Các hoạt động kinh tế phân bố không đồng đều theo không gian như thếnào và chúng ta có thể giải thích thế nào về sự không đồng đều của đờisống kinh tế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN TIỂU LUẬN MÔN ĐỊA LÍ KINH TẾ Đề tài: Các hoạt động kinh tế phân bố không đồng đều theo không gian như thế nào và chúng ta có thể gi

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

TIỂU LUẬN MÔN ĐỊA LÍ KINH TẾ

Đề tài:

Các hoạt động kinh tế phân bố không đồng đều theo không gian như thế nào và chúng ta có thể giải thích thế nào về sự không đồng đều của đời

sống kinh tế?”.

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : Lê Huy Huấn

LỜI GIỚI THIỆU

Hoạt động kinh tế luôn là một phần quan trọng của xã hội khi nó xác định mức sống của người dân và ảnh hưởng đến phúc lợi chung của cộng đồng và

cả quốc gia Tuy nhiên, nó không được phân bổ đồng đều trên không gian và điều này đã dẫn đến sự bất bình đẳng khi một số khu vực và dân cư phát triển kinh tế mạnh hơn những khu vực khác Sự phân bổ hoạt động kinh tế không đồng đều có những hậu quả lớn khi nó ảnh hưởng đến mọi khía cạnh, từ chất lượng cuộc sống đến tăng trưởng và ổn định kinh tế

Ở trong bài tiểu luận này, chúng ta sẽ đi tìm hiểu kĩ các hoạt động kinh tế phân bố không đồng đều theo không gian như thế nào và nguyên nhân cho sự bất bình đẳng này Qua đó chúng ta sẽ hiểu được tại sao lại có sự không đồng đều này và từ đó có một số giải pháp để giải quyết vấn đề này

MỤC LỤC

MỤC LỤC: ……… 2

I BẤT BÌNH ĐẲNG KINH TẾ THEO KHÔNG GIAN LÀ GÌ? 3

II CÁC TÁC NHÂN THÚC ĐẨY SỰ PHÂN BỐ KHÔNG ĐỒNG ĐỀU THEO KHÔNG GIAN CỦA CÁC HOẠT ĐỘNG KINH TẾ 3

1 Tài nguyên thiên nhiên. 3

ân cư, nguồn lao động 2 D 5

3 T ài chính và dịch chuyển vốn

……… 8

4 iến bộ công nghệ T

……… 10

5 hương mại và tiêu dùng T

……… 10

III MỘT SỐ GIẢI PHÁP

……… 12

NỘI DUNG

I BẤT BÌNH ĐẲNG KINH TẾ THEO KHÔNG GIAN LÀ GÌ?

Bất bình đẳng kinh tế theo không gian đề cập đến sự phân bố không đồng đều các hoạt động kinh tế và nguồn lực giữa các khu vực địa lý Sự bất bình đẳng này có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm bất bình đẳng về thu nhập, sự chênh lệch về tăng trưởng kinh tế giữa các khu vực và sự phân bổ cơ sở hạ tầng và nguồn lực không đồng đều Bất bình đẳng kinh tế theo không gian có thể xảy ra ở cấp địa phương, khu vực và toàn cầu, và nó có thể có những tác động chính trị và xã

hội quan trọng.

II CÁC TÁC NHÂN THÚC ĐẨY SỰ PHÂN BỐ KHÔNG ĐỒNG ĐỀU THEO KHÔNG GIAN CỦA CÁC HOẠT ĐỘNG KINH TẾ

1 Tài nguyên thiên nhiên:

- Mối quan hệ giữa tài nguyên thiên nhiên và hoạt động kinh tế:

 Tích cực: + Tài nguyên có đóng góp vô cùng to lớn đối với tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu và thu ngân sách

+ Tài nguyên tạo việc làm và cải thiện thu nhập

 Tiêu cực: +Tài nguyên đem lại các tác động tiêu cực đến môi trường, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế

+Lời nguyền tài nguyên: Là nghịch lí về việc những đất nước

có nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào lại phát triển kém hơn những nước khác Điều này xảy ra khi một đất nước phụ thuộc quá nhiều vào sự giàu có tài nguyên thiên nhiên của mình mà không tập trung phát triển các yếu tố khác như công nghệ,

con người, … việc tập trung vào tài nguyên thiên nhiên có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh giữa các lĩnh vực phi tài nguyên như nông nghiệp và sản xuất, không tạo đủ việc làm cho người dân cũng như không thúc đẩy sự phát triển liên khu vực

Ví dụ: Venezuela được hưởng lợi từ tài nguyên thiên nhiên của họ, tuy nhiên lại phải trải qua khó khăn do dễ bị biến động giá Trong nhiệm kỳ của Tổng thống Hugo Chávez, hoạt động sản xuất dầu đã giúp chính phủ thực hiện nhiều chương trình trong nước và các dự án phát triển xã hội bất chấp các lệnh trừng phạt kinh tế

từ Mỹ Đó là nhờ việc Venezuela có trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, cùng với đó là một trong những quốc gia sản xuất dầu hàng đầu Do đó, nền kinh tế Venezuela nói chung và giá trị của đồng bolivar nói riêng, trở nên phụ thuộc nhiều vào giá dầu toàn cầu Do đó, khi giá dầu đột ngột giảm vào năm 2014, giá trị của đồng bolivar

đã tụt giá theo và kéo theo đó là một cuộc siêu lạm phát làm nền kinh tế của đất nước này suy thoái

- Ảnh hưởng của các yếu tố tài nguyên thiên nhiên lên sự phân bố không đồng đều theo không gian:

 Chất lượng tài nguyên: Chất lượng tài nguyên thiên nhiên ảnh hưởng đến

sự phân bổ các hoạt động kinh tế Ví dụ: các khu vực có tài nguyên chất lượng cao, chẳng hạn như khoáng sản cao cấp hoặc đất nông nghiệp cao cấp, có thể có mức độ hoạt động kinh tế cao hơn so với các khu vực có tài nguyên chất lượng thấp hơn

 Khả năng tiếp cận tài nguyên: Khả năng tiếp cận tài nguyên thiên nhiên cũng có thể đóng một vai trò trong việc phân bổ hoạt động kinh tế Các khu vực có tài nguyên dễ tiếp cận, chẳng hạn như những khu vực nằm gần mạng lưới giao thông hoặc trung tâm dân cư, có thể có nhiều hoạt động kinh tế hơn các khu vực có tài nguyên khó khai thác hoặc vận chuyển hơn

 Các yếu tố môi trường: Sự hiện diện của tài nguyên thiên nhiên cũng có thể có tác động tới môi trường, từ đó gây ảnh hưởng đến sự phân bổ hoạt

động kinh tế Ví dụ, các khu vực có nguồn tài nguyên phong phú cũng có thể bị suy thoái môi trường, điều này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của cư dân và hạn chế các hoạt động kinh tế

Case Study: Sự giàu có của Qatar:

Vào năm 1900, Qatar chỉ là một nước nghèo với ngành công nghiệp chính của nước này là mò trai và săn bắt cá Tuy nhiên, mọi thứ bắt đầu thay đổi vào năm 1939 khi dầu mỏ lần đầu được phát hiện tại thành phố Dukhan và các khu vực ngoài khơi Ngoài ra, vào năm 1971, mỏ khí tự nhiên lớn nhất thế giới - South Pars/North Dome được phát hiện ở Qatar Từ năm 1997, họ bắt đầu cung cấp lượng lớn khí đốt tự nhiên cho Tây Ban Nha và Nhật Bản

Discover more from:

GEOG103

TL chinh sach tien te - Chính sách tài khóa

Quantitative Methods Course Taster

100 Idioms HAY ĐƯỢC SỬ DỤNG Trong TIẾNG ANH - ielts ghter

Chapter 12 Clusters

Tại-Mỹ Economics Geography GEOG103- Edit

Document continues below

Economics Geography

238 documents

Go to course

28

46

24

16

2

Để tránh dính lời nguyền tài nguyên, năm 1998, nước này xây dựng khu tổ hợp giáo dục Education City, đặt chi nhánh của 6 trường đại học Mỹ và hai trường châu Âu, cũng như nhiều trung tâm nghiên cứu và tư vấn chính sách để tạo nên nguồn lao động chất lượng cao Qatar từ làng chài nghèo khó đã trở thành một trong những nước có GDP bình quân cao nhất thế giới, với 61.200 USD năm 2021 (điểm trung chuyển quốc tế với sân bay quốc tế Doha, có HHK quốc gia Qatar Airways và kênh truyền hình Al Jazeera với tầm ảnh hưởng rộng)

2 Dân cư, nguồn lao động:

Các ảnh hưởng của các yếu tố dân cư và nguồn lao động lên sự phân bố không đồng đều các hoạt động kinh tế:

VM - ZV ZD ZC

22

 Mật độ dân số: Các khu vực có mật độ dân số cao hơn thường có mức độ hoạt động kinh tế cao hơn Điều này là do dân số đông hơn cung cấp thị trường lớn hơn cho hàng hóa và dịch vụ, cũng như thu hút nhiều lao động hơn

 Trình độ tay nghề: Trình độ tay nghề của lực lượng lao động cũng rất quan trọng trong việc xác định mức độ hoạt động kinh tế trong một khu vực Các khu vực có lao động có tay nghề cao có thể hấp dẫn hơn đối với các doanh nghiệp và kết quả là có thể có nhiều hoạt động kinh tế hơn

 Di cư: Các mô hình di cư ảnh hưởng đến sự phân bổ hoạt động kinh tế Ví dụ: các khu vực có lượng người nhập cư đáng kể có thể có hoạt động kinh tế gia tăng do dân số mới cung cấp nguồn lao động và nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ, như Dubai, California, …

 Giáo dục và đào tạo: Sự sẵn có của các nguồn lực giáo dục và đào tạo cũng

có thể tác động đến sự phân bổ hoạt động kinh tế Các khu vực có khả năng tiếp cận với các nguồn giáo dục và đào tạo chất lượng cao có thể phát triển lực lượng lao động có tay nghề cao, có thể thu hút các doanh nghiệp và tăng cường hoạt động kinh tế

 Nhân khẩu học: Nhân khẩu học của dân số cũng đóng một vai trò trong việc phân phối hoạt động kinh tế Ví dụ, các khu vực có tỷ lệ lớn người già hoặc người đã nghỉ hưu có thể có mức độ hoạt động kinh tế thấp hơn, vì nhóm dân

số này có thể có mức thu nhập thấp hơn và có thể không tham gia vào lực lượng lao động Một ví dụ cụ thể ở đây là Rust Belt Đây là một khu vực ở Hoa Kỳ và từng là một trung tâm công nghiệp lớn Tuy nhiên, trong những năm gần đây, khu vực này đã trải qua sự suy giảm kinh tế đáng kể, một phần

do các yếu tố nhân khẩu học Khu vực này có số lượng người già và người đã nghỉ hưu chiếm tỷ lệ lớn Điều này đã góp phần làm giảm nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ, cũng như lực lượng lao động bị thu hẹp

Case study: Thung lũng Silicon – Hoa Kỳ:

Thung lũng Silicon, nằm ở California, là nơi có nhiều công ty công nghệ thành công nhất thế giới như Google, Netflix, Facebook, …

Thung lũng Silicon bao gồm bộ phận phía Bắc của thung lũng Clara và một số cộng đồng xung quanh miền Nam bán đảo San Francisco cùng vịnh Đông Thung lũng có địa phận kéo dài khoảng từ Menlo Park và Fremont tại Vịnh Đông đi qua San Jose

và điểm trung tâm của nó ở Sunnyvale, California

Thành công của khu vực này một phần là do lực lượng lao động có tay nghề cao đến từ khắp nơi trên thế giới, khi mà California vốn là bang mở cửa tiếp nhận người nhập cư Người nhập cư là nòng cốt của những công ty lớn ở Mỹ như Intel, Google, Yahoo!, eBay, …(khoảng 71% nhân viên công nghệ ở Thung lũng Silicon là người nhập cư) Steve Jobs - nhà sáng lập tập đoàn Apple là con của một người nhập cư Syria, nhà sáng lập Google - ông Sergei Brin sinh ra ở Moscow (Nga)

Không chỉ tiếp nhận các nguồn nhân lực từ bên ngoài, Silicon Valley còn có cơ sở giáo dục hàng đầu khi đây là nơi tọa lạc của nhiều trường đại học hàng đầu thế giới như đại học Stanford, đại học California,… Các trường này đào tạo ra một số lượng lớn sinh viên tốt nghiệp có tay nghề cao mỗi năm Ngoài ra, văn hóa đổi mới và tinh

thần kinh doanh của khu vực đã thu hút nhiều cá nhân tài năng từ khắp nơi trên thế giới

3 Tài chính và dịch chuyển vốn

Ảnh hưởng của tài chính và dịch chuyển vốn lên sự phân bố không đồng đều theo không gian của các hoạt động kinh tế:

 Dòng đầu tư: Dòng đầu tư, cả trong nước và nước ngoài, có thể tác động đáng kể đến sự phát triển kinh tế của một khu vực Các khu vực có khả năng thu hút dòng vốn đầu tư đáng kể có thể có mức độ hoạt động kinh tế cao hơn,

vì khoản đầu tư này cung cấp nguồn vốn cho các doanh nghiệp và thúc đẩy tạo việc làm

 Khả năng tiếp cận tín dụng: Khả năng tiếp cận tín dụng rất quan trọng đối với các doanh nghiệp để có thể mở rộng và đầu tư vào các dự án mới Các khu vực có khả năng tiếp cận tín dụng cao có thể hấp dẫn hơn đối với các doanh nghiệp và kết quả là có mức độ hoạt động kinh tế cao hơn

 Thị trường chứng khoán: Hoạt động của thị trường chứng khoán cũng có thể tác động đến sự phân bổ hoạt động kinh tế Các khu vực có thị trường chứng khoán mạnh có thể thu hút các doanh nghiệp và nhà đầu tư, điều này có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ví dụ như thành phố New York, nơi có Sàn giao dịch chứng khoán New York, một trong những thị trường chứng khoán lớn nhất và quan trọng nhất trên thế giới

 Quy định tài chính: Môi trường pháp lý cho các hoạt động tài chính có thể tác động đến việc phân bổ hoạt động kinh tế Các khu vực có môi trường pháp lý thuận lợi có thể thu hút các tổ chức tài chính và kết quả là có thể có mức độ hoạt động kinh tế cao hơn Đây là yếu tố giúp Singapore trở thành trung tâm tài chính hàng đầu châu Á, khi chính phủ nước này đã nỗ lực tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư, đồng thời duy trì tính minh bạch của các hoạt động kinh tế

 Tỷ giá hối đoái: Tỷ giá hối đoái của tiền tệ của một khu vực cũng có thể ảnh hưởng đến việc phân phối hoạt động kinh tế Một đồng tiền yếu có thể làm cho hàng hóa và dịch vụ của một khu vực cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế, điều này có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Một ví dụ cụ thể ở đây

là Brazil Brazil đã có sự tăng trưởng kinh tế đáng kinh ngạc trong những năm gần đây, một phần là do đồng tiền yếu Sự mất giá của đồng Brazil đã làm cho hàng hóa xuất khẩu của nước này trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế, giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Điều này cũng đã giúp thúc đẩy đầu tư nước ngoài vào trong nước và hứa hẹn sẽ giúp nền kinh tế Brazil phát triển hơn nữa

Case study: Trung tâm tài chính Cayman – “thiên đường thuế nổi tiếng nhất thế giới”

Quần đảo Cayman, lãnh thổ hải ngoại của Anh ở phía tây vùng biển Caribbe, chỉ cách Miami (Mỹ) và Cuba một giờ bay Ước tính dân số của quần đảo khoảng 56.000 người, với hơn 100 quốc tịch, nhưng số doanh nghiệp đăng ký tại đây lên tới hơn 100.000 công ty Vậy tại sao một quần đảo nhỏ chỉ có diện tích vỏn vẹn 264 lại trở thành một trong những trung tâm tài chính lớn nhất thế giới có sức hấp dẫn lớn đến thế với giới đầu tư giàu có?

Sự phát triển của Cayman liên quan đến luật thuế của họ, khi Cayman cung cấp dịch

vụ ngân hàng hải ngoại cho các cá nhân và doanh nghiệp nước ngoài, giúp họ không phải trả thuế thu nhập ở quốc gia họ cư trú Một tập đoàn lớn có thể thành lập một công ty con ở Cayman và chuyển tất cả doanh số bán hàng của mình thông qua công ty con đó Khi này, công ty vỏ bọc sẽ tuân theo luật thuế của Cayman chứ không phải Hoa Kỳ, và tập đoàn kiếm được lợi nhuận từ đó Thay vì phải chịu mức

thuế doanh nghiệp của Hoa Kỳ, ở mức 38,9% trong năm 2017, lợi nhuận của công

ty này không phải chịu bất kỳ khoản thuế doanh nghiệp hoặc thuế thu nhập nào áp dụng tại quần đảo Cayman

Ngoài ra, khu vực này có đến hơn 300 ngân hàng, trong đó 40 trong số 50 ngân hàng lớn nhất thế giới có chi nhánh tại Cayman Khu vực này còn có một số nhà cung cấp dịch vụ tài chính, như các công ty kiểm toán hàng đầu thế giới, các công

ty luật lớn như Maples & Calder, các công ty quản lý tài sản như tập đoàn tư vấn tài chính và ngân hàng tư nhân Rothschilds Sự an toàn và các tiện ích dịch vụ tài chính

mà quần đảo này có đem đến cho nó sự thịnh vượng Với thu nhập bình quân đầu người lên đến hơn 57.000 USD/năm, người dân nơi đây có mức sống cao nhất tại vùng biển Caribe và cao thứ 14 trên thế giới

4 Tiến bộ công nghệ:

Ảnh hưởng của tiến bộ công nghệ lên sự phân bố không đồng đều của các hoạt động kinh tế:

 Những tiến bộ đột phá: Những tiến bộ công nghệ có thể tạo nên những sự đổi mới tác động đáng kể đến các ngành và mô hình kinh doanh hiện có Những đổi mới đột phá này có thể dẫn đến sự trỗi dậy của các trung tâm kinh tế mới

và sự suy giảm của các trung tâm kinh tế cũ Ví dụ, sự trỗi dậy của thương mại điện tử đã phá vỡ hoạt động bán lẻ truyền thống, dẫn đến sự phát triển của các trung tâm thương mại điện tử như Seattle và sự suy giảm của các trung tâm bán lẻ truyền thống như trung tâm mua sắm

 Sự gia tăng năng suất: Những tiến bộ công nghệ có thể dẫn đến tăng năng suất, khiến một số khu vực trở nên hấp dẫn hơn đối với các doanh nghiệp Những khu vực có thể tận dụng những tiến bộ công nghệ để tăng năng suất

có thể có mức độ tăng trưởng và hoạt động kinh tế cao hơn Ví dụ, các khu vực có năng lực sản xuất tiên tiến, chẳng hạn như Thung lũng Silicon, đã có

thể tận dụng những tiến bộ công nghệ trong sản xuất để trở thành trung tâm của nền kinh tế thế giới

 Tự động hóa: Tiến bộ công nghệ có thể dẫn đến tự động hóa một số nhiệm

vụ nhất định, điều này có thể tác động đáng kể đến việc làm và phân bổ hoạt động kinh tế Các khu vực phụ thuộc nhiều vào các ngành công nghiệp tự động hóa cao có thể bị suy giảm các hoạt động kinh tế và việc làm, trong khi các khu vực có thể tận dụng công nghệ mới để tạo ra các ngành công nghiệp

và việc làm mới có thể tăng trưởng Ví dụ, sự gia tăng tự động hóa trong ngành công nghiệp ô tô đã dẫn đến sự suy giảm hoạt động kinh tế tại các trung tâm sản xuất ô tô truyền thống như Detroit

 Làm việc từ xa: Những tiến bộ công nghệ đã làm cho việc làm việc từ xa và làm việc từ xa trở nên khả thi hơn, điều này có khả năng tác động đến sự phân bổ hoạt động kinh tế Khi người lao động ít bị ràng buộc với các địa điểm cụ thể, họ có nhiều khả năng sẽ chuyển đến các khu vực có chi phí sinh hoạt thấp hơn, chất lượng cuộc sống tốt hơn hoặc các lợi thế khác Điều này

có thể dẫn đến sự phát triển của các trung tâm kinh tế mới ở các khu vực trước đây bị bỏ qua

 Cơ sở hạ tầng kỹ thuật số: Tiến bộ công nghệ đòi hỏi cơ sở hạ tầng kỹ thuật

số, chẳng hạn như internet băng thông rộng và trung tâm dữ liệu Các khu vực có khả năng phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật số mạnh mẽ có thể có vị trí tốt hơn để thu hút các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào công nghệ Ví dụ: các khu vực đã đầu tư vào trung tâm dữ liệu có thể thu hút các công ty công nghệ lớn như Google và Facebook, dẫn đến sự phát triển của các trung tâm kinh tế mới

5 Thương mại và tiêu dùng

Ảnh hưởng của thương mại và tiêu dùng lên sự phân bố không đồng đều theo không gian của các hoạt động kinh tế: