Tương đồng văn hóa hàn quốc việt nam

Thay măt Đại học Quốc giạ Hà Nội, lôi xin nhiệl liệt chào mừng các quý vị đại bien.-các nhà khoa học Việt Nam và Hàn Quôc lới dự Hội ihảo Quốc lế “ Những vấn đề Văn hóa Việt Nam - Hàn Qu

KHOA NGỮ VĂN ĐHKHXH & NV

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TƯƠNG ĐỒNG VĂN HÓA HÀN QUỐC - VIỆT NAM

SÁCII nưực XUẤT HẲN VỚI sự TÀI TRỢ

CỦA ỌUỸ KOREA EOUNDA TION

Ba sô' bài viết đưực lây từ T ư liệu Hội thảo Khoa học Quốc tê' “NHỮNCi VẤN DỀ v ă n HÓA VIỆT NAM - HÀN QUỐC” ngày 19 tháng 12 năm 1994, tại Hà Nội.

Tham ỊỊÌa tổ chức hội thảo cổ:

" P is Phạm Quang Long

TƯƠNG ĐỒNG VĂN HÓA HÀN QUỐC - VIỆT NAM

PTS NGUYỄN BÁ THÀNH

tuyển chọn, biên soạn, giới thiệu

NHÀ X U Ấ T BẢ N VĂN HÓ A - HÀ NỘI 1996

M Ụ C L Ụ C :

•Những vấn đề vãn hóa Việt Nam - Hèm Quốc

GS TS N GUYỀN VĂN DẠO 11

• “ Nhằm tăng cường hiếu biết và xâv dựng lỏng tin ’’.

DẠI s ữ KIM BONG KYU 13

Phần m ột: N H Ữ N G V A N Đ Ế c h u n g

• Quan hộ Hem Quốc - Việt Nam, quá khứ, hiện tại vet

• 7 ử licit giai huynh đệ Những cuộc tao ngộ sứ giấ - nhà thơ Hàn Quốc - Việt Nam trên đất nước Trung Hoa thời

• LÝ ỈẨtng Tường - người đặt nền móng giao lưu văn hóa Việt Nam - Hèm Quốc từ năm 1226

CN NGUYỄN ĐÌNH BƯU 65

• về một d(')ng họ Lý gốc Việt thử hai ở Hem Quốc

GS TS NGUYỄN VĂN DẠO 75

• Một sô vấn đề chung cùa Hèm Quốc vet Việt Nam nhìn

từ góc độ Nho giáo GS TRẦN ĐÌNH Ilư ợ u 78

• Truyền thống văn hóa Việt Nam trong bối canh Dông Nam Á và Dông Á ** GS TRẦN QUỐC VƯỢNG 85

• Vùi SUY nghĩ về Nho giáo ờ Hètn Quốc

PI'S NGUYỄN BÁ THÀNII 96

• Vùng văn hóa Dông Á và sự tương đồng văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc FI'S I RAN NGỌC' VƯƠNG 105

• về môi quan hệ loại hình giữa van hóa Việt Nam Ve) Hăn

• Veil nét về văn hỏa Hàn Quốc.

CÌS - VIŨN sỉ HOÀNG TRINII 121

• Tương đồng văn hóa Việt Nam ve) Hèm Quấc trong lĩnh vực ngôn ngữ, văn tự. (\N LÍ: ANH 'ruẢN 120

• Dộ dày vãn hóa trong một cuốn sách ('ùa Kim Woo

• 77/77 hiểu một sô hiểu tượng trom> nền văn hỏa íruyên

• Nông lịch vèi một vài tập quán cộ liên quan đến nông nghiệp cùa người Hàn Quốc.

• Nhận xét tong quát về “ truxền k ỳ ” Viên Ọông và Hàn

& PTS PHAM QUANG TONG 205

• Veil nét tương đồng trong truyện c ổ Dạt Hem vet Việt

& CiS v u NGỌG KIIÁN II 215

• Veil nét gặp gỡ giữa truyện dân gicin Hèm Quốc vù Việt

• Xã hội Hem Quốc qua một sô truyện cổ tích liêu bien.

CN v ũ DUY ÌIƯNG & NCS NGUYỈỈN HÙNG v ì 241

• “ Truyện K iều " ve) “ Truyện Xuân Hương" Từ kiệt tác văn học đến sự kiện văn hóa trong đời sống dãn tộc Việt Nam và Hèm Quốc GS DÂNG TI1ANH LÚ 258

• Bước đầu nghiên cứu so sánh " Truyện Kiều" vù

"Truyện Xuân Hương" THẠC sĩ YANG so o BAL 208

• “ Truyện Xuân Hương", một kiệt tác vein học Hèm Quốc.

PGS L L HUY TIÊU 278

• Tính chất dân giem trong “ Truyện Xuân Hương".

PTS NGUYLN XUÂN KÍNH 291

• Truyện " Hòn Vọng Thu" cùa Việt Nam trong con melt

d ía một người Hèm Quốc.

KIM THIỆN NHI (KIM SLON AA) 298

• Nhèi thơ hiện sinh Hèm Quốc Yoon Dong-Ju (79/7-/ 945)

GS PTS LÙ DÌNIl CÚC 310

• Bước đầu tìm hiếu văn học hiện dại Hèm Queíc qua truyện ngcm "M()t lì gày vận d ồ " cùa Hiơn Chin Kơn.

CN NGUYLN PHƯƠNG LÂM 318

Phần ba: s ơ BỘ Đ ố i C H Illu NGỒN NGƠ

HÀN Q UỐ C - V IỤ T NAM •

• Dối chiếu các âm liêt Hán-Việt, Hán-Hèm với các âm tiết Hán PTS HOÀNG TRỌNG PHILN 333

• Dổi chiếu phụ âm trong tiếng Việt Vi) trong liếng Hem.

NCS DỖ T1LN THẮNG 340

• Mây nhận xét về tứ XiOig hò trong liêng Việt Vil tiêng Hùn Quốc. PGS PTS NGHYHN M IN IITIIU Y PT

KIM YOUNCÌ so o 350

• Dặc trưng văn hỏa dân tộc nhìn tử thành ngữ, tục ngữ tiếng Hàn Quốc. NGUYA n XUÂN Hổ 357

• Một s ố đặc điếm chung và riêng trong cấu trúc tộc hệ

ớ Hùn Quốc vá Việt Nam (thông qua cứ liệu từ ngữ vù cách xưng gụi) I.A QUANG & PHƯƠNG-I.ÂM 302

• Hước đầu tìm hiểu hệ thống từ ỉoụi liếng Hìtn Quốc.

C’N I.ơ u TUẤN ANH & NCS Dỏ 1IHN THẮNG 373

Phần bôn: V À I NỨT VH VĂ N HÓA - X Ã HỘI

• Hàn Quác luía rồng với xếu tố trị thức con ngừời, dân

• Công nghiệp hóa cita Hàn Quốc Vil những hiến đôi xã hội ở nông thôn. NCS (ÌV SONG lliONG NAM 39"

• (iiáo dục với chiến lược con người cita Hàn Quôc htẹn

& GS NGU y A n V ã n h ổ n g 423

• Những hcii học rút ra từ nền kinh tê cất ( ánh cua Him

iiguon lực nhan văn: một nlúin tô cita sự phát

trien thần kỳ Hùn Quốc.

PGS TS I.A ỤUANG I I 111'H 453

• Mấy nét ve quá trình dó thị hóa cua HÙI1 Quốc: thực tê

và hiệu quá. PTS I RAN CAO SƠN 463

LỜI MỞ ĐẦU

Hèmg chục thê kỷ nay, Triều Tiên và Việt Nam đã có những mối quan hệ giao lưu văn hóa Mấv chục năm gần đây cái tên Triều Tiên đã trở lên thân thuộc với nhân dân Việt Nam Nhung từ ha năm nay, chúng ta bắt đầu sừ dụng một cái tên vừa lạ vừa quen: Hàn Quốc.

Cùng với cái tên "Hem Q uắc" là tên cửa các tập ăoàn sein xu al lớn như Daewoo, Heme I vù- các mặt hang giei dụng Hèm Quốc, dang dem dân di vào đời seing hiện đại cua người Việt Nạm Cìêm dây, ( húng ta thấy xuất hiện gần ('ông viên Thù Lệ những khu-nhà cao tầng dồ se) vào bậc nhai ồ Thủ đô ta, trên dó những chữ lân "Công tx Daewoo".

He'm Quốc, Triều Tiên và Cao Ly là những cái lên khác nhau d ía cùng một xứ sơ mà văn hóa, ngôn ngữ, phong tục tập quán ve) thậm chí cá lịch sử của nó có rất nhiều nét gần gũi với người Việt Nam chúng ta 'Thể nhung, sự lìiểu biết cùa chúng ta về Hèm Quốc quel le) còn rất đại lược.

Nhu cậu học tiếng Hèm Quốc, am hiểu văn luía Hèm Quốc, tiêp cận văn hoá Hèm Quốc nói chung ở Việt Nam dang tăng lên một cách mạnh mẽ.

Dấp ứng nhu câu đ(), chúng t(')i cho rằng cần có ngay những quyến sách ceí tính chat dại cương về lịch sứ, vấn hóa Hấn Quốc dê giớt thiệu cho dộ( gia Việt Num trong khi chờ đợi những công trình nghiến cứu chuyên sâu lầm

cờ hơn.

Quyến sách này lập hợp được 36 bùi viết của giáo sư, các hoe gieí, các nhe) nghiên cửu chù yêu lèi người Việt

10 I1ẢN QUỐC - V [H I NAM - .

■Nẹim và một sô cùa người Hèm Quốc Lĩnh VƯC nghiên cứu chu yếu lù về các ngành khoa học xêi hội, ve van hóa, lịch sử,' ngộn ngừ, văn chương 'íuy let rẩt đụi lược, rat

sơ khai, rất khiêm tôn, với cúi tên "Veil nét ", “ Bước

đ â u " "Nhận xét tổng quá t " "Veil suy nghĩ "

V’ V nhưng ecu- túc giá đã phác thào được những nứt chinh, lìm ra sự gặp gỡ, giao thoa, tương đồng cua văn hóa Việt Nam ve) Hàn Quoc.

Những bèii viết nèiy được lấy chù yêu từ tư liệu cuộc Hội thào khoa học quốc tể "Những vấn đề vein hóa Việt Nam-Hèin Q uốc" eio Khoa Ngữ vein Dại hoe Tổng hợp He) Nội (cũ), D ại học Quốc gia Việt Nam, t(f chức với sự teil trợ của Qụỹ Korea Foundeitioii ngày ¡9-12-1995 ciuíng tôi có tuyển chọn thêm một sô khóa luận tốt nghiệp cua sinh viên ngành ngừ văn Hèm Quác, những bài viết eiưới

sự hướng dẫn cua các Giáo sư, các Thây giáo, các chuyên gỉci cổ kinh nghiệm, có bèti viêl tuy chưa đừợc sinh dộng nhifng có gieí trị tư liệu Vil có y nghĩa mở dâu cho việc nghiên cứu toein diện về Hèm Quốc.

Nhan dịp này, thay mặt các càn bộ và sinh Viên khoa Ngữ văn, i)ạ i học Khoét học xã hột V¿I Nhân văn, Dạt học Quốc gia Việt Nam, chúng téìi xin bầy tộ lồng biêl ơn chêm thành đến Quỹ Korea Foundation, câm ơn ngài D ại

sứ Kim Bong Kxu và các ban Hèm Quác đã gi'úp dỡ chúng tôi trong việc phát triển ngành học mới, cám ƠI1

G S T S Nguyễn Văn Dạo, Giám đốc DHQGVN, G S/ỈS Dèio Trong Thi, Hiệu 'Trưởng D H TH He) Ne)i ịtrước đáy),

CN PTC 'p ivy f í'v />/;; Hiệu trưởng D H K H X H và

\!hi.} ccỳ và 'ác Quy vị lãnh đạo các cấp dã

Nghiên cửu khoa học c¿ím ơn sự cộng téuy cú a cae học gia, cúc tác gia trong và ngoèti trường đê có được tập sách này.

Chúng lôi cũng xin cám ơn Giám đốc nhà Xuéìt bein Văn hóa, Ỏng OueiniỊ Huy, đã tạo điều kiện cho công trình này ra đời một cách thuận lợi.

ìià Nội, tháng 12 năm ¡995

FI'S NFiUYF.N BÁ THÀNII

NHỮNG VẤN ĐỀ VĂN HÓA

VIỆT NAM - HÀN QUỐC

(Diễn văn khai mạc Hội thảo khoa học Quốc tế ngày 19-20/12/94)

C.STS N G U Y Ễ N V Ă N Đ ẠO

Kính thưa các vị Lãnh đạo các Bộ, Ngành.

Kính thưa Ngcii Kim Bong Kyu, Dại sứ Hem Quốc tại Việt Nam.

Kỉnh thưa các vị khách quý, các vị đại biểu.

Thay măt Đại học Quốc giạ Hà Nội, lôi xin nhiệl liệt chào mừng các quý vị đại bien.-các nhà khoa học Việt Nam và Hàn Quôc lới dự Hội ihảo Quốc lế “ Những vấn

đề Văn hóa Việt Nam - Hàn QuôVk

Như Quý vị đã biêu quan hệ ngoại giao giữa V iệ l Nam và Hàn Quôc được ihiốl lập cách đây vừa Iron hai năm Trong khoảng Ihời gian ngắn ngủi đó, Chính phủ

và nhân dân hai nước chúng la đã làm đưực nhiều việc nhằm lăng cường mổì quan hệ hựp tác và lình hữu nghị lốl đẹp Chúng lôi vui mừng nhận ihấy rằng Đại học Quổc gia Hà Nội đã có những đóng góp tích cực cho mỏi quan hệ và lình hữu nghị này: Ngành dào lạo cử nhân Ngôn ngữ - Văn hoá Hàn Quốc dã được mỡ lại khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tổng hđp cách đây hcfn

12 11ẢN QUỐC' - VIÍiT NAM - .

mội năm Đe ngành đào lạo mới này phái triển, phía Hàn Quốc và Việl Nam đã có nhiều việc làm Ihicì thực như chuyên Ihăm và làm việc của Quỹ Hàn Quốc tại Đại học Quốc gia Hà Nội việc thành lập thư viện nghiên cứu văn hoá Hàn Quốc tại Khoa Ngữ văn việc các giáo viên Hàn Quôc lình nguyện đến Trường Hại học Tổng hợp Hà Nội để giáng dạy, chuyến thăm và làm việc tại Scoul của Phó (ìiám đốc Đại học Quốc gia

Hà Nội vừa qua v.v

Và hỏm náy nữa nhân dịp kỷ niệm hai năm thành lập quan hệ ngoại giao, Hói thảo Khoa học Quốc tố về văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc được tổ chức tại Đại học Quốc gia Hà Nội

Người Việt Nam mới biối đến Hàn Quốc như là một cường quốc kinh tê' khu vực và thố giới, còn về các truyền thông văn hóa - một yêu lô quan trọng đô Hàn Quốc trỏ’ thành “ Con rồng Châu A ; ’, thì lại Va ^ d e ­bió! nhiều Cũng như vậy, người Hàn Quôc mới chỉ biét đến một Việt Nam kiên cường trong cuộc dâu tranh giành dộc lập tự do và còn ít biết den các đặc diêm văn hóa truyền thống lâu dời cúa Viột Nam trong khu vực Châu Ấ Thái Bình Dương

Hội nghị này se góp phần vào việc thúc đây quan hộ :i , c nhà Mì ':! học hai nước và tăng cương

1MCL dừa hai dân tộc Viộl Nam - Hàn Quoc

Một lần nffa tói xin chúc mừng quý'vị và xin chúc

Hói thảo của chúng la thành cóng Xin chúc cho tình hữu nghị và hợp lác giữa Việt Nam và Hàn Quoc ngày càng ben vững

Xin kính chúc Quý vị sức khỏe

Xin chán thành cảm ơn Quý vị

“NHẰM TĂNG CƯỜNG H iể u BIET

VÀ XÂY DựNG LÒNG T1N ”(1)

ĐẠI s ử KIM BONG KYII

Thưa ông Giám đốc Nguyễn Văn Dạo.

Thưa ông Phó Giám đốc Đào Trọng Thi,

Thưa các vị giáo sư, cùng các bạn sinh viên có mặt tại đâx.

Trước hết, thay mặt Chính phủ và nhân dân Đại Hàn Dân Quốc, lôi xin gửi lời chúc mừng nhiệt liệt đến Hội thảo khoa học quốc tố về giao lưu hai nước Hàn Quốc - Việt Nam được Trường Đại học Quóc gia Hà Nội lổ chức trọng thể trong hai ngày bắt đầu lừ hôm nay dưới

sự tài trơ của quỹ giao lưu quôc tê Hàn Quôc

Kổ lừ khi thành lập hộ môn ngôn ngữ Hàn Quôc và nghiên cứu văn hóa Hàn Quốc tại Khoa Văn, Trường dại học Tổng hợp Hà Nội, một trường dại học có bề dày lịch sử và truyền thống đầy tự hào công cuộc giao lưu văn hóa học thuật giữa hai nước, dược sự ủng hộ hết lòng của lãnh đạo nhà trường và sự quan tám nhiệt tình của nhiều sinh viên, dã có những huức phát triển đi lên rất đáng chú ý ; Dâỵ là một điều rất đáng khâm phục.Dặc hiệt, điêu rât dáng khích lệ là Quỹ giao lưu quốc

tế Hẳn Quốc từ năm nay đã chọn Trường Dại học Quoc

(!) Dầu dề do chúng lôi dặt (N.B.T).

14 I IẢN QUỐC - VN - r NAM - .

gia Hà Nội làm cơ quan hỢp tác trọng điềm Và để xây dựng nơi đáy thành một trung tâm nghiên cứu Hàn Quôc học tại Việt Nam Quỹ đã chính thức thúc đẩy các công lác như chi viện cho việc mơ hội thao khoa học lân này mời giáo SƯ của Trường đi thăm -Hàn Quốc, cung cáp các phương tiện giáo cụ, gửi liền trợ cấp chó các giảng sư Hàn Quôc và xúc liến việc dịch thuật, hiên soạn giáo lài

Ngay sau khi dược cử sang công tác tại Hà Nội tháng

y vừa qua, tôi nhận thây nhân dân Việt Nam có sự quan lâm lo lơn dôi vơi những thành tựu phát triển kinh lê và nền văn hóa'dộc đáo của Hàn Quốc và rát muôn thúc dẩy giao lưu hợp tác văn hóa giữa hai nươc Là một Đại

sứ tại Việt Nam lỏi cảm thấy trách nhiệm nặng nề và

sứ mệnh ciĩa mình và phải xây dựng quan hệ hạn đồng hành chân thành giữa nhân dân hai nươc

Trong nhiệm kỳ cóng tác ctia mình, lỏi sẽ cô'gắng hết sức dể góp phan xây dắp nên mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau trên cơ sơ lích cực thúc dáỵ giao lưu phi Chính phủ giữa hai nươc để lạo nén sự hiên hiél sáu vé nhau

Là một phần trong những cô găng dó toi sẽ xin hêt sức giúp dơ dể Trương dại học Quôc (lia Hà Nội không những có thể tien hành viêc nghiên cứu Hàn Quôc học

„iu ou'-úig ỡươc vai trò trung tám của cổng - Liúu UÚI Due ihuại, văn hóa giữa hai nươc

Như các quý vị đều hiéì rõ, hai nươc çhling la den dã trải qua lịch sử lâu dài 5.000 năm vơi sức sống bền bĩ

và ý chí kiên cương, dã vượt qua hiél bao thử thách hiêm nahèo bị áp dặt bơi bén trong và bên ngoài, viêt nén những trang sử dân tộc hào hùng Tuy có lúc đât nươc bị dày xéo bơi nạn ngoại xám, quỏc quyên b] cươp di nhưng vơi linh thần bát khuál, hai dán lộc

N1IẰM TẢNG GƯỠNG IIIllu BIHT 15chúng la đã giành được giang sơn bò' cõi, duy Irì được nền độc lập quốc gia.

Hai nước chúng la không những gần gũi về mặl địa

lý, mà còn có rấl nhiều điểm lương đồng về lập tục sinh hoạt, phong cách tư duy, tôn giáo, tình cảm dân lộc di sản văn hóa Mầu sỏ'chung đỗ có đặc điếm rất khác thường Nếu la nghiên cứu vấn đề đang hậu thuẫn cho một thực tế là hai dân lộc đã được hình thành từ cùng một cội nguồn, thì chúng ta tin chắc rằng hai nước chúng ta sau này có thê xây dựng vững chắc và thuận lợi hơn nhiều quan hệ hợp tác hữu nghị so vơi quan hệ giữa các quốc gia khác trên tất cả mọi lĩnh vực

Xcm xét từ mối liên quan gắn bó đó về mặt lịch sử, văn hóa, vơi hơn 40 nhà học giả nổi liếng cùng nhiều sinh viên sót sắng tham gia lại hội thảo khoa học lần này sẽ trình bày nhiều công trình nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực, đồng thời qua quá trình thảo luận sc bàn đốn nhiều phương án nhằm lăng cường hiếu biết và xây dựng lòng tin giữa nhân dân hai nươc và diều đó có ý nghĩa rất quan trọng

Xin chúc các nhà học giả hai nươc qua hội thảo khoa học lần này sẽ cùng nhau chỉnh lý lại những thành quả nghiên cứu đã có đươc cho đốn nay và chủ động lạo ra

cơ hội quan trọng dê xây dựng phương hương nghiên cứu sắp lơi

Tôi xin kết thúc bài phát biểu của mình

Xin c;im ơn các qu\ vị

P hần một:

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

2 - TĐVH

QUAN HỆ HÀN QUỐC - VIỆT NAM ; QUÁ KHỨ, HIỆN TẠI VÀ TƯỚNG LAI

GS TS CHO j a i: ¡1YONĐại học Ngoại ngữ Hàn Quốc, I lán Thành Phó Chủ lịch Hội hữu nghị Hàn -Việt

I- MỞ DẦU:

Ngày 22/12/1992 đánh dán mộl mốc quan Irọng quan

hệ giữa Đ ại Hàn Dần Quôc (Hàn Quôc) và Cộng Hòa

X ã Hội Chủ Nghĩa V iệt Nam hằng sự thiết hập quan hệ

ngoại giao ở cấp Đại sứ.

Trước khi đạt được đỉnh cao này, mỏi bang giao giữa hai quốc gia đã phải Irai qua một thời kỳ dài không ít khổ khăn

Môi quan hệ hợp lác kinh lê' H àn-Việt trôn ncuyên lắc tôn trọng chủ quyền dân lộc và hai bên cùng có lợi đang gia tăng nhanh chóng trong một vài năm nần dây Đặc biệt là trong lĩnh vực hop tác đầu lư có the xem Hàn Quốc là người đen sau so với nhiều nước mà chỉ sau một thời gian ngắn đã vươn len chiêm giũ' vị trí thứ *

* 7'ác iỊÌii viết hàng tirng Việt.

2 0 HAN ọ n o c - v i i ; t NAM -

ha sau Đài Loan và Hồng Cóng với 65 cóng trình và

700 triệu USD (tính đốn giữa năm 1994) Cùng với bưđc tiên triển về đầu tư, lừ năm ngoái đến nay, tại các cuộc thăm viêng lẫn nhau, các nhà lãnh đạo cao nhất của Chính phủ hai nước đã khẳng định rằng hai nưđc đều có những liềm năng lớn trong quan hệ hợp tác lâu dài và cần phải tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa mỗi quan hộ hợp lác song phương trong nhiều lĩnh vực

Hai nước Hàn-Việt có nhiều điểm tương đồng về lịch

sử văn hóa: Cùng chịu ảnh hương Nho học Trung Quốc, cùng chịu sự thcíng trị của thế lực ngoại xâm và cùng hy sinh rất nhiều xương máu giành lại độc ĩập và đang cùng nhau phát triển đất nước theo hưđng văn minh hiện đại dù chế độ chính trị khác nhau ,

Những hoạt động chung về kinh lê và chính trị trên nguyên lắc nói trcn dược coi như nền tảng cơ bản dể

hàn gắn những vết thương chiến tranh và hòa giải xung

dột xảy ra trong quá khứ

Hiện nav chú nu ta có những thuận lợi mới và lịch sử

ỉi'i III- Ịịan-Viẹt bươc sang trang mơi vơi nhiêu hứa Itẹn Vi thc’ việc nghiên cứu những môi quan hộ giữa Hàn, Việt là việc cần thiết cung cấp.,eho các nhà lãnh dạo giơi khoa học, kinh doanh và cả những ngươi dân bình thương của hai dân lộc những bài học kinh nghiệm lịch sử dề góp phần thííc dẩy quan hộ giữa hai bên ngày càng chặt chẽ và có hiệu quả

21 II- QUAN HỆ HÀN-VIỆT

TRONG THỜI K Ỳ L ỊC II sử c ổ TRUNG ĐẠI

QUAN HÍ: 1IẢN Q U Ố C-VIỆT NAM

Trong lịch sử xa xưa, qúan hệ H àn-Việt thường chỉ là gián liếp Sách sử chỉ ghi lại những cuộc gặp gỡ, xướng họa của một số’ sứ thần hai nước như truyện các ông Vũ

T á , Quyền Th ú c Cường Phùng K h ắ c Khoan L ý T ô i Quang M ạc Đĩnh C h i L ê Quý Đ ô n đã thù tạc với các sứ thần Hàn Q uôc^ \

Sứ thần Hàn Quốc viết lời tựa cho các sách của sứ

thần V iệ t Nam ,chăng hạn (1) Phùng công thi tập của Phùng Khắc Khoan tựa của L ý Tô'i Quang, (2) Quần thư klúío hiện của L c Quí Đôn tựa của Hồng K h ả i H y, (3) Thánh mó hiền phạm lục của L ê Quý Đôn tựa của Hồng

K hải H y

Thđ xướng họa giữa sứ thần hai nước thì có:

Phùng Khắc Khoan - L ý C hi PhongNguyễn Công Hãng - Du Tập Nhất, L ý T h ố Cận Nguyễn Tông Quải - Sứ bộ Hàn Quốc

L ê Quí Đôn - Hồng K h ải H y, T riệu Vĩnh T iế n

T riệu Bính c ả o Nhà cách mạng Hàn Quốc

MAN Ql'OC - V il.T NAM - .

Các hộ sách củi) người Hàn Quốc như "Triều kinh thi thiếp’ ’, “ Chi phong lậ p " hav nhiều sử sách I1ƯƠC Việt cũng nổi lới quan hệ Hàn - V iộ r

Trong những sử sách Hàn Quốc, có sách nói về Việt

Nam như “ Triều Tiên Vương Triều 'Thực ỈẠ ic" chủ yêu

về sự kiện thođn đoạt vương quyền

Triều Tiên Thái Tông thực lục có đoạn ghi chép VC

việc Lé Quý L y thoán đoạt vương quyền ctía nhà

rr A (3)

Ira n .

Trong bộ Triều Tiên Vương Triều 'Thực Lục, đề cập

đốn bien loạn Vương cung An Nam Nhiều nhât là Trung Tông Đại Vương thực lục, bộ này ghi rất tường tận về việc M ạc Đăng Dung đoạt quyền nhà Hậu L ê ^ '

Còn Chánh T ổ Dựi Vương thực lục cho thay vua

Chiêu Thông L ê Duy K ỳ theo Tón Sĩ Nghị chạy sang

Trung Quốc, đến thành Nam Ninh ở Quảng Tây và vua

nhà Thanh đã phong cho vua Quang Trung Nguỵễn Huệ, rồi giáng chỉ triệu vua lói nhà Lẻ vồ Yén K in h ^

Thuận Tông Dại Vương thực lục năm thư ba ghi ro về Nguyễn Phúc Ánh lâp nghiệp triều nhà Nguyễn là

M Ti T T i cù ne lại nước Nam, còn Thuận Tâng

• Tí/ vương thực ¡ục năm Nguyên Niên cũng cho tháy một phần ve sự cấm đạo của vua Thánh To nhà Nguvền Việt Nam((’\

Tuy thỏ' ít ai biết rằng vào thế kv I 3 đã cổ một nhổm ngươi Việt sang định cư tại Cao L y (Hàn Quốc) đồng thơi lai cổ công đóng góp cho đất nước cưu mang mình

Dó là dòng họ L ý - Lý Lonu Tương cúa Dại Việt

23Đôn năm 1959 khi tham gia phái đoàn văn hóa,nước Việt Nam sang thăm Bắc Hàn nhà sử học Trần Văn Giáp đã nhờ sự giúp đỡ của hạn đồng nghiệp Bắc Hàn thu nhập được một sô" tài liệu rất quý và các lâm ảnh: Thụ Hàng Môn, Nhà dựng hia, Văn biá Theo ông Giáp thì Thụ Hàng Môn là chỗ cửa nhận quân địch tới hàng Cửa ống được làm bằng gỗ lỢp ngói, có tấm biển được dựng năm Khang Hy thứ năm mươi (1 9 1 1 /7^.

Phía Việt Nam, từ lâu đã cổ công trinh nghiên cứu của Trần Văn Giáp trước 1945 VC dòng họ này lìm hiểu

cả quê hương bản quán của họ, Đình Bảng - T ừ Sưn thuộc Hà Bắc hiện n a y ^

Cụ Sỏ Cuồng, lên thật là L ê Dư, một nhà nghiên cứu

Hán học uyên thâm, một nhà báo cổ tên tuổi đã làm việc lại trường Viễn Đông Bác c ổ trước năm 1945 Trên tạp chí “ T ri tân“ sô xuân Nhâm Ngọ (1942), ông

đã công bô' bài viêt: cháu 22 đơi vua L ý Anh Tông (1137-1195) hiện ỏ Cao L y và đăng kèm theo ảnh

người cháu ấy là ông L ý Tích Mô Cổ lẽ ông Lê Dư là

người đâu tiên cỗ được thông tin về sự kiện lịch sử về dòng họ Lý^9V

Theo cụ thì năm 1914, cụ sang Hàn Quốc và khi về đến Trung Quốc có dịp trò chuyện với một lão chí sì người Hàn Quôc được nghe về dòng họ L ý Mấy chục năm sau cụ lại nhận được một bài khảo cứu của ông Kim Vĩnh K iện , một ngươi dồng sự lại trường Viễn

Dông Bác Cổ từ Tokyo gửi dốn với dầu dề “ An Nam Hoa Sơn quân Lý ÌẨìTìg Tường chi sự tích” (Chuyện của

QU AN 1 lf: HẰN QUỐU-VIỤT NAM

24 1ỈẢN QUỐC - VIỘT n a m - ông Hoa Sơn L ý Long Tựờng ngươi An Nam) Năm

1948, ông Kim viel hài khảo cứu VC sự lích Hoa Sơn

Quân trong quyển sách “ Triều Tiên trong thời đại khai hóa” do N X B Chính Âm Xã phái hành.

Khoảng CUỐI thập nién thứ ba của Ihế kỷ này, một nhà nghiên cứu dân tộc của Hàn Quốc là ổng Thổi Thường Thợ đã đến quận Khang Linh (Ong-Jin-(iun), nghe dân địa phương kể lại những câu chuyện truyền tụng về Hoàng thân L ý Long Tường và tận mắt quan sát những di tích có liên quan đến Hoa Sơn Quân Năm

1966, ông Thôi đã viết chi tiết những chiến tích hào hùng của vị Hoàng thân họ L ý trong quãng-đời còn lại trên đất Cao L y (Hàn Quốc)

về sự tích dòng họ L ý , chính sử Việt Nam không đề

eập đến mà từ những ký lục Hoa Sơn Lý thị gia truyền thực lục (một tập) do ông L ý Thừa Tài là một hậu duệ

tại Hải Châu Bắc Hàn cổng bô" năm 1920 bao gồm văn

bia tức Thụ Hàng Mổn L ý tích B i văn bản (Hoa Sơn Quân hàn truyền) (Gia truyền thực lục của dòng họ Lý

0 Hoa Sơn) và V ’ ' Ví-7? Lý thị thê bộ (Criai thoại về họ

: ;■■ ( ¡1 ’nọ 5 lập) V.V thì có ghi chuyện về'loa Sơn Quân và còn dẫn ra nhiều lược sử, cương mục

yà một phần sử ký Việt N air/10l

Những tư liệu trên cho biết L ý Hoa Sơn tên thật là

Lý Long Tường, Hoàng tử thư hai của L ý Anh Tông 'IM X-1175) và là em của vua L ý Caer Tông

< I I VO-1210) tức Lý Long Hàn của Việt Nam Báy giờ là lue nhà Lý đã mát, nhà Trần lén ngói, Trần Thủ Độ có

QUAN Ilf: MÀN QUCX’-VIÛT NAM 25

nhiều hành động bức hại Hoàng lộc họ L ý mộl cách làn nhẫn Nổi kỹ hơn thì cuối đời L ý Huệ Tông (1211-1225) tức Sam, bị điên và nhà Trần dùng k ế ép

gả T rẩ n Cảnh cho L ý Chiêu Hoàng (1225) để thoán đoại vương quyền nhà L ý Lo sỢ dòng họ nhà L ý báo thù nên T rần Thủ Độ đã bí mật cho quân đánh sập T h ái Đường ớ M ai L â m chôn sôVig quan lại họ hàng L ý khi tât cả đang tế T ổ

Thực hiện âm mưu “ nhổ cỏ phải nhổ cả rễ ” Trần Thủ Độ không trừ hành động tặn bạo nào để bức hại Hoàng lộc L ý

Năm 1226 (sau một năm nhà L ý mất ngôi) Hoàng tử

Ný Lo ng Tường cùng Bình H ả i Cổng, L ý Quang B ật mang đồ tế khí (đồ thơ cúng T ổ tiên) trôn khỏi Thăng Long Ô n ° đã đóng thuyền vượt biển sang Hàn Quốc để

tị nạ n • 1

Chuyện này cổ thể ví với chuyện về ba vị đời xưa ơ Tru n g Q uốc là V i T ử , T í C an , Cơ T ử đời  n tức ba Ihiánh nhân Trung Quôc khi nhà Ân gần mât, mỗi ngươi làm một việc theo chí hướng mình: V i T ử theo nhà Chu

dể giữ lây việc thờ cúng, T ỉ Can hêt sức can vua bị giết chết Cơ T ử chạy sang Hàn Quôc dể giữ dòng giống Như vây có nghía là L ý Long Tương ra đi không có ý quay trd lại dánh nhà Trần để khôi phục cơ nghiệp

cũ Đ j£ u này càng rõ khi ông đốn trú ở Trân Sơn thuộc

huyện Bồn T â n nước Cao L y (Hàn Quốc)

Ôn« đa la y tự hiệu là V i T ử Đông, nghĩa l.à noi theo hành động cua ông v i T ử sang thơ nhà Chu để giữ lấy việc thơ cúng khi mal nước -

26 I IÀN Ql 'Ốc - Vif-T NAM - .

T ạ i sao mộl chi họ nhà L ý lại sang Hàn Quôc? Có vài giẩ thuvct như sau: Nhà L ý SUÔI thời gian đánh nhau với nhà Tông và đã đánh bại quân Tông Irên phòng tuyốn sông cầu ncn cũng không thế sang Trung Quôc

C Ư irú được Nhà L ý từng binh phạt Chiêm thành giết cả vua và bắt.cung nữ, tương sĩ của họ vì vậy con cháu nhà L ý gặp nạn không thể qua khu vực đó xuông Đông Nam Ầ đườc(l3 )

Nhưng cũng có giả thuyết khác cho rằng ý định của Hoàng thân Tường là đốn ụ nạn tại Trung Hoa nhưng

do bãodánh dạt thuyền vào đảo Chagnin thuộc dịa phận nước Cao L y (Hàn Quốc) Vua Cao Tông (1215-1264) nước Cao L y nghe tin cổ một Hoàng thân nước Đại Việt đang lánh nạn trẽn xứ mình liền cho.mời vào triều phủ

dụ và giao cho đâ't đai sinh sổng Bãi biển nơi ông cặp tàu năm 1226, sau này mang tên Nak-Naa-Wae có nghĩa là “ Nơi cập bờ của khách phương xa cổ mang theo dồ tế khí và nhơ rơi xuông” Ngày nay cách làng

” V : _ a UUOI ngon núi Di âì, xã Dỗ Môn còn

A mo ma cua óng Hoa Sơn Quân và của con cháu hai dơi sau Riéng ơ núi Hoa Sơn, lên là núi Quảng Dại Sơn có môl nền dá gọi là Việt Thanh Nham trên dính núi có lén là “ Vọng cố’ hương” xưa gọi là

“ Vọng quốc dàn” , dưực truyền tụng là trong quãng dời còn lại óng Tương thương lén dứng dó, ngày hai buổi trong về hướng Nam ỏm mặt khóc, nhơ qué nhà<l4).Năm Quý Sửu (12.53), quân Móng c ổ rầm rộ đánh sang IIƯƠC Cao L y lien thẳng vào kinh dỗ Triều dinh

QUAN Iif; HÀN Q IK X ’-YIÛT NAM 27Cao L y phải lánh ra đấl Cìiàng Hoa Quân giặc lại tràn sang phía T ây đánh Bồn Tân Trong lình thố rất nguy ngập ấy L ý Long Tường đã đứng ra tổ chức lực lượng kháng chiến, đánh nhau 5 tháng, quân dịch thua to tuyên bô là muôn xin đầu hàng Chúng dem tặng 5 hòm vàng Ồng Tường hiel dó chỉ là mưu gian, sai khoét hòm ra giội nước sôi vào Cả năm thích khách cầm gươm sẵn ỏ trong hòm đều bị giết chết Sau dó lại bịt kín hòm, gửi trả Quân Mông c ổ sỢ hãi xin đầu hàng Chiên công của ông dược vua Cao L y rất khen ngợi cho đồi tên Trân Sơn là Hoa Sơn phong cho ông tước Hoa Sơn Quân lây nghĩa là nước Nam có núi Hoa Sơn.Vua câp 30 dặm đất 2000 dân cho óng lập âp ăn lộc

dế phụng thờ Tổ tiên, lại cho dựng nhà lưu niệm gọi là Thụ Hàng Môn, đề biển ghi công đức ciia ông Di lích Thụ Hàng Môn được nhán dân Hàn Quốc gìn giữ cảm phục

Con cháu ông đời dời sống ở đất Hoa Sơn Ồng dã dạy dỗ con cháu đều trd thành những người có ích trôn mănh dât cưu mang ông Văn bia Thu Hàng Môn kv lích b r ' % có ghi sự tích về ông và cả len tuổi những con cháu dã thành đạt của ông Nhiều người dã dỗ tiến

sĩ làm quan to giữ những chức vụ lđn như Nghệ Văn dại dê học (con của L ý Long Tường tên là C án ), Lỗ Bộ Tham Nghị (cháu của L ý Long Tường lổn là Huyền Lượng) Thượng Thư, Quân thủ, v v

Con cháu của ông Tường cũng nổi liêng là những

no ười trung hiếu, chẳng hạn như cháu thứ năm của Hoa

28 HÀN Q llố r - V lf;T NAM - .Sơn Quân tẻn Duy và cháu thứ sáu lên Mạnh Nghệ là hai người được xếp hạng trong 72 vị hiền của làng Đồ Môn, được tổn sùng vì giữ trung nghĩa đó là vào cuối đời Triều Cao L y khi Triều Cao L y bị Thái tố Lý Thành

Q uế thoán đoạt lập nen vương triều mơi là nhà L ý (1392-1910)

về văn hóa, con cháu Lý Long Tường có không ít

ngươi văn chương nổi tiếng ở đời Cũng cổ ngươi được

tin cậy làm quốic sử quan hoặc giữ chức học quan Hơn

700 năm sau đến bây giờ con cháu L ý Long Tường kê tục nhau sinh sống tại Hàn Quôc

Chi phái chính của hậu duệ họ L ý sau lừ Hắc Hàn di

cư xtuíng Nam Hàn đang rải rác sông ỏ Hán thành (Seoul) và miền lân cận, còn chi phái phụ lức là chi thứ tức thuộc con thứ của Hoa Sơn Quân tên là L ý Nhât

Thanh thì ở các tỉnh miền Đông Nam Hàn Quốc, chủ

yêu là làng An Đông, Phong Hỏa v.v Tại Hàn Quôc vơi sô' hô irơc ch ơn T Vl vò mỗi năm một lần họp dòng

M • ! ỉ ':ệi Vì nil ỉàm tộc trương Ồng L ý Thánh

Huán, cháu 25 đời của Hoa Sơn Quân (tức dơi thứ 31 ctía Lý Cong uẩn) cùng vơi hai em ruột L ý Anh Huân

và Lý Khánh Huân là những người đã lừng coi sóc mồ

mả ciía thủy tổ Lý Long Tương trước thơi kỳ Nam Bắc Hàn chưa phán hai miền đã di cư vào miền Hán Thành Đặc biệt óng L ý Khánh Huân đã được chính quyền miền Nam Việt Nam mơi sang trươc ngày giải phóng Ong mát năm 1976 Việt Nam hoan nghênh ông nhiệt liệt

29Hiện lạ i, ỏng L ý Xuân Căn cháu 26 đời của ông Hoa Sơn Quân (lức đời ihứ 32 của L ý Công uẩn) là con của

L ý Anh Huân đang rấl tích cực hoạt động với cương vị Hội trưởng Hội kỷ niệm Hoàng thúc L ý Long Tường, lìm được những tài liệu để làm sáng tỏ hậu duệ của họ

Nhân vì hai chính phủ H àn-Việt đặt quan hệ ngoại giao vào năm 1992, ông L ý Xuân Căn vđi sự giúp đỡ của Giáo sư Tiên sĩ của trương Đại học Ngoại ngữ Hàn

Quỏc ở Seoul C H O J A L H Y U N , chuyên gia về V iệ t

Nam Học kiêm Phó Chủ lịch Hội hữu nghị H àn -V iệ t cũng như những quan chức V iệt Nam như G iáo sư, Tiến

sĩ Nguyễn Duy Q uý, Giám đốc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhán văn Quốc gia và ỏng Đại sứ V iệt Nam lại Hán Thành, Nguyễn Phú Bình v v năm nay đã được sang thăm Đồn Dô của thủy lổ nhà L ý tại Đình Bảng,

Hà Bắc

Ở Việt Nam thì sau vụ giết các tôn thất nhà L ý của nhà Trần , Trần Thủ Độ lại muôn cho hậu thế không ai nhớ đen họ L ý nữa mới lấy cớ Tổ nhà Trần tén là L ý , bắt trong nước ai là họ L ý đều phải cải là ho

Nguyên

Ngô S ĩ L iê n có chú thích rằng, xét thơi T rần Anh Tông còn cổ ngươi họ L ý làm tương, nhưng sử của Phan Phù T ie n thì không thấy ehép vì v ậy v iệ c này chưa chắc đã có thực, nhưng cũng ít ai cơn tin rằng cháu chắt của L ý Thái Tổ cơn cổ ngươi làm nên sự nghiệp

Ngay như ngươi họ L ý làm tương ơ đời Trần Anh Tỏng mà Ngô Sĩ L iê n nêu ra, tên là L ý Tâ't K iế n rồiQUAN Ilf: HÀN QUỐC-VIỆT NAM

30 WAN g u ố c - Vlf-T NAM - .cũng bị chối Irận năm 1318 khi đánh nhau vdi quân

C hiêm bị thua T ìm trong chính sử nước nhà, ngoài L ý

T ấ t K iên ra, chỉ còn thây tên một người tôn thât nhà L ý

nữa có mặt ỏ triều đình nhà Trần là L ý C át Dạt Việt Sứ

K x toàn thư chép: “ Mậu Thìn 1268 ngoại thích là L y Cát phạm tội ngồi vào ngai vua ở điện Thiên An sau

khi xét hỏi, đổ trị tội thì b icl là có chứng đicn nôn chi phạt trượng rồi lha, '('17\

Còn tại các nước hải ngoại như bên M ỹ, Cha Na Dại

và Pháp v v thì hiện nay khoảng từ 300 đên 400 gia đình họ Nguyễn, hậu duệ nhà L ý đang sinh sông

Ở M ỹ thì con cháu vẫn nhổ tđi dòng giong và To tiên nên hàng năm vẫn có một ngày vào đâu năm âm lịch sau T ế t V iệ t Nam gọi là xuân té, đê họp mặt họ hàng Ông Nguyễn T ư C ự , nhà kinh lê, kinh doanh dang làm trưởng họ dòng họ hên M ỹ

Toàn bộ vấn đề Hoàng tử L ý Long Tường thiet tưởng cần chò- kh ả" sát lại vì chính sử của hai nưđc

I V Ịẹi ỊT/.ÌV.I C" phần nào dề cập dcn

luy vậy, một lài liệu, quyến “ Trú Vĩnh B icn

là một luỳ hút mạn lục do Trịnh Đông Dũ soạn vào năm 1805 (đời vua Thuần T ổ (1801-1834)) cho thấy phần nào có lie'll quan đến sự lích L ý Long Tường.Quyến này tả về chuyện khoảng cuỏi the kỷ 17 một doàn ngư phú Tricu T ie n , trong dó cổ một người lén Cao ThưOng Anh C Ư trú lại Te Cháu trôn biển Nam Hải Hàn Quôc dã gặp bão ỏ ngoài khoi bị trôi trong 12 ngày dén Hội An nưdc Dại Việt Họ bị quan Đại Việt sau khi

QUAN llf; MÀN Q U ố C -V IỆT NAM 31

nghe lời khai uy hiếp rằng “ Thái tử nhà mình ngày xưa

đã hị lav người Triều Tiên giết nên nay là lúc ta phải phục thù cho Tiên tổ" nhưng rồi sau họ được tha về quê hương^l8\

Chuyện này làm cho ta liên tương đến sự kiện L ý Long Tường sang C a o 'L y Phải chăng người Đại Việt lúc hây giờ nghe tin sai lạc là L v Long Tường đến tị nạn ơ Cao L y và hị người Cao L y giết

Trong những chuyện về sự gặp gỡ giữa người Hàn và người V iệt, xướng hoạ thì truyện Phùng Khắc Khoan

vđi L ý Chi Phong được nhiều người truyền tụng ‘ ‘Chi phong tập” kể lại rằng hai sứ thần gặp nhau ở Yên

Kinh khi đi đến nơi làm tiến ủy sứ vđi Hoàng đ ế nhà Minh nhân vì Hoàng cực Điện bị thiêu hủy Hai sứ thần qua ván đề đáp lục trao đổi với nhau những thông tin ve chế độ, phong lục lập quán,, khí hậu, nông sản v v Sự kiện này cũng được ghi trong lập vua Tú c Tông thực lục

sô" 23 của “ Triều Tiên Vương triều thực ¡Ịtc'^1ÍJỈ

Ngoài ra truyện Triệu Hoàn Bích cũng trong Chí Phong tập cho thây rằng ông Triệu Hoàn Bích là người Hàn Quổc đầu liên vãng lai Việt Nam Khi ổng còn thanh niên, nhân vì Nhật xâm lược Triều Tiên bị bắt đưa về kinh đô Nhật Bản rồi được một thương nhân Nhật Bản đưa sang Việt Nam trong ba năm

Ngươi Việt Nam khi được biết ông là người Triều Tiên liếp đãi rẩt đặc biệt và nồng hậu Khi ấy tập thơ của L v Chi Phong rất phố biến trong giới quan lại Đại Việt Trong khoảng the" kỷ 17, theo lập nhật ký (15

32 HÀN QUỐC - VlíYl' NAM - .quyến) vua Quang Hải Quân (1609-1623) trong Triêu Tiên Vương triều thực lục, cho thây rằng người thương mại An Nam quốc bị tai nạn bão trôi vào đến đảo Tê Châu Ho được nguyên mục sứ của Tê Châu Mục ten

L ý Quý Tân liếp đãi nhiệt liệt nhưng vì bọn Quý Tâjj thây thuyền của đoàn thương mại An Nam giữ nhiêu đô vật quý hóa nên họ đô't cháy chết cả người lẫn thuyền

đô đoạt lây những quý vâl đó Rôi sau tricu đình trung ương điều tra bắt bọn này trị tội rấi nặng(2l))

Trong các thế kỷ 18, đầu 19, bộ sử quan trọng nhấl của nhà Nguyễn la bộ Đ ại Nam thực lục (38 tập) cho biêt rải rác cố môi quan hệ Cao Ly (Hàn Quổc) vđi Việt Nam có nhắc đốn những sứ thần Đặc biệt thương gia người Hàn Quốc đốn liếp kiến nhà vua hoặc mua

hàng ở các cửa biển của Việt Nam Có một chi tiết khá

thú vị là ông Bùi Viện, nhà cải cách người Thái Bình, trong các nam 1871-1873 có lìm cách vượt biển sang Hoa K ỳ Khi đến Hương cảng, một ngưOi nước Hàn đã

■ trong chuyên đi biển mạo h icư /- \

111 - QUAN I1Ệ IIÀN-VIẼT TRONG T Ilơ l KỲ

LỊCH SỬ VIỆT NAM CẬN DẠI (1858-1945)

Cùng là những quốc iiia bị thống trị hởi ngoại bang, cùng là những dân tộc có lịch sử văn hóa lâu đời và truyền thông độc lập - tự do, trong thOi cận đại, eả hai dân tộc như gần gũi hơn trong phong trào châu A thức tỉnh “ cùng chóng đố quốc thực dân”

Chính nhân vật v ĩ đại nhất của V iệ t Nam đầu thố kỷ

20, Phan B ộ i Châu (1876-1940) là người góp phần quan 'trọng thúc đẩy quan hệ giữa hai dân tộc

- T h ờ i kỳ Đông Du - Duy T â n (1 904-19 09) khi 0 Nhật B ả n theo lời khuyên của Lưo'ng K h ả i S iê u , chính Phán đã viế t sách , là m báo (không k ể đưa 200 thanh nicn V iệ t Nam qua Nhật học) và ổ đt) cụ đã có quan hệ vđi những chính sách H àn Q uốc (X e m Phan B ộ i C hâu niên b iể u )

- T h ờ i k ỳ ở Trung H o a, sau 1921 vớ i V iệ t Nam

Quang Phục H ộ i, với cảm hứng của cách mạng T â n H ợi

và T ổ n D ật T iê n , Sào Nam đã làm Phó C hủ tịch cho Chan Hoa, Hưng Á H ộ i, một nhà cách m ạng Trung Hoa làm hội trương

C ó thể nói đây là lúc những quan hệ cá nhân giữa các nhà cách mạng hai nước đã sâu sắ c, khá bền chặt trên một nươc thứ ba

v ề các tác phẩm bao gồm văn học, sử k ý liê n quan đến lịch sử và cuộc tranh tranh đấu giành độc lập cua

H àn Q uốc đã được in ỏ V iệ t Nam phổ biến hơn trong những năm đầu thập kỷ 20 vơi các “ thư x ã ” tiến bộ như Nam Dồng T h ư x ã Cương Học T h ư x ã Quan H ải Tù n g

T h ư mà nhiều cuốn đã lưu lạ c , bị đưa ra nươc ngoài sau 1954u

M ột tuyến kh ác trong quan hộ V iệ t N am và Hàn

Q uôc trong thời đại cận đại là quan hệ giữa các nhà cách mạng hai nước theo khuynh hướng cộng san vàQUAN IIỘ IIẢ N Q U O C -V IÛ T NAM

3 - TĐVH

34 I1ẢN QUỐC' - V Ú T NAM - .nhon« trào dân lộc Việt Nam Triều Ticn trước và sau

An-Trong hồ sơ lưu trữ của Quốc lô Cộng, sản cho thây mỏi quan hệ giữa hai nhổm v iệ t Nam (Đông Dương) và Triều Tiên lừ tên tuổi, danh sách học viên trường Phương Dông đến các »lảm: vicn các nhà lãnh đạo

cộng sản hai nưđc hoạt động ở Mạc Tư Khoa tđi 1943.

Dây là những tư liêu mới và rất quý cần khai thác, giơithicu<"r,)

IV- q u a n IIỆ h à n q u ố c - V IỆ T NAM

t r o n g t h ờ i 1IIỆN d ạ i

Hàn Quóc và Việt Nam dặt quan hệ ngoại giao vạo năm 1992 Hai nươc đã mở rộng quan hộ tư CU0 1 hạp

kỷ SO VÌ1 đặc biệt mờ rộng vào dâu thập ky 90 Trong

vòng 10 năm lừ 19H3 đốn 1903 thương mại hai chiêu

lăng gấp 21 lần.' Dòng dầu tư trực liếp cúa nhicu cong

ty lơn nho của Hàn Quốc nhanh chóng chay vào Viộl

N am (đ ứng thứ 4 về sô' dự á n ) T rự g iúp phát triể n chính thức (O D A ) đã được C h ín h phií H àn Quô'c tích cực xúc tiế n , trong đó chú trọng đến cả việ n trợ khỏng hoàn lạ i cũng như vay tín dụng vớ i lã i suât ưu đãi đê sửa chữa hoặc xá y mới một sô' công trình hạ tầng cci sỏ'

ở V iệ t N am V iệ c chuyển giao công nghệ đã dược thực

h iệ n một phần thỏng qua đào tạo tay nghề cho công nhân và nâng cat) kiến thức khoa học quản lý kinh tố cho các chuyên gia v iệ t Nam

T h ự c trạng quan hệ hai nước hiện nay là hưđng những nỗ lưc hợp tác vào lĩnh vực kinh tê' là chủ yếu

v ề đầu tư trực tiếp các công ly Hàn Q uốc rấĩ nhanh nhạy chuyển vốn sang thị trường V iệ t Nam T ín h đến tháng 4/1993, có 29 dự án trị giá 343 triệu U S D đã nhận dược giây phép đầu tư của U ỷ ban Nhà nước về HỢp tác và Đầu tư V iệ t Nam C h ï ho'n một năm sau lính den 7/7/1994 sỏ' dự án đã lăng hơn gấp đỏi 74 dự

án trị giá 721 triệu U S D trong đỏ 244 triệu U S D là vốn pháp dịnh*-20^

Quan hệ H à n -V iệ t trong ngành khoa học văn hóa cũng ngày càng lăng thêm và phải tháy rằng v iệ c mỏ rộng hợp tác trong lĩnh vực này là rất cần thiết dể dưa quan hệ hai nươc len một mức cao hơn Trường D ạ i học Ngoại ngữ H àn Q uốc, H án Th àn h dã di lie n phong, mơ rộng quan hẹ hợp tác trong ngành khoa học bằng ký kết hợp done hợp tác vơi các trương D ạ i học Tổng hợp Hà Nội vào năm 1990 trương D ạ i học Tổng hợp T P Hồ

C h í M inh vào năm 1991

QUAN !lf; IIẢ N Q U CX'-VIÛ T NAM

Công việc này do ông Park Scnng loơn - Tong Cỉiám đốc của trường Đại học Ngoại ngữ Hàn Quổc đê xướng, thúc đẩy, dc L'ổ được một sổ kct quả khả quan như câp nhiều học hổng cho những sinh vicn của hai trường Việt Nam nói trcn

Trên cơ sở hợp đồng ây, nhiều giáo sư và sinh viên

đang đưực trao đổi thường xuyí'n dể học lập và giang dạy Đặc biột trong khoa Ngữ Văn trường Đại học rống hựp Hà Nội dã xây dựng một chuyên ngành ngôn ngữ

và văn hoá Hàn Quốc vào năm 1993

Thực trạng dạy tiếng Việt tại Hàn Quổc cũng là một điểm dáng phân khỏi Năm 1966, trường Đại học Ngoại ngữ Hàn Quốc, Hàn Thành đã xây dựng khoa Việt ngữ, thời hạn học là 4 năm

Tính đcn cuôi năm 1994 dã có 467 sinh viên tổl nghiệp

Hicn n m ỗ ị năm trương luyến 30 sinh viên và con

r V;,v lĩnc nV năm thứ nhất đến năm thứ tư nên

120 người đang học trong khoa này Nội dung giảng dạy khá rộng rãi như hội thoại, văn học lịch sử chính trị, kinh tê do 4 giáo sư đảm nhiộm

Mới đây năm 1991 lại thành phô" Phú Sơn thương cáng lớn nhất lại micn lsỉam Hàn Quôc cũng hắt đầu có khoa Việt ngữ, học 4 năm lại trường Đại học Ngoại ngữ Phú Sơn sỏ sinh vicn hiộn nav đôn 160 nu ươi và được

3 giáo sư giảng dạv Thcm nữa từ năm nay cũng ơ Phú Sơn đã hắt dầu có khoa Viột ngữ học trong 2 năm lai trương Cao danu Nuoai ngữ Thánh Tâm do hai ụiáo sư giảng dạv

HÂN o n ố c - V1ỘT n a m -

QUAN Ilf: IIẢN Q U Ổ C - V I Ụ T NAM 37Ngoài trường Đ ạ i học Ngoại ngữ Hàn Q uốc Hán

Th àn h nói trên còn có mội trường Đ ạ i học tên là Đan

Q uốc cũng đã ký kết hựp tác với trường Đ ạ i học Bách Khoa Hà N ội vào năm 1992 nhưng sự hợp tác m ới chỉ

ở hước đầu.

về các hội quần chúng vốn có vai trò thúc đẩy quan

hệ hđp tác giữa hai nước H à n -V iệ t thì hiện nay có H ội Hữu nghị H à n -V iệ t (C hủ tịch: Koo Ja H a k ) H ội T h ân thiện H à n -V iệ t (C hủ tịch: Y o o Y a n g Soo), H ội giao lưu

V ăn hoá G iá o dục H à n -V iệ t (C hủ tịch: Hw ang Jong

K u n ), H ội hợp tác V ăn hóa K in h tế H à n -V iệ t (C h ủ tịch: Chang W ee San g ), u ỷ ban họp tác kinh tế H à n -V iộ t (C hủ tịch: K im Sang H a ), H ội hữu nghị các nghị sĩ Hàn-

V iệ t (C hủ tịch: Nam Jae Doo) v v đang hoạt động.Hai hội đầu nói trên được Bộ N goại giao công nhận còn Hội của ông K im Y u n T a e k được Bộ V ă n hóa công nhận và Hội của ông K im Sang Ha nằm trong Phòng Thưong m ại và Công nghiệp Hàn Q uốc N goài ra thì

chưa được cơ quan Chính phủ đăng k ý

hội thảo hoặc tọa đàm thì từ năm 1990 trỏ lạ i đây được tiến hành tích cực

38 iiẢ N g u ố r - V I Í T n a m - Kyung Hee Seoul cùng mộl sỏ giáo sư iham dự đọc háo cáo Phía Việt Nam các (ỈS T s như Nguyễn Duy Quý

Lê Văn Việm Lâm Quang Thiệp đã phát biểu

Tháng 9/1990: Tại Seoul, trường Đại học Yun Se và Phòng Thương mại và cóng nghiệp Hàn Quốc cùng lổ

chức một hội thảo với chủ đề “ Hợp tác kinh tê giữa Hàn - Việt” Ong Trần Đức Nguyên dẫn đầu phái đoàn

Việt Nam bao gồm ổng Lương Xuân Quý; bà Phạm Chí Lan ông Hoàng Văn Huân v.v Những GS TS Koo Seong Yul (Đại học Yun Se) Cce Young Son (Dại học Yun Se) Lee Jin Joo (trường Cao học Khoa học Kỹ thuật Hàn Quổc) đã báo cáo về ngành hợp tác lao động

và kỹ thuật

Tháng 9/1991: Trường Đại học Ngoại ngữ Hàn Quốc Seoul vơi Viện nghiên cứu chê độ Kinh tê Quỏc gia cùng tổ chức Hội thảo vơi chủ đề “ Triển vọng hợp lác kinh tế Hàn - V iệt” G S T S Nguyễn Duy Quý (trương

úut mới hong kinh tê ở Việt Nam” CìS sử học Phạn Huy Lé phát biểu về “ Di sàn văn hóa dân lộc và công cuộc dồi mói cùa Việt Nam trên các lĩnh vực Văn hóa - ( 'náo dục - Khoa học”.

Tháng 5/1992: Tại Seoul Viện Nghiên cứu sản xuất Kinh lé và Thương mại Hàn Quôc (K IL T ) là cơ quan chuvén nghiên cứu về chính sách kinh tế của chính phíí

lô chức một cuộc hội thảo vơi chủ đề “ HỢp tác kinh té giữa Hàn Quốc và các nươc Dóng Dương” Ngoài một

so vị như óng Chung lang Ho, Choi Bong Hyun v.v

QUAN llộ 1IẢN Q U ố C -V IỘ T NAM 39của phía Hàn Quốc, 4 chuyên v ic n V iệ t Nam (Lương

X u ân Q u ý B ù i V iệ t Nhật, Đỗ V ăn Hóa v v ) đã tham gia đọc háo cáo cùng với một đại biểu của nước Cam -pu-chia

Tháng 9/1992: V iệ n N ghiên cứu C hính sách kinh tê Đôi ngoại của Chính phủ Hàn Quốc tổ chức hội thảo

Ba chuyên gia V iệ t Nam tham dự, ông Nguyễn Quang

Di đã đọc báo cáo về môi trường hợp tác đầu J.ư tại V iệ t Nam Ba chuyên gia Hàn Quốc cũng phát biểu về

“ công cuộc đổi mới V iệ t Nam và chiến lược hỢp tác kinh tế của x í nghiệp Hàn Quốc tại V iệ t N am ”

Tháng 10/1993: H ội các nhà khoa học hành chánh học Hàn Quốc (Chủ tịch: (ÌS T S K im K w an g W oong)

đã tổ chức một hội thảo quốc tế lơn G S T S Đào T r í

Ú c đã đọc báo cáo về “ Quan liê u và chính sách tại

V iệ t N am ”

Tháng 5/1994: M ột phái đoàn bao gồm sáu nghị sĩ thuộc ủ y ban Thường vụ Đ ô i nnoại và thông nhất đất nước của Quôc hội (Trương đoàn: N S Chung -lac M oon, Chủ lịch ủ y ban) và G S T S N guyễn Duy Q u v, V iệ n trương Trung lâm Khoa học X ã hội và Nhân văn Quôc oja ơ V iệ t Nam tổ chức vơi chủ đề “ Cỏng cuộc đổi mơi

và kinh nghiệm thông nhất đất nươc V iệ t N am ” , tám chuyên gia của Trung lâm đã phát biểu Doàn Nghị sĩ này đã mở ra một kỷ nguyên mơi vì Đoàn này là Đ oàn Nghị sT đầu tiên gặp các đại biểu Quốc hội V iệ t Nam

đồ trao đổi những ý kiế n hữu ích cho hai nươc Hàn-

V iệ t

40 HÀN QUỐC' - V IỆT NAM - .Tháng 9/1994: Hội giao lưu Hàn-Việt (Chủ tịch: Kim Yun Taek) và Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốíc gia (Viện trưởng: GS TS Nguyễn Duy Quý) cùng

lổ chức một cuộc tọa đàm CỈS TS Lee lang Hee Khoa Pháp luật của trường Đại học Ngoại ngữ Hàn Quôc, báo

cáo về “ Phương án mở rộng gicitì lưu, hợp tác.Hàn- Việt” GS TS Kim Hak Joon (Tổng Giám đôc trường Đại học Hàn Quốc) đã đọc báo cáo về “ Nhận xét bầu không khí hòa giái mới và tìm phương án hợp tác Hàn- Việt trong khu vực châu Á - Thái Hình Dương”

Tháng 12/1994: “ Hội nghiên cứu về khu vực” đã mỏt

cuộc hội thảo quốc tể tại Seoul với chủ đề là “ Vân đề tỉch hợp hóa của các nước chưa thông nhâV’ Các chuyên gia với sự có mặt của Phó Thu tướng Bộ Thông nhất đất nước Chính phủ Hàn Quổc Ông Đỗ Hữu Nghiêm (Viện Khoa học X ã hội và Nhân văn quốc gia lại TP.HCM) đã báo cáo về công cuộc đổi mđi

về vấn đề thỏng nhất đất nước và quá trình thành lập

xã hội mới tại Việt Nam

GS.TS Cho Jae Hyun đã phát biểu thảo luận về báo cáo của GS Chun

Ngoài những hoạt động trcn lình vực khoa học như trên, còn có những hoạt động nghệ thuật đang ngày càng tăng cường Năm 1993, hai đoàn ca vũ và đoàn thời trang Việt Nam sang Hàn Quốc trình diễn tại các ndi trong nưđc và cũng đã có cuộc triển lãm tranh Việt Nam tại Scoul Dặc biệt vài cờ quan từ thiện Hàn Quốc

QUAN HỤ I1ẢN Q U ổ U -V lỘ T N A M 41

mang lính ch ấ l lỏn giáo cơ đôc đang là m v iệ c râ l lích cực, Ih í dụ năm ngoái mội cơ quan lừ ih iệ n Ihuộc công giáo (chủ lịch là linh m ục Oh T a e Soon) đã tài trơ để thành lập một trường dạy nghề tại T P H C M cho thanh

n ic n V iệ t N am N g o à i ra còn một H iệ p h ộ i P h ú c lợ i

Q u ô c lc cơ đôc H àn Q u ô c (thành lập năm 1990 C hủ tịch là ông Cho Joo T a e ) cùng phôi hợp với m ục SƯ B ù i Hoành T h ử , Phổ chủ lịch Tổ n g hội thánh T in lành m iền

B ắ c V iệ t N am , đê x â y lạ i những nhà thờ gần như sụp

V- T R IỂ N V Ọ N G TƯƠNG L A I QUAN I I Ệ IIÀ N - V IỆ T

K h i xem xé t m ỏi trường hợp tác hai nước H à n - V iệ t

dễ dàng nhận th ấy rằng triể n vọng củ a nó là tố í đẹp sáng sủa

N hững k in h n g h iệ m quý báu củ a m ỗ i người sẽ bổ sung cho nhau V iệ t N am đã thông nhất đất nước nhưn°

có gặp phải những vân đề gì trong quá trình tích hợp hóa hai m iền N am B ắ c không? Sự trả lơi cá c câu hỏi đổ

42 HÀN QUỐC - V IỆ T NAM - .

sẽ hữu ích cho nước Hàn Quóc trong thời dại mà hai miền Nam Bắc Hàn đang cô'gắng tìm một mô hình thông nhâi đâ't nước

Tương tự Hàn Quốc đã đạt dược những thành lựu phát triển kinh tế râ't cao trong hoàn cảnh cực kỳ bâ't loi Đổ khắc phục những khó khăn đã đỏng viên trí tuệ như thế nào? Lời đáp câu hỏi này sẽ giúp ích cho nưđc Việt Nam lẫn Hàn Quốc đang đứng trưđc đủ loại vân

đề xã hội và văn hóa thì hai nưđc nôn gợi ý và họp tác hữu hiệu với nhau tronu tầm nhìn xa trông rộng và trong tinh thần phôi hợp chân thành

F)ể đáp ứng được những nhu cầu này cần có sự tiếp xúc ngày càng nhiều giữa nhân dân hai nưOc tren nhiều lĩnh vực Cần có sự trao dổi cả con người lẫn trí tuệ Bởi vì dể hợp tác, sự hiểu biết nhau sâu sắc là điều tiên quyết Sự hợp tác khoa liọc và văn hóa sẽ đóng góp hữu hiệu nhất vào việc hiểu biết lẫn nhau một cách đầy

dú ' ■ hai nưđc Hàn, Việt lên một dịa vị

c uơng vai trò chủ động trong việc thực hiện

sứ mạng dem lại hòa bình và hạnh phúc cho nhân loại

Chì chú.

( ì) Nguyền K hắc Mai, “ C h á u c h ắ t L y ' - T h a i T ố đ ịn h CƯ er T r i ề u