Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tiếp nhận nhiệm vụ, hợp tác thảo luận với nhau trong nhóm để thực hiện các nhiệm - HS chỉ ra đúng được nội dung các hình ảnh mà GV muốn truyền
Trang 1CHỦ ĐỀ 3 XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
Sau khi trải nghiệm xong chủ đề này, HS có khả năng:
- Xây dựng tình bạn và biết cách giữ gìn tình bạn
- Nhận diện được dấu hiệu bắt nạt học đường và có kĩ năng phòng,tránh bắt nạt học đường
- Nhận biết được những tình huống cần từ chối và thực hiện được kĩnăng từ chối trong một số tình huống cụ thể
- Thể hiện được sự tự chủ trong các mối quan hệ trong đời sống vàquan hệ trên mạng xã hội
- Thực hiện được các việc làm cụ thể góp phần xây dựng truyềnthống nhà trường
- Năng lực ngôn ngữ: thông qua trả lời câu hỏi, phỏng vấn, chia sẻ
- Kĩ năng tự chủ trong các vấn đề của cuộc sống
- Rèn luyện kĩ năng từ chối
- Năng lực tổ chức và xây dựng kế hoạch
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Đối với giáo viên
- SGK, SGV Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 8
- Một số tình huống thực tế về bắt nạt học đường và kĩ năng từchối
Trang 2- Trò chơi phù hợp với hoạt động mở đầu.
- Tranh ảnh liên quan đến chủ đề
- Máy tính, máy chiếu (Tivi)
- Bài giảng điện tử
- Cờ tín hiệu
2 Đối với học sinh
- Bảng phụ, bút lông, giấy A4 để hoạt động nhóm
- Những tình huống về bắt nạt học đường mà em biết
- Xây dựng kịch bản đóng vai cho các tình huống GV đã yêu cầu
- Những nhiệm vụ GV dặn dò chuẩn bị trước ở nhà
- Thẻ màu xanh, đỏ, vàng
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a Mục tiêu:
- Tạo tâm thế hào hứng và vui tươi cho HS trước khi vào tiết học.
- Kết nối được ý nghĩa của nội dung hoạt động khởi động với nộidung chủ đề
b Nội dung - Tổ chức thực hiện:
- GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi “Thân thiện”
- GV phổ biến và hướng dẫn HS cách chơi
+ HS đứng lên thành vòng tròn hoặc đứng tại chỗ
+ GV yêu cầu HS hát và làm theo lời bài hát: “Cầm tay nhau đi, xem ai có giận hờn gì/ Cầm tay nhau đi, xem ai có giận hờn chi/ Mình là anh em, có chi đâu mà giận hờn/ Cầm tay nhau đi hãy cầm cái tay nhau đi”.
+ GV lần lượt thay thế động từ “cầm tay” bằng các động từ “cườivới nhau, nhìn vào mắt nhau, hỏi thăm nhau, hỗ trợ nhau…”
+ Thực hiện hành động tương ứng với lời bài hát
- HS tham gia trò chơi
- Sau khi trò chơi kết thúc, GV phát vấn HS nội dung như sau:
+ Sau khi tham gia trò chơi, em có cảm xúc như thế nào?
HS trả lời theo cảm nhận của bản thân
+ Theo em, giữa những người bạn, trong môi trường học đường,chúng ta cần đối xử với nhau như thế nào?
Vui vẻ, thân thiện, hợp tác với nhau
Trang 3- GV nhận xét, định hướng các câu trả lời của HS, dẫn dắt vào nội
dung chủ đề: Xây dựng trường học thân thiện là tạo nên một môi trường giáo dục an toàn, bình đẳng, ở đó có các mối quan hệ bạn
bè thân thiết Trong chủ đề này, chúng ta cùng nhau tìm hiểu và thể hiện điều đó nhé!
2 HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ – KẾT NỐI KINH NGHIỆM
2.1 Nhiệm vụ 1: Nhận diện các dấu hiệu bắt nạt học đường
a Mục tiêu:
- Hoạt động này giúp HS chỉ ra được những dấu hiệu của sự bắt nạthọc đường, từ đó đưa ra được những cách phòng, tránh hiện tượng này trong nhà trường
b Nội dung - Tổ chức thực hiện:
* Hoạt động 1: Chỉ ra dấu hiệu bắt nạt học đường.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh mắt, ai sâu
sắc?”
- GV phổ biến luật chơi:
+ Hình thành 4 đội thi (theo dãy bàn), mỗi
đội nhận được 1 lá cờ tín hiệu
+ Đội nào đưa ra câu trả lời trước, đúng và
thuyết phục, đội đó sẽ dành được 10 điểm,
nếu trả lời chưa đúng, chưa đủ, các đội sau
có quyền giơ tín hiệu trả lời
+ Sau phần thi với bốn hình ảnh, đội nào
giành được nhiều điểm, đội đó sẽ chiến
thắng
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, hợp tác thảo luận
với nhau trong nhóm để thực hiện các nhiệm
- HS chỉ ra đúng được
nội dung các hình ảnh mà GV muốn truyền tải.
+ Hình ảnh 1Lớn tiếng, đe dọa, bắtbạn phải đưa đồ củabạn cho mình
+ Hình ảnh 4
Sử dụng vũ lực làm đaubạn, tổn thương đến thểchất
- Các dấu hiệu của bắt nạt học đường:
Trang 4vụ, tham gia trò chơi.
Bước 3: Đánh giá kết quả thực hiện
- GV nhận xét, đánh giá tinh thần tham gia
- GV kết luận hoạt động, tuyên dương những
HS tích cực, chuyển sang hoạt động tiếp
theo
+ Bắt ép bạn chép bài
và làm bài tập chomình
+ Cố tình làm hỏng đồdùng học tập của bạn.+ Làm đau bạn bằngcác hành động: đánh,ném đồ vật vào người,bắt quỳ gối
+ Nhắn tin đe doạ
+ Cô lập bạn bằng cáchngăn cấm không chobạn khác chơi cùng + Chặn đường lục cặp,bắt nộp tiền, lấy đồdùng của bạn
+ Xúc phạm, bôi nhọdanh dự, cô lập trênmạng xã hội
BỘ ẢNH TRONG TRÒ CHƠI “AI NHANH MẮT, AI SÂU SẮC?”
Hình ảnh 1
Hình ảnh 2
Trang 5- GV chia lớp thành các nhóm, yêu cầu các
nhóm trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi
sau và báo cáo kết quả trước lớp theo hai
nhiệm vụ sau:
+ Em cần làm gì để phòng, tránh bản thân
rơi vào tình huống bị bắt nạt học đường?
+ Khi chứng kiến một tình huống bạn của
mình bị bắt nạt học đường, em cần làm gì?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, hợp tác thảo luận
với nhau trong nhóm để thực hiện nhiệm vụ
- Nhóm trưởng điều hành, yêu cầu các thành
viên trong nhóm chia sẻ ý kiến cá nhân, thư
+ Hòa đồng, vui vẻ,thân ái với bạn bè,tránh xung đột
+ Tự tin, mạnh mẽ hơntrong suy nghĩ và hànhđộng
+ Chia sẻ với người tincậy, tìm kiếm sự hỗ trợkhi có nguy cơ bị bắtnạt
+ Tránh đi đến nhữngchỗ khuất hoặc đi mộtmình khi đang có nguy
cơ bị bắt nạt;
+ Không trả lời tin nhắn
có nội dung đe dọa, gâyhấn của kẻ bắt nạt
- Những điều cần làm
Trang 6- Các nhóm thể hiện kết quả trên bảng phụ,
báo cáo trước lớp
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả
thảo luận trước lớp
- HS nên đưa ra các dẫn chứng, ví dụ bổ sung
cho câu trả lời của nhóm mình
- Các nhóm khác theo dõi, lắng nghe, đưa ra
câu hỏi phản biện, bổ sung (Nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
- GV nhận xét, đánh giá phần báo cáo của
từng nhóm
- GV mời HS các nhóm khác cho ý kiến (nếu
có)
- GV kết luận hoạt động, tuyên dương các
nhóm có sự hợp tác tốt trong nhóm qua quá
trình quan sát HS thực hiện hoạt động, xây
dựng được nội dung báo cáo đáp ứng nhiệm
vụ học tập
- GV nhắc nhở HS vận dụng tốt những điều
vừa kết luận vào thực tiễn để phòng, tránh
được bạo lực học đường
- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo
khi chứng kiến bắt nạt học đường:
+ Không nên thể hiện
sự hiếu chiến, thái độthách thức, bênh vực.+ Khéo léo giải tỏa sựxung đột của hai bên.+ Vận dụng kĩ năngthương lượng, thươngthuyết
+ Báo cáo sự việc kịpthời với người lớn vànhững người có tráchnhiệm liên quan
2.2 Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu những tình huống cần từ chối và cách từ chối
a Mục tiêu:
- Hoạt động này giúp HS chỉ ra được những tình huống cần phải thểhiện sự từ chối
- Tìm hiểu cách nói lời từ chối phù hợp
b Nội dung - Tổ chức thực hiện:
* Hoạt động 1: Xác định các tình huống cần từ chối Chia sẻ một số tình huống và cách em đã từ chối trong những tình huống đó.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Trang 7Bước 1 GV chuyển giao nhiệm vụ học
+ Em hãy chọn một tình huống trong các
tình huống trên mà em cảm thấy cần từ chối
3 Bạn giục em đưa ra quyết định khi chưa
đủ thời gian suy nghĩ
cho mọi người
+ Hãy chia sẻ về một tình huống thực tế
trong cuộc sống mà em đã từ chối và cách
mà em từ chối tình huống đó.
- HS trả lời bằng cách giơ tay
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, suy nghĩ và trả lời
câu hỏi của GV
- GV mời các HS có tinh thần xung phong
trước, sau đó lần lượt mời các HS khác suy
nghĩ và chia sẻ
- GV tương tác với HS trong suốt quá trình trả
lời để gợi mở, các em tự tin hơn
- HS khác lắng nghe, theo dõi, rút kinh
nghiệm, đưa ra ý kiến
- Những tình huống
cần từ chối.
1 Bạn muốn em thựchiện ngay việc gì đó khi
em đang bận
2 Bạn rủ em chơi điện
tử khi em không muốn
3 Bạn giục em đưa raquyết định khi chưa đủthời gian suy nghĩ
4 Bạn đề nghị em thựchiện một việc nằmngoài khả năng của em
5 Bạn rủ em hút thuốclá
Trang 8Bước 3: Đánh giá kết quả thực hiện
- GV nhận xét, đánh giá tinh thần hoạt động
- GV tổng kết, định hướng các câu trả lời của
HS, chiếu sản phẩm của hoạt động
- GV kết luận hoạt động, chuyển sang hoạt
- GV chia lớp thành các nhóm, yêu cầu các
nhóm trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi
sau và báo cáo kết quả trước lớp theo hai
nhiệm vụ sau:
+ Theo em, để nhận định từ chối trong tình
huống nào đó, ta cần xác định những bước
nào?
+ Xác định các cách từ chối phù hợp trong
các tình huống.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, hợp tác thảo luận
với nhau trong nhóm để thực hiện nhiệm vụ
- Nhóm trưởng điều hành, yêu cầu các thành
viên trong nhóm chia sẻ ý kiến cá nhân, thư
được các tình huốngcần từ chối
từ chối phù hợp
+ Tình huống có thểgây hại cho mình vàngười khác
Từ chối trực tiếp: Từchối một cách thẳngthắn, dứt khoát
+ Tình huống không cókhả năng, điều kiện đểthực hiện, cần thời gian
Trang 9- Các nhóm thể hiện kết quả trên bảng phụ,
báo cáo trước lớp
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả
thảo luận trước lớp
- Các nhóm khác theo dõi, lắng nghe, đưa ra
câu hỏi phản biện, bổ sung (Nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
- GV nhận xét, đánh giá phần báo cáo của
từng nhóm
- GV mời HS các nhóm khác cho ý kiến (nếu
có)
- GV kết luận hoạt động, tuyên dương các
nhóm có sự hợp tác tốt trong nhóm qua quá
trình quan sát HS thực hiện hoạt động, xây
dựng được nội dung báo cáo đáp ứng nhiệm
vụ học tập
- GV trình chiếu sản phẩm lên màn chiếu
- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo
để suy nghĩ
Từ chối trì hoãn: Đềnghị cho thêm thời gian
để suy nghĩ hoặc thêmđiều kiện hỗ trợ
không/chưa phù hợp vớibản thân
Từ chối đàm phán: Đềxuất tìm người thay thểhoặc phương án phùhợp hơn
3 HOẠT ĐỘNG RÈN LUYỆN KĨ NĂNG
3.1 Nhiệm vụ 3: Thực hành kĩ năng từ chối
a Mục tiêu:
- Hoạt động này tạo cơ hội cho HS được tiếp tục rèn luyện kĩ năng
từ chối trong các tình huống khác nhau
b Nội dung - Tổ chức thực hiện:
Đóng vai thực hành kĩ năng từ chối trong các tình huống Chia sẻ những thuận lợi và khó khăn của em khi từ chối trong các tình huống khác nhau của cuộc sống.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV chia lớp thành 6 nhóm, yêu cầu các
nhóm trao đổi, thảo luận, và thực hiện
đóng vai vào các tình huống trong SGK
- Tình huống 1
+ Từ chối đàm phán+ Chia sẻ khó khăn củabạn, có thể thay đổi nhiệm
vụ phù hợp với khả năng
Trang 10để thực hành kĩ năng từ chối theo phân
công nhiệm vụ như sau:
Nhiệm vụ riêng cho các nhóm:
+ Nhóm 1,2 – Tình huống 1: Nhóm của T
được phân công làm một dự án và T là
nhóm trưởng Khi T phân công, một bạn
nói: "Cậu làm hộ tớ đi, chúng ta là bạn
thân mà!".
+ Nhóm 3,4 – Tình huống 2: Hôm nay, B
rủ H đi chơi điện tử trong khi H chưa làm
xong bài tập: "H ơi, trò chơi điện tử này
hay lắm đấy, đi chơi với mình đi!".
+ Nhóm 5,6 – Tình huống 3: Bạn rủ A
tham gia câu lạc bộ nhưng A chưa biết
thông tin về câu lạc bộ và muốn tìm
hiểu thêm trước khi trả lời.
Nhiệm vụ chung: Khi từ chối trong các
tình huống khác nhau của cuộc sống,
em có thể sẽ gặp phải những thuận lợi
và khó khăn gì?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, hợp tác thảo
luận với nhau trong nhóm để thực hiện
nhiệm vụ
- Các nhóm phân công đóng vai, xây
dựng lời thoại cho các nhân vật và sân
khấu hóa trước lớp
- GV đến các nhóm, lắng nghe, quan sát
hoạt động của các nhóm, khích lệ và hỗ
trợ HS trong quá trình hoạt động (nếu
cần)
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện
- Nhóm lựa chọn phương án ứng xử cho
là tối ưu nhất và thực hành đóng vai tình
huống theo phương án đã chọn, thể hiện
của bạn Các thành viêntrong nhóm có thể hỗ trợbạn hoàn thành nhiệm vụkhi cần thiết
- Tình huống 2.
+ Từ chối trực tiếp+ Nói rõ bạn B là mìnhkhông thể đi chơi điện tử
vì em muốn làm bài tập vàtập trung vào việc học,không muốn sa vào cáctrò chơi Sẽ đi chơi với bạnsau khi làm bài đầy đủ
- Tình huống 3.
+ Từ chối trì hoãn+ Chia sẻ với bạn rằngmình rất vui khi tham giacâu lạc bộ phù hợp Tuynhiên, cần thêm thời giansuy nghĩ tìm hiểu kĩ về câulạc bộ rồi sẽ đưa ra quyếtđịnh
HS liên hệ bản thân chia sẻ những thuận lợi
và khó khăn em có thể
sẽ gặp phải.
Trang 11được kĩ năng nói lời từ chối phù hợp.
- GV mời đại diện một số nhóm trình
diễn tình huống theo phương án ứng xử
đã chọn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
- GV nhận xét, đánh giá phần báo cáo,
qua quá trình quan sát HS thực hiện
hoạt động, xây dựng được nội dung báo
cáo đáp ứng nhiệm vụ học tập
( HS có thể có nhiều cách xử lí khác
nhau với mỗi tình huống, phù hợp với
tâm lý lứa tuổi GV cần có sự nhìn nhận
khách quan, đa chiều trong câu trả lời
của HS, đáp ứng được mục tiêu của
nhiệm vụ)
- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo
3.2 Nhiệm vụ 4: Rèn luyện kĩ năng phòng, tránh bắt nạt học đường
a Mục tiêu:
- Hoạt động này giúp HS rèn luyện kĩ năng phòng, tránh hiện tượngbắt nạt học đường Từ đó, HS thể hiện được trách nhiệm của bảnthân với bạn bè
b Nội dung - Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- HS hoạt động chung cả lớp
- Thực hành sân khấu hóa tiểu phẩm
theo tình huống đã được GV hướng dẫn
tập luyện và chuẩn bị trước khi đến lớp
- Gợi ý hướng xử lí cho các nhân vật trong tình huống
- Nhân vật H
• Ban đầu rụt rè, nhútnhát
Trang 12- GV yêu cầu HS sân khấu khóa tiểu
phẩm theo tình huống sau:
H vốn nhút nhát, không biết cách hoà
mình vào tập thể nên bị bạn bè cô lập Q
chơi với H kèm điều kiện mỗi ngày H
phải tặng cho Q một món đồ.
M ngồi cùng bàn với H và biết Q bắt nạt
H nhưng nghĩ không liên quan đến mình
nên không nói gì.
- GV yêu cầu HS đưa ra phương án xử lý
khi là người bị bắt nạt, người bắt nạt và
người chứng kiến trong tình huống trên
Các nhóm phân công các bạn đóng vai
xử lí và tập luyện tình huống theo
phương án đã thống nhất
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện sân
khấu hóa tiểu phẩm trước lớp
- Các HS được phân công đóng vai, thể
hiện lời thoại phù hợp cho các nhân vật
hiện trách nhiệm của mình trong việc
xây dựng mối quan hệ bạn bè tốt đẹp
• Nên thay đổi, hoà đồng,vui vẻ, thân ái với bạn bè
• Tự tin, mạnh mẽ hơntrong suy nghĩ và hànhđộng
• Chia sẻ với người lớn,tìm kiếm sự hỗ trợ, khôngchịu đựng một mình
- Nhân vật Q
• Bắt nạt bạn H
• Thể hiện sự hiếu thắng,bắt nạt người yếu thế hơn
- Nhân vật M
• Khéo léo dàn hoà sựxung đột của H và Q.Quan tâm giúp H bớt nhútnhát
• Rèn luyện kĩ năngthương lượng, thươngthuyết
• Gặp riêng Q và nóichuyện, khuyên Q khôngnên làm vậy
• Báo cáo sự việc kịp thờivới người có thể xử lý
Trang 13- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo.
3.3 Nhiệm vụ 5: Thể hiện sự tự chủ trong các mối quan hệ trong đời sống
a Mục tiêu:
- Hoạt động này giúp HS thể hiện được khả năng tự chủ trong mốiquan hệ bạn bè
- HS rèn luyện được sự tự chủ trong học tập và cuộc sống
b Nội dung - Tổ chức thực hiện:
* Hoạt động 1: Chia sẻ về các biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ.
Đóng vai thể hiện sự tự chủ của em trong các mối quan hệ trong tình huống cụ thể.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV chia lớp thành 8 nhóm, đánh số nhóm
chẵn và nhóm lẻ
- GV yêu cầu các nhóm thảo luận và thực
hiện các nhiệm vụ học tập sau:
+ Nhiệm vụ chung: Em hãy chỉ ra biểu
hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ.
+ Nhiệm vụ riêng:
Nhóm lẻ: Thực hiện đóng vai xử lí tình
huống sau đây:
Tình huống 1: H là một bạn mới
chuyển đến lớp của em H khá rụt rè
vì chưa quen được với môi trường học
tập mới
Nhóm chẵn: Thực hiện đóng vai xử lí tình
huống sau đây:
Tình huống 2: Em và N học khác lớp
nhưng chơi rất thân với nhau Hôm
nay, N có mâu thuẫn với một bạn ở
lớp của mình nên rủ em chặn đường
để nói chuyện với bạn ấy khi tan học
- Những biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ
+ Chủ động thiết lập vàphát triển mối quan hệbạn bè
+ Kiểm soát được cảmxúc của bản thân trongcác mối quan hệ
+ Sẵn sàng chịu tráchnhiệm cho mọi hànhđộng và quyết định củamình trong các mốiquan hệ
+ Tự giác thực hiệnnhững nhiệm vụ đượcgiao
- Những biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ
+ Tình huống 1:
Chủ động hỗ trợ bạn tìm