Mô hình bài toán quy hoạch tuyến tính (bài toán tối ưu)

Ứng dụng củ a mô hình BÀI TOÁN T ỐI ƯU vào kinh tế - kinh doanh.. Trong kinh doanh, bài toán t ối ưu đượ c s d ủ ụng để tính toán đưa ra các phương quy hoạch hoặc là phương án sử dụng t

BÀI TI U LU N Ể Ậ

Môn: Tin H ọc Ứ ng D ụng

Người thực hi ện: - Nguyễn Trườ ng K ỳ

TP Hồ Chí Minh, Ngày 1 Tháng 6 Năm 2021

BÀI TI U LU N Ể Ậ

Môn: Tin H ọc Ứ ng D ụng

Người thực hi ện: - Nguyễn Trườ ng K ỳ

TP Hồ Chí Minh, Ngày 1 Tháng 6 Năm 2021

TP.HCM, ngày tháng năm 2021

Giảng viên hướng dẫn

ThS Văn Đức Long

MỤC LỤC

A/ PHẦN M Ở ĐẦ U 1

1/ Gi i thi u môn h ớ ệ ọc 1

2/ C u trúc ti u lu n 1 ấ ể ậ B/ PHẦN NỘI DUNG 2

PHẤN 1: MÔ HÌNH WHAT IF ANALYSYS 2

1.Giới thiệu v mô hình WHAT IF ANALYSYS 2 ề 2.Ứng dụng c a mô hình WHAT IF ANALYSYS vào kinh t - kinh doanh 2 ủ ế 3.Cấu t o c a mô hình WHAT IF ANALYSYS 2 ạ ủ 4.Minh h a Mô hình WHAT IF ANALYSYS 3 ọ PHẤN 2: MÔ HÌNH BÀI TOÁN QUY HOẠCH TUYẾN TÍNH (BÀI TOÁN TỐI ƯU) 4

1 Giớ i thi u v mô hình BÀI TOÁN T ệ ề ỐI ƯU 4

2 ng d ng c a mô hình BÀI TOÁN T Ứ ụ ủ ỐI ƯU vào kinh tế - kinh doanh 4

3 Quy trình gi i mô hình BÀI TOÁN T ả ỐI ƯU 4

4 Minh họ a Mô hình BÀI TOÁN T ỐI ƯU 5

PHẤN 3: LẬP BẢN CÂU H ỎI– DANH B Ạ MÃ HÓA 9

1.Xây d ng Phi ự ếu điề u tra tiêu dùng 2020 v ới đố i tư ợng là ngườ i dân t ại 2 thành phố Hà Nội và Thành phố HCM 9

2 L p B ng danh b ậ ả ạ mã hóa cho Phiếu điề u tra tiêu dùng 2020 17 C/ KẾT LU N 25 Ậ

A/ PHẦN M Ở ĐẦ U

Tin học ứng d ng là môn h c trang b ki n th ụ ọ ị ế ức - ph ương thứ c gi i quy t m ả ế ột số mô hình toán kinh t và th c hi n kh o sát thông tin ng d ng trong kinh t - kinh doanh b ng ế ự ệ ả ứ ụ ế ằ phần m m MS EXCEL và ề IBM SPSS Statistics Sinh viên s ẽ đượ c rèn luy ện để hoàn thiện

kỹ năng và biế n chúng thành các công c h u ích h ụ ữ ỗ trợ hi u qu cho vi ệ ả ệc h c t ọ ậ p, nghiên cứu khoa h c và ng d ng trong ngh ọ ứ ụ ề nghi p Tính ch ệ ất ứng d ng s ụ ẽ đượ c nh ấn m nh ạ thông qua các bài tập th ực hành.

Mục tiêu môn h ọc là đào tạ o cho sinh viên:

- Nắm được ki ến thứ ừ c t cơ bản đế n chuyên sâu v vi ề ệ ứng d ng tin h c ụ ọ c trong kinh

tế - kinh doanh

- Sử d ng thành th o các công c và thao tác thành th o trên máy tính ụ ạ ụ ạ

- Có năng lự c tự chủ trong giải quyết các v ấn đề ứng dụng trong kinh tế, kinh doanh

Để học t t môn học, điề ố u kiện tiên quy t là sinh viên phả ắ ế i n m rõ hai môn h ọc điề u kiện là Lý thuy t xác xu ế ất thố ng kê và Tin h ọc văn phòng.

2/ C u trúc ti u lu ấ ể ận.

Tiểu lu n bao g m 3 ph n: ậ ồ ầ

- Phần m ở đàu:giới thiệ u môn h c, m ọ ục tiêu đào tạ o

- Phân n i dung: Ki n th c môn h c và bài t p ng d ng ộ ế ứ ọ ậ ứ ụ

- Phần k ết luậ n: t ng k t l ổ ế ợi ích củ a môn h ọc.

Trong kinh doanh, mô hình WHAT IF ANALYSYS có th ể đượ ử ụng để c s d tính toán

và d ự đoán ngân sách trong tương lai Hoặc cũng có thể dùng để tính toán l i nhu n ợ ậ

3.Cấu tạo của mô hình WHAT IF ANALYSYS

Cấu t o c a b ạ ủ ẳng Data Table trong mô hình WHAT IF ANALYSYS như sau:

VÙNG I: là 1 ô trống ho ặc có chứ a d ữ liệ u

VÙNG II: chứa các giá tr ị thay đổi cần tính toán củ a bi ến

VÙNG III: chứa các công thức có liên quan đến bi n ế VÙNG IV: chứa các kết quả tính toán được

Ngoài ra, tham gia vào quá trình tính toán còn có m t ô nh p li ộ ậ ệu (Input cell) năm ngoài b ng ho c n m t i VÙNG I Ô này ch a các k t qu trung gian trong quá trình tính ả ặ ằ ạ ứ ế ả toán

Lưu ý: Data Table có 2 lo i là One Way Table (b ng m t chi u) và Two Way Table (b ng ạ ả ộ ề ả

hai chi u) S khác nhau c a hai b ng này là One Way Table thì ch có 1 ô Input cell còn ề ự ủ ả ỉ bản Two Way Table thì có 2 ô Input cell

Bài t p v ậ ề Khách sạ n (bài 3 trang 4 và bài 5 trang 21, 22) –

Trong toán h c, quy ho ch tuy n tính (QHTT) ( ng Anh: linear programming - LP) ọ ạ ế tiế

là bài toán t ối ưu hóa, trong đó hàm m c tiêu (objective function ụ ) và các điề u ki n ràng ệ buộc đều là tuy n tính ế

Một cách đơn giản, bài toán t ối ưu là bài toán mà đạ p s c a nó là k t qu t t nh t và ố ủ ế ả ố ấ thõa mãn các điề u ki ện đã cho.

2 Ứng dụng củ a mô hình BÀI TOÁN T ỐI ƯU vào kinh tế - kinh doanh

Trong kinh doanh, bài toán t ối ưu đượ c s d ủ ụng để tính toán đưa ra các phương quy hoạch hoặc là phương án sử dụng tài sản

Ví d ta có m ụ ột mảnh đấ t và có 5 lo i cây có th ạ ể trồ ng trên m ảnh đất đó, với mỗi loại cây s cho m t l i nhu n khác nhau, n u s d ng bài toán t ẽ ộ ợ ậ ế ử ụ ối ưu ta có thể tính đượ c di n ệ tích canh tác cho m ỗi lo i cây trên m ạ ảnh đất đó để đạt được lợ i nhu ận l n nh ớ ất.

Áp dụng quy trình 5 bước – 5 vùng:

B1: Xác đị nh hàm mục tiêu và giới h ạn (điề u kiện) của bài toán

B2: Xây d ng mô hình bài toán Quy Ho ch Tuy n Tính (H ự ạ ế ệ Phương Trình Tuyế n Tính) B3: Xây d ng mô hình bài toán trên máy tính: MS EXECEL: ự

Chia hành 5 vùng:

VÙNG HỆ S : Ch a các h s Ố ứ ệ ố cơ bả n c a bài toán ủ VÙNG HỆ S RÀNG BU C: Ch Ố Ộ ứa các hệ ố ràng buộc củ s a bài toán VÙNG CH ỨA BIẾ N X: Ch ứa các biế n s X c ố ủa bài toán

VÙNG TÍNH TOÁN: Ch ứa các công thứ c tính toán VÙNG CH A Z: Ch a hàm m c ti Ứ ứ ụ êu Z củ a bài toán B4: Giải toán b ng l nh DATA SOLVER ằ ệ –

B5: Biện lu n k t qu ậ ế ả Bài toán có nghi m ệ Bài toán vô nghi m ệ Bài toán vô định Bài toán b qu n ị ẫ

Bài 6 trang 35,36 Bước 1

SỐ LIỆU LÀ GIẢ ĐỊNH HÀM LƯỢNG DINH DƯỠNG CỦA THỰC PHẨM NÊU TRÊN

Bước 2

GỌI X 1 , X , X , X 2 3 4 LẦN LƯỢT LÀ CHỈ TIÊU CỦA ĐẠM, CALORIES, CHẤT BÉO, CHẤT XƠ TRONG TỪNG KG THỰC PHẨM: THỊT, CÁ, GẠO, RAU

ĐƠN GIÁ (VND/KG)

TA CÓ:

CÁC RÀNG BUỘC THỊT 40x 1 + 2000x + 20x + 3x 2 3 4 >= 5%

40x 1 + 2000x + 20x + 3x 2 3 4 <= 40%

CÁ 30x 1 + 1500x + 215x + 5x 2 3 4 >= 10%

30x 1 + 1500x + 215x + 5x 2 3 4 <= 30% GẠO 8x 1 + 1200x + 5x 2 3 + 4x 4 >= 15%

8x 1 + 1200x + 5x + 4x 2 3 4 <= 40% RAU 1x 1 + 200x + 0x + 20x 2 3 4 >= 5%

1x 1 + 200x + 0x + 20x 2 3 4 <= 30% Bước 3 LẬP MÔ HÌNH BÀI TOÁN TRÊN MÁY TÍNH

SUBJECT TO THE CONSTRAINTS

$C$7:$F$7: Integer

$G$10:$G$15 <= $I$10:$I$15

$G$7=$I$7

$H$9:$G$15 >= $H$8:$H$15 CHỌN SOLVER

Bước 5 KẾT QUẢ

X 1 = 0.89 X 2 = 0.3 X 3 = 0.4 X 4 = 0.21

PHẤN 3: L ẬP BẢ N CÂU H ỎI– DANH B MÃ HÓA. Ạ

Câu 1 Anh ch ị nghĩ như thế nào v tình hình kinh t ề ế nước ta trong năm 2020

năm dị ch Covid- 19 bùng phát và tình hình nướ c ta sắp tới?

Tốt hơn Không

đổi

Kém hơn Quý 1 đầu năm 2020 so với Quý 1 năm

2019 Quý 2 cuối năm 2020 so với Quý 2 năm 2019

Quý 3 cuối năm 2020 so với Quý 3 năm 2019

Câu 2 Anh chị nghĩ như thế nào về tình hình thu nhập của gia đình mình ?

Tốt hơn Không

đổi Kém hơn Quý 1 năm 2020 so với Quý 1 năm

2019 Quý 2 năm 2020 so với Quý 2 năm

2019

Quý 3 năm 2020 so với Quý 3 năm

2019 Quý 2 năm 2020 so với Quý 2 năm

2019 Quý 3 năm 2020 so với Quý 3 năm

Câu 5 Trong 1 năm qua, gia đình anh chị đã mua sắm đồ lâu bền gì?

1) Hàng điện t (TV, D ử VD, VCD, Dàn âm thanh, KARAOKE…) 2) Hàng điện (t l nh, máy l nh, máy gi ủ ạ ạ ặt… )

3) Tủ, gườ ng, bàn gh ế, xa lông…

4) Xe gắn máy 5) Loại khác

1 Thường xuyên

2 Thỉnh tho ng ả

3 Ít khi

4 Không mua

Không bao giờ Rất thường xuyên Mua ngay dù chưa hiểu rõ

về s n ph m ả ẩ Mua ngay vì đang có nhu cầu

Ghi nhận thông tin vè s tìm ẽ hiểu sau

Tham kh o v ả ới bạ bè và ngườ i thân trư c khi mua ớ Không tin vè quảng cáo, v n ẫ dùng s n ph ả ẩm cũ

Không để ý đến quảng cáo

2020?

1 R ất tốt

2 Tốt

3 Dùng được

1 Ngày càng được ưa chuộng

2 Bình thường

3 Ngày càng ít được ưa chuộng

Câu 17 Anh chị có sẵn sàng giới thiệu sản phẩm tốt đến bạn bè, đồng nghiệp

của mình để cùng nhau dùng và trải nghiệm không?

1 Có

2 Không

3 Ý kiến khác Câu 18 Trung bình anh (chị) chi tiêu cho mỗi lần mua sắm tại siêu thị khoảng

bao nhiêu tiền?

1 < 200.000đ

2 200.000 – 600.000đ

3 601.000 – 1.000.000đ

4 > 1.000.000đ

Câu 19 Anh (chị) sử dụng dịch vụ giao hàng tận nhà của trung tâm thương

mại Aeon với mức độ thường xuyên như thế nào?

1 Mới sử dụng lần đầu

2 Mỗi lần mua hàng số lượng lớn

3 Hầu như mỗi lần mua hàng tại siêu thị Câu 20 Yếu tố nào anh/chị quan tâm nhất khi lựa chọn dịch vụ giao hàng tận

nhà của trung tâm thương mại Aeon?

1 T iết kiệm thời gian đi siêu thị

2 Tiết kiệm chi phí

3 Đảm bảo chất lượng hàng hóa

4 Nhân viên phục vụ KH tận tâm

Câu 21 Sản phẩm gia dụng anh/chị mua sử dụng có chất lượng tốt

1 Rất tốt

2 Tốt

3 Bình thường

4 Không tốt

Câu 22 Sản phẩm gia dụng anh/chị thường mua không bị lỗi?

1 Có bị lỗi

2 Không bị lỗi

Câu 23 Đồ dùng thiết yếu anh/chị mua thường xuyên có mẫu mã mới không?

1 Nhiều mẫu mới

1 Dưới 20 tuổi

2 T 20 39 tu ừ – ổi

3 T 40 59 tu ừ – ổi

4 trên 60 tu ổi

1 Nhân viên/ công nhân

2 L ập Bả ng danh b mã hóa cho Phi ạ ế u đi ề u tra tiêu dùng 2020

STT CÁC BIẾN

NỘI DUNG CÂU HỎI

TÊN BIẾN

KIỂU CỦA BIẾN

ĐỘ DÀI CỦA BIẾN

NHÃN CỦA BIẾN

MÃ HÓA

NHÃN CỦA GIÁ TRỊ MÃ HÓA

ta trong năm

2020 năm dịch Covid-19 bùng phát và tình hình nước ta sắp tới

Quý 1 đầu năm

2020 so với Quý

Ordinal

Quý 2 cuối năm

2020 so với Quý

Ordinal

Quý 3 cuối năm

2020 so với Quý

Ordinal

3

Tình hình thu nhập c a gia ủ đình

THU

Quý 1 đầu năm

2020 so với Quý

Ordinal

THU

Quý 2 cuối năm

2020 so với Quý

Ordinal

THU

Quý 3 cuối năm

2020 so với Quý

Ordinal

4

Mức chi tiêu chung của gia đình

CHI

Quý 1 đầu năm

2020 so với Quý

Ordinal

CHI

Quý 2 cuối năm

2020 so với Quý

Ordinal

CHI

Quý 3 cuối năm

2020 so với Quý

Ordinal

5

Phòng ch ng ố dịch covid nước ta như thế nào

PHON

G CHON

G

6 tháng

đầ u c a ủ năm 2020

so với 6 tháng

1

2

3

Rất tốt Bình thường Kém

Ordinal

cuối năm

2020

PHON

G CHON

G

6 tháng cuối của năm 2020

so với 6 tháng đầu năm 2020

1

2

3

Rất tốt Bình thường Kém

Ordinal

6

Gia đình anh chị đã mua sắm đồ lâu bền gì?

Tủ, giường, bán gh , ế

Xe gắn máy Loại khác

Ordinal

7

Thường mua sản ph ẩm đồ dùng thi t y u ế ế

Ordinal

8

Chú ý đến đến thông tin quảng cáo, khuyến mãi các sản ph m ẩ

Ít khi Không chú

ý

Ordinal

9

Mua sản phẩm theo quảng cáo

QUAN

G CAO

Ít khi Không chú

Ít khi Không chú

ý

Ordinal

11

Xem 1 qu ng ả cáo trên mạng

xã h ội về 1 sản phẩm đang ưu thích

MANG

Mua ngay dù chưa hiểu

rõ về s n ả phẩm

1

2

Không bao giờ Rất thường xuyên

Ordinal

MANG

Mua ngay vì đang có nhu c u ầ

1

2

Không bao giờ Rất thường xuyên

Ordinal

MANG

Ghi nhận thông tin

về s tìm ẽ hiểu sau

1

2

Không bao giờ Rất thường xuyên

Ordinal

MANG

Tham khảo với bạn bè và

1

2 Không bao giờ Ordinal

người thân trước khi mua

Rất thường xuyên

MANG

Không tin về quảng cáo, vẫn dùng s n ả phẩm cũ

1

2

Không bao giờ Rất thường xuyên

1

2

Không bao giờ Rất thường xuyên

Ordinal

12

Chất lượng hàng s n xu ả ất tại Việt Nam trong năm

2020

CHAT LUON

Ordinal

13

Mẫu mã, ki u ể dáng hàng s n ả xuất t i Vi t ạ ệ Nam trong năm 2020

Ordinal

14

Sản xu t Vi ấ ệt Nam như thế nào trong năm

Ordinal

Ngày càng

ít được ưa chuộng

15

Hàng ngoại thường mua trong năm

2020

HANG

Hàng ngoại

Xe máy

Tủ, giường, bàn gh gia ế đình

Ordinal

16

Thái độ ph c ụ

vụ và tư vấ n của nhân viên như thế nào là tốt nhất?

Có nụ cười đẹp

Ordinal

17

Đánh giá chất lượng sản phẩm và dịch

GIOI

Giới Thiệu

1

2

Có Không Ordinal

bạn bè, đồng nghiệp để cùng nhau trải nghiệm

3 Ý kiến

khác

19

Trung bình chi tiêu cho mỗi lần mua sắm t i siêu ạ thị

TRUN

G BINH

độ thư ng ờ xuyên th nào ế

GIAO

Giao hàng

1

2

3

Mới sử dụng l n ầ đầu Mỗi lần mua hàng

số lượng lớn Hầu như mỗi lần mua hàng tại siêu thị

Ordinal

21

Yếu tố được quan tâm nhất khi l ựa chọ n dịch vụ giao hàng t n nhà ậ của trung tâm thương mại Aeon

Ordinal

KH tận tâm

22

Sản ph m gia ẩ dụng mua s ử dụng chất lượng tốt

Ordinal

23

Sản ph m gia ẩ dụng thường mua không b ị lỗi

2

Có bị l i ỗ Không bị lỗi

Ordinal

24

Đồ dùng thiết yếu thường xuyên có m u ẫ

Ít m u m i ẫ ớ Không có mẫu mới

Ordinal

25

Sản ph m gia ẩ dụng mua có chất lượng đảm bảo như mong mu n ố

MONG

Mong muốn

1

2

Có Không Ordinal

Từ 20 -39 tuổi

Từ 40 đến

59 tu i ổ Trên 60 tuổi

Ordinal

28 Nghề nghi p ệ

NGHE NGHIE

Từ 3 – dưới 5 triệu

Từ 5 – dưới 10 triệu

Ordinal

31 Thành phố sinh sống

THAN

H PHO

2

Hà Nội Thành phố

Hồ Chí Minh