e Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P.. có giá trị nhỏ nhất.. a Tìm m để phương trình có hai nghiệm trái dấu.. b Tìm m để phương trình có hai nghiệm dương phân biệt.. e Tìm m để phương
Trang 1Phiếu số 4 ĐẠI SỐ 9 : Tiết 66 : ÔN TẬP CUỐI NĂM
Bài 1: Cho biểu thức:
1
1
x A
x
và
B
a) Tính giá trị của A khi x 7 4 3
b) Rút gọn biểu thức B c) Biết P A B : Tìm x để P2 x 1
d) Tìm giá trị của x nguyên để P nhận giá trị nguyên
e) Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P
Bài 2 : Giải hệ phương trình :
a )
1
2
3 3
3
6
Bài 3 : Cho hệ phương trình
1
3 1
x my m
a) Giải hệ phương trình với m 2.
b) Tìm m để hệ có nghiệm duy nhất.
c) Tìm m để hệ có nghiệm duy nhất thỏa mãn x 3y1 d) Tìm m để hệ có nghiệm duy nhất sao cho x y có giá trị nhỏ nhất.
e ) Tìm các giá trị m nguyên để
2
2 5
nhận giá trị nguyên
Bài 4 : Giải các phương trình
a ) x x 15 17 ; b ) x2 x 1 x2 x 12 12
Bài 5: Cho phương trình x2 2m1x m 2 2 0
a) Tìm m để phương trình có hai nghiệm trái dấu.
b) Tìm m để phương trình có hai nghiệm dương phân biệt.
c) Tìm m để phương trình có hai nghiệm thỏa mãn: x12x22x x1 2 2
d) Tìm m để phương trình có hai nghiệm sao cho nghiệm này gấp 3 lần nghiệm kia
e) Tìm m để phương trình có hai nghiệm thỏa mãn
5
f) Trong trường hợp phương trình có hai nghiệm phân biệt, hãy tìm một hệ thức độc
lập với m liên hệ giữa hai nghiệm của phương trình.
Bài 6 : Cho hàm số (P): y x 2 và đường thẳng (d): y mx m 1
a) Tìm tọa độ giao điểm của P và d khi m 3
Trang 2b) Tìm m để (d) cắt (P) tại hai điểm phân biệt.
c) Tìm m để (d) cắt (P) tại hai điểm phân biệt thỏa mãn x1 x2 (2 x , 1 x2 là hoành
độ giao điểm của (d) và (P)
d) Tìm m để (d) cắt (P) tại hai điểm phân biệt nằm về hai phía của trục tung.
e) Gọi x , 1 x2 là hoành độ giao điểm của (d) và (P) Tìm m để
Bài 7 : Một mảnh vườn hình chữ nhật có chu vi 34 m Nếu tăng chiều dài 3m và tăng chiều rộng 2 m thì diện tích mảnh đất tăng 45m Tính chiều dài và chiều rộng của hình chữ nhật lúc 2 đầu
Bài 8 : Một tàu thủy đang chạy trên một khúc sông dài 150 km Cả đi lẫn về mất tất cả 11h15 phút Tính vận tốc riêng của tàu biết vận tốc dòng nước là 3km/h
Đáp án ( Một số cách giải ) Bài 1: a ) Đkxđ: x 0
Ta có:x 7 4 3 4 4 3 3 2 32
(tmđk) x 2 3 Thay x 2 3 vào biểu thức A, ta được:
6
Vậy
6
A
khi x 7 4 3
b ) Rút gọn B:
Đkxđ: x0,x4
2
2
B
x B
B
x B
x
Trang 3Vậy
1 2
B x
với x0,x 4
c ) Đkxđ: x0,x4
:
P A B
Để P2 x thì 1 2 2 1 2 2 1 1
1
x
x
1
2
(ktmđk)
Vậy không có giá trị nào của x để P2 x 1
d ) Ta có
1
x P
(đk: x0,x )4
Để P thì
3 1
1
x
Mà 1 nên
3 1
x x Ư(3) 1 x 1 1; 3 Lập bảng ta có:
1
Vậy để P thì x = 0.
e ) Ta có
1
x P
(đk: x0,x )4
Vì x 0, x 0,x4
3
1
x
3
x
Dấu “=” xảy ra khi x 0 x (tmđk)0 Vậy P min 2 khi x 0.
Bài 2 : a ) *ĐK: x 2; y 1
y
Trang 4Vậy hpt có nghiệm là
1 5
;
2 3
b ) *ĐK: x 0; y 0.
25
x
Vậy hpt có nghiệm là 9;25.
c ) *ĐK: x7; y 6. Đặt
Vậy hpt tương đương
21 12 5
26
7
2 6
x
y y
y
Vậy hpt có nghiệm là 16; 2
Bài 3 : a ) Với m hệ trở thành2
7
x y
8
y
8
2 1
y
8 2.8 1
y x
15 8
x y
Vậy khi m hệ phương trình có nghiệm duy nhất 2
15 8
x y
b ) Hệ có nghiệm duy nhất
1
m2 1 m2 1 0 (m1)(m1) 0
1 0
1 0
m m
1 1
m m
Vậy với m thì hệ đã cho có nghiệm duy nhất1
– 3 1 1
Trang 5Hệ có nghiệm duy nhất
m
Vậy để hệ có nghiệm duy nhất thỏa mãn – 3x y thì 1 m 3.
d ) Với m1, hệ có nghiệm duy nhất
1
m x
m và
1 1
m y
m
nên ta có
2
1
x y
m
đặt
2
2 2
m khi ' 4 1 p 0 p , vậy giá trị nhỏ nhất của 1 p là 1 , khi đó m 0
(thỏa mãn m1).
Vậy m thì hệ có nghiệm duy nhất sao cho 0 x y có giá trị nhỏ nhất.
e ) Với m1, hệ có nghiệm duy nhất
1
m x
m và
1 1
m y
m
Ta có
2
1
m
3 1
m
2 5
1
m
7 1
m
2
2 5
A
:
3 7
m m
4 1
7
m
A
4 7
m m7
là các ước số nguyên của 4 m7 1; 2; 4
Ta có bảng sau:
Vậy m 11; 9; 8; 6; 5; 3 .
Bài 4 : a ) x x 15 17 DK x: 15
(1) Đặt x15t t 0 t2 x 15 x t 2 15
Phương trình trở thành : t2 15 t 17
1 tm
2 loai
t t t t
Trang 6Vơi t 1 x15 1 x16 tm
Vậy tập nghiêm của phương trình là: S {16}
b ) x2 x 1 x2 x 12 12
Đặt x2x t Phương trình (1) trở thành :
2 2
13 12 12
3 0 0 3
t t
Với
1
x
x
Với t 3 x2x 3 x2 Có x 3 0 11 0 Vô nghiệm Vậy tập nghiệm của phương trình là : S {0; 1}
Bài 5: Ta có : x2 2m1x m 2 2 0 có a 1 0.
a ) Phương trình có hai nghiệm trái dấu ac0 m2 2 0 2m 2
b ) Phương trình có hai nghiệm dương phân biệt
' 0 0 0
P S
2
2 0
m m m
3 2 2 2 1
m m m m
c ) * Phương trình có hai nghiệm
3
2
* x12x22 x x1 2 2 x1x22 x x1 2 2
2
3
3
m
d ) * Phương trình có hai nghiệm
3 2
m
Trang 7
* Để nghiệm này gấp 3 lần nghiệm kia thì x1 3x2 hoặc x2 3x1
Giả sử x13x2 (trường hợp ngược lại chỉ đảo vai trò của x x1, 2)
Giải hệ các phương trình:
1 2
2
1 2
1 2
2 1 1
2 2
3 3
Giải (1) và (3) ta được:
1
2
2 1 2
m x
m x
Thay vào (2) ta được:
3 2 5
3 2 5
m
TM m
e ) * Phương trình có hai nghiệm
3 2
m
*
2 2
2
2 2
f ) Theo Viet ta có:
1 2
2
1 2
2 1 1
2 2
Từ (1) ta có
1 2 1 2
Thay vào (2) ta được:
2 2
2
1 2
1 2
2
x x x x x x x x
Vậy hệ thức độc lập giữa các nghiệm là: 4x x1 2 x1x2 22 8
Bài 6 : Xét phương trình hoành độ giao điểm của (d) và (P):
x mx m x mx m
a ) Khi m 3, ta có phương trình: x2 3x 2 0 có: a b c 1 3 2 0
1 1 ; x2 2 y1 ( 1) 1 ; y2 ( 2) 4
x
Vây khi m 3 thì tọa độ giao điểm của (d) và (P) là A 1;1
và B 2; 4
b ) Xét phương trình: x2 mx m 1 0 (1)
Trang 8Có: ( m)2 4.1(m1)m24m 4 (m2)2
Để (d) cắt (P) tại hai điểm phân biệt thì pt (1) phải có hai nghiệm phân biệt
2
0 (m 2) 0 m 2 0 m 2
c ) Theo định lý Vi - ét ta có:
1 2
1 2 1
x x x x x x x x m m m m
Vậy m 0 hoặc m 4
d ) Để (d) cắt (P) tại hai điểm phân biệt nằm về hai phía của trục tung thì phương trình (1)
phải có hai
nghiệm trái dấu ac 0 m1 0 m 1
e ) Ta có:
1 2 1 1 2 1
Do đó:
Vậy m2015;m2
Bài 7 : Nửa chu vi mảnh vườn hình chữ nhật là 34 2 17 m
Gọi chiều dài và chiều rộng của mảnh vườn lần lượt là (m), (m)x y ĐK: 0x y, 17
Vì mảnh vườn hình chữ nhật có chu vi 34 m nên ta có phương trình x y 17 (1).
Nếu tăng chiều dài thêm 3 m, tăng chiều rộng thêm 2 m thì diện tích mảnh vườn tăng thêm 45 m Do đó ta có phương trình: 2 x3 y2xy45 2x3y39
(2)
Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình:
17
x y
12 5
x y
(t/m)
Vậy chiều dài và chiều rộng của mảnh vườn lần lượt là 12 m và 5 m
Bài 8 : Gọi vận tốc riêng của tàu là x ( x 3, km/h)
Vận tốc khi xuôi dòng là : x 3 (km/ h) Vận tốc khi ngược dòng là : x 3 (km/ h) Thời gian đi khi xuôi dòng là :
150 (h) 3
x
Thời gian đi khi ngược dòng là :
150 (h) 3
x
45 (h)
Trang 9150 150 45 10 10 3
40(x 3) 40(x 3) 3(x 3)(x 3)
x x x x
80 x 3(x 2 9) 3x2 80x 27 0 3x2 x 81x 27 0
(3x 1) 27(3x 1) 0 (x 27)(3x 1) 0
27 (tmdk)
27 0
1
3
x
x x
x
Vậy, vận tốc riêng của tàu là 27 km/h