Toan cau hoa va khu vuc hoa trong nen kinh te the gioi chuong 1 toan cau hoa cuuduongthancong com

Toàn cầu hóa là khái niệm dùng để miêu tả các thay đổi trong xã hội và trong nền kinh tế thế giới, tạo ra bởi mối liên kết và trao đổi ngày càng tăng giữa các quốc gia, các tổ chức hay các cá nhân ở góc độ văn hóa, kinh tế... trên quy mô toàn cầu. Đặc biệt trong phạm vi kinh tế, toàn cầu hoá hầu như được dùng để chỉ các tác động của thương mại nói chung và tự do hóa thương mại hay tự do thương mại nói riêng. Cũng ở góc độ kinh tế, người ta chỉ thấy các dòng chảy tư bản ở quy mô toàn cầu kéo theo các dòng chảy thương mại, kỹ thuật, công nghệ, thông tin, văn hóa. Xét về bản chất, toàn cầu hoá là quá trình tăng lên mạnh mẽ những mối liên hệ, những ảnh hưởng tác động lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các khu vực, các quốc gia, các dân tộc trên thế giới

Trang 1

Chương 1: Toàn cầu hóa Kinh tế

Bản chất của toàn cầu hóa

1

Những biểu hiện của toàn cầu hóa

2

Những cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa

Trang 2

Một số nhận thức về toàn cầu hóa trong bối cảnh mới

 Toàn cầu hoá sẽ trở thành xu hướng phát triển nổi bật

và sẽ là xu thế quan trọng nhất của phát triển kinh tế thế giới trong thế kỷ XXI…

 Liên kết khu vực là một bước đi của quá trình toàn cầu

hoá

 Quốc tế hoá kinh tế tất yếu dẫn đến sự hình thành nền kinh tế toàn cầu, nền tảng của một thời đại mới, thời kỳ

văn minh hậu công nghiệp

cuu duong than cong com

Trang 3

Thứ nhất, sự trỗi dậy và phát triển vượt bậc của kinh tế

Trung Quốc

(Nguồn: IMF, 2010)

Trang 4

 Thứ hai, các cuộc khủng

hoảng tài chính tại các nền

kinh tế thị trường mới nổi và

khủng hoảng kinh tế thế giới

hiện nay

 Thứ ba, vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu

 Các vấn đề bảo hộ thương mại

gia tăng vai trò của các TNCs,

vấn đề đói nghèo.… Tất cả

những vấn đề này càng làm

gia tăng các vấn đề mang tính

toàn cầu cuu duong than cong com

Trang 5

1 Khái niệm toàn cầu hóa

 To{n cầu hóa đang được nghiên cứu dưới nhiều chiều

cạnh Những người ủng hộ to{n cầu hóa thì nhấn

mạnh lợi ích nó mang lại cho con người Những

người chống đối to{n cầu hóa thì vạch ra những bất công ng{y c{ng tăng giữa những nước gi{u nhất v{

nghèo nhất thế giới, giữa nhóm d}n cư có thu nhập cao nhất v{ thấp nhất trong mỗi quốc gia, tình trạng bất bình đẳng diễn ra ở khắp mọi nơi, trong c|c tổ

chức quốc tế, nơi m{ những nước công nghiệp ph|t triển, nhất l{ Mỹ đang chi phối để phục vụ lợi ích của họ…

Trang 6

Cách tiếp cận đối với toàn cầu hóa khác nhau như vậy đã làm cho vấn

đề trở nên đa dạng hơn và việc nghiên cứu toàn cầu hóa có nhiều

chiều cạnh hơn

Điểm gặp nhau giữa những người ủng hộ và chống đối toàn cầu hóa là

coi toàn cầu hóa là xu thế khách quan của thời đại, là sự tiếp tục của

quá trình lịch sử đã diễn ra trên thế giới từ khi những nhóm người đầu

tiên ở các quốc gia liên lạc với nhau thông qua các cuộc chinh phục,

buôn bán và di cư, được mở rộng cùng với sự phát triển của chủ nghĩa

tư bản từ thế kỷ XVI cuu duong than cong com

Trang 7

 Sau đ}y xin nêu một số kh|i niệm được nhiều người đồng tình

 Theo Chủ tịch quỹ Ford thì “To{n cầu hóa phản |nh một

mức độ ảnh hưởng lẫn nhau to{n diện hơn so với trong qu| khứ, cho thấy một số kh|c biệt với thuật ngữ “quốc tế” Nó ngụ ý tầm quan trọng ng{y c{ng giảm của c|c đường biên giới quốc gia v{ sự tăng cường những đặc tính lan tỏa

ra ngo{i biên giới bắt nguồn từ một nước hoặc một khu

vực nhất định” (Berresford 1997,1) Định nghĩa này nêu lên

đặc trưng của toàn cầu hóa –giao dịch xuyên biên giới,

nhưng chưa nêu lên các mối quan hệ và các tác nhân của toàn cầu hóa

Trang 8

 Anthony Giddens cho rằng “To{n cầu hóa có thể được

định nghĩa l{ sự tăng cường c|c mối quan hệ x~ hội trên to{n thế giới liên kết những địa điểm xa xôi theo một c|ch m{ những sự kiện xảy ra ở nơi n{y được

định hình bởi những sự kiện xảy ra ở nơi kh|c c|ch

đó nhiều dặm v{ ngược lại” (Giddens 1990, 64)

gian của toàn cầu hóa gắn với sự thay đổi về công

nghệ, nhưng chưa bao quát các khía cạnh của nó cuu duong than cong com

Trang 9

 Joseph E Stiglitz tiếp cận to{n cầu hóa từ khía cạnh

vừa được t|n dương vừa bị lăng mạ: “Về cơ bản to{n cầu hóa chính l{ qu| trình hội nhập s}u hơn của c|c nước v{ người d}n trên thế giới, đ~ giúp cắt giảm

đ|ng kể chi phí vận chuyển v{ liên lạc, đ~ xóa bỏ r{o

cản nh}n tạo cho h{ng hóa, dịch vụ, tư bản, tri thức v{ (ở một mức thấp hơn) con người xuyên qua c|c

đường biên giới… Nếu như to{n cầu hóa đ~ không

th{nh công trong giảm nghèo , nó cũng không th{nh công trong việc đảm bảo sự ổn định” (J.E.Stiglistz,

2003,7,12) Định nghĩa này gần với quan điểm của Chủ tịch Quỹ Ford

Trang 10

 Theo Từ điển Chính s|ch thương mại quốc tế của Walter Goode thì: Globalisation-Khuynh hướng gia tăng tất cả c|c sản phẩm trừ những sản phẩm đơn giản nhất có c|c bộ phận cấu th{nh được chế tạo ở một loạt nước, với công nghệ phù hợp v{ chi phí thích hợp nhất Một trong những ảnh hưởng của nó l{ việc bố trí lại v{ hội nhập của qu| trình sản xuất giữa c|c nước Vì vậy, to{n cầu hóa ngụ ý về một mức độ của h{nh vi có đi có lại v{ phụ thuộc lẫn nhau Đó l{ đặc điểm chính để ph}n biệt to{n cầu hóa với quốc tế hóa To{n cầu hóa có t|c động tới c|c quy định về

xuất xứ Nó gắn với sự tăng trưởng trong thương mại trong nội

bộ ng{nh công nghiệp v{ thương mại trong nội bộ công ty

(Trung t}m nghiên cứu kinh tế quốc tế Đại học

Adelaide-Ôxtr}ylia v{ B|o Thương mại xuất bản -1997, NXBTK, tr.117)

Trang 11

2 Bản chất của toàn cầu hóa

 L{ một xu hướng kh|ch quan do t|c động của sự ph|t triển của lực

lượng sản xuất Sản xuất v{ lưu thông h{ng hóa phi biên giới

 Sản xuất sản phẩm được bố trí ở nhiều nước v{ hội nhập qu| trình sản

xuất giữa c|c nước, có đi có lại v{ phụ thuộc lẫn nhau

 Gắn với sự tăng trưởng thương mại trong nội bộ ng{nh công nghiệp

v{ thương mại trong nội bộ công ty (tăng nhanh tốc độ chu chuyển vốn, h{ng hóa, dịch vụ, chuyển giao công nghệ trong phạm vi to{n

cầu…)

Như vậy, cũng có thể nói xu thế to{n cầu hóa kinh tế bắt nguồn từ sự

ph|t triển của lực lượng sản xuất, từ tính chất x~ hội hóa của lực

lượng sản xuất đ~ diễn ra quy mô to{n cầu

“Vì vậy, toàn cầu hóa kinh tế, xét về bản chất, là quá trình tăng lên

mạnh mẽ những mối liên hệ kinh tế, sự tác động và phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các nước, các khu vực” (Nguyễn Xu}n Thắng, tr.20)

Trang 12

3.Sự hình thành phát triển và

nguyên nhân

Có 4 lần to{n cầu hóa:

ch}u Âu, nước Anh trở th{nh b| chủ thế giới

Nhật Bản nắm lấy cơ hội để ph|t triển đất nước

 Lần thứ ba, chiến tranh thế giới II kết thúc với sự ra đời của một trật

tự thế giới mới do c|c nước thắng trận dẫn dắt, c|c quốc gia thuộc c|c ch}u Á, Phi, Mỹ Latinh gi{nh độc lập v{ hòa nhập v{o cộng đồng thế giới

 Lần thứ tư,được xuất hiện bởi sự bùng nổ của c|ch mạng khoa

học công nghệ mới, nhất l{ sự ph|t triển mạnh mẽ của công

nghệ thông tin

Trang 13

3.Sự hình thành phát triển và nguyên nhân

 Nguyên nhân:

của tin học, viễn thông liên lạc, vận tải Sự ph|t triển của c|c công

nghệ n{y đ~ l{m cho khoảng c|ch giữa c|c quốc gia, c|c khu vực bị thu hẹp Có thể nói đ}y l{ nguyên nh}n v{ cơ sở quan trọng đầu tiên

đầu tư vượt ra khỏi biên giới của c|c quốc gia v{ đang đòi hỏi một

không gian to{n cầu không có biên giới cho c|c quan hệ đó hoạt động

lĩnh vực kinh tế m{ cả trên lĩnh vực chính trị v{ an ninh, văn hóa x~ hội, đòi hỏi từng quốc gia phải tích cực phối hợp, nỗ lực giải quyết

Trang 14

.II Những đặc trưng chủ yếu

của toàn cầu hóa

nhanh chóng c|c luồng giao lưu quốc tế về thương mại, đầu tư, t{i

chính, công nghệ, dịch vụ, lao động… trong đó to{n cầu hóa về t{i

chính l{ đặc trưng nổi bật chi phối c|c tiến trình tự do hóa về TM, dịch

vụ v{ đầu tư đ~ kết với nhau th{nh một mạng trên quy mô to{n cầu

công nghệ thông tin, trở th{nh yếu tố có tính chất quyết định tương lai ph|t triển của nó

tham gia: vừa cạnh tranh v{ hợp t|c với nhau

ph|p, c|c quy định, c|c tiêu chuẩn v{ chính s|ch xuyên quốc gia

Trang 15

II Những đặc trưng chủ yếu của toàn cầu

kết khu vực v{ quốc tế được đẩy mạnh hơn bao giờ

hết

to{n cầu hóa thứ tư n{y l{ hầu hết c|c nước đang ph|t triển v{ kinh tế chuyển đổi đ~ th}m nhập v{o thị

trường to{n cầu

lẫn nhau giữa c|c nước với nhau v{ l{m cho sự ph|t triển của mỗi nước ng{y c{ng liên hệ mật thiết với

nhau hơn

Trang 16

III Những cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa

 1 Những cơ hội

 1.1 Thúc đẩy sự ph|t triển mạnh mẽ của lực lượng sản

xuất, đưa lại sự tăng trưởng cao cho nền kinh tế thế giới

 - Sự mở cửa thương mại thông qua tự do hóa có thể

mang lại lợi ích kinh tế tổng thể

 - T|c động tích cực của FDI

 - Mở rộng khả năng kinh doanh cuu duong than cong com

Trang 17

 1.2 Mở rộng & ph|t triển thị trường to{n cầu

 Qu| trình n{y thúc đẩy mọi nước, kể cả c|c nước có

nền kinh tế thị trường ph|t triển nhất, phải cải tổ v{ bắt nhịp v{o qu| trình hình th{nh một thị trường thế giới thống nhất như một chỉnh thể

 1.3 Thúc đẩy chuyển giao khoa học, công nghệ, kiến

thức quản lý kinh doanh, kinh nghiệm Marketing trên quy mô to{n cầu cuu duong than cong com

Trang 18

 1.4 To{n cầu hóa kinh tế thúc đẩy sự cải c|ch s}u rộng

c|c nền kinh tế quốc gia cũng như gia tăng tiến trình hội nhập khu vực quốc tế để c|c chủ thể n{y có thể

n}ng cao thế thương lượng cạnh tranh v{ ph|t triển trong nền kinh tế thế giới

 Minh chứng c|c nước đang ph|t triển, đặc biệt l{

Trung Quốc Người phương T}y hiện nay gọi Trung Quốc l{ “Công xưởng của thế giới” khi Trung Quốc tiếp cận thị trường theo c|ch n{y

Trang 19

III Những cơ hội và thách thức

 1.5 Tạo ra |p lực từ bên ngo{i có t|c động l{m thay đổi

tư duy v{ phương thức quản lý, điều h{nh của chính phủ đối với c|c qu| trình ph|t triển

 -Chính phủ nắm bắt xu hướng ph|t triển & đầu tư d{i

Trang 20

 1.6 To{n cầu hóa kinh tế mang lại lợi ích nhiều mặt

cho c|c tầng lớp d}n cư

 -Mọi người có thể tận hưởng c|c sản phẩm v{ dịch vụ

mới, rẻ từ khắp nơi trên thế giới

 - Những người l{m việc trong c|c công sở, cơ quan

kinh tế… nắm giữ thông tin kinh tế, trải qua gi|o dục chuyên s}u, được hưởng lương cao

 - Những người lao động ở c|c nước nghèo sẽ có cơ

Trang 21

 2 C|c th|ch thức của to{n cầu hóa

 2.1 Sản xuất kinh doanh bên trong mỗi nước luôn

chịu sức ép của c|c dòng h{ng hóa-dịch vụ, công nghệ nhập khẩu v{ những chấn động khu vực v{ to{n cầu

 2.2 To{n cầu hóa thúc đẩy cạnh tranh quốc tế

 “Trong sự cạnh tranh quốc tế đ~ đạt tới đỉnh điểm

mức độ cạnh tranh gắt, c|c ng{nh nghề v{ doanh

nghiệp thiếu khả năng cạnh tranh ở bất kỳ quốc gia n{o cuối cùng đều phải chịu chung số phận- bị đ{o

thải” (Nguyễn Xuân Thắng, sách đã dân,tr.47)

Trang 22

 2.3 To{n cầu hóa kinh tế l{m tăng thêm sự bất công x~

hội, đ{o s}u hố ngăn c|ch gi{u nghèo trong từng nước v{ giữa c|c nước

 B|o c|o năm 2000 của UNDP đ~ chỉ rõ: “C|c thế lực

chi phối qu| trình to{n cầ hóa đ~ mang lại sự gi{u có

vô độ cho những người biết tận dụng lợi thế của c|c luồng h{ng hóa, dịch vụ đang tr{n qua c|c đường biên giới quốc gia, trong khi đa số d}n chúng bị đẩy ra

ngo{i x~ hội” (UNDP.2000 & xem thêm Nguyễn Xuân

Thắng, sách đã dẫn, tr.48”

Trang 23

 2.4 To{n cầu hóa kinh tế có thể l{m cho mọi hoạt

động v{ đời sống con người thêm kém an to{n, từ an to{n kinh tế, văn hóa, x~ hội đến môi trường; từ an to{n của từng con người, từng gia đình đến an to{n quốc gia v{ an to{n của hệ thống thương mại v{ hệ thống t{i chính to{n cầu

 Minh họa: Khủng hoảng t{i chính tiền tệ nổ ra ở Th|i

Lan, chủ nghĩa khủng bố quốc tế (như sự kiện 11/9), của nạn đại dịch HIV, Sars, cúm AH1N1… biến đổi khí hậu to{n cầu,động đất, sóng thần

Trang 24

Tiêu đề	Toàn cầu hóa Kinh tế
Trường học	Cửu Long University
Thể loại	bài viết

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	1,19 MB