Tiểu luận TLHTT - Những đặc điểm tâm lý của phụ nữ Việt Nam hiện nay và ý nghĩa của việc nắm vững những đặc điểm tâm lý đó trong tuyên truyền

Ngày nay, phụ nữ Việt Nam tiếp tụcvượt qua mọi thành kiến và thử thách, vươn lên đóng góp tích cực vào đờisống kinh tế - xã hội, duy trì ảnh hưởng rộng rãi và phát huy vai trò của mìnhtr

PHẦN MỞ ĐẦU

Trong cuộc sống ngày nay thì phụ nữ là người lao động, người côngdân, người mẹ, người thầy đầu tiên của con người Khả năng và điều kiện laođộng, trình độ văn hóa, vị trí xã hội, đời sống vật chất và tinh thần của phụ nữ

có ảnh hưởng sâu xa đến sự phát triển của thế hệ tương lai Mục tiêu nâng caonhận thức và hiểu biết về mọi mặt cho phụ nữ được xem như chiếc chìa khóadẫn đến thành công trong triển khai các phong trào phụ nữ, góp phần xâydựng người phụ nữ Việt Nam có đầy đủ các tiêu chí nhằm đáp ứng yêu cầu,tình hình mới của đất nước Trong thời đại hiện nay so với các nước như NhậtBản, Hàn Quốc phụ nữ Việt Nam được xã hội nhìn nhận một cách nhẹ nhàng

và tích cực hơn Điều này được quy định bởi nhiều yếu tố khác nhau, trong đóvăn hóa là một yếu tố nền tảng Được xã hội thừa nhận dù không được côngbằng như nam giới song phụ nữ Việt Nam đã từng bước định hình vị trí và vaitrò đặc biệt quan trọng, góp phần to lớn vào quá trình xây dựng và bảo vệ tổquốc trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc Ngày nay, phụ nữ Việt Nam tiếp tụcvượt qua mọi thành kiến và thử thách, vươn lên đóng góp tích cực vào đờisống kinh tế - xã hội, duy trì ảnh hưởng rộng rãi và phát huy vai trò của mìnhtrên nhiều lĩnh vực như: tham gia quản lý nhà nước; hoạt động nghiên cứukhoa học; đẩu tư phát triển sản xuất, quản trị doanh nghiệp; tham gia công tácxóa đói giảm nghèo; phòng chống tệ nạn xã hội; thúc đẩy hoạt động đốingoại… Ngày càng có nhiều người trở thành chính trị gia, nhà khoa học nổitiếng, nhà quản lý năng động, nhà hoạt động xã hội uy tín… Phụ nữ Việt Nam

thật xứng đáng với danh hiệu “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” Phụ nữ là “một

nửa của thế giới”, được nhân loại trân trọng vinh danh là “phái đẹp” - đẹptrong mọi hành động, đẹp cả tâm hồn và đức hy sinh, đã được thực tế khẳng

định Đúng như đại văn hào người Pháp Victor Hugo đã từng ca ngợi: “Bên

cạnh ánh sáng lung linh của các vì sao còn có ánh sáng êm dịu và huyền bí

của tâm hồn người phụ nữ”

Để phát huy mạnh mẽ vai trò của phụ nữ, nhất là đối với công tác vậnđộng phụ nữ và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trong bối cảnh phát triểnkinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế ngày càngsâu rộng hiện nay , Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27 tháng 4năm 2007 về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước Chính vì đặc điểm và vai trò vô cùng to lớn của người phụ nữ ViệtNam hiện nay qua đó các cán bộ, chính quyền có thể nắm vững được tâm lýngười phụ nữ để làm công tác tuyên truyền hiệu quả hơn Nhận thấy tầm quan

trọng đó nên em lựa chọn đề tài: “Những đặc điểm tâm lý của phụ nữ Việt Nam hiện nay và ý nghĩa của việc nắm vững những đặc điểm tâm lý đó trong tuyên truyền”.

1 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

1.1 Mục đích:

- Khái quát hóa về tâm lý học và làm rõ đặc điểm tâm lý của phụ nữ

Việt Nam hiện nay và ý nghĩa của việc nắm vững những đặc điểm tâm lý đótrong tuyên truyền

1.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Phân tích đặc điểm tâm lý của phụ nữ Việt Nam hiện nay.

- Phân tích ý nghĩa của việc nắm vững những đặc điểm tâm lý của phụ

nữ Việt Nam trong tuyên truyền

2 Phương pháp nghiên cứu:

- Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở tư tưởng Hồ Chí Minh, Nghị

quyết chính sách của Đảng, Nhà nước

- Ngoài ra còn sử dụng một số phương pháp cụ thể như phân tích- tổng

hợp, lịch sử- lôgic; tra cứu tài liệu văn bản có liên quan đến vấn đề nghiêncứu, để đặt được mục đích đề ra

3 Kết cấu của tiểu luận:

- Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo ra thì

tiểu luận được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về sự hình thành tâm lý phụ nữ Việt Namtrong hoạt động tuyên truyền

Chương 2: Đặc điểm tâm lý phụ nữ Việt Nam hiện nay

Chương 3: Ý nghĩa của việc nắm vững tâm lý phụ nữ Việt Nam trongtuyên truyền

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÌNH THÀNH TÂM LÝ PHỤ

NỮ VIỆT NAM TRONG HOẠT ĐỘNG TUYÊN TRUYỀN

1.1 Khái niệm tâm lý phụ nữ:

1.1.1 Khái niệm tâm lý phụ nữ:

- Tâm lý học là khoa học nghiên cứu về đời sống tinh thần của con

người Nhiệm vụ của tâm lý học là nghiên cứu sự nảy sinh, phát triển, diễnbiến của các hiện tượng, quá trình, trạng thái, thuộc tính, quy luật tâm lý củacon người

- Tâm lý Tâm lý là tất cả các hiện tượng tinh thần xảy ra trong đầu óc

con người, nó gắn liền và điều hành mọi hành vi, hoạt động của con người

- Đặc điểm tâm lý là tất cả những hiện tượng tinh thần nảy sinh trong

đầu óc chúng ta, nó tham gia điều khiển, điều chỉnh những hành vi, hànhđộng, hoạt động của con người Những đặc điểm của hiện tượng tâm lý:Tâm

lý con người vô cùng phong phú, đa dạng, bí ẩn và tiềm tàng;các hiện tượngtâm lý rất đa dạng, nhưng chúng có quan hệ với nhau rất chặt chẽ;tâm lý làhiện tượng tinh thần, tồn tại trong đầu óc chúng ta Chúng ta không thể nhìnthấy, cân, đong, đo, đếm nó một cách trực tiếp

- Phụ nữ, Nữ giới hay đàn bà là từ chỉ giống cái của loài người Phụ

nữ thường được dùng để chỉ một người trưởng thành

- Tâm lý phụ nữ là những hiện tượng tinh thần xảy ra trong đầu óc phụ

nữ, nó vô cùng phong phú, đa dạng và chúng có mối quan hệ chặt chẽ vớinhau

1.1.2 Khái niệm tâm lý học tuyên truyền:

- Tuyên truyền là hoạt động có mục đích , có kế hoạch của người

tuyên truyền nhằm tác động đến đối tượng

- Trong hoạt động tuyên truyền tồn tại mối quan hệ chủ thể và đối

tượng tuyên truyền, hay đó còn là mối quan hệ giữa chủ thể tác động và chủthể tiếp nhận

Qua đó, có thể hiểu rằng, tâm lý học tuyên truyền là một khoa họcnguyên cứu sự xuất hiện và vận hành của các hiện tượng , các trạng thái, cácquy luật tâm lý và ảnh hưởng của chúng đến hiệu quả tuyên truyền

1.2 Cơ sở hình thành tâm lý phụ nữ Việt Nam:

1.2.1 Gia đình hình thành nên tâm lý phụ nữ:

- Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi nuôi dưỡng mỗi con người

Nó có vai trò to lớn trong việc xây dựng và phát triển xã hội Gia đình là nơigiúp con người hình thành nhân cách Vai trò của gia đình là vô cùng thiêngliêng và cao cả, không ai có thể phủ nhận được điều này

- Trong những thời điểm quan trọng nhất của cuộc sống phụ nữ đềutìm đến điểm tựa tin thần, những điểm tựa này sẽ vực người phụ nữ dậy khỏinhững khó khăn, vấp váp của cuộc đời này Một trong những điểm tựa vừngchắc chất, xoa dịu hết những nỗi đau của người phụ nữ đó chính là gia đình

Tình cảm gia đình có vai trò vô cùng to lớn tác động đến tâm lý ngườiphụ nữ

Gia đình là tế bào của xã hội, nó có vai trò to lớn trong việc xây dựngmột xã hội văn mình, giàu đẹp Một gia đình hạnh phúc sẽ đem đến cho ngườiphụ nữ những niềm vui, tiếng cười, tinh thần thoải mái Một gia đình tan vỡchỉ đem lại những cá nhân phụ nữ đầy sự oán than, lầm lỗi Nó không hoàntoàn là đúng nhưng đa phần là như thế Việc xây dựng một gia đình hạnhphúc cũng chính là xây dựng nên tâm lý tốt đẹp của phụ nữ

1.2.2 Vị trí, vai trò của người phụ nữ:

- Phụ nữ Việt Nam là nguồn nhân tố quan trọng đối với sự phát triển

toàn diện của xã hội Việt Nam Lịch sử đã và luôn minh chứng sự hiện diệncủa phu nữ trong các vai trò quan trọng của xã hội Quá trình xây dựng, laođộng sản xuất, đấu tranh chống thiên tai, địch họa, tề gia Được khẳng địnhqua năng lực và phẩm hạnh trong các hoạt động xã hội, bao gồm cả trong lĩnhvực phi truyền thống nhất, góp một phần to lớn công sức và trí tuệ chonền hoà bình và văn minh nhân loại

- Vai trò vốn có của người phụ nữ nói chung và phụ nữ Việt Nam nói riêng.

Ở khu vực Á Đông, hiếm có dân tộc nào phụ nữ lại đóng vai trò quantrọng trong xã hội như ở Việt Nam Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, phụ

nữ Việt Nam đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp đấu tranh giải phóngdân tộc và xây dựng đất nước Ngay từ những buổi đầu lập nước, khi gặp nạnngoại bang xâm lược, bà Trưng bà Triệu đã dấy binh khởi nghĩa đánh đuổiquân thù Thế kỷ 20, qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, lịch

sử lại ghi nhận hàng vạn tấm gương phụ nữ, các chị, các mẹ không ngại giankhổ, không tiếc máu xương, sẵn sàng chiến đấu, lao động, hy sinh, cống hiếnkhông chỉ cuộc đời mình mà cả con em cho độc lập tự do của Tổ quốc Đảng,Bác Hồ phong tặng phụ nữ Việt Nam tám chữ vàng “Anh hùng, bất khuất,trung hậu, đảm đang” trong thời kỳ kháng chiến và “Trung hậu, đảm đang, tàinăng, anh hùng” trong thời kỳ đổi mới đất nước không chỉ là sự khích lệ,động viên mà còn là sự thừa nhận và đánh giá vai trò to lớn của phụ nữ ViệtNam Với truyền thống đó, phụ nữ Việt Nam “giỏi việc nước, đảm việc nhà”tiếp tục vượt qua mọi thành kiến và thử thách, vươn lên đóng góp tích cực vàocác hoạt động xã hội, duy trì ảnh hưởng rộng rãi vai trò của mình trên nhiềulĩnh vực như: tham gia quản lý nhà nước; tham gia xóa đói giảm nghèo; xâydựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc; tham gia phòng chống tệ

nạn xã hội; thúc đẩy hoạt động đối ngoại nhân dân… Có thể nói, vai trò củaphụ nữ Việt Nam được thể hiện ngày càng sâu sắc và có những đóng gópquan trọng trong thành tựu của cách mạng Việt Nam

- Vai trò của người phụ nữ trong xu thế hội nhập và phát triển

Trước hết chúng ta phải thừa nhận vị trí hết sức quan trọng của ngườiphụ nữ trong gia đình Họ có ảnh hưởng to lớn tới hạnh phúc và sự ổn địnhcủa gia đình Là người vợ hiền, họ luôn hiểu chồng, sẵn sàng chia sẻ nhữngngọt bùi cũng như những đắng cay cùng chồng, khiến người chồng luôn cảmthấy yên tâm trong cuộc sống, từ đó họ có thể đóng góp nhiều hơn cho xã hội.Không chỉ chăm sóc giúp đỡ chồng trong gia đình, người vợ còn đưa ranhững lời khuyên thiết thực giúp chồng trong công việc, đóng góp vào thànhcông trong sự nghiệp của chồng Là những người mẹ hết lòng vì con cái, họthực sự là những tấm gương cho con cái noi theo

Hiện nay, phụ nữ Việt Nam góp một phần rất lớn vào quá trình pháttriển của đất nước, thể hiện ở số nữ chiếm tỉ lệ cao trong lực lượng lao động.Với hơn 50% dân số và gần 50% lực lượng lao động xã hội, ngày càng cónhiều phụ nữ tham gia vào hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội và giữnhững chức vụ quan trọng trong bộ máy nhà nước

Trong xu thế hội nhập và phát triển của đất nước, phụ nữ Việt Nam tiếptục phát huy và khẳng định vai trò, vị trí của mình đối với sự phát triển của xãhội Vai trò của người phụ nữ trong gia đình

- Vai trò của người phụ nữ ngoài xã hội:

Trong thời đại mới, người phụ nữ ngoài việc thực hiện trọn thiên chứccủa mình, phải không ngừng học hỏi, rèn luyện để trở thành người có vănhoá, hoàn thiện về tri thức, có kỹ năng sống và khả năng biết tính toán, dựliệu, thông minh, linh hoạt, có sức khoẻ tốt để tiếp cận, nắm bắt kịp thời kiếnthức khoa học để phục vụ cho mọi công tác Trong cách mạng ta không bao

giờ quên nữ chiến sỹ cộng sản Nguyễn Thị Minh Khai, nữ AHLLVT Võ ThịSáu, người khởi xướng và lãnh đạo phong trào Đồng khởi Nguyễn Thị Định.Người phụ nữ hiện đại có tác phong, thái độ ứng xử, giao tiếp cũng nhưphương pháp giải quyết mọi vấn đề đầy cá tính Họ giàu nghị lực, bản lĩnh,sẵn sàng đương đầu với những khó khăn thử thách trong cuộc sống Họ năngđộng, tự chủ, độc lập, không lệ thuộc hay ỷ lại vào người khác Họ biết tranhthủ sự ủng hộ động viên nhiệt tình của gia đình và đồng nghiệp để biến nhữngước mơ, những đam mê của mình thành hiện thực

CHƯƠNG II:

ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ PHỤ NỮ VIỆT NAM HIỆN NAY

Do đặc điểm về giới tính, tính chất lao động và vai trò của phụ nữ tronggia đình, xã hội mà trong tâm lý của người phụ nữ, bên cạnh những đặc điểmtâm lý chung của người Việt Nam, vẫn có những đặc điểm riêng cần lwuu ýtrong công tác tuyên truyền Những đặc điểm ấy được biêu hiện trong hoạtđộng nhận thức, tình cảm và trong nhân cách của người phụ nữ Việt Nam:

2 Đặc điểm tâm lý phụ nữ Việt Nam hiện nay:

2.1 Một số đặc điểm về nhận thức của phụ nữ:

- Theo các nhà nghiên cứu, nhận thức của phụ nữ Việt Nam có chung

nhận xét: trình độ nhận thức của phụ nữ nói chung vẫn còn thấp hơn namgiới

Trình độ nhận thức của phụ nữ Việt Nam mang nặng dấu ân của xã hội,lịch sử Trình độ nhận thức của phụ nữ chịu sự chi phối của nhiều yếu tố như:

+ Trình độ phát triển văn hóa- xã hội

+ Quan niệm của xã hội về vị trí, vai trò của phụ nữ trong gia đình, xãhội

+ Nhận thức của phụ nữ về nghĩa vụ, vị trí của mình đối với gia đình và

xã hội

Nhận thức có vai trò rất quan trọng trong hoạt động và trong cuộc sốngcủa phụ nữ, đó là cơ sở quan trọng cho thái độ và hành vi Nhận thức thấp,

hoặc nhận thức sai sẽ là nguyên nhân đầu tiên dẫn đến sai lầm trong hànhđộng.

Trước đây dưới chế độ phong kiến, do quan niệm lạc hậu, phụ nữkhông được học hành đầy đủ lại bị trói buộc bởi lễ giao phong kiến, bởi quanniệm khắc nghiệt của xã hội Phụ nữ không được học hành, không có cơ hộitham gia hoạt động xã hội, cũng như không có quyền quyết định những vấn

đề có liên quan đến sinh mệnh của mình Vì thế, nhận thức của phụ nữ vốn đãhạn hẹp thì nay càng trở nên hạn hẹp hơn

Kể từ sau Cách mạng Tháng Tám , với những chính sách và quan điểmtiến bộ của Đảng và Nhà nước về giải phóng phụ nữ, thân phận người phụ nữ

đã thực sự được giải phóng Vị trí, vai trò của người phụ nữ đã được nâng lênđáng kể Số phụ nữ tham gia các hoạt động xã hội, các lĩnh vực quản lý xã hộingày càng tăng Cơ hội để phụ nữ nâng cao hiểu biết và khẳng định vai tròcủa mình đối với xã hội ngày càng rộng mở Ví dụ như: Hội Liên hiệp Phụ nữViệt Nam là một tổ chức chính trị, xã hội của phụ nữ Việt Nam, mục đíchhoạt động vì sự bình đẳng, phát triển của phụ nữ

- Những kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy nhìn chung trình độ

nhận thức của phụ nữ Việt Nam tăng lên nhanh chóng trong chế độ mới, songvẫn còn thấp hơn so với nam giới, kể cả khu vực thành thị và nông thôn ,những số liệu cho thấy phụ nữ chưa bao giờ đến trường là 16,6% , nhiều hơn

2 lần nam giới (7,5%) Do gánh nặng gia đình phụ nữ thường ít có điều kiệntiếp tục học lên Vì vậy, tỷ lệ phụ nữ có trình độ đại học cao đẳng trở lên là1,1% , chỉ bằng một nửa nam giới (2,1%)

+ Nguyên nhân: Nguyên nhân đầu tiên dẫn đến nhận thức của phụ nữthấp hơn nam giới là do thiếu thời gian Những nghiên cứu gần đây cho thấy,mặc dù vai trò của người phụ nữ đã ngày càng quan trọng hơn trong gia đình

và xã hội nhưng những công việc nội trợ, chăm sóc chồng, con chủ yếu do

phụ nữ đảm nhiệm Vì thế, thời gian để phụ nữ học tập phấn đấu vươn lên hạnchế hơn so với nam giới.

+ Thêm lý do nữa khiến nhận thức của phụ nữ còn hạn chế hơn namgiới là do ảnh hưởng tư tưởng phong kiến vẫn còn khá nặng nề trong các giađình và ngoài xã hội như: vợ phải kém chồng mới có hạnh phúc bền lâu vìthế nhiều phụ nữ thường nhường nhịn, tạo điều kiện cho chồng, con phấn đấu,còn họ lại quay về với công việc nội trợ phục vụ chồng con Đây là sự hi sinh

tự nguyện, hoặc do ảnh hưởng của gia đình , dòng họ hay xã hội đã ảnhhưởng đến quyết định của phụ nữ

- Phạm vi nhận thức của phụ nữ hẹp hơn nam giới.

Do điều kiện tiếp xúc giao lưu hạn hẹp hơn nam giới, vì đa số phụ nữ,đặc biệt là phụ nữ nông thôn còn tự ti, thiếu tự tin trong giao tiếp Đạo đứcphong kiến hàng ngàn năm đã đề cao người đàn ông, coi thường phụ nữ Họcho rằng, phụ nữ chỉ là người tề gia nội trợ, mà không được tham gia các hoạtđộng xã hội Tư tưởng đó còn ảnh hưởng đến quan niệm của không ít ôngchồng, và ngay trong nhận thức của phụ nữ, đó là những nguyên nhân khiếncho phạm vi nhận thức của phụ nữ hẹp hơn nam giới

2.2 Một số đặc điểm về tình cảm của phụ nữ:

- Người Việt Nam rất coi trọng tình nghĩa ; dù trong lúc khó khăn,

nguy hiểm hay lúc hiển vinh họ đều không quên tình, quên nghĩa ,Người ViệtNam rất trọng tình cảm như: tình cha con, mẹ con, tình vợ chồng, tình anhem, tình hàng xóm, tình đồng hương Trong tục ngữ , ca dao Việt Namchúng ta tìm thấy rất nhiều chữ tình Vì thế, các nhà khoa học cho rằng ngườiViệt Nam duy tình Đặc biệt là người phụ nữ, với chức phận làm mẹ thì tìnhcảm lại càng trở nên đậm đà hơn, sâu sắc hơn Những tình cảm đó được thểhiện như sau: