Chuyen de 3 hội nhập quốc tế về văn hóa, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc giữ vững trận địa tư tưởng, văn hóa

BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC, GIỮ VỮNG TRẬN ĐỊA TƯ TƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ 1.. Tác động của hội nhập quốc tế đến văn hóa Việt Nam- Toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế

Chuyên đề 3

HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ VĂN HÓA, GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC, GIỮ VỮNG TRẬN ĐỊA TƯ TƯỞNG, VĂN HÓA

N I DUNG ỘI DUNG

I HỘI NHẬP QUỐC TẾ VÀ GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC

1 Văn hóa và giữ gìn bản sắc văn hóa

2 Tác động của hội nhập quốc tế đến văn hóa Việt Nam

3 Yêu cầu giữ gìn, phát huy và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc trong giai

đoạn hiện nay

4 Nội dung đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa trong quá trình hội

nhập quốc tế

II BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC, GIỮ VỮNG TRẬN ĐỊA TƯ

TƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ

1 Bảo vệ, phát huy những giá trị văn hoá dân tộc trong quá trình hội nhập

quốc tế

2 Bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng trong quá trình hội nhập quốc tế

3 Thực hiện mục tiêu giữ vững ổn định chính trị, đấu tranh có hiệu

quả chống âm mưu “diễn biến hoà bình” trong quá trình hội nhập quốc tế

I HỘI NHẬP QUỐC TẾ VÀ GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC

1 Văn hóa và giữ gìn bản sắc văn hóa

- Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con

người sáng tạo ra để phục vụ cho nhu cầu tồn tại và phát triển của mình

- Văn hóa của một dân tộc trước hết thể hiện ở bản sắc của

dân tộc ấy

- Khái niệm bản sắc được hiểu là toàn bộ những đặc điểm

mà qua đó một người hay một cộng đồng người có thể được nhận

ra hoặc được biết một cách xác định khác với những người khác hay cộng đồng khác

2 Tác động của hội nhập quốc tế đến văn hóa Việt Nam

- Toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế vừa là thời cơ, đồng thời cũng

là những thách thức to lớn, nhiều khi hoàn toàn mới mẻ, đối với vấn

đề giữ gìn, bảo vệ, phát huy và phát triển các giá trị văn hoá truyền thống của mỗi quốc gia dân tộc

- Sự tác động này là rất phức tạp:

+ Một mặt, nó tạo điều kiện thuận lợi cho các dân tộc hình thành

và phát triển những giá trị văn hoá mới Góp phần nâng cao trình độ

tư duy khoa học của xã hội công nghiệp, thể hiện ở việc phổ biến các giá trị văn hóa công nghệ, văn hóa thông tin cùng các hoạt động và loại hình văn hóa mới phục vụ cho việc nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân và qua đó, góp phần làm giàu thêm, phong phú thêm các giá trị văn hoá Việt Nam truyền thống

+ Mặt khác, nó chứa đựng nguy cơ phá vỡ hoặc làm băng hoại

những giá trị văn hoá truyền thống đã được tích tụ và tạo nên bản sắc văn hoá dân tộc

- Trong quá trình hội nhập quốc tế về văn hóa, chúng ta cần thấy những thời cơ tốt để mở rộng cữa để tăng tính hiện đại của văn hóa; mở rộng và đào sâu thêm giá trị nhân văn - dân chủ - quốc tế của văn hóa; tiếp thu tính công nghiệp, tính khoa học, tính kỷ cương; tiếp nhận những thành tựu to lớn của công nghiệp kỹ thuật mới trên lĩnh vực truyền thông, truyền hình, in ấn, sản xuất băng đĩa, âm thanh và hình ảnh, sản xuất các phương tiện nghe nhìn, đổi mới và đa dạng hóa các loại hình nghệ thuật…

- Mặt nghịch của nó, có thể nói chưa bao giờ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc lại phải chịu những tác động xói mòn

mạnh mẽ, gắt gao như hiện nay như:

+ Ma túy, mại dâm, và các tệ nạn xã hội gia tăng khác Sự xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức, lối sống…

+ Nhiều sinh hoạt văn hóa, từ lễ hội đến biểu diễn nghệ thuật bị thương mại hóa, lãng quên, lớp trẻ thích đua đòi, sống xa hoa vô lối

bằng đồng tiền phi lao động…

- Cùng với sự vận hành của cơ chế thị trường, của mở cửa, toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đang đem lại những thách thức cam go cho dân tộc

Vì vậy, cần phải có ý thức cao, làm thế nào vừa tiếp thu được những giá trị của thời đại, tinh hoa văn hóa nhân loại, vừa có thể giữ được bản sắc dân tộc vốn có

3 Yêu cầu giữ gìn, phát huy và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc trong giai đoạn hiện nay

* Để giữ gìn, phát huy và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc trong giai đoạn hiện nay cần phải:

- Xây dựng một nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong quá trình toàn cầu hoá Nâng cao giá trị nội sinh, cái làm nên bản sắc, bản lĩnh văn hóa Việt

- Chủ động tiếp thu có chọn lọc các giá trị văn hoá, văn minh của nhân loại, đồng thời phải bảo vệ, bảo toàn các giá trị tốt đẹp, cao quý, bản sắc dân tộc của nền văn hoá Việt Nam Hội nhập và giao lưu văn hoá là quá trình tích hợp biện chứng, sinh động, nhuần nhuyễn để tạo

ra một nền văn hoá Việt Nam

- Giao lưu văn hoá quốc tế, giữa các nền văn hoá với nhau phải

là sự đối thoại bình đẳng và rộng mở

- Không chấp nhận một mưu đồ lợi dụng toàn cầu hoá để áp đặt những giá trị của các nước lớn

4 Nội dung đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa trong quá trình hội nhập quốc tế

* Đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa trong quá trình hội nhập quốc tế là nhận diện, phê phán, bác bỏ những sai trái thể hiện trên một số nội dung sau:

Một là, đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận:

Các thế lực thù địch đang âm mưu từng bước thâm nhập, tác động chuyển hóa, đẩy lùi hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa ra khỏi đời sống chính trị - xã hội, nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; Chúng tăng cường phá hoại tư tưởng bằng nhiều

hình thức, thủ đoạn khác nhau, đặc biệt chú ý sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng để tuyên truyền các luận điệu phản

động, phản bác chủ nghĩa Mác - Lênin tư tưởng Hồ Chí Minh, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, phủ nhận thành quả

cách mạng của Nhân dân ta, chúng cho rằng: “kinh tế thị trường sẽ từng bước làm thay đổi bản chất chế độ xã hội chủ nghĩa còn non trẻ, ốm yếu ở Việt Nam”

Hai là, về vấn đề dân chủ, nhân quyền:

Các thế lực thù địch truyền bá hệ tư tưởng tư sản, cổ súy cho các “giá trị” của “văn minh”, “văn hóa” phương Tây và đề cao các vấn

đề “tự do”, “dân chủ”, “nhân quyền”…, từ đó cổ vũ kích động các lực lượng phản động người Việt lưu vong và các phần tử trong nước hoạt động chống đối chế độ ta

Ba là, lợi vấn đề tôn giáo, dân tộc:

Để tăng cường, tạo thuận lợi cho các hoạt động chống đối, lật

đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta Vì vậy, chúng tăng cường các hoạt động chủ yếu sau đây:

- Về vấn đề tôn giáo, các thế lực cực hữu ở Mỹ và các nước phương Tây xác định tôn giáo ở việt Nam như một lực lượng chính trị

có thể dùng để “đối trọng” với Đảng Cộng sản Việt Nam và lôi kéo quần chúng, liên kết các lực lượng thù địch đội lốt tôn giáo tăng cường chống phá trọng tâm là các khu vực có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, có trình độ dân cư thấp

- Về vấn đề dân tộc, các thế lực thù địch khuyến khích nuôi dưỡng các đối tượng phản động, lợi dụng vấn đề dân tộc để gia tăng hoạt động, tuyên truyền chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; gắn với vấn đề tôn giáo để thực hiện ý đồ kích động, ly khai…

Bốn là, thông qua các quan hệ hợp tác về kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục - đào tạo để tác động vào nội bộ:

- Tăng cường lôi kéo, mua chuộc nhằm tạo ra một lớp người thân phương Tây

- Bằng nhiều con đường khác nhau, các sản phẩm văn hóa được dùng để phát tán, tuyên truyền những quan điểm phản động, sai trái; chuyển tải trái phép các sản phẩm văn hóa độc hại vào Việt Nam nhằm tha hóa lớp trẻ, băng hoại đạo đức xã hội

- Thâm nhập nội bộ các cơ quan văn hóa, tác động phá hoại, hướng lái các hoạt động văn hóa theo hướng ly tâm, tách dần sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước

II BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC, GIỮ VỮNG TRẬN ĐỊA TƯ TƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ

1 Bảo vệ, phát huy những giá trị văn hoá dân tộc trong quá trình hội nhập quốc tế

- Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực quản

lý nhà nước về văn hoá trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường

định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế càng sâu rộng, nhất

là trong bối cảnh có sự phát triển đột phá của công nghệ thông tin và truyền thông

- Giữ vững và không ngừng phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam Phát triển hài hoà giữa kinh

tế và văn hoá, phát triển công nghiệp văn hóa đi đôi với xây dựng,

hoàn thiện thị trường các sản phẩm văn hóa Xây dựng văn hóa trong kinh tế; khai thác hiệu quả khía cạnh kinh tế của văn hóa, nâng cao giá trị văn hóa trong các sản phẩm đặc trưng, đặc sắc của mỗi địa

phương

- Đẩy mạnh hợp tác song phương và đa phương về văn hoá Lồng ghép các hoạt động hội nhập quốc tế trong quá trình xây dựng và triển khai chiến lược bảo tồn phát huy và quảng bá văn hóa Kiên quyết đấu tranh ngăn chặn những sản phẩm văn hóa không lành mạnh từ bên ngoài vào

- Giới thiệu, quảng bá những nét văn hoá độc đáo của địa phương; đồng thời chủ động mở rộng hợp tác với các địa phương trên thế giới

2 Bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng trong quá trình hội

nhập quốc tế

a) Nhận thức sâu sắc bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

- Chủ nghĩa Mác – Lênin là một hệ thống hoàn chỉnh những

quan điểm triết học, kinh tế chính trị và xã hội Sự ra đời của Chủ

nghĩa Mác - Lênin là một chuyển biến cách mạng vĩ đại trong đời

sống chính trị của nhân loại Chủ nghĩa Mác - Lênin là thế giới quan, phương pháp luận khoa học về các quy luật của tự nhiên và xã hội, khoa học về cách mạng của các giai cấp bị áp bức, bóc lột, khoa học

về thắng lợi của chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa Cộng sản

Đó là học thuyết duy nhất từ trước tới nay bàn về mục tiêu, điều kiện

và phương pháp giải phóng con người khỏi ách áp bức bóc lột, bất công và đói nghèo trên thế giới

b) Kiên định, vận dụng sáng tạo, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế

- Kiên định, vận dụng sáng tạo, phát triển là những yêu cầu có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau, xuất phát từ chính đòi hỏi

thực tiễn cách mạng không ngừng và từ trong bản chất khoa học,

cách mạng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

- Chủ nghĩa Mác - Lênin phải được phát triển ngang tầm thời

đại trên mọi lĩnh vực: Triết học, kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã hội khoa học Phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin hiện nay gắn liền với

việc tiếp thu những thành tựu trí tuệ của loài người, cả trong khoa

học tự nhiên, khoa học xã hội

- Bảo vệ phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin là bảo vệ toàn bộ hệ thống lý luận và phương pháp luận, là những trụ cột của hệ thống,

đó là học thuyết của hình thái kinh tế - xã hội, học thuyết giá trị

thặng dư và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

- Phương pháp tốt nhất để bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là tiếp tục phát triển hệ thống các nguyên lý lý luận

trên cơ sở thường xuyên tổng kết thực tiễn, bổ sung lý luận, giải quyết thành công những nhiệm vụ mới và trả lời những vấn đề do cuộc sống đặt ra, nhất là trong hội nhập quốc tế.

- Tập trung nghiên cứu làm rõ một số vấn đề căn bản trong

sự nghiệp đổi mới hiện nay như KTTT định hướng XHCN; con đường

công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng XHCN ở nước ta; đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính trị; phát huy dân chủ; xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân; xây dựng, chính đốn Đảng trong điều kiện mới; phát triển văn hóa, con người và nguồn lực con người; cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4

và sự phát triển của kinh tế tri thức.v.v và v.v…

c) Giữ vững độc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa

- Đây là yêu cầu chính trị hàng đầu đặt ra đối với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế Thể hiện tập trung nhất của giữ vững độc lập, tự chủ và định hướng XHCN là sự kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định con đường cách mạng mà Đảng ta, dân tộc ta đã chọn

- Để giữ vững độc lập, tự chủ, phải chú trọng xây dựng nền kinh

tế độc lập, có tiềm lực và cơ sở vật chất kỹ thuật vững mạnh, có tiềm lực về con người, về khoa học công nghệ đủ mạnh để phát triển…

- Đảm bảo định hướng XHCN là nguyên tắc của đổi mới, đồng thời cũng là chủ trương, quan điểm của Đảng ta trong hội nhập quốc tế

- Xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN trên cơ sở mọi thành phần kinh tế đều bình đẳng trước pháp luật

- Để giữ vững định hướng XHCN trong hội nhập, cần bảo đảm

sự lãnh đạo của Đảng, quản lý có hiệu quả của Nhà nước, đảm bảo kinh tế tăng trưởng, phát triển bền vững, có khả năng dẫn dắt các

thành phần kinh tế khác cùng phát triển theo định hướng XHCN

3 Thực hiện mục tiêu giữ vững ổn định chính trị, đấu tranh có hiệu quả chống âm mưu “diễn biến hoà bình” trong quá trình hội nhập quốc tế

a) Giữ vững ổn định chính trị - xã hội: Ổn định chính trị là yêu

cầu hàng đầu để hội nhập thành công

b) Đấu tranh chống quan điểm sai trái, xuyên tạc chủ nghĩa Mác

- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh: Mục tiêu của các lực lượng thù địch

là lợi dụng sự hội nhập, mở cữa của ta để đánh vào nền tảng tư

tưởng chính trị của Đảng, làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng, làm chệch hướng XHCN Cho nên chúng ta cần kiên quyết đấu tranh

c) Những vấn đề cần quan tâm trong đấu tranh chống âm mưu

“diễn biến hoà bình” trong quá trình hội nhập quốc tế

Thứ nhất, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị tư tưởng Thứ hai, tăng cường tiềm lực kinh tế.

Thứ ba, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thứ tư, tăng cường tiềm lực quốc phòng và an ninh.