Đề bài nghiên cứu kinh nghiệm triển khai các mô hình kinh doanh thương mại điện tử của ví điện tử momo

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN BÀI TẬP LỚN MÔN: THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CĂN BẢN Đề bài: Nghiên cứu kinh nghiệm triển khai các mô hình kinh doanh thương mại điện tử

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI TẬP LỚN

MÔN: THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CĂN BẢN

Đề bài: Nghiên cứu kinh nghiệm triển khai các mô hình kinh doanh

thương mại điện tử của Ví điện tử Momo

Giảng viên hướng dẫn: Ths Lê Mai Trang

2

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VÍ ĐIỆN TỬ MOMO 3

1.1 Gi ới thiệ u chung v Momo 3 ề 1.1.1 L ch s hình thành: 3 ị ử 1.1.2 Các ngu n l ồ ực củ a doanh nghi ệp: 5

1.1.1.2 Tài chính 5

1.1.1.3 Nhân l c 6 ự 1.2 Lĩnh vực và sản phẩm kinh doanh 7

1.2.1 Gi i thiớ ệu lĩnh vực và sả n ph m kinh doanh 7 ẩ 1.2.2 Cách th ức triể n khai 8

1.3 Đối tượng khách hàng mục tiêu 9

CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH KINH DOANH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA MOMO 10

2.1 Giá tr t o thành doanh nghi p 10 ị ạ ệ 2.2 Mô hình doanh thu 12

2.3 Cơ hội thị trường 12

2.4 Môi trường cạnh tranh 15

2.5 L ợi thế ạ c nh tranh 16

2.6 Chi ến lược thị trường 17

2.6.1 Chiến lược thu hút người dùng m i 17 ớ 2.6.1 Các hoạt động xúc ti n bán 17 ế 2.6.3 H p tác v i các nhãn hàng l n 18 ợ ớ ớ 2.7 Cơ cấu tổ chức 19

2.8 B máy quộ ản lý 20

3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VÍ ĐIỆN TỬ MOMO

Ứng dụng Ví điệ ửn t MoMo là sản ph m của Công ty Cổẩ phần Dịch v Di động Tr c ụ ựtuyến (M_Service), được cho ra m t t i thắ ạ ị trường Việt Nam vào năm 2010 Ứ ng d ng ụcho phép người t o và n p ti n vào tài khoạ ạ ề ản MoMo để thanh toán cho hơn 200 dịch v ụnhư nạp tiền điện thoại, thanh toán điện nước, thanh toán vay tiêu dùng, v.v

Sau hơn 10 năm, đến nay, Momo đã trở thành ví điện tử có nhiều người dùng nhất Việt Nam và đang trên đường tr thành Siêu ở ứng dụng l n nhớ ất Việt Nam

1.1 Gi ới thiệ u chung v Momo ề

1.1.1 L ch s hình thành: ị ử

Năm 2009 – 2010:

Ngân hàng Nhà nước cấp phép & chính thức ra mắt Ví điện tử MoMo Phiên bản ban

đầu của MoMo là công cụ chuyển tiền, nạp tiền qua số điện thoại di động Tuy nhiên, phiên b n này còn t n t i nhi u nhả ồ ạ ề ược điểm như chỉ những ngườ ở ữi s h u sim của Vinaphone mới có th s d ng d ch v sau m i l n c p nh t phiên b n m i ì ể ử ụ ị ụ; ỗ ầ ậ ậ ả ớ th người dùng ph i thay sim, s l ng ti n ích còn và khó s d ng ả ố ượ ệ ít ử ụ

- Là m t trong các doanh nghiộ ệp đầu tiên được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam c p gi y ấ ấphép chính thức cung cấp dịch vụ Ví điệ ửn t

Năm 2016 -2017:

- Tháng 8/2016: Ví điệ ử MoMon t là ví điệ ử đần t u tiên t i Viạ ệt Nam đạ Chứt ng nhận Bảo m t qu c t PCI DSS (Payment Card Industry Data Security Standard) cậ ố ế ấp độService Provider (cấp độ Nhà Cung C p D ch v ) ấ ị ụ

- MoMo trở thành Công ty Fintech đầu tiên t i Viạ ệt Nam đạt giải thưởng “Sản phẩm Thanh toán Di động tốt nhất Việt Nam” (Best Mobile Payments Product in Vietnam) do tạp chí Uy tín The Asian Banker (Singapore) vinh danh

- MoMo vinh h nh nh n danh hiạ ậ ệu Ví Điện Tử s 1 Viố ệt Nam Đây là kết qu bình ch n ả ọnằm trong “Chương trình Bình chọn Ví Điện Tử tiêu biểu Việt Nam” được tổ chức lần đầu tiên được bởi Tạp chí Nhịp Cầu Đầu Tư

Năm 2020 - 2021

- Cung cấp dịch vụ đáp ứng m i nhu c u dân sinh 24/7 ọ ầ

- Từ Ví điệ ử ốn t s 1 Việt Nam trở thành Siêu ng d ng s 1 Vi t Nam ứ ụ ố ệ

5

1.1.2 Các ngu n l ồ ực củ a doanh nghi ệp:

1.1.1.2 Tài chính

Số người dùng MoMo tăng mạnh trong 3 năm qua Năm 2019, ứng dụng cán mốc

10 triệu người dùng Con s này gố ấp đôi vào tháng 9/2020 Tính đến đầu năm 2022, MoMo có kho ng 31 triả ệu người dùng, v i 10 triớ ệu người s d ng d ch v tài chính, b o ử ụ ị ụ ảhiểm Công ty đang hướng đến mục tiêu là có ít nhất 50 triệu người dùng

Thế nhưng, theo số liệu của Người Đồng Hành, m c dù doanh thu thu n và lặ ầ ợi nhuận g p cộ ủa MoMo đều tăng trong ba năm qua (2019-2021), do chi phí bán hàng lớn

và tăng cùng chiều với doanh thu khi n ế “kỳ lân công ngh này vệ” ẫn chưa có lãi Từ năm

2019 đến 2021, mỗi năm MoMo đều l trên 850 t ỗ ỷ đồng Tính đến cuối năm ngoái, công

ty này ghi nhận kho n lả ỗ lũy kế hơn 3.600 tỷ đồng

Kể t nừ ăm 2014, Momo ã bđ ắt đầu chi n lế ược mở ộ r ng và ch p nhấ ận vố đầ ư n u tcủa các qu n c ngoài ỹ ướ Đến cu i nố ăm 2017, quy mô sở h u v n ữ ố điề ệ ủu l c a các nhà đầu

tư nước ngoài đã được nâng lên mức 43.55%, vốn điều lệ của M_Service đạt 69.46 tỷ

đồng Theo Tech in Asia, tính n giai đế đoạn gọi vốn series E vào năm 2022, MoMo đã kêu gọi được 433 tri u USD vệ ốn đầu tư công khai, bỏ ra các đối thủ địa phương

ty Fintech MoMo, vở ị thế Ví điệ ử ốn t s 01 Vi t Nam, vì v y luôn chú tr ng phát triệ ậ ọ ển nguồn nhân l c trự ẻ, tài năng này Những năm qua, chương trình tuyển d ng MoMo ụTalents được MoMo đầu tư, tổ chức thường niên theo quy mô ngày càng lớn MoMo Talents là chương trình tuyển dụng và đào tạo quy mô lớn tại MoMo, được thiết k đặc ếbiệt nh m trang bằ ị cho những sinh viên đam mê và định hướng kỹ năng chuyên môn vững vàng, đồng thời giúp họ phát tri n và phát huy hể ết khả năng của mình Tại MoMo, các nhân tài được trao quyền tham gia vào các quy trình từ đầu đến cuối của các dự án

thực tế, chu n b tẩ ị để ự tin bước vào ngành công nghi p fintech k ệ ỹthuật số

Discover more from:

Phân tích chiến lược Marketing online, omni channel, mô hình O2O của Vinamilk

7

1.2 Lĩnh vực và s n phả ẩm kinh doanh

1.2.1 Gi i thi u l nh v c và s n ph m kinh doanhớ ệ ĩ ự ả ẩ

Ví điện tử MoMo là siêu ứng dụng chuyên dùng để thanh toán hơn 500 dịch vụ lớn nh khác nhau, bao trùm h u hỏ ầ ết lĩnh vực trong đờ ối s ng ây là m t thĐ ộ ương thuộc lĩnh v c ự Thanh toán điệ ử (en t -payment) trong thị trường Fintech r ng lộ ớn

Ứng dụng được cài đặt trên Smartphone (cả IOS và Android) giúp người dùng nạp ti n, và thanh toán các giao d ch mua bán m t cách nhanh chóng, ti n d ng mà không ề ị ộ ệ ụcần s dử ụng đến ti n mề ặt Các tính năng được s d ng nhi u nhử ụ ề ất là thanh toán hóa đơn điện, nước, internet, phí chung cư… hàng tháng; nạp tiền điện thoại và hưởng chi t khế ấu đến 4%; đặt vé máy bay, tàu, xe, phòng khách sạn; sử dụng các voucher ưu đãi dành riêng tại cửa hàng ăn uống, café, mua sắm thời trang, cửa hàng ti n lệ ợi…

Ví điện t Momo là mử ột giải pháp giúp ng i dùng thanh toán m i nhu c u, mườ ọ ầ ọi lúc mọi nơi và hoàn toàn miễn phí như nạp tiền điện tho i t t c nhà m ng, thanh toán ạ ấ ả ạcác hóa đơn điện nước – internet – vay tiêu dùng, vé xem phim, vé máy bay và hàng trăm dịch vụ khác

Ứng dụng cho phép người dùng tạo và nạp tiền vào tài khoản MoMo để thanh toán cho hơn 200 dịch vụ như nạp tiền điện thoại, thanh toán điện nước, thanh toán vay tiêu dùng, v.v

8

1.2.2 Cách th ức triể n khai

Các dịch vụ m Momo cung c p à ấ được tri n khai thông qua ng d ng Momo ể ứ ụ

9

1.3 Đối tượng khách hàng m ục tiêu

- Nh ân kh u hẩ ọc: Người trẻ trong độ tuổ ừi t 16 35 Thu nh p t– ậ ừ thấ đếp n trung bình Sinh sống v àm vià l ệc tạ ác thành phố l n i c ớ

- Sở thich: Thích s d ng m ng xã hử ụ ạ ội, ưa khám phá, trải nghi m; thích xem phim, nghe ệnhạc, đọc sách Âu Mỹ Đây là nhóm khách hàng có hoạt động mạnh mẽ trên Internet và mạng xã hội Theo Vinaresearch, m i ngày, trung bình mỗ ột người trưởng thành (trên 16 tuổi) ở Việt Nam dành ra kho ng 2.12 tiả ếng để truy c p m ng xã hậ ạ ội, trong đó Facebook, YouTube và Instagram là những m ng xã hạ ội được người trẻ s d ng nhi u nh t Vì th , ử ụ ề ấ ếđây là nhóm công chúng cập nhật thông tin nhanh và thường xuyên trên Internet, đồng thời cũng có tích cực tương tác như share, review, comment, like,…trên mạng xã hội

- Tâm lý: Bị chi ph i bố ởi ứng ý ki n ánh giá trên Internet, quan tnh ế đ âm đến các hi n ệ

tượng trên môi trường trực tuyế n

- Hành vi: Có xu h ng ướ ít sử ụ d ng ti n mề ặt để thanh toán

10

CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH KINH DOANH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA MOMO

Để xây d ng và phát tri n thành công m t doanh nghi p nói chung và m t doanh nghi p ự ể ộ ệ ộ ệtrong lĩnh vực thương mại điện tử nói riêng, c n phải xây dựng xung quanh 8 yếầ u tố t o ạnên mô hình kinh doanh c a doanh nghi p bao g m: Giá tr t o thành doanh nghi p ủ ệ ồ ị ạ ệ(value proposition); Mô hình doanh thu (revenue model); Cơ hội thị trường (market opportunity); Môi trường c nh tranh (competitive environment); L i th c nh tranh ạ ợ ế ạ(competitive advantage); Chiến lược thị trường (market strategy); Cơ cấu tổ chức (organizational development); B máy qu n lý (management team) ộ ả

Hình 2.1 8 y ếu tố ạo nên mô hình kinh doanh thương mại điện tử t

2.1 Giá tr t o thành doanh nghi p ị ạ ệ

Đố ới v i Momo, ông Thái Trí Hùng, Phó Tổng Giám Đốc - CTO MoMo đã chia sẻ: "T khi thành lừ ập đến nay MoMo đã liên tục chuy n mình t m t công ty Data Driven ể ừ ộsang Data-First và hi n tệ ại là AI-First Chúng tôi hi u r ng, AI không phể ằ ải là công nghệ

gì đó quá thần kỳ nhưng tin rằng AI có thể giúp chúng tôi trong việc thấu hiểu khách hàng từ đó mang đến s n ph m, d ch v phù hả ẩ ị ụ ợp, theo đúng nhu cầu, s thích v i trở ớ ải nghiệm hạnh phúc nh t, t ấ ừ đó giúp cuộc sống người Vi t trệ ở nên ti n lệ ợi, dễ dàng hơn"

11

Nói về chiến lược AI, ông Nguyễn Mạnh Tường, Phó Ch tủ ịch HĐQT và đồng CEO c a MoMo cho rủ ằng, đầu tiên là vi c "ph c p"AI, MoMo mong mu n t ng k ệ ổ ậ ố ừ ỹ sư, sản phẩm, kinh doanh trong công ty đều hi u cách AI v n hành Tể ậ ừ đó đưa AI và ừo t ng ngóc ngách c a s n phủ ả ẩm để phục vụ người dùng MoMo s không làm AI theo ki u ẽ ể

"tháp ngà", t ng là s không t p trung t o ra nh ng ng d ng AI không nh m mứ ẽ ậ ạ ữ ứ ụ ằ ục đích phục v ụ người dùng Các công ngh v AI trên MoMo có th ph c t p v m t công ngh ệ ề ể ứ ạ ề ặ ệnhưng phải làm sao để trải nghiệm người dùng mượt mà nhất

tiền, Tài chính, Du l ch, Giị ải trí, Quyên góp đáp ứng m i nhu c u cu c s ng ọ ầ ộ ốngười dùng

- Với hơn 30 triệu người tin dùng, MoMo đã có hơn 120.000 điểm thanh toán và hơn 30.000 đối tác liên k t kh p Vi t Nam nh m ph c v khách hàng mế ắ ệ ằ ụ ụ ọi lúc, mọi nơi

kiệm thời gian cho người dùng

tác Vì th , m i l a tu i, m i ngành nghế ọ ứ ổ ọ ề đều th s d ng MoMo m t cách d ể ử ụ ộ ễdàng, thu n ti n ậ ệ

- Momo thường xuyên có nhiều chương trình ưu đãi hấp d n k t h p vẫ ế ợ ới hàng trăm đối tác, tiết kiệm chi phí cho người dùng

- Công ngh b o mệ ả ật MoMo đạt ch ng nh n toàn c u, m b o ứ ậ ầ đả ảtài khoản người dùng sẽ được bảo vệ ở ức độ m an toàn cao nhất

12

2.2 Mô hình doanh thu

Momo l a ch n mô hình doanh thu phí giao d ch (transaction fee) - Doanh nghi p s ự ọ ị ệ ẽnhận được một khoản phí khi các đối tác thực hiện giao dịch thông qua website của doanh nghi p ệ

Đối v i cớ ác đối tác, Momo cung c p các lo i tài kho n khác nhau, v i các tính nấ ạ ả ớ ăng riêng biệt cho m i lo i tỗ ạ ài kho n ả

Hình 2 2 Các loạ ài kho i t ản M omo for Business và các tính n ăng củ ừng loạ a t i

Tài li u Momo dành cho doanh nghi p có ch rõ: phí giao d ch Momo thu t các doanh ệ ệ ỉ ị ừnghiệp đăng ký sẽ được th a thu n gi a doanh nghi p và nhân viên kinh doanh cỏ ậ ữ ệ ủa Momo

2.3 Cơ hội thị trường

Theo báo cáo FinTech ASEAN ( ), ngu n vồ ốn đầu tư công nghệ tài chính (Fintech) 9 tháng đầu năm 2021 khu vực ASEAN đạt hơn 3,5 tỷ USD, tăng hơn 3 lần so với năm 2020 và cũng là mức cao kỷ lục từ trước tới nay Trong đó, Việt Nam chiếm gần một phần mười (9%) trong t ng sổ ố 167 thương vụ ới s, v ố tiền tài trợ là 388 triệu USD

13

Theo k t qu ế ả Khảo sát thái độ thanh toán của người tiêu dùng c a Visa nủ ăm 2020, báo cáo m i nh t vớ ấ ề xu hướng thanh toán của người tiêu dùng ở Việt Nam v i nh ng ớ ữthay đổi trong hành vi thanh toán trong đại dịch COVID-19, hướng đến một nền kinh t ếkhông dùng ti n m ề ặt

Xu hướng thanh toán mà không cần ti p xúc trế ực tiế được khẳng địp nh khi thanh toán không ti p xúc bế ằng di động d n tr nên ph bi n, ầ ở ổ ế có đến 88% người được kh o sát ảbiết đến thanh toán không ti p xúc bế ằng di động và 45% hiện đang sử ụng phương thứ d c này

15

2.4 Môi trường cạnh tranh

Theo , xét v y u t cung c p s n phề ế ố ấ ả ẩm/dịch v , thụ ị trường Fintech tại Việt Nam bao gồm 14 phân đoạn như sau:

Hình 1.5: Bản đồ Fintech Việt Nam 2021

Trong đó, dịch vụ thanh toán điện tử (Payment) là phân khúc lớn nhất, chiếm 24%

số lượng các công ty Fintech

16

Các đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Momo trong hoạt động thanh toán điện tử:

- Các ví điệ ửn t khác: Zalopay, Moca, Shopeepay, …

- E-banking c a các ngân hàng ủ

Hiện tại, 3 Ví điệ ử đang dẫn đầu là Momo, Moca và ZaloPay 3 vn t – í điệ ử ày chiếm n t ntổng c ng 90% th ộ ị phần Nhóm này đang cải tiến mạnh m c nh tranh v i kênh thanh ẽ để ạ ớtoán truy n th ng là ề ố thẻ NH hay mobile banking Theo th ng kê c a Asian Plus, hi n ố ủ ệmức độ nh n di n cậ ệ ủa người dùng VĐT với Momo đã đứng đầu thị trường trong nước

2.5 L ợi thế ạ c nh tranh

Hội đồng AI c a MoMo có s tham gia c a nhi u nhân s k củ ự ủ ề ự ỳ ựu đã từng có kinh nghiệm tại Facebook, LinkedIn, Twitter, VNG, và FPT Động thái trên được MoMo th c hiự ện sau khi thâu tóm m t startup AI Vi t Nam có tên Pique hộ ệ ồi tháng 6 năm ngoái Pique có khả năng tạo ra các g i ý dợ ựa trên AI để khuyến khích người dùng tương tác và mua sắm nhiều hơn Việc thâu tóm Pique tạo tiền đề để MoMo tận dụng tốt hơn những dữ liệu người dùng mà nó s hữu ở

Momo là m t s n ph m 100% do trí tuộ ả ẩ ệ Việt, các kỹ sư Việt Nam t o ra Momo có s ạ ự

am hi u thói quen tiêu dùng, thanh toán cể ủa người Việt Bằng nh ng ữ insight này, Momo tìm ki m và m r ng h sinh thái ch p nh n thanh toán: t các d ch v thu hế ở ộ ệ ấ ậ ừ ị ụ ộ tiền điện, nước, mua vé máy bay, vé tàu, mua sắm trực tuyến, mua vé phim, bảo hiểm, hay đơn giản ch ỉlà mua ly nước cam, bánh mì ổ ở ỉ v a hè phù h p v… để ợ ới đố ượi t ng khách hàng mục tiêu

Startup "k lân" fintech này có ngu n lỳ ồ ực để thu hút người tài Theo Tech in Asia, MoMo

đã kêu gọi được 433 triệu USD vốn đầu tư công khai, bỏ ra các đối thủ địa phương

17

2.6 Chi ến lược thị trường

2.6.1 Chiến lược thu hút ngườ i dùng m i ớ

Momo ôn có chlu ương trình Gi i thi u b n bớ ệ ạ è – ả C 2 cùng nh n quậ à để thu hút người dùng m i s d ng ng d ng ớ ử ụ ứ ụ Người dùng giới thiệu bạn bè m MoMo s nh n ở ẽ ậ được gói quà c c ch t bao g m ti n mự ấ ồ ề ặt và bộ thẻ quà khi mua sắm Người được giới thi u cũng ệ

sẽ nh n ậ được gói quà chào sân có trị gi ên á l đến 500.000 VNĐ

2.6.1 Các ho ạt động x úc ti ến bán

Ví điện t Momo ên t c tung ra cử li ụ ác chương trình và mã gi m giá ả đến t cừ ác đối tác dành cho ng i dùng, úc y hành vi thanh toán qua ng d ng Vườ th đấ ứ ụ í điệ ửn t Momo của người tiêu dùng

18

Không ch có th , trong nh ng nỉ ế ữ ăm gầ đn ây, Momo còn tích cự ăng cườc t ng xu thế gamification (trò chơi hóa các ứng d ng) T ngày 7/7 - 17/8/2021, Ví MoMo chính ụ ừthức ra mắt chương trình "Thành phố MoMo: Giải đố xây thành ph m - Cùng tranh ố ới

10 tỷ đồng" Chương trình là phiên bản nâng c p c a H c Vi n MoMo r t thành công ấ ủ ọ ệ ấtrong năm 2020

Tham gia chương trình, người chơi - được gọi là công dân c a Thành ph ủ ố MoMo cùng - nhau tương tác, giải đố các câu hỏi vui, kiến thức và nhận được bản vẽ để xây các tòa nhà ho c d ng c nh quan trang trí thành ph cặ ự ả ố ủa riêng mình Người chơi cứ trả lời đúng câu h i ho c giành chi n th ng là trúng quà, ngoài ra d ỏ ặ ế ắ ễ dàng xây được 3 tòa nhà để cùng tranh 10 tỷ đồng, cùng giải thưởng chung cu c là 100 triộ ệu đồng, 10 triệu đồng, 1 triệu đồng… và nhiều phần quà hấp dẫn khác

2.6.3 H p tác v i các nhãn hàng lợ ớ ớn

Không th ph nh n r ng Momo có quan hể ủ ậ ằ ệ đối tác v i s l ng r t l n cớ ố ượ ấ ớ ác đối tác là các nhãn hàng l n (c nh ng nhãn hàng Vi t Nam và các nhãn hàng l n toàn c u) ớ ả ữ ệ ớ ầViệc h p tác v i các nhãn hàng l n không chợ ớ ớ ỉ mang đến cho ng i dùng nh ng ườ ữ ưu đãi khi s d ng Momo khi th c hi n mua hàng t i các nhãn hàng l n mà th m chí còn t o ử ụ ự ệ ạ ớ ậ ạ

ra sự úc y v m t truy n thông th đẩ ề ặ ề

Một ví dụ điển hình chính là ự hợp tác gi a Momo và Starbucks vào s ữ đầu tháng

9 năm 2022 Bài đăng thể hiện sự h p tác gi ợ ữa hai thương hiệu MoMo & Starbucks với cách truy n tề ải “úp úp m m ở ở” đã tạo nên s tò mò và hi u ng r t l n trên m ng xã h ự ệ ứ ấ ớ ạ ội