b Hãy nhận xét về các cuộc cách mạng tư sản qua đoạn trích dưới đây của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mĩ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi,
Trang 1PHÒNG GD & ĐT YÊN LẠC
TRƯỜNG THCS ĐẠI TỰ
ĐỀ THI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
MÔN LỊCH SỬ LỚP 8 Năm học 20…- 20……….
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian giao đề )
Câu 1 (2,5 điểm):
a) Nêu ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại
b) Hãy nhận xét về các cuộc cách mạng tư sản qua đoạn trích dưới đây của Chủ tịch Hồ Chí Minh:
“Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mĩ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kì thực trong thì nó tước lục (tức tước đoạt) công nông, ngoài thì áp bức thuộc địa”
c) Theo em tại sao nước ta không đi theo con đường cách mạng tư bản chủ nghĩa như nhiều nước khác trên thế giới ?
Câu 2 (2,5 điểm)
Trình bày nguyên nhân, kết cục và tính chất của Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918)
Câu 3 (2,5 điểm)
Từ 1858 đến 1884, triều đình Huế đã phải kí với thực dân Pháp những hiệp ước nào ? Nêu nội dung cơ bản của hai hiệp ước cuối cùng mà triều đình Huế đã kí
với thực dân Pháp trong thời gian này.
Câu 4 (2,5 điểm)
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta ở Bắc Kì đã diễn ra như thế nào trong những năm 1873-1883 ? Tại sao cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta cuối thế kỉ XIX chưa giành được thắng lợi ?
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM KHẢO SÁT ĐỘI TUYỂN SỬ 8 Câu 1 (2,5 điểm):
a) Ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại 1,0
- Cách mạng tư sản đã thủ tiêu chế độ phong kiến lỗi thời, đưa giai cấp tư
sản lên cầm quyền, xác lập được quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, thúc đẩy
lực lượng sản xuất phát triển, thúc đẩy nền kinh tế các nước phát triển
nhanh…
0,5
- Thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản có sức ảnh hưởng rộng rãi với
các nước trên thế giới, tạo ra nền dân chủ và các thể chế dân chủ, từ đó con
người đã sáng tạo ra những thành tựu vĩ đại…
0,5
b) Nhận xét về các cuộc cách mạng tư sản qua đoạn trích …của Chủ tịch
Hồ Chí Minh:
1,0
- Qua nhận xét của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra những hạn chế của các
cuộc cách mạng tư sản
0,25
+ Các cuộc cách mạng tư sản đều không triệt để, không giải quyết được triệt
để vấn đề ruộng đất cho nông dân…
0,25
+ Về thể chế nhà nước tư sản là cộng hòa và dân chủ nhưng thực chất quyền
tự do, dân chủ của nhân dân bị thu hẹp
0,25
+Nhà nước tư bản xác lập hình thức bóc lột mới của giai cấp tư sản, quần
chúng nhân dân không được hưởng quyền lợi … Sau thắng lợi của các cuộc
cách mạng tư sản, giai cấp tư sản các nước đẩy mạnh xâm lược và bóc lột
thuộc địa (trong nước thì bóc lột công nhân, nông dân, ngoài nước thì bóc
lột nhân dân các nước thuộc địa)…
0,25
c) Nước ta không đi theo con đường cách mạng tư bản chủ nghĩa như nhiều
nước khác trên thế giới vì:
0,5
- Chế độ tư bản không phù hợp với cách mạng nước ta, không đáp ứng được
nguyện vọng và quyền lợi của nhân dân Việt Nam, nhà nước tư bản là nhà
nước của giai cấp tư sản, mọi quyền lợi đều thuộc về giai cấp tư sản…
0,25
- Mục tiêu của cách mạng nước ta là xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì
dân, mọi quyền lợi đều thuộc về nhân dân…
0,25
Câu 2 (2,5 điểm)
- Cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX, sự phát triển không đều giữa các
nước tư bản về kinh tế và chính trị đã làm thay đổi sâu sắc so sánh lực
lượng giữa các nước đế quốc Mâu thuẫn về vấn đề thuộc địa đã dẫn tới
các cuộc chiến tranh đế quốc đầu tiên: chiến tranh Mĩ- Tây Ban Nha
(1898); chiến tranh Anh-Bô-ơ (1899-1902); chiến tranh Nga- Nhật
(1904-1905)
0,5
- Để chuẩn bị cho cuộc chiến tranh nhằm tranh giành thị trường, thuộc
địa, các nước đế quốc đã thành lập hai khối quân sự đối lập: Khối Liên
Trang 3minh gồm Đức, Áo-Hung (1882) và khối Hiệp ước gồm Anh, Pháp,
Nga (1907) Cả hai khối đều tích cực chạy đua vũ trang nhằm tranh
giành nhau làm bá chủ thế giới
0,25
- Sau sự kiện Thái tử Áo- Hung bị một người Séc-bi ám sát (ngày
28-6-1914), từ ngày 1 đến 3 tháng 8-1914, Đức tuyên chiến với Nga và Pháp
Ngày 4-8-1914, Anh tuyên chiến với Đức Chiến tranh thế giới thứ nhất
bùng nổ
0,25
- Chiến tranh gây nhiều tai họa cho nhân loại: 10 triệu người chết, hơn
20 triệu người bị thương, nhiều thành phố, làng mạc, đường xá bị phá
hủy, chi phí cho chiến tranh lên tới 85 tỉ đô la
0,5
- Chiến tranh chỉ đem lại lợi ích cho các nước đế quốc thắng trận, nhất
là Mĩ Bản đồ chính trị thế giới đã bị chia lại: Đức mất hết thuộc địa,
Anh, Pháp và Mĩ được mở rộng thêm thuộc địa của mình
0,5
- Tuy nhiên vào giai đoạn cuối của chiến tranh, phong trào cách mạng
thế giới tiếp tục phát triển, đặc biệt là sự bùng nổ và thắng lợi của Cách
mạng tháng Mười Nga
0,25
c) Tính chất: Chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc chiến tranh đế quốc,
phi nghĩa
0,25
Câu 3 (2,5 điểm) Từ 1858 đến 1884, triều đình Huế đã phải kí với thực dân
Pháp những hiệp ước nào ? Nêu nội dung cơ bản của hai hiệp ước cuối cùng mà triều đình Huế đã kí với thực dân Pháp trong thời gian này
1 Từ 1858 đến 1884, triều đình Huế đã phải kí với thực dân Pháp
những hiệp ước là:
1,0
- Hiệp ước Quý Mùi ngày 25-8-1883 (Hiệp ước Hác-măng) 0,25
2 Nội dung cơ bản của hai hiệp ước cuối cùng mà triều đình Huế đã kí
với thực dân Pháp:
1,5
* Nội dung cơ bản của Hiệp ước Hác-măng:
- Triều đình Huế chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc kì và
Trung kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi Trung Kì để nhập vào đất Nam Kì
thuộc Pháp Ba tỉnh Thanh- Nghệ- Tĩnh được sáp nhập vào Bắc kì
0,5
- Triều đình chỉ được cai quản vùng đất Trung kì, nhưng mọi việc đều
phải thông qua viên Khâm sứ Pháp ở Huế… Mọi việc giao thiệp với
nước ngoài (kể cả với Trung Quốc) đều do Pháp nắm Triều đình Huế
phải rút quân đội ở Bắc Kì về trung Kì
0,5
* Nội dung cơ bản của Hiệp ước Pa-tơ-nốt ngày 6- 6-1884:
- Hiệp ước Pa-tơ-nốt có nội dung cơ bản giống với Hiệp ước Hác-
măng, chỉ sửa đổi đôi chút về ranh giới khu vực Trung Kì nhằm xoa dịu
dư luận và lấy lòng vua quan phong kiến bù nhìn
0,25
Trang 4- Hiệp ước Pa- tơ- nốt đã chấm dứt sự tồn tại của triều đại phong kiến
nhà Nguyễn với tư cách là một quốc gia độc lập, thay vào đó là chế độ
thuộc địa nửa phong kiến, kéo dài đến Cách mạng tháng Tám năm
1945
0,25
Câu 4 (2,5 điểm)
1 Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta ở
a) Kháng chiến năm 1873:
- Ngày 20-11-1873, quân Pháp nổ súng đánh thành Hà Nội 7000 quân triều
đình dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương đã cố gắng cản giặc nhưng thất
bại…
0,25
- Ngay khi quân Pháp kéo đến Hà Nội, nhân dân ta đã anh dũng đứng lên
kháng chiến Đêm đêm, các toán nghĩa binh bí mật vào thành phố quấy rối
địch… Một đội nghĩa binh, dưới sự chỉ huy của viên Chưởng cơ, chặn đánh
địch quyết liệt tại cửa ô Thanh Hà Họ đã hi sinh đến người cuối cùng Khi
giặc chiếm được tỉnh thành Hà Nội, tổ chức Nghĩa hội của những người yêu
nước được thành lập
0,25
- Tại các tỉnh đồng bằng, đi tới đâu quân Pháp cũng vấp phải sự kháng cự
- Ngày 21-12-1873, quân dân ta làm nên chiến thắng Cầu Giấy, nhân dân
phấn khởi đứng lên chống Pháp, quân Pháp hoảng sợ, hoang mang Giữa lúc
đó triều đình Huế lại kí với thực dân Pháp Hiệp ước Giáp Tuất (15-3-1874),
gây bất bình lớn trong nhân dân…
0,25
- 1882, quân Pháp nổ súng đánh thành Hà Nội Quân ta dưới sự chỉ huy của Tổng
đốc Hoàng Diệu đã anh dũng chống trả, nhưng chỉ cầm cự được gần một buổi
sáng…
0,25
- Khi quân Pháp nổ súng tấn công Bắc Kì lần thứ hai, nhân dân đã tích cực
phối hợp với quan quân triều đình kháng chiến Ở Hà Nội, nhân dân tự tay
đốt nhà, tạo thành bức tường lửa chặn giặc…Cuộc chiến đấu trong lòng địch
diễn ra sau đó vô cùng quả cảm
0,25
- Tại các địa phương, nhân dân tích cực đắp đập, cắm kè trên sông, làm hầm
- Ngày 19-5-1883, quân dân ta làm nên chiến thắng Cầu Giấy lần hai, làm
cho quân Pháp thêm hoang mang, dao động Chúng đã toan bỏ chạy nhưng
triều đình Huế lại chủ trương thương lượng với Pháp, hi vọng địch sẽ rút
quân…
0,25
2 Cuộc kháng chiến chống thực Pháp xâm lược của quân dân ta cuối thế
kỉ XIX chưa giành được thắng lợi vì:
0,5
- Thực dân Pháp là đế quốc mạnh về cả kinh tế lẫn quân sự, chúng quyết tâm
xâm lược để biến nước ta thành thuộc địa .Chế độ phong kiến Việt Nam rơi
vào tình trạng khủng hoảng sâu sắc…
0,25
Trang 5- Trong quá trình kháng chiến, triều đình nhà Nguyễn đã không có đường lối
kháng chiến đúng đắn, không phát huy được truyền thống đánh giặc của dân
tộc, không tổ chức tập hợp, đoàn kết nhân dân kháng chiến Triều đình sẵn
sàng thỏa hiệp với thực dân Pháp, cản trở cuộc kháng chiến của nhân dân, bỏ
qua nhiều cơ hội để xoay chuyển cục diện chiến tranh…
0,25