So sánh điểm giống và khác nhau trong đơi sốngcủa người công nhân thế kỷ xix và công nhân hiện nay đánh giá về đời sống của người lao động ở các quốc gia tbcn

Khái niệm về giai cấp công nhân Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triểncùng với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

VIỆN NGÂN HÀNG TÀI CHÍNH

∞∞∞

-BÀI TẬP LỚN MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

ĐỀ BÀI: So sánh điểm giống và khác nhau trong đơi sống của người công nhân thế kỷ XIX và công nhân hiện nay Đánh giá về đời sống của người lao động ở các quốc gia TBCN

Giáo viên hướng dẫn : Nguyễn Thị Lê Thư

Họ và tên : Lò Đức Tài

Mã sinh viên - STT : 11225658 – 48

Hà Nội, tháng 09 năm 2023

MỤC LỤC

2

2

2 Những điểm giống nhau trong đời sống của người công nhân của Thế kỷ

3

3 Những điểm khác nhau trong đời sống của người công nhân của Thế kỷ

8

14

21

I LÝ LUẬN

1 Khái quát về giai cấp công nhân

a Khái niệm về giai cấp công nhân

Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triểncùng với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của lựclượng sản xuất có tính xã hội hóa ngày càng cao, là lực lượng sản xuất cơ bản, tiênphong, trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra củacải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch

sử quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội

Theo Karl Marx, giai cấp công nhân là giai cấp của những người công nhân và người lao động phải bán sức lao động để đổi lấy tiền lương và họ không phải là chủ sở hữu của phương tiện sản xuất.

Theo F.Engels, giai cấp công nhân trong xã hội tư bản chủ nghĩa hay còn được gọi

là giai cấp vô sản và được định nghĩa rằng:

“Giai cấp vô sản là một giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ kiếm sống bằng việc bán lao động của mình, chứ không phải sống bằng lợi nhuận của bất cứ tư bản nào, đó là một giai cấp mà hạnh phúc và đau khổ, sống và chết toàn bộ sự sống còn của họ đều phụ thuộc vào số cầu về lao động, tức là vào tình hình chuyển biến tốt hay xấu của công việc làm ăn, vào những biến động của cuộc cạnh tranh không gì ngăn cản nổi.”

a Những đặc điểm của giai cấp công nhân

Nghiên cứu giai cấp công nhân (giai cấp vô sản) từ phương diện kinh tế - xãhội và chính trị - xã hội trong chủ nghĩa tư bản, Mác và Ăngghen đã không nhữngđưa lại quan niệm khoa học về giai cấp công nhân mà còn làm sáng tỏ những đặc

2

điểm quan trọng của nó với tư cách là một giai cấp cách mạng có sứ mệnh lịch sửthế giới Có thể khái quát những đặc điểm chủ yếu của giai cấp công nhân baogồm:

Đặc điểm nổi bật của giai cấp công nhân là lao động bằng phương thức côngnghiệp với đặc trưng công cụ lao động là máy móc, tạo ra năng suất lao động cao,quá trình lao động mang tính chất xã hội hóa

Giai cấp công nhân là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp, là chủ thểcủa quá trình sản xuất vật chất hiện đại: GCCN hiện đại là sản phẩm xã hội củaquá trình công nghiệp hóa TBCN Cuộc cách mạng công nghiệp và cơ chế cạnhtranh TBCN đã làm tan rã cơ cấu giai cấp của xã hội cũ, làm cho nhiều giai tầng xãhội suy tàn và buộc phải gia nhập vào hàng ngũ giai cấp vô sản Quá trình này làmcho GCCN ngày càng đông đảo và chiếm tuyệt đại bộ phận dân cư “Tất cả cácgiai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp,còn giai cấp vô sản là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp” GCCN hiệnđại là chủ thể và là sản phẩm tiêu biểu của quá trình sản xuất vật chất hiện đại.Ph.Ăngghen viết: “Cuộc cách mạng công nghiệp chiếm lĩnh hết ngành sản xuấtnày đến ngành sản xuất khác thì giai cấp này cũng càng lớn lên không ngừng” Họ

là những người sử dụng, vận hành các công cụ, phương tiện là máy móc, côngnghệ ngày càng hiện đại để tạo ra của cải vật chất; họ là lực lượng sản xuất hàngđầu, do đó, lao động sản xuất vật chất của họ có vai trò quyết định sự tồn tại, pháttriển của xã hội công nghiệp Tính chất xã hội hóa của sản xuất công nghiệp vừarèn luyện những phẩm chất cho GCCN trở thành giai cấp tiên tiến nhất, có tácphong công nghiệp, lối sống vị tha; Và điều quan trọng cần nhấn mạnh là, từ xu thếtính chất xã hội hóa của đại công nghiệp, nảy sinh những tiền đề, điều kiện hiệnthực cho CNXH hiện đại Do đó, giai cấp công nhân là đại biểu cho lực lượng sảnxuất tiên tiến, cho phương thức sản xuất tiên tiến, quyết định sự tồn tại và pháttriển của xã hội hiện đại

Nền sản xuất đại công nghiệp và phương thức sản xuất tiên tiến đã rèn luyệncho giai cấp công nhận những phẩm chất đặc biệt về tính tổ chức, kỷ luật lao động,

tinh thần hợp tác và tâm lý lao động công nghiệp Đó là một giai cấp cách mạng và

có tinh thần cách mạng triệt để

Những đặc điểm ấy chính là những phẩm chất cần thiết để giai cấp công nhân cóvai trò lãnh đạo cách mạng

2 Những điểm giống nhau trong đời sống của người công nhân của Thế

kỷ 19 và công nhân hiện nay.

a Điều kiện sống và làm việc

Giai cấp công nhân hiện nay vẫn đang là lực lượng sản xuất hàng đầu của xãhội hiện đại Họ là chủ thể của quá trình sản xuất công nghiệp hiện đại mang tính

xã hội hóa ngày càng cao nhưng cả người công nhân của Thế kỷ 19 và công nhânhiện nay đều phải làm việc, lao động vất vả để kiếm sống Công nhân thời kỳ nàythường phải làm việc trong môi trường khắc nghiệt, khó khăn về vật lực và thờigian làm việc dài Ở các nước phát triển, có một tỷ lệ thuận giữa sự phát triển củagiai cấp công nhân với sự phát triển kinh tế Lực lượng lao động bằng phương thứccông nghiệp chiếm tỷ lệ cao ở mức tuyệt đối ở những nước có trình độ phát triểncao về kinh tế Cũng vì thế, đa số các nước đang phát triển hiện nay đều thực hiệnchiến lược công nghiệp hóa nhằm đẩy mạnh tốc độ, chất lượng và quy mô pháttriển Công nghiệp hóa vẫn là cơ sở khách quan để giai cấp công nhân hiện đạiphát triển mạnh mẽ về số lượng và chất lượng Cũng giống như thế kỷ XIX, ở cácnước tư bản chủ nghĩa hiện nay, công nhân vẫn bị giai cấp tư sản và chủ nghĩa tưbản bóc lột giá trị thặng dư Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa với chế độ sở hữu

tư nhân tư bản chủ nghĩa sản sinh ra tình trạng bóc lột này vẫn tồn tại Thực tế đócho thấy, xung đột về lợi ích cơ bản giữa giai cấp tư sản và giai cấp công nhân(giữa tư bản và lao động) vẫn tồn tại, vẫn là nguyên nhân cơ bản, sâu xa của đấutranh giai cấp trong xã hội hiện đại ngày nay

Ở thế kỷ XIX, lòng tham của bọn tư bản là vô đáy, mục đích cuối cùng củachúng là dùng mọi biện pháp để làm cho số vốn tiêu vào nhà cửa và máy móc đẻ rađược nhiều lợi nhuận, càng nhiều càng tốt “Vì thế, chủ xưởng thực hiện chế độ laođộng ban đêm tàn khốc Một số thì sử dụng chế độ hai ca, số người của mỗi ca đủ

4

để đảm bảo công việc của cả công xưởng; một ca làm mười hai giờ ban ngày, cakia làm mười hai giờ ban đêm Nhiều chủ xưởng khác dã man hơn: họ bắt côngnhân làm 30 - 40 giờ liên tục, mỗi tuần mấy lần như vậy; đó là vì họ không cócông nhân khác để thay ca hoàn toàn, ở đây, việc thay ca chỉ là thay thế một phầncông nhân, để họ được ngủ vài giờ”.

“Lên chín tuổi nó phải vào công xưởng, mỗi ngày làm việc 6 giờ rưỡi (trước kia là 8 giờ, trước nữa là 12 - 14 giờ, thậm chí 16 giờ) tới mười ba tuổi, từ đó tới mười tám tuổi thì phải làm 12 giờ mỗi ngày”.

“Khi có thai, nữ công nhân vẫn làm việc ở công xưởng đến tận lúc đẻ; điều

đó hoàn toàn dễ hiểu, vì họ sợ nếu nghỉ sớm thì chỗ làm của họ sẽ bị người khác chiếm lấy, còn họ thì bị sa thải; và nghỉ sớm còn bị mất lương Việc nữ công nhân tối hôm trước còn làm việc, sáng hôm sau đã đẻ là rất thường thấy; thậm chí đẻ ngay trong xưởng, bên cạnh máy, cũng không phải hiếm Nhưng đó chưa phải tất

cả Khi nữ công nhân được nghỉ hai tuần sau đẻ, thì họ rất hài lòng, và coi đó là một thời gian nghỉ dài Nhiều người mới đẻ được một tuần, thậm chí mới 3 - 4 ngày, đã trở lại công xưởng, làm đủ cả ngày” (Trích “Tình cảnh nước Anh” - F.

Engels)

Người công nhân hiện nay cũng phải làm việc vất vả để kiếm sống Hiệnnay người lao động Mỹ mỗi năm trung bình phải làm việc tăng thêm 180 giờ,tương đương với 6 tuần làm việc trong năm Họ bắt buộc phải làm thêm giờ, giảm

số ngày nghỉ phép được trả lương, cũng như các khoản thu nhập thêm, giảm sốngày được phép nghỉ do ốm đau Gánh nặng của các khoản nợ phải trả trong cácgia đình của giai cấp công nhân đang ngày một tăng Mọi người đang làm việcngày một căng thẳng hơn, với mức tiền lương thấp hơn, bởi vậy để nhận được mộtnguồn thu nhập đủ chi dùng cho bản thân và cho các thành viên trong gia đình, họphải đối mặt với nhiều khó khăn hơn khi tiền công giảm dần, chỗ làm có thu nhậptương xứng trở nên hiếm hoi, các khoản chi tiêu cho phúc lợi xã hội bị cắt giảmliên tục

Discover more from:

CNXH 2022

Tiểu luận cnxh - NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN NHÀ NƯỚC

Đề tài: “Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và sự vận dụng của Đảng ta…

Vấn đề dân chủ - bài tập cá nhân môn chủ nghĩa xã hội khoa học

So sánh tôn giáo ở một nước tư bản với tôn giáo ở Việt Nam

So sánh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và tbcn

Document continues below

Chủ nghĩa xã hội khoa học

Ở các nước TBCN, cách biệt về thu nhập, nhất là về tài sản, và điều này tạo

ra sự cách biệt lớn về mức sống của các lớp dân cư Để minh chứng cho điều này,người ta so sánh thu nhập trung bình của những nhóm nghề nghiệp khác nhau Đờisống của người lao động có thu nhập thấp ở nhiều nước TBCN rất khó khăn Tiềnnhà, tiền gas, tiền đi lại bằng các phương tiện giao thông công cộng, giá xăng…không ngừng tăng lên Ở các thành phố, ngày càng có nhiều gia đình công nhânsống trong tình trạng nghèo khổ Tình trạng nghèo khó của giai cấp công nhân vẫnđang tăng lên do tình trạng thất nghiệp tăng, nhất là khi nền kinh tế gặp khủnghoảng

b Đấu tranh của giai cấp công nhân

Cả hai thời kỳ đều có những cuộc đấu tranh để bảo vệ quyền lợi và điều kiệnlàm việc của công nhân, có mục tiêu chung là xóa bỏ áp bức bóc lột bất công, xâydựng một xã hội không còn áp bức bóc lột bất công đòi những quyền lợi cơ bảncho bản thân họ như mức lương hợp lý, điều kiện làm việc an toàn và công bằngvẫn là mục tiêu của người công nhân hiện nay lẫn những người công nhân thế kỷXIX Chính vì thế, giai cấp công nhân luôn là lực lượng đi đầu đấu tranh vì mụctiêu hòa bình hợp tác phát triển, vì dân sinh dân chủ tiến bộ Đều có đặc điểmchính trị xã hội giống nhau: Là giai cấp tiên tiến nhất, có tinh thần cách mạng triệt

để nhất, có tính tổ chức kỷ luật cao và mang bản chất Và mặc dù trải qua nhữngmấy trăm năm lịch sử cũng đã có những sự thay đổi trong môi trường xã hội,nhưng đấu tranh giai cấp công nhân vẫn còn tồn tại những điểm giống tương đồng

so với của giai cấp công nhân thế kỷ XIX

Thứ nhất, đó là “vũ khí lý luận” thứ sắc bén để giai cấp công nhân có thể

bước lên vũ đài chính trị và khẳng định vai trò to lớn của mình trong cuộc đấutranh chống lại giai cấp tư sản Cách đây khoảng 175 năm, tác phẩm “Tuyên ngôncủa Đảng Cộng sản” ra đời đánh dấu bước phát triển trong lịch sử hình thành chủnghĩa Mác Một trong những quan điểm nổi bật của tác phẩm là C.Mác vàPh.Ăngghen đã luận giải một cách thuyết phục sứ mệnh lịch sử của giai cấp côngnhân Cho đến nay, quan điểm này vẫn có ý nghĩa to lớn, nhất là cung cấp cơ sở lý

Tiểu luận CNXHKH - sứ mệnh giai cấp công nhân và vận dụng của bản thân

23

luận vững chắc để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc, phủ nhận

sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Trong tác phẩm C.Mác và Ph.Ăngghen đãphác họa nên một bức tranh sinh động về quá trình hình thành và phát triển củaCNTB, bóc trần những mâu thuẫn nội tại, vốn có của nó, chỉ rõ mức độ đối khánggiai cấp ngày càng sâu sắc giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản giúp cho giai cấp

vô sản toàn thế giới và các chính đảng nhận thức rõ vị trí, vai trò, sứ mệnh lịch sử

và mục đích cao cả trong cuộc đấu tranh nhằm lật đổ giai cấp tư sản và chủ nghĩa

tư bản, đồng thời thiết lập địa vị thống trị của mình và xây dựng thành công chủnghĩa xã hội Ngay khi C.Mác và Ph.Ăngghen đưa ra tư tưởng này đã gặp phải sựphản đối quyết liệt của các học giả tư sản và giai cấp tư sản Họ cho rằng nhữngquan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là

“không tưởng”, “xuất phát từ sự tư biện chủ quan” Tuy nhiên, lịch sử phát triểncủa phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đã cho thấy, những quan điểm của

C.Mác và Ph.Ăngghen về sứ mệnh lịch sử của Tuyên ngôn thực sự là “vũ khí lý

luận” sắc bén để giai cấp vô sản từng bước bước lên vũ đài chính trị và khẳng định

sứ mệnh lịch sử của mình Một trong những điểm nhấn quan trọng của Tuyên ngôn

là C.Mác và Ph.Ăngghen đã tiến hành luận chứng cho sứ mệnh lịch sử toàn thếgiới của giai cấp vô sản Theo các ông, trong thời đại ngày nay, với tư cách là “sảnphẩm của bản thân nền đại công nghiệp”, giai cấp vô sản không chỉ trở thành “giaicấp đang nắm tương lai trong tay”, mà còn là “giai cấp thực sự cách mạng” nhất vàchính nền sản xuất TBCN đã đưa họ lên địa vị đó với tư cách lực lượng cách mạnghùng hậu và không điều hòa với toàn bộ chế độ lao động làm thuê Sự nghiệp giảiphóng giai cấp vô sản phải do chính giai cấp vô sản thực hiện Song, giai cấp vôsản tiến hành cách mạng nhằm lật đổ giai cấp tư sản và CNTB không chỉ vì sựnghiệp giải phóng mình, mà còn thực hiện một sứ mệnh cao cả nữa, mang đậm tínhnhân văn cộng sản chủ nghĩa là giải phóng toàn thể nhân loại cần lao vĩnh viễnthoát khỏi mọi ách áp bức, bóc lột

Thứ hai, mục tiêu đấu tranh cao nhất của GCCN xuyên suốt từ thế kỷ XIX

tới nay là xóa bỏ chế độ tư hữu, nguồn gốc sinh ra mọi sự áp bức, bóc lột, bất

7

công, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người Cụ thể hơnmục tiêu chung của giai cấp công nhân là đảm bảo công bằng và cải thiện điềukiện sống của người lao động trên toàn cầu Giai cấp công nhân luôn khao khát cómột môi trường lao động công bằng, trong đó tất cả công nhân đều được đối xửbình đẳng và có quyền tự do ngôn luận, tự do tập hợp và tự chủ trong tổ chức laođộng Mục tiêu quan trọng khác nữa của giai cấp công nhân là cải thiện điều kiệnlao động Họ mong muốn có những giờ làm việc hợp lý, mức lương công bằng vàđảm bảo quyền lợi và bảo vệ của mình trong môi trường lao động Điều này baogồm việc đảm bảo an toàn và sức khỏe lao động, cung cấp các chế độ bảo hiểm xãhội và tiện ích, và tạo điều kiện cho sự phát triển và nâng cao trình độ chuyên môncủa công nhân Giai cấp công nhân cũng hướng đến việc xóa bỏ sự chênh lệch xãhội và đảm bảo quyền bình đẳng trong xã hội Họ muốn loại bỏ sự phân biệt đối xửdựa trên giai cấp, giới tính, sắc tộc, tôn giáo và khuyến khích sự đa dạng và sựcông bằng trong cơ hội tiếp cận và phát triển Ngoài ra, mục tiêu của giai cấp côngnhân là đảm bảo mức sống tốt cho bản thân và gia đình Họ khát khao có thu nhập

ổn định và đủ để đáp ứng nhu cầu cơ bản như thức ăn, chỗ ở, giáo dục và y tế Bêncạnh đó, công nhân cũng muốn tham gia vào phong trào chính trị và xã hội, cóquyền tự do biểu đạt ý kiến và tham gia vào quyết định ảnh hưởng đến cuộc sốngcủa mình Nhìn chung, giai cấp công nhân hướng đến sự công bằng, cải thiện điềukiện lao động, quyền bình đẳng, mức sống tốt và tham gia chủ động vào xã hội.Những mục tiêu này đại diện cho lòng khao khát của công nhân trong việc xâydựng một xã hội công bằng và phát triển bền vững

Ở thế kỷ XIX, “công nhân có quyền tự do lập hội, thì những hội ấy lan rộng rất nhanh trên khắp nước Anh, và có ảnh hưởng lớn Trong mọi ngành lao động đều thành lập các công liên như thế, với chủ trương công khai là bảo vệ từng công nhân riêng lẻ, chống sự bạo ngược và nhẫn tâm của giai cấp tư sản Mục đích của những công liên ấy là: quy định tiền lương, thương lượng với giới chủ trên tư cách

là một lực lượng, điều chỉnh tiền lương theo lợi nhuận của chủ, tăng lương khi có thể, và giữ một mức lương bằng nhau cho một nghề ở mọi nơi Do đó, họ thường

đấu tranh đòi các nhà tư bản thực hiện một mức lương chung, và tuyên bố bãi công với người nào không chấp nhận mức đó Thứ nữa, công liên hạn chế việc tuyển thợ học việc, để giữ vững nhu cầu về nhân công của bọn tư bản, từ đó giữ vững tiền lương; cố gắng hết sức chống các thủ đoạn hạ thấp tiền lương của chủ xưởng, như việc dùng máy móc và công cụ mới, v.v.; cuối cùng là giúp tiền cho công nhân thất nghiệp Những cuộc bãi công xảy ra rất nhiều là minh chứng rõ nhất về việc cuộc chiến tranh xã hội đã lan tràn trên toàn nước Anh đến mức nào Không có tuần nào, thậm chí hầu như không có ngày nào là không xảy ra bãi công

ở nơi nào đó; khi thì vì tiền công giảm, khi thì vì chủ xưởng không chịu tăng lương, khi thì vì chủ xưởng thuê knobstick, khi thì vì chủ xưởng không ngừng đánh chửi hay cư xử ác nghiệt, khi thì vì việc sử dụng máy mới, và hàng trăm nguyên nhân khác Những cuộc bãi công ấy mới chỉ là những trận đánh nhỏ ở tiền tiêu, thỉnh thoảng mới trở thành những trận chiến tương đối lớn; dù chưa giải quyết được gì, nhưng chúng đã chứng minh rõ ràng rằng, trận đánh quyết định giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản đang đến gần.” (Trích “Tình cảnh nước Anh” - F.

21 năm nay, để đòi tăng lương trước tình trạng tăng cao của giá cả Nhiều ngườilao động làm việc trong các lĩnh vực khác cũng đình công để ủng hộ họ Trongvòng 3 tháng (từ tháng 3 đến tháng 5/2008) 900 nhân viên tuần tra bờ biển và cứu

hộ ở biển đó tổ chức 3 cuộc đình công kéo dài 24 giờ (đây là lần đầu tiên trong lịch

sử của đất nước này các nhân viên làm việc trong ngành này tiến hành đình công)

20 nghìn nhà giáo dục và các công chức làm việc tại các bộ khác ở thành phốBirmingham cũng đó đình công để phản đối việc làm của các nhân viên hải quan

9

và các viên thanh tra giấy phép lái xe Các công nhân và người lao động của nhàmáy lọc dầu Grangemouth ở Ecosse cũng đình công đòi cải thiện chế độ hưu trí.Ngày nay, quy mô lực lượng tham gia đấu tranh, phong trào đấu tranhcủa giai cấp công nhân không hề giảm sút.

Ở Anh, ngày 1/2, ước tính có tới 500.000 giáo viên, giảng viên đại học, viênchức và nhân viên lái tàu sẽ tham gia cuộc đình công lớn chưa từng có tại Anhtrong nhiều năm qua Cuộc đình công đồng loạt nói trên sẽ khiến nhiều trường họcđóng cửa, dịch vụ vận tải đường sắt ngưng trệ gần như trên toàn nước Anh Theoước tính của các nhà lãnh đạo công đoàn, có tới 500.000 người sẽ tham gia đìnhcông, gồm khoảng 300.000 giáo viên, 100.000 viên chức thuộc 120 đơn vị củachính phủ, hàng chục nghìn giảng viên các trường đại học và nhân viên ngànhđường sắt.Trong bối cảnh tỷ lệ lạm phát hiện trên 10%, mức cao nhất trong 4 thập

kỷ qua, nước Anh đang chứng kiến một làn sóng đình công trên diện rộng - từ nhânviên ngành y tế, ngành vận tải cho tới người lao động tại các kho hàng của công tycông nghệ đa quốc gia Amazon và nhân viên công ty bưu chính Royal Mail

3 Những điểm khác nhau trong đời sống của người công nhân của Thế

kỷ 19 và công nhân hiện nay.

a. Trong lao động

Giai cấp công nhân ở cả hai thời điểm vẫn bị giai cấp tư sản, chủ nghĩa tưbản bóc lột giá trị thặng dư nhưng hình thức bóc lột giá trị thặng dư hiện nay tinh

vi, phức tạp hơn so với thế kỉ XIX

Ở thế kỷ XIX, “Họ không phải là những con người, mà chỉ là những cái máy làm việc, phục vụ cho một số ít nhà quý tộc, là những kẻ cho đến bây giờ vẫn chi phối lịch sử”.(Trích “Tình cảnh nước Anh”- F Engels)

Mọi cái người vô sản cần dùng, anh ta chỉ có thể nhận từ tay giai cấp tư sản,

mà sự lũng đoạn của chúng được Nhà nước bảo hộ Cho nên, về pháp luật cũngnhư trên thực tế, người vô sản đều là nô lệ của giai cấp tư sản; giai cấp này nắmquyền sinh sát đối với họ Giai cấp tư sản cung cấp cho họ tư liệu sinh hoạt, nhưngđổi lấy “vật ngang giá”, tức là lao động của họ; thậm chí còn làm cho họ ảo tưởng

rằng: dường như họ cũng hành động theo ý chí của chính mình, dường như họ kýkết hợp đồng với giai cấp tư sản một cách tự do, không bị ép buộc, như một người

Chính vì thế, các nhà máy thường không được đảm bảo về độ an toàn và tainạn dẫn đến thương tích xảy ra thường xuyên Lương được trả rất thấp và gần nhưkhông đủ sống Kết hợp với luật công xưởng quy định giờ lao động hà khắc, côngnhân phải lao động rất nhiều giờ chỉ để nhận lại đồng lương ít ỏi Không chỉ vậy,với sự phát triển của máy móc, công nhân sẽ không thể cạnh tranh được và điềunày trực tiếp làm giảm đồng lương ít ỏi họ có Tất cả công nhân đều nhất trí chorằng: “Tiền công nói chung đã bị hạ thấp cùng với việc cải tiến máy móc” Ví dụnhư các người thợ kéo sợi thô, do không cạnh tranh được với máy móc tự động,nên họ phải nhận tiền công rất thấp, trong khi lương mặt bằng chung đã không cao

và không đủ để trang trải cuộc sống Tiền lương của công nhân công nghiệp trungbình cao hơn tiền lương của công nhân khuân vác giản đơn, của người công nhật,

…và cao hơn tiền lương của công nhân nông nghiệp

Với công nhân hiện nay, xu hướng tri thức hoá và trí thức hoá công nhân.Đây là một xu hướng rất nổi bật và khác biệt của công nhân hiện nay so với côngnhân thế kỉ XIX

Trong thời buổi hiện nay, Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 (cách mạng côngnghiệp lần thứ 4) đã làm thay đổi bản chất nền sản xuất, vì vậy buộc công nhânphải nâng cao tri thức của mình Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đồng thời cũngđặt ra những yêu cầu mới về kỹ năng của người lao động Vì vậy, tri thức hoá, tríthức hóa tầng lớp lao động hiện nay là một điều vô cùng cần thiết Tại Việt Namlực lượng lao động đã qua đào tạo từ trình độ “Sơ cấp” trở lên năm 2022 ước tính

11

là 13,5 triệu người, chiếm 26,2%, tăng 0,1 điểm phần trăm so với năm trước Tỷ lệlao động qua đào tạo năm 2022 đạt 67% (đạt kế hoạch đề ra).

Công nhân dần dần làm chủ tư liệu sản xuất đặc biệt (tri thức và công nghệhiện đại) Khi nghiên cứu phương thức sản xuất TBCN, đặc biệt là thấy được vaitrò đóng góp của cuộc cách mạng KHKT trong nền sản xuất TBCN đã tạo ra năngsuất lao động cao Trước đó, Mác đã từng dự báo là đến 1 ngày nào đó thì tri thứckhoa học sẽ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp Và ngày nay, dự báo đó đã trởthành hiện thực C Mác cũng dự báo, theo đà phát triển của đại công nghiệp, việctạo ra của cải thực sự trở nên ít phụ thuộc vào thời gian lao động và số lượng laođộng đã chi phí mà chúng phụ thuộc vào trình độ chung của khoa học và tiến bộ kỹthuật, hay là phụ thuộc vào việc ứng dụng khoa học ấy trong sản xuất Lao độngbiểu hiện ra không phải chủ yếu là lao động được nhập vào quá trình sản xuất màchủ yếu là một loại lao động, trong đó, con người là người kiểm soát và điều tiếtbản thân quá trình sản xuất Hệ thống máy móc tự động sẽ từng bước thay thế hầuhết lao động trực tiếp Bởi vậy, thay vì làm tác nhân chủ yếu của quá trình sảnxuất, công nhân lại đứng bên cạnh quá trình ấy Khi ấy tri thức trở thành lực lượngsản xuất trực tiếp, phát minh trở thành một nghề đặc biệt, và đối với nghề này thìviệc vận dụng khoa học vào nền sản xuất trực tiếp tự nó trở thành một trong nhữngyếu tố có tính chất quyết định và kích thích Quá trình sản xuất từ chỗ là một quátrình lao động giản đơn thành một quá trình khoa học Lao động trực tiếp về lượng

sẽ quy vào một phần nhỏ hơn, còn về chất được chuyển hóa thành một yếu tố cầnthiết, nhưng là thứ yếu so với lao động khoa học phổ biến và đối với sự áp dụngkhoa học tự nhiên vào công nghệ

Hao phí lao động trí tuệ là nguồn gốc chủ yếu tạo ra giá trị thặng dư Nềnkinh tế hiện nay là nền kinh tế tri thức Kinh tế tri thức là nền kinh tế dựa trực tiếpvào việc sản xuất, phân phối và sử dụng tri thức, thông tin Trong nền kinh tế trithức, việc sản xuất, phân phối và sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định đối với sựphát triển kinh tế, xã hội; tạo ra của cải, nâng cao chất lượng cuộc sống Kinh tế trithức là nền kinh tế được phát triển chủ yếu dựa vào tri thức và công nghệ hiện đại