BẤT PHƯƠNG TRÌNH LOGARIT Sử dụng các phương pháp giải phương trình logarit đã đưa ra tại Chuyên đề 19... Vậy có 6 giá trị nguyên của x thỏa bài toán.. Nhận xét: Với cách hỏi và đáp án củ
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
TÀI LIỆU DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH KHÁ-GIỎI MỨC 7-8-9-10 ĐIỂM
DẠNG 1 BẤT PHƯƠNG TRÌNH LOGARIT
Sử dụng các phương pháp giải phương trình logarit đã đưa ra tại Chuyên đề 19 Phương trình
mũ – logarit để giải
Câu 1 (Chuyên Vĩnh Phúc 2019) Tập nghiệm của bất phương trình 2log2x1 log 52 x là1
A 3;5
B 1;3
C 1;3
D 1;5
Lời giải Chọn B
Điều kiện: 1 x 5
Ta có 2log2x1log 52 x1 log2x12 log 2 52 x x 1210 2 x
Vậy tập nghiệm của bpt là S 1;3
Câu 2 (THPT Gia Lộc Hải Dương 2019) Tìm tập nghiệm S của bất phương trình
2 log 4x 3 log 18x27
A
3
;3 8
S
3
;3 4
S
3
; 4
S
Lời giải
2 log 4x 3 log 18x27 *
Điều kiện:
x
x x
Với điều kiện trên, * log 43 x 32 log 183 x27
4x 32 18x 27
3
3
8 x
Kết hợp điều kiện ta được
3
;3 4
S
Câu 3 (THPT Yên Khánh - Ninh Bình -2019) Tập nghiệm của bất phương trình log 222 log2 9
4
x
chứa tập hợp nào sau đây?
A
3
;6 2
1
;2 2
Lời giải
+ Điều kiện: x 0
+ Ta có:
B T PH NG TRÌNH MŨ - LOGARIT ẤT PHƯƠNG TRÌNH MŨ - LOGARIT ƯƠNG TRÌNH MŨ - LOGARIT
Chuyên đề 20
Trang 2 2
4 1
2
x
1
; 4 2
x
1
; 2 2
Câu 4 (Chuyên Đại Học Vinh 2019) Tập nghiệm của bất phương trình 1 3
3
log x1 log 11 2 x 0
là:
A ;4 B 1; 4
11 4;
2
Lời giải Chọn D
ĐK:
1
1;
11
2
x x
x
3
Kết luận:
11 1;
2
x
Vì
x
Ta chọn đáp án D
Câu 5 (Sở Phú Thọ 2019) Tập nghiệm của bất phương trình 1 3
3
log x1 log 11 2 x 0
là
A ;4 B 1; 4
C 1;4
D
11 4;
2
Lời giải Chọn B
Điều kiện xác định:
11 1
2
x
3
log x1 log 11 2 x 0
1
1; 4 4
x
x
Câu 6 (Sở Bắc Ninh 2019) Tập nghiệm của bất phương trình 1 3
3
log x1 log 11 2 x 0
là:
A S ;4
11 3;
2
S
Lời giải
3
log x1 log 11 2 x 0
Trang 3TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
1 0
x x
Suy ra tập nghiệm của bất phương trình là S 1; 4
Câu 7 (THPT Nguyễn Khuyến 2019) Tổng tất cả các nghiệm nguyên của bất phương trình
2 log x 1 2 log x 2
bằng
Lời giải Chọn D
Điều kiện
2
x
x
Suy ra nghiệm của bất phương trình là: x 2;3
Nghiệm nguyên là: x Vậy tổng tất cả các nghiệm nguyên là 33
Câu 8 (Chuyên Bắc Ninh 2019) Tìm tất cả giá trị của tham số m để bất phương trình
log 2x 3 log x mx1
có tập nghiệm là
A 2m2 B m 2 2 C 2 2 m2 2 D m 2
Lời giải
Ta có log 2 x23 logx2 mx1
2
1 0
2 2
1 0
2 0
Để bất phương trình log 2 x23 logx2mx1
có tập nghiệm là thì hệ có tập nghiệm
là
2 1 2 2
4 0
8 0
m m
Câu 9. (Mã 123 2017) Tìm tập nghiệm S của bất phương trình log22x 5log2x 4 0
A S ( ;1] [4 ) B S[2 ;16]
C S(0 ; 2] [16 ) D ( ; 2] [ 6 1 ; )
Lời giải Chọn C
Điều kiện 0x
Bpt
2 2
Trang 4Kết hợp điều kiện ta có S0; 2 16;
Câu 10 (Mã 105 2017) Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để bất phương trình
2
2 3
m
Lời giải Chọn.A
Đặt tlog2x x 0 , ta có bất phương trình : tt2 2m3 2 0
Để BPT luôn có nghiệm thực thì 3 3m 0 m1
Câu 11 (THPT Đoàn Thượng - Hải Dương 2019) Biết rằng bất phương trình
5
x
có tập nghiệm là S log ;a b , với a , b là các số nguyên
dương nhỏ hơn 6 và a Tính 1 P2a3b
Lời giải
Đặt log (52 x2) Do t 5x 2 2
với mọi x nên log (52 x 2) log 2 12
Bất phương trình đã cho trở thành:
2
2
t
(do t 1)
1 2
t t
Đối chiếu với t 1ta lấy t 2
Khi đó log (52 x2) 2 5x 2 xlog 25
Vậy bất phương trình có nghiệm là S (log 2; 5 , ta có ) a5, b 2 2a3b16
Câu 12 Tập nghiệm S của bất phương trình log22x 5log2 x 6 là0
A
1
;64 2
S
1 0;
2
S
C S 64; D
1
S
Lời giải
2
log x 5log x 60
ĐK: x 0 *
Đặt tlog2x 2
1
thành
2
2
6
2
So với *
Vậy
1
;64 2
S
Trang 5TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021 Câu 13 (Chuyên Vĩnh Phúc 2019) Kí hiệu max ;a b
là số lớn nhất trong hai số a b, Tìm tập nghiệm S
của bất phương trình
3
max log ; log x x1
A
1
;2 3
S
C
1 0; 3
S
D S 2;
Lời giải Chọn A
3
ln 2 ln 3
nên phương trình y 0 có nghiệm duy nhất
Mà phương trình y 0có nghiệm x do đó1
Ta có
1
3
Do đó
1
1
3x
Ta có
3
max log ; log x x1. log x 1 x2
Do đó 1 x 2
Vậy
1
;2 3
S
1
;2 3
S
Câu 14 (Sở Bắc Ninh 2019) Tập nghiệm của bất phương trình 2 2 2
2
log x x 2 4 x 2x x 2 1
Khi đó a b bằng
A
15
12
16
5
12.
Lời giải
Ta có:
2
x x x x x2 2 x 2
2 2
x
2
2
Trang 62
2
x
2
2
2
Ta có x2 2 x 0, x
0 0
x x
5
Với điều kiện *
, ta có
1 log 3x2 x 2 3x2 x 2 log x 2 x x 2 x, 2
Xét hàm số f t log2t t
với t0 Có
1
1 0 ln 2
f t
t , t 0;
Hàm số f t log2t t
đồng biến trên 0; , 3x2 x220;
và
x2 2 x0;
Nên
2 f 3x2 x 2 f x 2 x
2 4
x
0
x x
2 3
Kết hợp với ĐK ta có tập nghiệm bất phương trình là
;
16 15
a b
Câu 15 (Chuyên Đại học Vinh - 2019) Bất phương trình x3 9 lnx x50
có bao nhiêu nghiệm nguyên?
Lời giải Chọn C
Điều kiện: x 5
Cho
3 3
3
3
4
x
x x
x
Bảng xét dấu:
x
f x
x
Trang 7TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Vì x x 4; 3;0;1;2;3
Vậy có 6 giá trị nguyên của x thỏa bài toán.
Câu 16 (THPT Đoàn Thượng – Hải Dương 2019) Biết rằng bất phương trình
5
x
có tập nghiệm là Slog ;a b
, với a , b là các số nguyên dương nhỏ hơn 6 và a Tính 1 P2a3b
A P 7 B P 11. C P 18 D P 16.
Lời giải Chọn D
Đặt log (52 x2) Do t 5x 2 2
với mọi x nên log (52 x 2) log 2 12
Bất phương trình đã cho trở thành:
2
2
t
(do t 1)
1 2
t t
Đối chiếu với t 1ta lấy t 2
Khi đó log (52 x2) 2 5x 2 xlog 25
Vậy bất phương trình có nghiệm là S (log 2; 5 , ta có ) a5, b 2 2a3b16
Câu 17 (Chuyên Đại học Vinh - 2019) Tính tổng tất cả các nghiệm nguyên của bất phương trình
log x 3 log x x 4x 1 0
Lời giải Chọn B
Điều kiện: x 0
Ta có
log x 3 log x x 4x 1 0 log x 3 x 3 log 4x4x *
Xét hàm số f t log2t t trên D 0; Ta có
ln 2
t
hàm số f đồng biến trên D.
Suy ra
* f x 23 f4x x2 3 4x 1 x 3
Vậy tập hợp các nghiệm nguyên của bất phương trình là 1; 2; 3
Nhận xét: Với cách hỏi và đáp án của câu này ta chỉ cần mở MODE 7 của máy tính cầm tay, nhập
vế trái của bất phương trình và cho biến chạy từ 1 đến 6 là tìm được đáp án ngay
Câu 18 (HKI-NK HCM-2019) Biết bất phương trình 2 2 2
1
x
là Sa b; Hãy tính tổng T 20a10 b
Lời giải:
Chọn A
Trang 8Điều kiện: x 0
2
1
x
2
2
f t t t
2
2
2 0 3
ln 2 4
t
f t
t
nên f t
đồng biến trên khoảng 0;
Suy ra
2
0
4
x
Câu 19 (THPT Cẩm Bình Hà Tỉnh 2019) Tập nghiệm của bất phương trình ( 1)
3
log 10 3x 1
x
+
chứa mấy số nguyên
Lời giải Chọn A
3
3
3
x
x
(*)
Giải (*) ta có
1
3
Vậy có 3 số nguyên thuộc tập nghiệm của bất phương trình
Câu 20 (Chuyên Phan Bội Châu - Nghệ An - 2018) Số nghiệm nguyên của bất phương trình
log xlog x 1 log logx x là
Lời giải
Điều kiện xác định: x 0
Ta có: log2xlog3x 1 log log2x 3x log2x1 log 3x10
2 3 2 3
2
x x
x
x x
Do đó có 2 nghiệm nguyên thỏa mãn
Trang 9TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Câu 21 (THPT Lý Thái Tổ - Bắc Ninh - 2018) Bất phương trình
3
3
x x
là a b;
Tính giá trị P3a b
Lời giải
3
3
x x
1 3
1 3
0 3
3
3
x x x x x x
0 3
1 3
x x x x x x
0 3
x x x x
0 3
0
x x x x
7
;3
x
x x
x x
Suy ra
7 3
a
; b 3 Vậy
7
3
P a b
Câu 22 (THPT Ngô Quyền - Hải Phòng - 2018) Tập nghiệm của bất phương trình 1 2
3
log log x 0
là
A 0;5
1
;4 4
1 0;
2
Lời giải
x
3
1
2
So sánh điều kiện, suy ra
1 0;
2
S
Câu 23 (THPT Nam Trực - Nam Định - 2018) Tổng các nghiệm nguyên của bất phương trình
là
Lời giải
Điều kiện x 0
1
125
5 x Nghiệm nguyên của bất phương trình là: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ;
Trang 10
11 11 1
2
Câu 24 (THPT Lương Văn Can - 2018) Cho bất phương trình logx1 4 log x 0 Có bao nhiêu số
nguyên x thoả mãn bất phương trình trên
A 10000 B 10001 C 9998 D 9999
Lời giải
logx1 4 log x 0 1
Điều kiện: x0.
10
x x
Vì x nên x1; 2;3; ;9999 Vậy có tất cả 9999 số nguyên x thoả mãn bất phương trình trên
DẠNG 2 BẤT PHƯƠNG TRÌNH MŨ
Sử dụng các phương pháp giải phương trình mũ đã đưa ra tại Chuyên đề 19 Phương trình mũ –
logarit để giải
Câu 1 (THPT Trần Phú - 2019) Tập nghiệm của bất phương trình: (3x+2 4)( x+ 1- 82x+ 1)£ 0
A
1
; 4
ê- +¥ ÷÷
1
; 4
ç- ¥ - ú
è û. C (- ¥ ;4]
D [4;+¥ )
Lời giải Chọn A
3x+2 4x+ - 8 x+ £ Û0 4x+ - 8 x+ £ 0
4.2 x 8 2 x 0 2 2 x 2 x 0(*)
Đặt 22x=t t, > , suy ra bpt (*) trở thành: 0
3
2
0 2
2 2
t
t t
t
é
ê ê
ê³ ê
Giao với Đk t> ta được: 0
2 2
t³
Û
1
-Vậy tập nghiệm của BPT đã cho là
1
; 4
ê
= -ê +¥ ÷÷ø
Câu 2 (Lý Nhân Tông - Bắc Ninh 2019) Bất phương trình 32x1 7.3x 2 0 có tập nghiệm là
A ; 1 log 3;2 B ; 2 log 3;2
C ; 1 log 2;3 D ; 2 log 2;3
Lời giải Chọn C
Ta có 32x1 7.3x 2 0 3 3 x 2 7.3x 2 0
Trang 11
TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Đặt 3x t 0 ta được 2
0
t
1 0
3 2
t t
Suy ra
1
0 3
3
x
x
1 log 2
x x
1 log 2
x x
Vậy bất phương trình có tập nghiệm là ; 1 log 2;3
Câu 3 (Chuyên ĐH Vinh -2019) Biết tập nghiệm của bất phương trình
2
2
x
x
là a b;
Giá trị
a b bằng
Lời giải Chọn D
2
Tập nghiệm của bất phương trình là: S 0;1
Suy ra a và 0 b nên 1 a b 1
Câu 4 (Chuyên Bắc Giang 2019) Tập nghiệm của bất phương trình 33x1 9 3 x1 9.32x0 là
A ;1 B 3; C 1; D ;3
Lời giải Chọn C
Ta có 33x1 9 3 x1 9.32x 0 3.33x 9 3.3 x 9.32x 0
Đặt 3x t t 0
Ta có bất phương trình 3t3 9 3 t 9t2 0
3 2
3t 9t 3t 9 0
2 2
3 0 3
t t
Khi đó ta có 3x 3 x1.
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S 1;
Câu 5 (THPT Đông Sơn 1 - Thanh Hóa - 2019) Bất phương trình 6.4x13.6x6.9x0 có tập
nghiệm là?
A S ; 11; B S ; 2 1;
C S ; 1 1; D S ; 2 2;
Lời giải Chọn C
Trang 12Ta có
2
1
1
x
x
x x
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S ; 11; .
.
Câu 6 (Kinh Môn - Hải Dương 2019) Cho bất phương trình: 2.5x25.2x2 133 10x 0 có tập
nghiệm là: Sa b;
Biểu thức A1000b 5a có giá trị bằng
Lời giải Chọn B
Ta có:
1 2
2 2
2
5
1 2
5
1
5
2
5 2
x
x
x
2
1
1 0 2
2 0 2
1 0 2
2 0 2
x x x x
2 4 2 4
x x x x
Suy ra S 4; 2 Vậy A1000b 5a1000.2 5 4 2020
Câu 7 (Toán Học Tuổi Trẻ Năm 2019) Số nghiệm nguyên của bất phương trình:
là:
Lời giải
Vậy bất phương trình đã cho có3 nghiệm nguyên
Câu 8 (Chuyên Lê Quý Dôn Diện Biên 2019) Tìm tập nghiệm của bất phương trình
2x 2x 3x 3x
A 2;
Lời giải
Trang 13TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Ta có
2x 2x 3x 3x 3.2x 4.3x 2x 3x
2
2
3
x
Câu 9 (Chuyên Hưng Yên 2019) Cho bất phương trình
1
có tập nghiệm S a b;
Giá trị của biểu thức P3a10b là
Lời giải
Đặt
1
1 3
x
t
t0
Khi đó bất phương trình đã cho trở thành
(vì t0).
Từ đó suy ra:
1
3
x
x
Vậy a1 và b0 Suy ra P3a10b3.
Câu 10 (Chuyên Hạ Long 2019) Bất phương trình sau có bao nhiêu nghiệm nguyên dương
9x 4.3x 3 0
Lời giải
Đặt t 3x 0.
Bất phương trình đã cho trở thành t2 4.t 3 0 1 t 3 1 3x 3
0x1 Vậy bất phương trình đã cho có tập nghiệm là S 0,1
nên nó không có nghiệm nguyên dương
Câu 11 (THPT Đông Sơn Thanh Hóa 2019) Bất phương trình 6.4x13.6x 6.9x 0 có tập nghiệm
là?
A S ; 11; B S ; 2 1;
C S ; 1 1;
D S ; 2 2;
Lời giải
Ta có
2
1
x
x
x x
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S ; 1 1;
Câu 12 (THPT Yên Khánh - Ninh Bình - 2019) Tập nghiệm của bất phương trình
2 3x24x14 7 4 3
là:
Trang 14A 6; 2 B 6 2; C 6; 2 D ; 6 2;.
Lời giải
Ta có 7 4 3 2 32
, 2 3 2 3 1
và 2 32 31 7 4 3 2 32
2 3x24x14 7 4 3 2 3x24x14 2 32
2 4 14 2
Vậy bất phương trình đã cho có tập nghiệm 6;2
Câu 13 (Chuyên Bắc Giang 2019) Tìm số nghiệm nguyên của bất phương trình 6x 4 2x12.3x
Lời giải Chọn C
1
6x 4 2x 2.3x 6x 4 2.2x 2.3x 0
2 3x x 2 2 2 3x 0
3x 2 2 x 2 0
log 2;13
x
Câu 14 (Chuyên Thái Bình 2019) Tập nghiệm của bất phương trình 3x2 9 x2 9 5 x 1 1
là khoảng
a b;
Tính b a
Lời giải
3x x 9 5x 1
1 .
Có 5x10 x
Xét x 2 9 0 , VT 1 30 0 1 (loại)
9 5 0
x
x
x
2
9 0
9 5 0
x
x
x
x
VT 1 1
luôn đúng
Có x2 9 0 x 3;3
Tập nghiệm của bất phương trình là: 3;3 b a 6
2
3
x
Trang 15TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021 Lời giải
Đặt t 32x 0, bất phương trình đã cho trở thành
2
1
t
Điều kiện: 0 t 2
2
1
2 2
Với
4
x
Vậy bất phương trình có 1 nghiệm duy nhất
Câu 16 (KTNL GV Thpt Lý Thái Tổ 2019) Số nghiệm nguyên thuộc đoạn 20; 20 của bất phương
trình:22x1 9.2x4 x22x 3 0 là
Lời giải
Điều kiện: x22x 3 0 x hoặc 3 x 1 *
Vì x là số nguyên thuộc đoạn 20; 20 nên ta xét các trường hợp sau:
Trường hợp 1 3 x 20, khi đó dễ thấy 22x 1 9.2x 2 2x x 1 9 0
nên
2 x 9.2x 4 x 2x 3 0
Trường hợp 2 x thay trực tiếp vào bất phương trình ta có: 4 5 4 02 (đúng)
Do đó x thỏa mãn yêu cầu bài toán.2
Trường hợp 3 x thay trực tiếp vào bất phương trình ta có: 10 01 (sai)
Do đó x không thỏa mãn yêu cầu bài toán.1
Trường hợp 4 20 Khi đó, xét hàm số: x 4 f x x2 2x 3, dễ thấy
20; 4
4 x 2x 3 4 5, x 20; 4 a .
Mặt khác, đặt t , khi đó 2x 22x 1 9.2x 2t2 9t, 20 x 4 220 t 24
Khi đó xét hàm số g t 2t2 9t
với 220 t 24, dễ thấy
4
2 ; 2
71
128
g t g
b
20; 4
71
128
Do đó bất phương trình đã cho nghiệm đúng với mọi 20 , nên trên đoạn x 4 20; 4 bất phương trình có 17 nghiệm nguyên
Trang 16Trường hợp x thay trực tiếp vào bất phương trình ta thấy không thỏa mãn.3
Vậy số nghiệm nguyên của bất phương trình là: 36
Câu 17 (Chuyên Thái Nguyên 2019) Tập hợp tất cả các số thực x không thỏa mãn bất phương trình
là khoảng a b;
Tính b a
Lời giải
Xét hai trường hợp: x -2 4³ 0 và x -2 4<0
TH1:
2
x x
x
é ³ ê
2
2
4 0
x
x
ïî
Dấu "=" xảy ra
2
4 0
2
2 0
x
x x
ìï - = ï
Û íï - =ïî Û =
TH2: x2- 4< Û - < < , khi đó ta có:0 2 x 2
2
2
4 0
x
x
ïî
Þ bất phương trình vô nghiệm
Vậy tập hợp tất cả các số thực x không thỏa mãn bất phương trình là
( 2; 2)- Þ a=- 2;b= Þ -2 b a=4
Câu 18 (THPT Chuyên Thái Bình - 2019) Tập nghiệm của bất phương trình 3x2 9 x2 9 5 x 1 1
là khoảng a b;
Tính b a
Lời giải Chọn A
Với
Với
3
x x
x
x
x
x
không thỏa mãn bất phương trình đã cho, do đó bất phương trình vô nghiệm
Với
Với
x
x
x
Bất phương trình đã cho có tập nghiệm là S 3;3
Khi đó, a3;b3 nên b a 6