Điểm cực đại và điểm cực tiểu được gọi chung là điểm cực trị của hàm số và điểm cực trị phải là một điểm trong tập hợp K.. Nếu là điểm cực trị của hàm số thì điểm được gọi là điểm c
Trang 1BÀI 2 CỰC TRỊ CỦA HÀM SỐTÓM TẮT LÝ THUYẾT
1 Định nghĩa
Giả sử hàm số xác định trên tập K và Ta nói:
là điểm cực tiểu của hàm số nếu tồn tại một khoảng chứa sao cho
và Khi đó được gọi là giá trị cực tiểu
của hàm số
là điểm cực đại của hàm số nếu tồn tại một khoảng chứa sao cho
và Khi đó được gọi là giá trị cực đại
của hàm số
Điểm cực đại và điểm cực tiểu gọi chung là điểm cực trị
Giá trị cực đại và giá trị cực tiểu gọi chung là cực trị.
Điểm cực đại và điểm cực tiểu được gọi chung là điểm cực trị của hàm số và điểm cực trị
phải là một điểm trong tập hợp K.
Giá trị cực đại và giá trị cực tiểu được gọi chung là giá trị cực trị (hay cực trị) của hàm số.
Nếu là điểm cực trị của hàm số thì điểm được gọi là điểm cực trị của đồ thị
hàm số
* Nhận xét:
Giá trị cực đại (cực tiểu) nói chung không phải là giá trị lớn nhất (nhỏ nhất) của hàm
số trên tập D; chỉ là giá trị lớn nhất (nhỏ nhất) của hàm số trên một khoảng nào đó chứa hay nói cách khác khi điểm cực đại ( cực tiểu) sẽ tồn tại khoảng(a;b) chứa sao cho là giá trị lớn nhất (nhỏ nhất) của hàm số trên khoảng
Hàm số có thể đạt cực đại hoặc cực tiểu tại nhiều điểm trên tập Hàm số có thể không
có cực trị trên một tập cho trước
Đạo hàm có thể bằng tại điểm nhưng hàm số không đạt cực trị tại điểm
Hàm số có thể đạt cực trị tại một điểm mà tại đó hàm số không có đạo hàm.
Hàm số chỉ có thể đạt cực trị tại một điểm mà tại đó đạo hàm của hàm số bằng hoặc tại đó
Trang 2điểm cực đại của hàm số
Nếu trên khoảng và trên khoảng thì là mộtđiểm cực tiểu của hàm số
Giả sử có đạo hàm cấp 2 trong khoảng với Khi đó:
Nếu thì hàm số đạt cực đại tại
Nếu thì hàm số đạt cực tiểu tại
Từ định lí trên, ta có một quy tắc khác để tìm cực trị của hàm số
Quy tắc 2:
Bước 1: Tìm tập xác định Tìm
Bước 2 : Tìm các nghiệm của phương trình
Bước 3: Tính và tính
Nếu thì hàm số đạt cực đại tại điểm
Nếu thì hàm số đạt cực tiểu tại điểm
5 MỘT SỐ DẠNG TOÁN LIÊN QUAN ĐẾN CỰC TRỊ HÀM SỐ
5.1 Cực trị của hàm đa thức bậc ba
5.1.1 Tìm điều kiện để hàm số có cực đại, cực tiểu thỏa mãn hoành độ cho trước
Bài toán tổng quát:
Cho hàm số Tìm tham số m để hàm số có cực đại, cực
tiểu tại thỏa mãn điều kiện cho trước?
có hai nghiệm phân biệt và đổi dấu qua 2 nghiệm đó
phương trình có hai nghiệm phân biệt
Trang 3phương trình có hai nghiệm phân biệt cùng dấu
Hàm số có hai cực trị cùng dấu dương
phương trình có hai nghiệm dương phân biệt
Hàm số có hai cực trị cùng dấu âm
phương trình có hai nghiệm âm phân biệt
Trang 4 Tìm điều kiện để hàm số có hai cực trị thỏa mãn:
Vị trí tương đối giữa 2 điểm với đường thẳng:
Cho 2 điểm và đường thẳng
Nếu thì hai điểm nằm về
hai phía so với đường thẳng
Nếu thì hai điểm nằm cùng
phía so với đường thẳng
Một số trường hợp đặc biệt:
Các điểm cực trị của đồ thị nằm cùng về 1 phía đối với trục Oy
hàm số có 2 cực trị cùng dấu
phương trình có hai nghiệm phân biệt cùng dấu
Các điểm cực trị của đồ thị nằm cùng về 2 phía đối với trục Oy
hàm số có 2 cực trị trái dấu
phương trình có hai nghiệm trái dấu
Các điểm cực trị của đồ thị nằm cùng về 1 phía đối với trục Ox
phương trình có hai nghiệm phân biệt và
Trang 5 Các điểm cực trị của đồ thị nằm cùng về phía trên đối với trục Ox
phương trình có hai nghiệm phân biệt và
Các điểm cực trị của đồ thị nằm cùng về phía dưới đối với trục Ox
phương trình có hai nghiệm phân biệt và
Các điểm cực trị của đồ thị nằm về 2 phía đối với trục Ox
phương trình có hai nghiệm phân biệt và
(áp dụng khi không nhẩm được nghiệm và viết được phương trình đường thẳng đi qua
hai điểm cực trị của đồ thị hàm số)
Hoặc: Các điểm cực trị của đồ thị nằm về 2 phía đối với trục Ox
đồ thị cắt trục Ox tại 3 điểm phân biệt
phương trình hoành độ giao điểm có 3 nghiệm phân biệt (áp dụng khi nhẩm được nghiệm)
5.1.3 Phương trình đường thẳng qua các điểm cực trị
Hàm số có hai cực tiểu và một cực đại
Hàm số có một cực tiểu và hai cực đại
5.2.2 Một số công thức tính nhanh
Giả sử hàm số có cực trị:
tạo thành tam giác thỏa mãn dữ kiện:
Trang 6Tam giác vuông cân tại
Tam giác đều
Tam giác có diện tích
Tam giác có diện tích
Tam giác có bán kính đường tròn nội tiếp
Tam giác có bán kính đường tròn ngoại tiếp
Tam giác có độ dài cạnh
Tam giác có độ dài
Tam giác có cực trị
Tam giác có góc nhọn
Tam giác có trọng tâm
Tam giác có trực tâm
Tam giác cùng điểm tạo thành hình thoi
Tam giác có là tâm đường tròn nội tiếp
Tam giác có là tâm đường tròn ngoại
tiếp
Tam giác có cạnh
Trục hoành chia tam giác thành
hai phần có diện tích bằng nhau
Tam giác có điểm cực trị cách đều trục
hoành
Trang 7Đồ thị hàm số cắt trục
tại 4 điểm phân biệt lập thành cấp số cộng
Định tham số để hình phẳng giới hạn bởi đồ thị
và trục hoành có diện tíchphần trên và phần dưới bằng nhau
Phương trình đường tròn ngoại tiếp là:
Vấn đề 1 TÌM CỰC TRỊ CỦA HÀM SỐ CHO BỞI CÔNG THỨC
A PHƯƠNG PHÁP GIẢI Quy tắc tìm cực trị
Giả sử có đạo hàm cấp 2 trong khoảng với Khi đó:
Nếu thì hàm số đạt cực đại tại
Nếu thì hàm số đạt cực tiểu tại
Từ định lí trên, ta có một quy tắc khác để tìm cực trị của hàm số
Quy tắc 2:
Bước 1: Tìm tập xác định Tìm
Bước 2 : Tìm các nghiệm của phương trình
Bước 3: Tính và tính
Nếu thì hàm số đạt cực đại tại điểm
Nếu thì hàm số đạt cực tiểu tại điểm
Trang 8B TOÁN MẪU
Lời giải Cách 1:
Bảng biến thiên:
0 0
+ +
01 1
y y' x
Từ bảng biến thiên suy ra hàm số đã cho có điểm cực trị
Cách 2:
Hàm số là hàm trùng phương có nên có điểm cực trị
………
………
………
………
………
………
………
………
VD3 Hàm số có bao nhiêu cực trị? ………
………
………
………
………
………
………
………
VD4 Gọi và là hai điểm cực trị của hàm số Giá trị của bằng ? ………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 9A B C D
………
………
………
………
………
………
………
………
VD6 Tìm các điểm cực trị của hàm số: a) b) c) d) e) f)
VD7 Tìm các các điểm cực trị của hàm số: a) b)
Trang 10
VD8 Tìm các điểm cực trị của hàm số: a) b) C)
VD9 Tìm các các điểm cực trị của hàm số: a) b) c) d)
C BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Trang 11A Hàm số đạt cực đại tại và cực tiểu tại
B Hàm số đạt cực tiểu tại và cực đại tại
C Hàm số đạt cực đại tại và cực tiểu tại
D Hàm số đạt cực đại tại và cực tiểu tại
C Điểm cực đại của đồ thị hàm số D Điểm cực tiểu của đồ thị hàm số.
A Hàm số có đúng ba điểm cực trị B Hàm số có đúng hai điểm cực trị.
C Hàm số chỉ có một điểm cực trị D Hàm số không có điểm cực trị
y f x x x
0; 4
C Đ C T
y y y C Đ 4;y C T 40; 4
Trang 12A Hàm số có ba diểm cực trị B Hàm số không có điểm cực đại.
C Hàm số có một điểm cực trị D Hàm số không có điểm cực tiểu.
A một điểm cực đại và hai điểm cực tiểu B một điểm cực tiểu và hai điểm cực đại.
C một điểm cực đại duy nhất D một điểm cực tiểu duy nhất.
Câu 20 Chọn khẳng định đúng về hàm số
A Hàm số không có cực trị B Số điểm cực trị của hàm số là 2.
C Số cực trị của hàm số là 1 D Hàm số có giá trị cực tiểu bằng
Câu 21 Hàm số nào sau đây có đúng một điểm cực trị?
x
y x
2
13
Trang 13Câu 29 Hàm số có bao nhiêu điểm cực trị?
Câu 34 Cho hàm số Khẳng định nào sau đây là đúng ?
A Hàm số chỉ có đúng một điểm cực trị B Hàm số chỉ có đúng hai điểm cực trị.
đã cho là bao nhiêu?
của hàm số là:
2 51
x y x
x y
x
-=+
21
x y x
x y x
Trang 14A B C D .
của hàm số đã cho là
C Hàm số có đúng một điểm cực trị D Hàm số có hai điểm cực trị.
C Hàm số đạt cực tiểu tại D Hàm số có hai điểm cực trị.
C Hàm số đạt cực tiểu tại D Hàm số có hai điểm cực trị.
x
Trang 15A B C D .
C Hàm số đạt cực tiểu tại D Hàm số có hai điểm cực trị.
Mệnh đề nào dưới đây đúng ?
A Hàm số có ba điểm cực trị B Hàm số có hai điểm cực trị.
C Hàm số có một điểm cực đại D Hàm số có một điểm cực tiểu
Mệnh đề nào dưới đây sai ?
C Hàm số có một điểm cực đại D Hàm số có một điểm cực tiểu
Câu 58 Giá trị cực đại của hàm số
Câu 60 Gọi , là hai điểm cực trị của đồ thị hàm số Phương trình đường thẳng đi
qua hai điểm , là
Câu 61 Đồ thị hàm số có hai điểm cực trị và Đường thẳng song song với
đường thẳng có phương trình
x
1
Trang 16Câu 65 Hàm số có bao nhiêu cực trị ?
Câu 66 Cho hàm số , có đồ thị Gọi là các điểm cực trị của Tính độ
dài đoạn thẳng
Câu 67 Cho hàm số Khẳng định nào sau đây đúng?
Câu 69 Khoảng cách giữa hai điểm cực trị của đồ thị hàm số là
Câu 73 Cho hàm số Khẳng định nào sau đây đúng:
Câu 74 Khoảng cách giữa 2 điểm cực trị của đồ thị hàm số là:
Trang 17Câu 78 Gọi A, B là hai điểm cực trị của đồ thị hàm số Tọa độ trung điểm AB là:
C Đồ thị hàm số nhận điểm là điểm cực tiểu
D Đồ thị hàm số nhận điểm là điểm cực đại
Câu 82 Viết phương trình đường thẳng qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số
Câu 83 Cho hàm số Gọi A,B,C là ba điểm cực trị của đồ thị hàm số Tính diện tích S
của tam giác ABC
A Tại hàm số không đạt cực đại B Hàm số đạt cực đại tại điểm
3 24
Trang 18C Hàm số đạt cực đại tại điểm D Tại hàm số đạt cực tiểu.
Điểm cực tiểu của hàm số đã cho là
Câu 2 Cho hàm số xác định trên và có bảng xét dấu như hình bên Khẳng định nào
sau đây sai?
C là điểm cực trị của hàm số D Hàm số có hai điểm cực trị.
Câu 3 Cho hàm số có bảng biến thiên như sau:
712
6
x k k Z
,6
Trang 19Hàm số đạt cực đại tại điểm
Số điểm cực trị của hàm số đã cho là:
Câu 5 Hàm số xác định, liên tục trên và có bảng biến thiên như hình vẽ bên dưới
Khẳng định nào sau đây đúng?
A Hàm số đạt cực tiểu tại
B Hàm số có giá trị lớn nhất bằng và giá trị nhỏ nhất bằng
C Hàm số có đúng hai cực trị.
D Hàm số đạt cực đại tại , và đạt cực tiểu tại
Câu 6 Cho hàm số có bảng biến thiên như sau
Mệnh đề nào dưới đây sai?
A Hàm số có giá trị cực đại bằng 3 B Hàm số có giá trị cực đại bằng 0.
C Hàm số có 2 điểm cực tiểu D Hàm số có ba điểm cực trị.
Câu 7 Cho hàm số liên tục trên và có đồ thị như hình bên Hỏi hàm số có bao nhiêu
Trang 20A B C D .
Câu 8 Cho hàm số liên tục trên và có đồ thị như hình vẽ bên dưới Hỏi hàm số đó có
bao nhiêu điểm cực trị?
Câu 9 Cho hàm số có bảng biến thiên như sau
Mệnh đề nào sau đây đúng?
A Hàm số đã cho có một điểm cực đại và một điểm cực tiểu.
B Hàm số đã cho không có cực trị.
C Hàm số đã cho có một điểm cực đại và không có điểm cực tiểu.
D Hàm số đã cho có một điểm cực tiểu và không có điểm cực đại.
Câu 10 Cho hàm số có bảng biến thiên như hình vẽ dưới đây.
Giá trị cực đại của hàm số đã cho là
Trang 21Câu 11 Cho hàm số có đồ thị
Hàm số đã cho đạt cực đại tại
Câu 12 Cho hàm số có bảng biến thiên như sau?
Hàm số đạt cực đại tại điểm bằng
Câu 13 Cho hàm số xác định và liên tục trên đoạn và có đồ thị là đường cong trong
hình vẽ bên Hàm số đạt cực đại tại điểm nào dưới đây ?
Trang 22A Hàm số có điểm cực tiểu là B Hàm số có giá trị cực đại là
C Hàm số có điểm cực đại là D Hàm số có giá trị cực tiểu là
Câu 15 Cho hàm số có bảng biến thiên như hình bên dưới Mệnh đề nào dưới đây đúng?
Câu 16 Cho hàm số có đồ thị như hình vẽ Giá trị cực đại của hàm số bằng
Câu 17 Cho hàm số có bảng biến thiên như sau:
Mệnh đề nào dưới đây là sai?
A Hàm số có giá trị cực đại bằng 0 B Hàm số có giá trị cực đại bằng 3.
C Hàm số có ba điểm cực trị D Hàm số có hai điểm cực tiểu.
Câu 18 Cho hàm số có bảng biến thiên như hình vẽ bên Khẳng định nào sau đây đúng?
Trang 23A Hàm số đạt cực tiểu tại B Hàm số đạt cực đại tại
Câu 19 Cho hàm số có đồ thị như hình bên dưới Tìm số điểm cực trị của hàm số
Câu 20 Cho hàm số có bảng biến thiên như hình bên dưới Mệnh đề nào dưới đây đúng?
Câu 21 Cho hàm số liên tục trên R và có bảng biến thiên như hình bên dưới
Mệnh đề nào sau đây đúng?
Trang 24A Phương trình có 4 nghiệm thực phân biệt.
B Hàm số đồng biến trên khoảng
C Giá trị nhỏ nhất của hàm số bằng 0.
D Hàm số có ba điểm cực trị.
Câu 22 Cho hàm số xác định, liên tục trên và có bảng biến thiên
Khẳng định nào sau đây là khẳng định đúng?
Kết luận nào sau đây đúng
Câu 24 Cho hàm số có đạo hàm trên và có bảng xét dấu như sau
Mệnh đề nào sau đây sai?
Trang 25Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A Đồ thị hàm số có hai điểm cực đại
Câu 27 Cho hàm số có bảng biến thiên như hình vẽ:
Hỏi hàm số có bao nhiêu điểm cực trị?
Khẳng định nào sau đây là đúng?
Trang 26Câu 29 Cho hàm số liên tục trên các khoảng và có bảng biến thiên như hình dưới
Khẳng định nào sau đây đúng?
A Hàm số đạt cực tại và đạt cực tiểu tại
B Hàm số có giá trị cực tiểu bằng 1.
C Hàm số đạt cực tại và đạt cực tiểu tại
D Hàm số có giá trị lớn nhất bằng 1 và giá trị nhỏ nhất bằng 5.
Câu 30 Cho hàm số có bảng biến thiên như hình bên
Mệnh đề nào dưới đây sai?
A Hàm số có đúng một điểm cực trị B Hàm số có giá trị cực tiểu bằng
C Hàm số có giá trị nhỏ nhất bằng D Hàm số đạt cực đại tại
Câu 31 Cho hàm số xác định và liên tục trên và có bảng biến thiên như sau:
Khẳng định nào sau đây là đúng?
Trang 27Vấn đề 3 CÂU HỎI LÝ THUYẾTCâu 1 Phát biểu nào sau đây là sai?
A Hàm số đạt cực trị tại khi và chỉ khi là nghiệm của phương trình
C Nếu đổi dấu khi đi qua điểm và liên tục tại thì hàm số đạtcực trị tại
A là điểm cực đại của hàm số B Giá trị cực đại của hàm số là
C là điểm cực tiểu của hàm số D Giá trị cực tiểu của hàm số là
đúng
A Nếu là điểm cực đại của hàm số thì
D Nếu là điểm cực trị của hàm số thì
Câu 5 Cho hàm số , chọn khẳng định đúng ?
C Nếu hàm số có điểm cực đại và điểm cực tiểu thì giá trị cực đại lớn hơn giá trịcực tiểu
D Nếu đổi dấu khi qua điểm và liên tục tại thì hàm số đạt cựctrị tại điểm
Câu 6. Cho hàm số Khẳng định nào sau đây là đúng?
Trang 28Câu 7. Cho hàm số có đạo hàm trong khoảng , Nếu và
thì là
A Điểm cực tiểu của hàm số B Giá trị cực đại của hàm số.
C Điểm cực đại của hàm số D Giá trị cực tiểu của hàm số.
thì là:
A điểm cực tiểu của hàm số B giá trị cực đại của hàm số.
C điểm cực đại của hàm số D giá trị cực tiểu của hàm số.
Câu 9. Cho hàm số y = f có đạo hàm cấp hai trong khoảng , với h > 0 Mệnh đề nào
dưới đây sai?
A Nếu và thì hàm số f đạt cực tiểu tại điểm x0.
B Nếu và thì hàm số f không đạt cực trị tại điểm x0.
C Nếu và thì hàm số f đạt cực đại tại điểm x0.
D Nếu hàm số f đạt cực trị tại điểm x0 thì
Câu 10 Cho hàm số xác định, có đạo hàm cấp một và cấp hai trên khoảng và
Khẳng định nào sau đây SAI?
A và thì là điểm cực tiểu của hàm số
B và thì là điểm cực trị của hàm số
C Hàm số đạt cực đại tại thì
D và thì không là điểm cực trị của hàm số
đúng?
A Nếu là điểm cực đại của hàm số thì
D Nếu là điểm cực trị của hàm số thì
'( ) 0
f x f x "( ) 000
'( ) 0
f x f x "( ) 00 0
'( ) 0
f x f x "( ) 00
0'( ) 0