6i I = " Hoim toan khong d6ng y", 2 = "Khong d6ng y"; 3 = "Binh thucmg " , 4 = "D6ng y" va 5 = "Hoan toan d6ng y"

Bang 2.2: Di6m danh gia cho tung quan di~m cua ban than khi mua hang

3 C6 khuynh hu6ng trung thanh d6i v6'i m(>t san 1 2 3 4 5 phftm ho~c m(>t nhan hi~u nao d6

4 Muon thfr san pham m6i khi duqc gi6'i thi~u 1 2 3 4 5

6 Thuang di mua do a nhfrng cua hang co nhieu 1 2 3 4 5 m~it hang va nhi~u sµ lµa chc.m

minh ua thich du gia cao

toan kh6ng hai long-> 5: Hoan toan hai long)

2 Muc d{> dieu chinh

2.2.3.2 Thang do d8i nghia (Semantic Differential)

Thang do d6i nghia la lo~i thang do Likert nhung trong thang do chi

Vi dv:

Cau 11 Hay cho biSt suy nghI cua b~n vS nha hang ti~c cu6i Metropole t?i Qu?n 3 Thanh ph6 Hb Chi Minh, bring each khoanh trcm sf> tucmg tung v6i sµ lµa ch9n cua b?n

Bang 2.4: Suy nghI vS nha hang ti~c cu6i Metropole

Vi tri khong thu?n lgi 1 2 3 4 5 6 7 Vi tri thu~n lgi

,

L&1 thoi 1 2 3 4 5 6 7 Hi~n d?i

va hai cµc la nhung phat biSu df>i nghjch nhau (Nguy~n Dinh Th9, 2013)

Theo thang diSm nay, Stapel chi su d\mg m<)t tinh tu cho m6i h~ng ml,lC dua ra dS danh gia va sµ danh gia dugc di~n ta bring m<)t day s6 tu am (-) dSn ducmg ( + )

Vi dl,l:

Hay cho biSt danh gia cua anh/chi df>i v6i thai de) cua nhan vien ngan hang khi b?n giao djch v6i ngan hang Ch9n s6 duong nSu anh/chi nghI phat bi~u mo ta dung thai de) cua anh/chi, s6 cang cao thi mt'rc de) dung cang tang Ch9n s6 am nSu anh/chj nghI phat biSu khong mo ta dung thai de) cua anh/chi, sf> cang am thi muc de) khong dung cang tang Bring each danh d~u vao vj tri tuong ung v6i sµ lµa ch9n cua anh/chi