Tìm tọa độ tâm của C.. Bán kính của đường tròn r 2.. Biết mặt phẳng P cắt mặt cầu S theo giao tuyến là một đường tròn.. Tính bán kính đường tròn này... R r, lần lượt là bán kín
Trang 1HÌNH HỌC 12 - CHƯƠNG III CHỦ ĐỀ 4.6 PTMC có tâm I, cắt mp (P) theo giao tuyến là đường tròn (C) có bán
kính cho trước Tìm tọa độ tâm của (C).
MỨC ĐỘ 3
Câu 1 [2H3-4.6-3] [THPT Ngô Sĩ Liên lần 3] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, mặt phẳng
: 2x y 2z 3 0 cắt mặt cầu S tâm I1; 3; 2 theo giao tuyến là đường tròn có chu
vi bằng 4 Bán kính của mặt cầu S là.
Hướng dẫn giải Chọn D.
Bán kính của đường tròn r 2
Khoảng cách từ tâm của mặt cầu đến mặt phẳng là 2 3 4 3 2
4 1 4
Bán kính mặt cầu là R d2r2 2 2
Câu 2 [2H3-4.6-3] [THPT chuyên ĐHKH Huế] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , xác định tọa
độ tâm I của đường tròn giao tuyến với mặt cầu S : 2 2 2
x y z với mặt phẳng : 2x2y z 10 0
A 7; 2; 7
B 2; 2; 2 C 7; 7; 2
Hướng dẫn giải Chọn C.
Mặt cầu S có tâm I1;1;1, bán kính R 8.
Phương trình đường thẳng d đi qua I1;1;1 vuông góc với mặt phẳng
: 2x2y z 10 0
Phương trình tham số của
1 2
1
Gọi J là tâm của mặt cầu S Suy ra : J d
Vậy J1 2 ;1 2 ;1 t t t
Mà J : 2 1 2 t2 1 2 t 1 t 10 0
5 3
t
Suy ra 7; 7; 2
J
Câu 3 [2H3-4.6-3] [THPT NGUYỄN QUANG DIÊU] Mặt phẳng P : 2x2y z 4 0 và mặt cầu
S x: 2y2z2 2x4y 6z11 0 Biết mặt phẳng P cắt mặt cầu S theo giao tuyến là
một đường tròn Tính bán kính đường tròn này
Trang 2Hướng dẫn giải Chọn C.
Ta có: S có tâm I1; 2;3 , bán kính R 5
Khoảng cách từ I đến P : d I P ; 3
bán kính đường tròn giao tuyến r 52 32 4
Câu 4 [2H3-4.6-3] [THPT chuyên Biên Hòa lần 2] Trong không gian với hệ trục toạ độ
Oxyz , cho các mặt phẳng P x y: 2z 1 0 và Q : 2x y z 1 0 Gọi S là mặt cầu
có tâm thuộc trục hoành đồng thời S cắt mặt phẳng P theo giao tuyến là một đường tròn
có bán kính bằng 2 và S cắt mặt phẳng Q theo giao tuyến là một đường tròn có bán kính
r Xác định r sao cho chỉ đúng một mặt cầu S thoả yêu cầu?
2
2
r .
Hướng dẫn giải Chọn D.
Gọi ,I R lần lượt là tâm và bán kính của mặt cầu S , ta có:
R d I P d I Q r Gọi I x ;0;0 .
Ta có
2
6
Bài toán trờ thành tìm r 0 đề phương trình có duy nhất 1 nghiệm, tức là
2
Câu 5 [2H3-4.6-3] [TT Hiếu Học Minh Châu] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt cầu
S có tâm I thuộc đường thẳng : 3
x y z
Biết rằng mặt cầu S có bán kính bằng
2 2 và cắt mặt phẳng Oxz theo một đường tròn có bán kính bằng 2 Tìm tọa độ của điểm
I
A I1; 2;2 , 5;2;10 I
B I1; 2;2 , 0; 3;0 I
C I5;2;10 , 0; 3;0 I D I1; 2;2 , I1;2; 2
Hướng dẫn giải Chọn A.
Trang 3Mặt phẳng Oxz y : 0 : 3 ; 3 ;2
Gọi H là hình chiếu của I lên mặt phẳng Oxz R r, lần lượt là bán kính mặt cầu và bán kính đường tròn giao tuyến Theo bài ta có IH d I Oxz , R2 r2 8 4 2
1 3
2
5 1
t t
t
Với t 1 I1; 2;2 , với t 5 I5; 2;10
Câu 6 [2H3-4.6-3] [THPT CHUYÊN LÊ KHIẾT] Trong không gian với hệ toạ độ Oxyz , mặt phẳng
cắt mặt cầu S tâm I1; 3;3 theo giao tuyến là đường tròn tâm H2;0;1, bán kính
2
r Phương trình S là.
A x12y 32z32 18 B x12y32z 32 18
C x12y 32z32 4 D x12y32z 32 4
Hướng dẫn giải Chọn B.
Gọi R là bán kính của mặt cầu
Khi đó R r2IH2
2
r ; IH 2 1 20 3 21 3 2 14
Vậy R 2214 18
Suy ra phương trình mặt cầu S : x12y32z 32 18
Câu 7 [2H3-4.6-3] [THPT Lý Nhân Tông] Phương trình mặt cầu S tâm I1 ; 2 ; 2 và cắt mặt
phẳng P : 2x2y z 5 0 theo một đường tròn có chu vi 8 là
A x–12y– 22z22 5 B x–12y– 22z22 16
C x–12y– 22z22 25 D x–12y– 22z22 9
Hướng dẫn giải Chọn C.
Gọi r là bán kính đường tròn giao tuyến 8 2r r 4
Khoảng cách từ I đến mp P là IH d I P , 3
Trang 4Bán kính mặt cầu S là R r2IH2 5
Câu 8 [2H3-4.6-3] [TT Tân Hồng Phong] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu
S x: 2y2z2 1 và mặt phẳng P x: 2y 2z 1 0 Gọi C là đường tròn giao tuyến
của P và S Mặt cầu chứa đường tròn C và qua điểm A1; 1; 1 có tâm là I a b c ; ;
Tính S a b c +
2
2
S D S 1
Hướng dẫn giải Chọn C.
Gọi phương trình S f x y z ; ; = 0 f x y z ; ; = x2 y2z2 2ax 2by 2cz d 0 Gọi M x M; y M; z M thuộc đường tròn giao tuyến f x M; y M; z M 0
2ax M 2by M 2cz M d 1 0
Mà M P ; vì đường tròn có nhiều hơn ba điểm không thẳng hàng
2ax M 2by M 2cz M d 1 0
Mà P x: 2y 2z 1 0 2ax M 2by M 2cz M d 1 k x 2y 2z1
S x y z k x y z
Mà A1; 1; 1 S : 2 2 k 0 k 1
S :x2 y2 z2 x 2y 2z 2 0
2
I
2
S a b c
Câu 9 [2H3-4.6-3] [THPT Nguyễn Chí Thanh - Khánh Hòa] Đường tròn giao tuyến của mặt cầu
S tâmI3; 1; 4 , bán kính R4 và mặt phẳng P : 2x 2y z 3 0 Tâm H của đường tròn là điểm nào sau đây?
A H1;1; 3 B H1;1;3 C H1;1;3 D H3;1;1
Hướng dẫn giải Chọn A.
Gọi d qua I3; 1; 4 và vuông góc P : 2x 2y z 3 0
3 2
1 2 4
¡
Câu 10 [2H3-4.6-3] [BTN 167] Mặt cầu S có tâm I 1; 2; 5 và cắt mặt phẳng
2x 2y z 10 0 theo thiết diện là đường tròn có diện tích 3 Phương trình của S là.
A 2 2 2
x y z x y z B x12y 22z52 16
C 2 2 2
x y z x y z D x12y 22z52 25
Hướng dẫn giải Chọn C.
Trang 5* Khoảng cách từ I 1; 2; 5 đến mặt phẳng 2x 2y z 10 0 là: 2 4 5 10 3
2
d
S r r R r
Câu 11 [2H3-4.6-3] [THPT Quoc Gia 2017] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho hai điểm
3; 2;6 , 0;1;0
A B và mặt cầu S : x12y 22z 32 25 Mặt phẳng
P ax by cz: 2 0 đi qua A B, và cắt S theo giao tuyến là đường tròn có bán kính nhỏ
nhất Tính T a b c
A T 4 B T 5 C T 3 D T 2
Hướng dẫn giải Chọn C.
Ta có A P 3a 2b6c 2 0 ,.
2
Gọi O là tâm đường tròn giao tuyến Để đường tròn có bán kính nhỏ nhất thì IO lớn nhất.
2
5
;
2
4 2
a
IO d I P
a
Khảo sát hàm được IO lớn nhất khi
0; 1
Vậy T 3
Câu 12 [2H3-4.6-3] [THPT Chuyên SPHN] Trong không gian với hệ trục Oxyz, mặt phẳng
P x y z: 0 cắt mặt cầu S : x12y 22z 22 4 theo một đường tròn có tọa
độ tâm là
A 1;1; 2 B 1; 2;3 C 2;1;1 D 1; 2;1 .
Hướng dẫn giải Chọn C.
Ta có S có tâm I 1;2; 2.
Tâm H của đường tròn thiết diện là hình chiếu của tâm I xuống mặt phẳng P
Gọi là đường thẳng qua I và vuông góc với mp P
Trang 6Phương trình
1
2
2;1;1
H
Câu 13 [2H3-4.6-3] [Cụm 6 HCM] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , mặt cầu
S x y z x y z cắt mặt phẳng Oxy theo giao tuyến là một đường tròn Tìm tâm và bán kính của đường tròn này
A 1 1; ;0 , 6
I r
2
C 1 1; ;0 , 6
I r
I r
Hướng dẫn giải Chọn A.
Gọi I là tâm đường tròn giao tuyến của mặt phẳng Oxy và mặt cầu S Khi đó, I là hình
chiếu vuông góc của tâm mặt cầu lên mặt phẳng Oxy nên 1 1; ;0
2 2
I
Khi mặt phẳng Oxy cắt mặt cầu S có tâm M , bán kính R theo giao tuyến là đường tròn có bán kính r thì ta có mối quan hệ như sau: d M Oxy , 2r2 R2
,
4
r R d M Oxy
2
r
Câu 14 [2H3-4.6-3] [THPT CHUYÊN VINH] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu
S có tâm I thuộc đường thẳng : 3
x y z
Biết rằng mặt cầu S có bán kính bằng
2 2 và cắt mặt phẳng Oxz theo một đường tròn có bán kính bằng 2 Tìm tọa độ của điểm
I
A I1; 2;2 , I1;2; 2 B I1; 2;2 , 0; 3;0 I
C I1; 2;2 , 5;2;10 I D I5;2;10 , 0; 3;0 I
Hướng dẫn giải Chọn C.
Trang 7Mặt phẳng Oxz y : 0 : 3 ; 3 ; 2
I I t t t Gọi H là hình chiếu của I lên mặt phẳng Oxz , R r lần lượt là bán kính mặt cầu và bán
kính đường tròn giao tuyến Theo bài ta có IH d I Oxz , R2 r2 8 4 2
1 3
2
5 1
t t
t
Với t 1 I1; 2; 2 , với t 5 I5;2;10
Câu 15 [2H3-4.6-3] [BTN 172] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu S có tâm
2;1;1
I và mặt phẳng P : 2x y 2z 2 0 Biết mặt phẳng P cắt mặt cầu S theo giao
tuyến là một đường tròn có bán kính bằng 1 Viết phương trình mặt cầu S
A S : x 22y12z12 8 B S : x22y12z12 10
C S : x 22y12z12 10 D S : x22 y12z12 8
Hướng dẫn giải Chọn C.
Bài toán quy về việc tìm bán kính R của mặt cầu S :
, 2.2 1.1 2.1 22 2 2 3
Vẽ hình ra ta sẽ thấy đẳng thức: R2 d I P2 , 12 10 R 10
Do đó, phương trình mặt S có tâm I2,1,1, bán kính R 10 là:
S : x 22y12z12 10
I
H R
r