N ĐỀ 27 PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI VỚI HỆ SỐ THỰC, BÀI TOÁN MIN-MAX MỤC LỤC PHẦN A.. CÂU HỎI Phương trình bậc 2 với hệ số thực Câu 1... Tính giá trị biểu thức... Gọi M và m lần lượt là giá trị
Trang 1N ĐỀ 27
PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI VỚI HỆ SỐ THỰC, BÀI TOÁN MIN-MAX
MỤC LỤC
PHẦN A CÂU HỎI 1
Phương trình bậc 2 với hệ số thực 1
Bài toán MIN-MAX 4
PHẦN B LỜI GIẢI THAM KHẢO 8
Phương trình bậc 2 với hệ số thực 8
Bài toán MIN-MAX 14
PHẦN A CÂU HỎI
Phương trình bậc 2 với hệ số thực
Câu 1 (ĐỀ MINH HỌA GBD&ĐT NĂM 2017) Kí hiệu z z z và1, ,2 3 z là bốn nghiệm phức của phương4
trình z4 z212 0 Tính tổngT z1 z2 z3 z4
Câu 2 (ĐỀ THAM KHẢO BGD & ĐT 2018) Gọi z và 1 z là hai nghiệm phức của phương trình2 2
4z 4z 3 0 Giá trị của biểu thức z1 z2
bằng:
Câu 3 (MĐ 104 BGD&DT NĂM 2017) Kí hiệu z , 1 z là hai nghiệm của phương trình 2 z 2 4 0 Gọi
M, N lần lượt là điểm biểu diễn của z , 1 z trên mặt phẳng tọa độ Tính 2 T OM ON với O là gốc tọa
độ
Câu 4 (Mã đề 101 - BGD - 2019)Gọi z z là hai nghiệm phức của phương trình 1, 2 z2 6z10 0 Giá trị của z12 z22 bằng:
Câu 5 (MÃ ĐỀ 123 BGD&DT NĂM 2017) Phương trình nào dưới đây nhận hai số phức 1 2i và
A z22z 3 0 B z2 2z 3 0 C z22z 3 0 D z2 2z 3 0
Câu 6 (MÃ ĐỀ 110 BGD&ĐT NĂM 2017) Kí hiệu z z là hai nghiệm phức của phương trình1, 2 2
3z z 1 0 Tính Pz1 z2
Trang 2
A
23
P
B
33
P
C
2 33
P
D
143
Câu 12 (Mã 103 - BGD - 2019)Gọi z z là 2 nghiệm phức của phương trình 1, 2 z 2 4z 5 0 Giá trị của
Câu 13 (CHUYEN PHAN BỘI CHÂU NGHỆ AN NĂM 2018-2019 LẦN 02) Gọi z ; 1 z là hai nghiệm2
của phương trình z22z10 0 Tính giá trị biểu thức
Trang 3Câu 16 (THPT GIA LỘC HẢI DƯƠNG NĂM 2018-2019 LẦN 01) Gọi z , 1 z là các nghiệm phức của2
w i
4205
w i
4205
1 21
Câu 24 (CHUYÊN LÊ HỒNG PHONG NAM ĐỊNH LẦN 1 NĂM 2018-2019) Gọi z và 1 z là hai nghiệm2
phức của phương trình z24z29 0 Tính giá trị của biểu thức
z z
Trang 4Câu 25 (CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN ĐIỆN BIÊN LẦN 3 NĂM 2018-2019) Kí hiệu z1; z là hai nghiệm2
phức của phương trình 3z2 z Tính 1 0 Pz1 z2
A
143
P
23
P
33
P
2 33
P
Câu 26 (CHUYÊN NGUYỄN TẤT THÀNH YÊN BÁI LẦN 01 NĂM 2018-2019) Gọi z1, z2 là hai
nghiệm phức của phương trình 3z2 z 2 0 Tính giá trị biểu thức
T
83
T
43
T
119
đó tam giác OAB ( O là gốc tọa độ):
A Là tam giác đều B Là tam giác vuông
Câu 28 (THPT QUANG TRUNG ĐỐNG ĐA HÀ NỘI NĂM 2018-2019) Cho hai số phức z và w khác 0
z
32
2
b a
2
P a
c
2 2
a
Câu 30 (THPT YÊN PHONG SỐ 1 BẮC NINH NĂM 2018-2019 LẦN 01)Gọi S là tổng các số thực m
để phương trình z2 2z 1 m có nghiệm phức thỏa mãn 0 z 2. Tính S.
Câu 32 (TT THANH TƯỜNG NGHỆ AN NĂM 2018-2019 LẦN 02) Gọi S là tổng các giá trị thực của
m để phương trình 9z26z 1 m có nghiệm phức thỏa mãn 0 z 1 Tính S
Bài toán MIN-MAX
Câu 33 (ĐỀ THAM KHẢO BGD & ĐT 2018)Xét số phức z a bi a b ,
thỏa mãn z 4 3 i 5 Tính P a b khi z 1 3i z 1 i
đạt giá trị lớn nhất
Trang 5P
B P 5 2 73 C
5 2 732
M
53
Gọi M, m lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của P z 2 2 i Đặt
A M m Mệnh đề nào sau đây là đúng?
Câu 41 (CHUYÊN HẠ LONG NĂM 2018-2019 LẦN 02) Cho số phức z thỏa mãn z 6 z6 20
Gọi M , n lần lượt là môđun lớn nhất và nhỏ nhất của z Tính M n
Trang 6Câu 43 (THPT QUANG TRUNG ĐỐNG ĐA HÀ NỘI NĂM 2018-2019) Xét số phức z và số phức liênhợp của nó có điểm biểu diễn là M và M Số phức z4 3 i
và số phức liên hợp của nó có điểm biểudiễn là N và N Biết rằng M , M , N , N là bốn đỉnh của hình chữ nhật Tìm giá trị nhỏ nhất của
15
310
Câu 49 (SỞ GD&ĐT BÌNH PHƯỚC NĂM 2018-2019 LẦN 01) Gọi S là tập hợp các số phức z thỏa
mãn z 1 34 và z 1 mi z m2i , (trong đó m ) Gọi z , 1 z là hai số phức thuộc 2 S sao cho
Trang 7là số phức thỏa mãnđiều kiện z- 1 2- i + + -z 2 3i = 10
là số thực Biết rằng z1 z2 , giá trị nhỏ nhất của 4 z13z2
bằng
Câu 58 (ĐỀ THI THỬ VTED 03 NĂM HỌC 2018 - 2019) Trong các số phức z thỏa mãn z 3 4 i 2
có hai số phức z z thỏa mãn 1, 2 z1 z2 Giá trị nhỏ nhất của 1 z12 z22 bằng
Trang 8Câu 60 (CHUYÊN NGUYỄN TẤT THÀNH YÊN BÁI LẦN 01 NĂM 2018-2019) Cho z là số phức thỏa
mãn z z 2i
Giá trị nhỏ nhất của z 1 2i z 1 3i là
Câu 61 (THPT CHUYÊN HẠ LONG - LẦN 2 - 2018) Cho các số phức z1 , 2 i z2 và số phức2 i
z thay đổi thỏa mãn z z 12 z z 2 2 16 Gọi M và m lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của
Câu 65 (THPT HẬU LỘC 2 - TH - 2018) Cho hai số phức z z thỏa mãn 1, 2 z1 1 i và 2 z2 iz1 Tìm
giá trị nhỏ nhất m của biểu thức z1 z2 ?
5 2 22
3 2 22
Câu 67 (THPT CHUYÊN LÊ HỒNG PHONG - TPHCM - 2018) Cho số phức z thỏa z 1 Gọi m , M
lần lượt là giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức
Trang 9Câu 69 (KIM LIÊN - HÀ NỘI - LẦN 1 - 2018) Xét các số phức z a bi ( ,a b ) thỏa mãn
P
B P min 5 2 3. C min
994513
P
D P min 5 2 5.PHẦN B LỜI GIẢI THAM KHẢO
z z
Trang 10Phương trình đã cho có 2 nghiệm phức phân biệt
Trang 11Câu 13.
1 2
Trang 122 33
Trang 13
Câu 26. Phương trình 3z2 z 2 0có
1 2
i z
Trang 14Vì z 0 nên ta được phương trình
2 2
4242
2 2
44
b z a a
.Cách 2: Trắc nghệm
Cho a1,b0,c1, ta có phương trình z có 2 nghệm phức là 2 1 0 z1i z, 2 Khi đói
Pz z z z
.Thế a1,b0,c1 lên các đáp án, ta thấy chỉ có đáp án C cho kết quả giống
Trang 15b b
Vậy tổng các giá trị thực của m bằng 12
Bài toán MIN-MAX
Câu 33
Lời giảiChọn B
Goi M a b ;
là điểm biểu diễn của số phức z
Theo giả thiết ta có: z 4 3 i 5 a 42b 32 5 Tập hợp điểm biểu diễn số phức z là đường tròn tâm I4;3
Trang 16Vì MElà trung tuyến trong MAB
65
Trang 17Gọi A là điểm biểu diễn số phức z, E2;1 , F4;7
và N1; 1
Từ AE A F z 2 i z 4 7 i 6 2 và EF 6 2 nên ta có A thuộc đoạn thẳng EF Gọi H là
hình chiếu của N lên EF, ta có
P NH NF Câu 35. Chọn C
Gọi M N, lần lượt là điểm biểu diễn của số phức z z1, 2
Suy ra M N, thuộc đường thẳng d: 2m1x2m 2 y 3 0
Do đó M N, là giao điểm của đường thẳng d và đường tròn C
Ta có z1 z2 MN nên z1 z2 lớn nhất khi và chỉ khi MN lớn nhất
là điểm biểu diễn hình học của số phức w
Từ giả thiết z 2 2 i ta được:1
R
Trang 185
x x
Trang 19Tập hợp các điểm biểu diễn số phức w z 1 i là đường tròn I;1 và w là khoảng cách từ gốc tọa độ
đến 1 điểm trên đường tròn Do đó giá trị lớn nhất của w chính là đoạn OQ
I B
E
Trang 20nên tập hợp các điểm E là đường elip E
có hai tiêu điểm F1
Câu 42. Theo bất đẳng thức tam giác ta có
w 2z 1 i 2z 6 8 i 7 9 i 2z 6 8 i 7 9 i 4 130
.Vậy giá trị lớn nhất của w là 4 130
Ta có M và M ; N và N từng cặp đối xứng nhau qua trục Ox Do đó, để chúng tạo thành một hình chữ
nhật thì yM yN hoặc yM yN Suy ra y3x4y hoặc y3x 4y Vậy tập hợp các điểm M là hai
đường thẳng: d x y1: 0 và d2: 3 x 5 y 0
Đặt P z 4i 5 x 52y42
Ta có P MA với A5; 4
Trang 21x
Vậy phần thực của số phức z là
15
Câu 45. Gọi z x yi , x y , R Khi đó M x y ;
là điểm biểu diễn của số phức z.Theo bài ra ta có z 1 3i 2 x12y 32 4
.Suy ra tập hợp điểm M là đường tròn tâm I1; 3
bán kính R 2.Khi đó z1 x12y2 I M
với I1; 0
1
z
nhỏ nhất khi I M ngắn nhất hay I , M, I thẳng hàng, M nằm giữa I và I
Phương trình đường thẳng II là x 1
Tọa độ giao điểm của đường thẳng II với đường tròn tâm I bán kính R 2 là M11; 1
Trang 22
Cách 2:
Trên mặt phẳng tọa độ Oxy , tập hợp điểm biểu diễn số phức zlà đường thẳng : 4d x2y 3 0
Ta có z OM z nhỏ nhất OM nhỏ nhất M là hình chiếu của O trên d
Phương trình đường thẳng OM đi qua O và vuông góc với d là: x 2y 0
Tọa độ của M là nghiệm của hệ phương trình:
Trang 23Vậy phần ảo của số phức z có mô đun nhỏ nhất là
310
N
M
I N'
Trang 24Do đó tập hợp các điểm M biểu diễn số phức z là giao điểm của đường tròn C : x12y2 34
và đường thẳng d: 2m1x2 2 m y 3 0
Gọi A, B là hai điểm biểu diễn z và 1 z Suy ra 2 C d A B,
.Mặt khác z1 z2 AB2R2 34
do đó max z1 z2 2 34 AB2R I1;0d
Từ đó ta có
12
m
nên d: 3x 5y 3 0
1 2
Trang 25M O
Trang 26Đặt t z z do z 1 nên điều kiện t 2; 2.
M
tại
74
t
và m 3 tại t 2Vậy
Tập hợp các điểm N biểu diễn số phức thuộc đường thẳng : 5x 4y 20 0
Yêu cầu bài toán trở thành tìm điểm M E và N sao cho MN nhỏ nhất.
Đường thẳng d song song với có dạng d: 5x 4y c 0, c 20
Trang 27M A B
Gọi H là điểm chiếu của O lên AB, phương trình AB x: 3y 7 0
, OH: 3x y 0Tọa độ điểm
£ïïî , tập hợp K x y ;
Trang 28y
Trang 29Giả sử z x yi, x y , .Gọi A B, lần lượt là điểm biểu diễn cho các số phức z z1, 2 Suy ra
* Xét điểm M thuộc đoạn AB thỏa MA 3MB 0 OA 3OB4OM
.Gọi Hlà trung điểm AB Ta tính
đượcHI2 R2 HB2 21;IM HI2HM2 22, suy ra điểm M thuộc đường tròn C
tâm I3;4
, bán kính r 22
Trang 30Gọi N là điểm biểu diễn số phức z2 và I2;1
là điểm biểu diễn số phức 2 i Ta có IN 1 Suy ra tập hợp các điểm biểu diễn số phức z2 là đường tròn C
có phương trình: x 22y12 1
, 2 2 1
d I AB , suy ra AB không cắt đường tròn.
Gọi K là hình chiếu của I2;1
lên AB Dễ thấy K nằm trên đoạn thẳng AB Gọi H là giao điểm của đoạn IK với đường tròn C
Câu 61. Giả sử z x yi x y ,
Trang 31.
Trang 32Câu 63.
Gọi M x y ; là điểm biểu diễn số phức z Do z 2 2 i 2
nên tập hợp điểm M là đường tròn
C : x 22y 22 4
Các điểm A1;1
, B5;2
là điểm biểu diễn các số phức 1 i và 5 2i Khi đó, P MA MB
Nhận thấy, điểm A nằm trong đường tròn C còn điểm B nằm ngoài đường tròn C , mà
17
MA MB AB Đẳng thức xảy ra khi M là giao điểm của đoạn AB với C .
Ta có, phương trình đường thẳng AB x: 4y 3 0
Tọa độ giao điểm của đường thẳng AB và đường tròn C
là nghiệm của hệ với 1y5
Trang 33t t
Từ đó,
Pz z z z z z4z46 2 z41 z4z46 2 z41
Trang 34
Đặt z4 x iy, với ,x y Do z 1 nên
và 1 x y, 1Khi đó P x iy x iy 6 2 x iy 1 2x6 2 x12y2
Câu 68. Gọi z x y i, với ,x y R Khi đó M x y ; là điểm biểu diễn cho số phức z
Theo giả thiết, 5w2 i z 4 5 w i 2 i z 45i 2 i w i z 3 2i
Trang 35Vậy GTNN của P là bằng 6 đạt được khi z 2 2 3i
Gọi M a b ; là điểm biểu diễn số phức z a bi . Đặt I 3; 2, A 1; 2 và B2;5.
Ta xét bài toán: Tìm điểm M thuộc đường tròn C có tâm I , bán kính R sao cho biểu thức2
Trang 36Do đó MA2MB nhỏ nhất khi và chỉ khi M là giao điểm của C và đoạn thẳng BK.
Câu 70. Gọi M , 1 M , M lần lượt là điểm biểu diễn cho số phức 2 z , 1 2z , z trên hệ trục tọa độ Oxy Khi 2
đó quỹ tích của điểm M là đường tròn 1 C1 tâm I3; 4, bán kính R ;1
quỹ tích của điểm M là đường 2 C2
tròn tâm I6;8
, bán kính R ;1
quỹ tích của điểm M là đường thẳng : 3 d x 2y12 0
Bài toán trở thành tìm giá trị nhỏ nhất của MM1MM2 2
I I