Phương pháp in vitro và bán in vitro: Trạm Sapa Lào Cai ở độ cao 1500 m so với mặt biển: sản xuất các củ siêu nhỏ microtubers và các cây trong ống nghiệm bằng phương pháp in vitro giốn
Trang 1HỆ THỐNG SẢN XUẤT VÀ CUNG ỨNG
GIỐNG KHOAI TÂY SẠCH BỆNH
(do Trung tâm Nghiên cứu Cây có củ, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp
Việt Nam đề xuất)
Phương pháp in vitro và bán in vitro:
Trạm Sapa (Lào Cai) ở độ cao 1500 m so với mặt biển: sản xuất các củ siêu
nhỏ (microtubers) và các cây trong ống nghiệm bằng phương pháp in
vitro (giống tiền gốc) Đồng thời tăng cường sản xuất củ nhỏ (minitubers)
bằng phương pháp bánin vitro (semi in vitro), củ giống gốc Go
Cơ sở sản xuất giống trên đồng ruộng (lúa nước) cách ly tại các vùng cao phía Bắc có độ cao từ 1000 m so với mặt biển trở lên: sử dụng củ nhỏ sản xuất ở Sapa để sản xuất ra củ giống gốc sạch bệnh (G1) Ở đây có kết hợp phương pháp chọn lọc quần thể thải loại các cây bị bệnh virus Cũng có thể sản xuất củ giống G1 ở chân ruộng lúa nước tại các vùng đồng bằng ven biển hoặc Hải đảo của tỉnh Quảng Ninh
Xây dựng mạng lưới các Hợp tác xã tiên tiến ở ĐBSH (Thái Bình, Nam Định, Hà Tây và Hưng Yên) để sản xuất ra giống xác nhận (G2 và G3) trong
Trang 2vụ Xuân nhằm cung cấp giống cho nông dân Ở những địa điểm nhân giống này, phương pháp chọn lọc quần thể thải loại các bệnh virus phải được áp dụng nghiêm ngặt
Tất cả các củ giống thuộc các cấp giống đều có sự kiểm định và xác định của Trung tâm Khảo nghiệm Giống cây trồng Trung ương
Hệ thống sản xuất giống nói trên bao gồm các cấp giống: giống tiền gốc (các
vật liệu in vitro như microtubers và các cây trong ống nghiệm), giống gốc
bao gồm giống Go (củ nhỏ sản xuất trong nhà lưới hoặc sản xuất bằng
phương pháp thuỷ canh trong nhà lưới), giống G1 (giống nguyên chủng sản xuất trên đồng ruộng cách ly ở vùng cao hoặc Hải đảo thuộc vùng Đông Bắc), G2 & G3 (giống xác nhận sản xuất ở các vùng cách ly thuộc ĐBSH)
Số thế hệ nhân giống chỉ là 4 đời (sau đời tiền gốc) Điều này phù hợp với ý kiến cho rằng các điều kiện ở ĐBSH là không thuận lợi cho việc nhân giống Tốc độ thoái hoá giống nhanh ngăn cản việc nhân giống có chất lượng
(Struick and Wiersema, 1999)
Phương pháp truyền thống:
Nguồn cung cấp giống sạch bệnh (sản xuất trong nước hoặc nhập từ nước ngoài) được trồng duy trì và nhân giống thông qua phương pháp chọn dòng
Trang 3hoặc chọn lọc quần thể thải loại bệnh virus ở vùng có độ cao từ 1000 - 1500
m so với mặt nước biển Ở những vùng cao này, chủ yếu là duy trì và nhân giống G1 Sau đó giống được chuyển đến những vùng cách ly (các HTX có chọn lọc ở ĐBSH) để sản xuất giống G2 và G3 (giống xác nhận)
Về không gian, chủ yếu sản xuất giống tiền gốc và giống gốc (Go và G1) ở các vùng núi cao có độ cao từ 1500 - 1600 m so với mặt biển Sản xuất giống gốc cần được tiến hành vào vụ Xuân Hè trên chân ruộng lúa nước ở vùng cách ly có độ cao từ 1000 - 1500 m so với mặt biển Sản xuất giống xác nhận G2 có thể được tiến hành ở những hợp tác xã nông nghiệp (có chọn lọc) ở ĐBSH