Một nhóm học sinh lớp 12 được giao thiết kế bồn hoa, nhóm này định bồn hoa thành bốn phần bởi 2 đường parabol có cùng đỉnh O và đối xứng với nhau qua tâm O như hình vẽ... Khối 12K57 thiế
Trang 1CHỦ ĐỀ 3: NGUYÊN HÀM – TÍCH PHÂN VÀ ỨNG DỤNG MỨC ĐỘ VẬN DỤNG CAO
Câu 1 (Liên trường Quỳnh Lưu - Hoàng Mai - Nghệ An - 2021) Giả sử hàm số f có đạo hàm đến
cấp hai trên thỏa mãn f 2 2 và f 2 xx f2 x 2x với mọi x Giá trị tích phân
4d3
xf x x
Trang 2Câu 2 (Liên trường huyện Quảng Xương - Thanh Hóa - 2021) Sân trường có một bồn hoa hình tròn
tâm O Một nhóm học sinh lớp 12 được giao thiết kế bồn hoa, nhóm này định bồn hoa thành bốn phần bởi 2 đường parabol có cùng đỉnh O và đối xứng với nhau qua tâm O (như hình vẽ).
Hai đường parabol cắt đường tròn tại 4 điểm A B C D, , , tạo thành một hình vuông có cạnh bằng
4m Phần diện tích S S dùng để trồng hoa, phần diện tích 1, 2 S S dùng để trồng cỏ Biết kinh 3, 4
phí trồng hoa là 150.000 đồng/m2, kinh phí trồng cỏ là 100.000 đồng/m2 Hỏi nhà trường cần bao nhiêu tiền để trồng bồn hoa đó? (số tiền làm tròn đến hàng chục nghìn)
Lời giải Chọn A
Ta có: vì ABCD là hình vuông cạnh 4 nên BDBC 2 4 2;OB2 2 và A( 2;2), (2;2) B
Phương trình đường tròn tâm O có bán kính OB 2 2 là 2 2 2
Trang 31
Trang 4Câu 4 (Chuyên Lê Hồng Phong - TPHCM - 2021) Cho hàm số f x có đạo hàm cấp 2 liên tục trên
đoạn 0;1 thỏa mãn f 1 0; ' 1f 1 và 10f x 5 'xf x x f2 '' x 0 với mọi x 0;1.Khi đó tích phân
1 0
I f x dx, theo phương pháp tích phân từng phần, ta được:
117
Lời giải Chọn A
Ta có:
2 0
Trang 5Câu 7 (Chuyên Hoàng Văn Thụ - Hòa Bình - 2021) Cho hàm số yf x( )có đạo hàm liên tục trên
đoạn [1;3] thỏa mãn (1) 2f và f x( ) ( x1) ( ) 2f x xf x2( ), x [1;3] Giá trị của 3
Trang 6Ta có phương trình trên tương đương với
'( ) ( ) cos 2021 '( ) ( ) cos 2021'( ) ( ) cos 2021
Đến đây ta nguyên hàm hai vế thu được:
( ) cos 2021 ( ) cos 2021 sin 2021
2 .
Lời giải Chọn A
Tính
1 0
d
xf x x
Trang 7( ) 2
( ) ( )
2 ( ) ( )
1 2
1
,(2)21
f x
f
x e
f e
Cách 1 Từ giả thiết ta có 31 3 1 sin 2 1 3 3 1 21
Trang 8
1 0
Trang 9Câu 13 (THPT Quế Võ 1 - Bắc Ninh - 2021)Thành phố định xây cây cầu bắc ngang con sông dài 500 m
, biết rằng người ta định xây cầu có 10 nhịp cầu hình dạng parabol,mỗi nhịp cách nhau 40 m , biết
2 bên đầu cầu và giữa mối nhịp nối người ta xây 1 chân trụ rộng 5 m Bề dày và bề rộng của nhịpcầu không đồi là 20 cm (mặt cắt của một nhịp cầu được mô phỏng như hình vẽ) Hỏi lượng bêtông để xây các nhịp cầu là bao nhiêu (làm tròn đến hàng đơn vị)
I , điểm A50;0 (điểm tiếp xúc Parabol trên với chân đế).
Gọi Parabol trên có phương trình 2
1 : 1
P y ax bx (do (P) đi qua O ).
Phương trình parabol dưới 2 2 2 2
V S m số lượng bê tông cần cho mỗi nhip cầu 2m3
Vậy 10 nhịp cầu 2 bên cần 40m3 bê tông
Câu 14 (THPT Quốc Oai - Hà Nội - 2021) Cho hàm số yf x có đồ thị yf x' như hình vẽ.Giá
lớn nhất của hàm số g x f 3x 3x trên đoạn 1;1 bằng
Trang 10Giá trị lớn nhất của y g x trên 1;1 là f 33.
Câu 15 (THPT Quốc Oai - Hà Nội - 2021) Cho hàm số y=f x( ) có đạo hàm liên tục trên ¡ Hàm số
( )
y=f¢x có đồ thị như hình vẽ
bên dưới
Trang 11Số nghiệm thuộc đoạn [- 2;6] của phương trình f x( )=f( )0 là
Lời giải Chọn A
Xét ( )
20
56
x x
x x
é ê
=-ê =êê
ê =ê
ê =ê
Ta có bảng biến thiên trên đoạn [- 2;6 :]
Gọi S1 là diện tích hình phẳng giới hạn bởi y= f¢( )x y; =0;x=0;x=2
Gọi S2 là diện tích hình phẳng giới hạn bởi y= f¢( )x y; =0;x=2;x=5.
Gọi S3 là diện tích hình phẳng giới hạn bởi y=f¢( )x ; y=0;x=5;x= 6
2 1
Trang 12Vậy phương trình f x( ) =f( )0 có 2 nghiệm thuộc đoạn [- 2;6].
Câu 16 (THPT Quảng Xương 1-Thanh Hóa - 2021) Cho hàm số ( )f x liên tục và có đạo hàm xác định
trên 0; Biết rằng ( ) 0f x với mọi x 0; thỏa mãn
Thế x 1 vào ta thu được ln (1) 2f C
Thế x 2vào ta thu được 2ln (2) 6f C
Lấy 2 phương trình trên trừ nhau ta thu dược: 2ln (2) ln (1) 4f f
Mả đề cho ln( (2)) ln( (1)) 1f f nên ta dễ dàng giải hệ phương trình ra được nghiệm là:
3 2
Câu 17 (THPT Phan Đình Phùng - Quảng Bình - 2021) Cho hàm số yf x có đạo hàm liên tục trên
thỏa mãn sin cos
Trang 13Câu 18 (THPT Nguyễn Tất Thành - Hà Nội - 2021) Cho hàm số f x
liên tục trên và thỏa mãn
0 1
Trang 14Ta có BBT
Gọi S1 là diện tích hình phẳng giới hạn H1 gồm các đường: yf x ; y 0; x 2; x 0.Gọi S2 là diện tích hình phẳng giới hạn H2 gồm các đường: yf x ; y 0; x 0; x 2.Gọi S3 là diện tích hình phẳng giới hạn H3 gồm các đường: yf x ; y 0; x 2; x 5.Gọi S4 là diện tích hình phẳng giới hạn H4 gồm các đường: yf x ; y 0; x 5; x 6
Câu 20 (THPT Hậu Lộc 4 - Thanh Hóa - 2021) Cho hàm số yf x có đạo hàm liên tục trên 1;3 ,
biết f 1 1 và f x f x x 4x 2 f x f x với x 1;3 Biết
Trang 15 (với a b c, , là các số nguyên dương, a
b là phân số tối giản) Khi đó, tổng
a b c bằng
Lời giải Chọn B
a b là các số nguyên dương sao cho phân số a
b tối giản Giá trị của biểu thức
a b bằng
Lời giải Chọn C
Câu 22 (Sở Lào Cai - 2021) Hàm số bậc ba yf x có đồ thị C1 đi qua điểm A1;0; hàm số bậc
hai yg x có đồ thị C2 đi qua điểm B1; 4 C1 , C2 cắt nhau tại 3 điểm phân biệt cóhoành độ lần lượt là 1;2;3 Tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi hai đồ thị C1 , C2?
Trang 16
Lời giải Chọn C
Vì C1 , C2 cắt nhau tại 3 điểm phân biệt có hoành độ lần lượt là 1;2;3 nên đa thức bậc ba( ) ( )
Trang 17Phương pháp trắc nghiệm: Dùng máy tính Casio bấm kết quả của tích phân I, sau đó thử 4 đáp
4d9
37d180
x f x x
1 0
Lời giải Chọn C
4 3
2d9
x f x x
Mặt khác ta có:
1 1
0 0
1d2
x f x x
1 0
Ta có:
1
2 0
Trang 18.4
x f x x
1 4 0
f x 9x dx 0
y thể tích khối tròn xoay sinh bởi hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số yf x 9x4, trục
hoành Ox , các đường thẳng x , 0 x khi quay quanh Ox bằng 01 f x 9x4 0
Câu 26 (THPT Thanh Chương 1- Nghệ An - 2021) Hướng tới kỉ niệm 60 năm thành lập trường THPT
Thanh Chương 1 Khối 12K57 thiết kế bồn hoa gồm hai Elip bằng nhau có độ dài trục lớn bằng8m và độ dài trục nhỏ bằng 4m đặt chồng lên nhau sao cho trục lớn của Elip này trùng với trụcnhỏ của Elip kia và ngược lại (như hình vẽ)
Phần diện tích nằm trong đường tròn đi qua 4 giao điểm của hai Elip dùng để trồng cỏ, phần diện tích bốn cánh hoa nằm giữa hình tròn và Elip dùng để trồng hoa Biết kinh phí để trồng hoa là 300.000 đồng , kinh phí để trồng cỏ là 200.000 đồng Tổng số tiền dùng để trồng hoa và trồng cỏ cho bồn hoa gần với số nào nhất trong các số sau:
A 6.200.000 đồng B 8.200.000 đồng C 8.600.000 đồng D 9.100.000 đồng
Trang 19Lời giải Chọn C
Ta có: độ dài trục lớn bằng 8m và độ dài trục nhỏ bằng 4m, ta có hình vẽ như trên:
Tiếp theo ta sẽ thiết lập phương trình nửa bên trên trục hoành của cả hai Elip trên
Gọi là một trong hai giao điểm của hai đồ thị hàm số
Từ đó, hoành độ của điểm chính là nghiệm của phương trình hoành độ giao điểm giữa hai đồ thị hàm số
Suy ra bán kính của đường tròn đi qua 4 giao điểm của 2 Elip trên là
Phương trình nửa trên của đường tròn là:
Trang 20Từ đó ta tính được kinh phí trồng cỏ là: đồng.
Ta có diện tích giới hạn bởi hai đường , là:
.Diện tích phần hình giới hạn bởi hai đồ thị cùng với trục hoành đó là
Từ đó ta suy ra diện tích dùng để trồng hoa là:
Như vậy giá tiền trồng hoa là:
Vậy tổng giá tiền dùng để trồng hoa và trồng cỏ cho bồn hoa bằng
4 .
Lời giải Chọn A
Ta có f x 3x22ax b Vì f t f t 5 2 nên t và t là hai nghiệm của phương 5trình f x 2 0 3x22ax b 2 0
Trang 22Câu 30 (THPT Ba Đình - Thanh Hóa - 2021)Cho hàm số f x nhận giá trị dương, có đạo hàm liên tục
Theo giả thiết, ta có f x f 2 x e2x2 4x
và f x nhận giá trị dương nên
0 0
2 2 0
2 2 0
3t 6 lnt f 2 t td
2 2 0
3x 6 lnx f 2 x xd
Từ 1 và 2 ta cộng vế theo vế, ta được
2 2 0
Trang 23Biết diện tích hình S (được tô màu) bằng 250
81 Tính
2 0
5 2 3
Trang 24Câu 34. Cho hàm số bậc ba yf x có đồ thị C là đường cong trong hình bên Biết hàm số f x đạt
cực trị tại hai điểm x x thỏa mãn 1, 2 x2 x12 và 1 2 3
2
x x
f
Gọi dlà đường thẳng đi qua
hai điểm cực trị của đồ thị C Diện tích hình phẳng giới hạn bởi C và d ( phần được tô đậmtrong hình) bằng
Tịnh tiến điểm uốn về gốc tọa độ, ta được đồ thị mới như hình vẽ
Trang 25Câu 36. Cho hàm số bậc ba f x ax3bx2cx d và đường thẳng d g x: mx n có đồ thị như hình
vẽ Gọi S S S lần lượt là diện tích của các phần giới hạn như hình bên Nếu 1, ,2 3 S thì tỷ số 1 4 2
3
S S
bằng
Trang 26Do hàm số liên tục trên nên hàm số liên tục tại
Câu 38. Cho hàm số y x 4 3x2m có đồ thị C , với m m là tham số thực Giả sử C cắt trục Ox m
tại bốn điểm phân biệt như hình vẽ
Trang 27Gọi S , 1 S , 2 S là diện tích các miền gạch chéo được cho trên hình vẽ Giá trị của 3 m để
Lời giải Chọn A
Gọi x là nghiệm dương lớn nhất của phương trình 1 x4 3x2m0, ta có mx143x12 1
Xét bất phương trình x 1 1
1
x x
min 1; x xd
1 1
min 1; x xd
2 1
Trang 28Câu 40. Cho parabol P1 :yx24 cắt trục hoành tại hai điểm A , B và đường thẳng d y a:
0 a 4 Xét parabol P đi qua A , B và có đỉnh thuộc đường thẳng y a2 Gọi S là diện1
tích hình phẳng giới hạn bởi P và d 1 S là diện tích hình phẳng giới hạn bởi 2 P và trục2
hoành Biết S1S2 (tham khảo hình vẽ bên)
y = a
x
y
N M
B A
O
Tính T a3 8a248a
A T 99 B T 64 C T 32 D T 72
Lời giải Chọn B
- Gọi A , B là các giao điểm của P và trục Ox1 A2;0, B2;0 AB4
- Gọi M , N là giao điểm của P và đường thẳng d1 M 4 a a; , N 4 a a;
44
0
212
ax ax
83
Lời giải Chọn A
Hàm f x liên tục trên suy ra
Trang 29t
f t
1 0
d2
t
f t
1 0
Trang 30Suy ra 1 2 2
3
I I I
Câu 42. Cho hàm số bậc bốn yf x có đồ thị C như hình vẽ bên Biết hàm số yf x đạt cực trị
tại các điểm x x x thỏa mãn 1, ,2 3 x3 x1 2, 1 3 2
2
03
f x f x f x và C nhận đường
thẳng d x x: 2 làm trục đối xứng Gọi S S S S là diện tích của các miền hình phẳng được1, , ,2 3 4
đánh dấu như hình bên Tỉ số 1 2
Nhận thấy kết quả bài toán không đổi khi ta tịnh tiến đồ thị C sang bên trái sao cho đường
thẳng d x x: 2 trùng với trục tung khi đó C là đồ thị của hàm trùng phương yg x có bađiểm cực trị x11,x2 0,x3 1 Suy ra y g x k x 4 2x2c k 0
Ta có
Trang 31Câu 44. Cho hàm số bậc ba y f x có đồ thị là đường cong C trong hình bên Hàm số f x đạt cực
trị tại hai điểm x x thỏa 1, 2 f x 1 f x 2 0 Gọi ,A B là hai điểm cực trị của đồ thị C ;, ,
M N K là giao điểm của C với trục hoành; S là diện tích của hình phẳng được gạch trong
hình, S là diện tích tam giác NBK Biết tứ giác 2 MAKB nội tiếp đường tròn, khi đó tỉ số 1
2
S S
Kết quả bài toán không thay đổi khi ta tịnh tiến đồ thị đồ thị C sang trái sao cho điểm uốn trùng
với gốc tọa độ O (như hình dưới)
Trang 32Do f x là hàm số bậc ba, nhận gốc tọa độ là tâm đối xứng O N .
3 4 cos sin d
Trang 33Câu 46. Cho hàm số bậc bốn yf x có đồ thị C như hình vẽ bên Biết hàm số yf x đạt cực trị
tại các điểm x x x thỏa mãn 1, ,2 3 x3 x1 2, 1 3 2
2
03
f x f x f x và C nhận đường
thẳng d x x: 2 làm trục đối xứng Gọi S S S S là diện tích của các miền hình phẳng được1, , ,2 3 4
đánh dấu như hình bên Tỉ số 1 2
Nhận thấy kết quả bài toán không đổi khi ta tịnh tiến đồ thị C sang bên trái sao cho đường
thẳng d x x: 2 trùng với trục tung khi đó C là đồ thị của hàm trùng phương yg x có bađiểm cực trị x11,x2 0,x3 1 Suy ra yg x k x 4 2x2c k 0
Trang 34I f x dx
Lời giải Chọn D
M x y di động trên C , tiếp tuyến tại đó cắt hai tiệm cận lần lượt tại A B, vàSIAB 2
Tìm giá trị IM02 sao cho 1 2 1
Trang 35Nhận thấy kết quả bài toán không thay đổi khi ta tịnh tiến đồ thị C theo IO
Khi đó hai tiệmcận của C là hai trục tọa độ.
Với x 2, ta có f x x22x1 là hàm đa thức nên liên tục trên ; 2
Với x 2, ta có f x x 5 là hàm đa thức nên liên tục trên 2;
Trang 36Câu 50. Cho hàm số bậc ba yf x có đồ thị là đường cong ở hình bên dưới Gọi x x lần lượt là hai1, 2
điểm cực trị thỏa mãn x2 x12 và f x 1 3f x 2 0 Đường thẳng song song với trục Ox và
qua điểm cực tiểu cắt đồ thị hàm số tại điểm thứ hai có hoành độ x và 0 x1 x01 Tính tỉ số 1
Lời giải Chọn A
Trang 37Vậy 1
2
278
f x đạt cực trị tại ba điểm x x x x1, ,2 3 ( 1x2 x3) thỏa mãn x1x3 4 Gọi S và 1 S là diện2
tích của hai hình phẳng được gạch trong hình Tỉ số 1
1
7.15
Lời giải Chọn B
Rõ ràng kết quả bài toán không đổi khi ta tịnh tiến đồ thị sang trái sao cho x 2 0
Trang 38là các nghiệm của phương trình 4ax32bx 0
Dựa vào đồ thị ( )g x , ta có (0) 0 g Từ đó suy ra g x( )a x( 4 8 )x2 với a 0
Do tính đối xứng của hàm trùng phương nên diện tích hình chữ nhật bằng