MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Từ trước cho đến nay, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của Thanh niên, xác định Thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh là đội d[.]
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Từ trước cho đến nay, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của Thanhniên, xác định Thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn ThanhNiên Cộng Sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, công tác Thanhniên là vấn đề sống còn của dân tộc Đồng thời, Đảng cũng đã đề ra nhiều chủtrương giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, tổ chức, xây dựng Thanh niên thế hệ HồChí Minh thành lực lượng hùng hậu, trung thành, kế tục sự nghiệp cách mạngcủa Đảng và dân tộc
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đại bộ phậnthanh niên luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng; trung thành, kiên địnhmục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; nêu cao tinh thần yêu nước, sẵnsàng hy sinh vì độc lập dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân Bên cạnh đó,thanh niên luôn có khát vọng, ý chí vươn lên, có tinh thần đoàn kết, chia sẻ,tương thân, tương ái, vì cộng đồng và lợi ích quốc gia nên đã luôn có mặt ởnhững nơi khó khăn, gian khổ, xung kích hoàn thành mọi nhiệm vụ mà Đảng
và nhân dân giao
Có thể thấy, thanh niên là người còn trẻ, đang độ tuổi trưởng thành; lànhững người có ước mơ, khát vọng tràn đầy, mãnh liệt; có thể phát triển, trítuệ, tư duy cũng phát triển nên có khả năng thực hiện được hoài bão củamình Họ là những người chủ tương lai của đất nước như Bác Hồ kính yêu đãnói: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ Tuổi trẻ làmùa xuân của xã hội” Thanh niên là chủ thể của thế giới, là nguồn động lựcgiúp cho xã hội phát triển, là những người không ngừng được nâng cao vềchất lượng; thể lực, trí tuệ ngày càng phát triển, được học hành cao hơn, tiếpthu nhiều với công nghệ hiện đại
Trang 2Đặc biệt là trong thời bình ngày nay, vai trò của thanh niên càng ngàycàng được coi trọng và đề cao Lí tưởng của thanh niên thời nay: Phấn đấucho chủ nghĩa xã hội toàn thắng, phải xây dựng Việt Nam trở thành một nước
“Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Thanh niênngày nay phải lĩnh sứ mệnh vô cùng cao cả và thiêng liêng, sứ mệnh xây dựngViệt Nam trở thành một quốc gia hùng mạnh và hội nhập kinh tế thế giới
Tuy nhiên không phải tất cả thanh niên đều có thể nhận thức được mụctiêu của mình hiện tại Trong quá trình phát triển, thay đổi tâm lý nhiều, một
số thanh niên không có lí tưởng sống, hoặc lí tưởng sống mờ nhạt Do được
bố mẹ nuông chiều, thiếu sự giáo dục, hoặc do tác động của cơ chế thị trường,nhiều thanh niên lo ăn chơi, hưởng thụ, sống buông thả, sa vào các tệ nạn xãhội Vì chưa được tuyên truyền cũng như xác định tâm lý đúng đắn mà trong
xã hội xảy ra nhiều vụ việc đáng buồn khi đối tượng là thanh niên, hoặcnhững người đang trong độ tuổi vị thành niên Là trụ cột của đất nước saunày, thanh niên phải được quan sát, hướng dẫn và chú trọng bởi nhiều hìnhthức để có thể định hình nhân cách, tâm lý phù hợp với các chuẩn mực xã hội
Có thể thấy để đất nước ngày một phát triển, cũng như để công táctuyên truyền có thể phát huy hơn nữa những thế mạnh của mình việc nghiêncứu những đặc điểm tâm lý cơ bản của thanh niên Việt Nam hiện nay là rấtcần thiết Nghiên cứu sẽ giúp cho người tuyên truyền hiểu rõ và nắm bắtđược đối tượng mà mình sẽ tuyên truyền Từ đó đưa ra những phương pháptuyên truyền giáo dục phù hợp vừa có thể thay đổi nhận thức và hành độngcủa lớp trẻ ngày nay
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Như đã nêu trên, tiểu luận nghiên cứu để đưa ra những đặc trưng tâm lýcủa thanh niên Việt Nam ngày nay Từ đó đưa ra những kinh nghiệm để việctuyên truyền cho đối tượng là thanh niên diễn ra dễ dàng hơn Đặc biệt là
Trang 3trong xã hội hiện đại ngày nay, khi xu thế hội nhập của giới trẻ đang có nhiềuchuyển biến vừa tích cực, vừa tiêu cực Thì việc định hình và làm công táctuyên truyền cho thanh niên để có một lối sống đẹp là cực kỳ cần thiết.
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Tiểu luận sẽ khái quát một số thông tin về tâm lý học tuyên truyền và đivào từng đặc điểm tâm lý của thanh niên Việt Nam hiện nay Bằng việc phântích và chỉ rõ các đặc điểm tâm lý từ đó nêu lên ý nghĩa của việc nắm bắt đặcđiểm tâm lý của đối tượng tuyên truyền trong công tác tuyên truyền cho thanhniên
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận
Đối tượng mà tiểu luận nghiên cứu là đặc điểm tâm lý của thanh niênViệt Nam Phạm vi nghiên cứu là trong thời gian những năm gần đây dựa trêncác công trình khảo sát của nhiều nhà nghiên cứu đi trước
4 Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu được vấn đề đặc điểm tâm lý của thanh niên, sinh viên
đã sử dụng các phương pháp phân tích tài liệu bằng văn bản, phương phápphân tích và tổng kết kinh nghiệm, phương pháp lịch sử và các phương phápnghiên cứu xã hội học khác như điều tra phỏng vấn, phương pháp quan sát,phương pháp điều tra
5 Kết cấu của tiểu luận
Tiểu luận có kết cấu 3 chương 9 tiết
Trang 4NỘI DUNG CHƯƠNG 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CÔNG CỤ VỀ TÂM LÝ HỌC
TUYÊN TRUYỀN 1.1 Khái quát về tâm lý học.
Theo Wikipedia định nghĩa: “ Tâm lý học là ngành khoa học nghiêncứu về tâm trí và hành vi, tìm hiểu về các hiện tượng ý thức và vô thức, cũngnhư cảm xúc và tư duy Đây là một bộ môn học thuật với quy mô nghiên cứurất rộng.”
Các nhà tâm lý học tìm hiểu về những tính chất rõ nét của não bộ vànhững hiện tượng đa dạng liên kết với những tính chất trên Ở phương diện ysinh này, tâm lý học gắn bó chặt chẽ và là một phần của khoa học thần kinh
Từ phương diện khoa học xã hội, tâm lý học tìm hiểu về các cá nhân và cộngđồng bằng cách thiết lập những nguyên tắc chung và nghiên cứu nhữngtrường hợp đặc trưng
* Tâm lý học tuyên truyền
1.2 Khái niệm tâm lý học tuyên truyền
Trước khi định nghĩa được tâm lý học tuyên truyền ta cần phải địnhnghĩa thế nào là tuyên truyền Theo tiếng Latinh, tuyên truyền ( Propaganda)
có nghĩa là truyền bá, truyền đạt một quan điểm nào đó
Trang 5Theo Đài từ điển Tiếng Việt thì tuyên truyền là “ giải thích rộng rãi đểthuyết phục, vận động mọi người làm theo.”
Bàn về tuyên truyền và cách tuyên truyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đãtừng viết: “ Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dântheo, dân làm.”
Từ đó có thể thấy tuyên truyền không chỉ là tác động vào nhận thức vàthái độ mà còn tác động đến hành vi của con người Dưới góc nhìn của tâm lý
học ta có thể khái quát tâm lý học tuyên truyền là một khoa học nghiên cứu sự xuất hiện và vận hành của các hiện tượng các trạng thái, các quy luật tâm lý
và ảnh hưởng của chúng đến hiệu quả tuyên truyền.
1.3 Khái niệm về thanh niên
Căn cứ vào Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm
1992 đã được sửa đổi, bổ sung theo Nghị quyết số 51/2001/QH10 ngày25/12/2001 của Quốc hội khóa X, kỳ họp thứ 1 Luật này quy định về thanhniên Thanh niên quy định trong Luật này là công dân Việt Nam từ đủ mườisáu tuổi đến ba mươi tuổi Thanh niên không phân biệt dân tộc, nam nữ, thànhphần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp đều được tôntrọng và bình đẳng về quyền và nghĩa vụ
1.4 Cơ sở hình thành tâm lý thanh niên Việt Nam
Có rất nhiều yếu tố hay cơ sở hình thành đến tâm lý của thanh niên ViệtNam hiện nay, trước hết yếu tố được kể đến chính là môi trường trong giađình
Bất cứ ai cũng được sinh ra và lớn lên trong một gia đình Gia đình baogồm những người sống chung dưới một mái nhà, ăn chung một bếp, có lợi íchkinh tế chung và có trách nhiệm với nhau trong cuộc sống Gia đình vừa lànơi đáp ứng nhu cầu riêng tư vừa thực hiện chức năng phát triển nòi giống và
là trường học đầu tiên hình thành, phát triển nhân cách con người Tuy vậy,
Trang 6quá trình trưởng thành và hình thành nhân cách của mỗi người là khác nhau,ngay cả với anh em trong một nhà.
Giáo dục và nuôi dưỡng là hai yếu tố then chốt quyết định tạo nên tàinăng và tính cách của mỗi con người Đối với thanh niên cũng vậy, sự giáodục cũng như truyền thống của gia đình trực tiếp ảnh hưởng, hình thành lêntính cách của con người đó sau này Nhân cách con người bắt đầu hình thành
từ lúc còn nằm trong bụng mẹ cho đến khi trưởng thành vẫn chưa dừng lại.Lứa tuổi ấu thơ là giai đoạn quan trọng trong quá trình hình thành nhân cáchcủa mỗi con người Nhân cách mặc dù chưa được thể hiện rõ ràng nhưngthông qua hành vi bắt chước hành động của người lớn sau này qua quá trìnhtrưởng thành thanh niên bắt đầu thu nhận tất cả các tương tác nhân – sinh –quan để hình thành nhân cách của mình
Đó là lý do vì sao người ta vẫn thường nói trong mỗi gia đình vai tròcủa bố mẹ có vị trí quan trọng Theo truyền thống Việt Nam, đàn ông thường
là chủ của gia đình Người cha là trụ cột, là biểu hiện của nhân cách văn hóacao đẹp nhất để con cái học tập và noi theo Còn người mẹ là chỗ dựa, là hạtnhân tâm lý chủ đạo, nguồn lửa sưởi ấm yêu thương trong gia đình, nguồntình cảm vô tận cho các con Cho nên gia đình là cái nôi văn hóa đầu tiên hìnhthành nhân cách và cũng là căn cơ để xác định tâm lý của một thanh niên
Điều đó thể hiện rõ hơn khi sống trong các gia đình có bố mẹ hoặcngười lớn khác có hành vi thiếu văn hóa, đạo đức thậm chí có cả những hành
vi phạm tội, như bố mẹ bất hòa hay đánh chửi nhau, nghiện rượu, nghiện matúy, trộm cắp, tham ô…thì những gương xấu này làm cho con cái dần dần coithường pháp luật, nhiễm các thói hư tật xấu và dễ bị lôi kéo rồi dần dần viphạm pháp luật Chỉ có những thanh niên tâm lý có ý chí kiên cường, có lòng
tự trọng cao, sớm đánh giá được đúng sai mới tránh được những ảnh hưởngxấu đó Cũng có nhiều trường hợp bố mẹ là người tốt, có đủ kiến thức nhưngkhông chú ý đúng mức đến việc giáo dục con cái hoặc không có điều kiện gần
Trang 7trong giai đoạn con cái đang trong độ tuổi vị thành niên cũng là một cơ sở dẫnđến tâm lý bất ổn của thanh niên sau này.
Môi trường thứ hai dễ có tác động đến tâm lý thanh niên Việt Nam
đó chính là môi trường xã hội Vì môi trường sống của con người được hiểu
là toàn bộ không gian sống, học tập, sinh hoạt và được hình thành bởi nhiềuyếu tố khác nhau: môi trường học tập, môi trường sinh hoạt,…Nên thực tếcho thấy, nhân cách con người chỉ được hình thành và phát triển trong môitrường xã hội Môi trường giúp hình thành động cơ, mục đích, điều kiện chohoạt động giao lưu của lứa tuổi thanh niên, qua đó sẽ hình thành thói quen vềcác hoạt động.Có thể nói môi trường xã hội có những đặc điểm, tính chấtriêng nên điều đó sẽ tác động đến xu hướng phát triển của nhân cách, giá trịnhân cách của lứa tuổi thanh niên Đó là lý do vì sao Đảng và nhà nước ta chútrọng xây dựng xã hội lành mạnh, ngoài việc phát triển kinh tế xã hội ổn địnhcòn là xây dựng môi trường tốt nhất cho thế hệ trẻ được sống, học tập và làmviệc
Ngoài những môi trường trên thì môi trường học đường cũng là cơ
sở hình thành tính cách, là nơi nơi thanh niên được giáo dục về cả 2 mặt trítuệ và đạo đức Thanh niên được học tập tốt dưới môi trường giáo dục đầy đủ,không bị các vấn nạn về đạo đức ảnh hưởng, không bị bạo hành thì sẽ dầnđược hình thành và xác định các quan điểm sống đúng đắn
Không những thế, ở môi trường giáo dục sẽ rất thuận lợi cho sinh viênkhi được kết nối với nhiều bạn bè, mở rộng hơn kỹ năng giao tiếp, hoạt ngôn.Hình thành sự tương tác các mối quan hệ trong trường học và thuận lợi hơnsau khi ra xã hội
Mỗi người là một cá nhân bé nhỏ, tuy nhiên khi bước ra xã hội, nhucầu, thị yếu và sở thích của giới trẻ sẽ dần hình thành lên các nhóm xã hội cóchung mục tiêu hay có điểm chung riêng biệt với nhau Một trong những ví
dụ mà ta có thể nhận thấy chính là ảnh hưởng của mạng xã hội đến lối sống
Trang 8giới trẻ hiện nay, thông qua việc tìm hiểu nhu cầu, mục đích và các hình thức
sử dụng mạng xã hội của họ Mặt tích cực của mạng xã hội, những tiện ích mà
nó mang lại cho cộng đồng như sử dụng mạng xã hội trong học tập, giao tiếp
và tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp Những thành viên trong các mạng xã hội liênkết hợp tác với nhau thành các nhóm người có cùng sở thích, cùng sự quantâm, cùng ý nguyện có thể gặp gỡ, trao đổi trên mạng rồi tiến tới sinh hoạtoffline, nhiều nhóm cộng đồng có tính chất tích cực từ “mạng ảo” đã xuấthiện trong “đời thực” như tổ chức các hoạt động từ thiện nhân những ngày LễTết, giúp đỡ trẻ đường phố, tổ chức những sinh hoạt văn hóa lành mạnh;nhóm các thanh niên trao đổi kinh nghiệm học tập, từ thiện hay định hướngnghề nghiệp; nhiều bạn trẻ cũng hình thành các nhóm chia sẻ sở thích du lịchkết hợp việc làm từ thiện ở vùng cao biên giới hẻo lánh; những nhóm quantâm đến các vấn đề lịch sử văn hoá Việt Nam, lập diễn đàn trao đổi tranhluận, những nhóm tìm về các giá trị văn hoá cổ xưa như đồ cổ sách cũ, chưa
kể nhiều nhà văn nhà thơ đã sử dụng mạng xã hội để trực tiếp đưa tác phẩmđến với bạn đọc, qua sự tương tác với bạn đọc để hoàn chỉnh tác phẩm củamình… Nhiều cuộc trao đổi tranh luận quanh các vấn đề chính trị – xã hộiđược tiến hành trong các nhóm xã hội cũng giúp nâng cao nhận thức củathanh niên Việt Nam về nhiều mặt Và không chỉ dừng lại ở trên mạng xã hội,các câu lạc bộ về văn hóa văn nghệ, về giải trí hay có những tính chất đặc biệtmới lạ trong đời sống xã hội cũng rất thu hút thanh niên Việt Nam ngày nay
Trang 9CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CỦA THANH NIÊN VIỆT NAM
TRONG XÃ HỘI NGÀY NAY.
2.1 Đặc điểm về nhận thức
Cái chung, cái thống nhất căn bản nhất của “thanh niên” chính là ở tuổitrẻ, ở độ tuổi “thanh niên” của tất cả các thành viên Trong cuộc đời của mỗicon người thì tuổi thanh niên có ý nghĩa vô cùng quan trọng Xét từ góc độtâm - sinh lý thì đây là giai đoạn con người chuyển biến từ một đứa trẻ thànhmột người trưởng thành với sự hoàn thiện cơ thể về mặt sinh học và nhữngchuyển biến về tâm - sinh lý, tình cảm rất điển hình của “tuổi dậy thì” Xét từgóc độ “con người -xã hội” thì tuổi thanh niên chính là giai đoạn mỗi conngười chuẩn bị hành trang cho toàn bộ cuộc đời mình: học vấn, nghề nghiệp,thử nghiệm và lựa chọn văn hóa, kinh nghiệm, lối sống trên cơ sở định hìnhdần hệ giá trị của riêng mình, trở thành công dân thực thụ với đầy đủ nhữngquyền lợi và nghĩa vụ do luật định, lựa chọn bạn đời và lập gia đình hoặckhông lập gia đình
Thanh niên là những người nằm trong độ tuổi trưởng thành, khi tâm lý
và trí thức đều phát triển Trải qua quá trình học tập tại môi trường họcđường Thế hệ thanh niên sẽ có những nhận thức cơ bản về các vấn đề xã hội,
có kiến thức về tư duy biện chứng và các lĩnh vực trong cuộc sống.Thanhniên có thể nhận thức một cách khoa học, cụ thể là xem xét sự vật, hiện tượngtrong sự tương tác giữa các mặt, đặt chúng trong các mối liên hệ biện chứng,chi phối lẫn nhau trong một thể thống nhất Thông qua nguyên tắc này, họbiết xâu chuỗi vấn đề, phát hiện sự liên hệ giữa chúng chứ không đánh giá sựvật, hiện tượng một cách rời rạc, lẻ tẻ và biệt lập khỏi các mối quan hệ đadạng vốn có; từ đó, tìm ra được cốt lõi, bản chất và những mối liên hệ cơ bảnnhất để tập trung giải quyết một cách có hiệu quả
Theo kết quả của một số nghiên cứu khảo sát điều tra cho thấy: sau khiđược trang bị tư duy biện chứng duy vật, trong số 954 thanh niên đang là sinh
Trang 10viên của 4 trường đại học được hỏi, có 41,29% sinh viên cho rằng, họ đã khắcphục được những hạn chế và có tư duy tốt hơn, đúng đắn hơn; 53,77% sinhviên cho rằng, họ đã có thể bước đầu vận dụng phương pháp tư duy biệnchứng duy vật vào việc nhận thức và giải quyết những vấn đề trong thực tiễn;chỉ có 4,06% sinh viên cho rằng, tư duy của họ không có gì thay đổi.
Có thể thấy phần lớn thanh niên không chỉ có thể hình thành cho mìnhbản lĩnh khoa học, nguyên tắc, phương pháp nhận thức khoa học, mà còn cókhả năng vận dụng tri thức chuyên môn vào cuộc sống, biết tu dưỡng và rènluyện bản thân để phát triển toàn diện Đồng thời, thanh niên Việt Nam hiệnnay có tư duy biện chứng duy vật còn giúp cho thanh niên chống lại quanđiểm duy tâm, siêu hình, mê tín dị đoan; có lăng kính khoa học đúng đắn đểnhận thức và giải quyết các vấn đề mà thực tiễn cuộc sống đặt ra
Bên cạnh đó, thanh niên còn có khả năng nhận thức được các vấn đề lýluận phức tạp và đi sâu vào các khoa học cơ bản Trong thời đại này, chúng tađang làm rất tốt công tác phát huy thanh niên, đặc biệt là trí thức trẻ Việt Namnghiên cứu và ứng dụng khoa học công Thời đại mà chúng ta đang sống làthời đại mới với những phương tiện công nghệ kỹ thuật số cao Điều đó tạo cơhội lớn cho thế hệ thanh niên ngày nay có nhiều phượng tiên có thể tìm hiểu
và học tập các lĩnh vực khoa học Đặc biệt khi Đảng và nhà nước ta luôn cónhững chính sách ưu đãi, những học bổng lớn để kích thích tinh thần nghiêncứu khoa học và các lĩnh vực trong thời đại công nghệ số mới, thì thế hệthành niên càng có nhiều động lực để tìm tòi nghiên cứu các lĩnh vực khoahọc hơn
Có một điều chúng ta cũng dễ dàng nhận ra trong thời đại ngày nay, đó
là thanh niên là thế hệ trẻ năng động vì thế họ có thể tìm kiếm thông tin ở bất
cứ đâu và bất cứ nơi nào thông qua các phương tiện là: sách, báo, tạp chí,truyền hình, truyền thanh, Internet… để thỏa mãn cho những nhu cầu riêngcủa mình Nhu cầu thông tin giống như là một nhu cầu thiết yếu trong cuộc
Trang 11sống của con người Nếu như người già hoặc trẻ nhỏ nhu cầu thông tin còn ít,thì với thanh niên ngày nay, bắt kịp các nguồn thông tin chính là lợi thế của
họ so với những đối tượng khác Thông minh trong sử dụng các phương tiệnthông tin đại chúng, ham học hỏi tìm hiểu khám phá và khơi dậy nhu cầumuốn chiếm lĩnh tri thức Điều này khiến lượng thông tin thu nhận hàng ngàycủa các bạn trẻ là rất phong phú, lượng thông tin này không chỉ trên một lĩnhvực mà nó là đa lĩnh vực và vượt ra khỏi tầm quốc gia Ngoài ra chúng takhông thể phủ nhận thanh niên là những người trẻ, đa phần sẽ có trình độ họcvấn cao, cơ bản và dễ dàng nắm bắt tiếp thu những tri thức trong đời sống xãhội
2.2 Đặc điểm về tình cảm
Trong bối cảnh cuộc sống hiện nay, có khá nhiều điều cần phải bànluận, suy ngẫm về tình yêu và trách nhiệm của tuổi trẻ với tình yêu So vớicác thế hệ trước, con người hiện đại đã có được sự bình đẳng, tự do trong tìnhyêu Họ không còn phải chịu cảnh "cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy"; cũngkhông bị trói buộc bởi các hủ tục xã hội khắt khe như thời xưa Hầu hết mọingười được tự do lựa chọn và có thể chủ động trong việc kiếm tìm hạnh phúc
Trong môi trường giáo dục, học sinh được hưởng những điều kiện tuyệtvời nhất để phát triển bản thân, thể chất phát triển cùng với đó tâm sinh lícũng phát triển, học sinh có những tình cảm trên mức tình bạn dành cho ngườibạn của mình cũng là điều bình thường Tình yêu tuổi học sinh có những mốitình trở nên đẹp đẽ, sáng trong, ghi lại dấu ấn trong trái tim mỗi người Đó lànhững mối tình đẹp, giúp đỡ nhau học tập, cùng nhau cố gắng, là nguồn độngviên, giúp đỡ nhau học tập mỗi ngày Tình yêu tuổi học đường sẽ rất đẹp đẽ,tuyệt vời nếu tình yêu ấy không vụ lợi, toan tính, nhỏ nhen, không theo đuổinhững ham muốn tầm thường mà trở nên lệch lạc, thiếu chuẩn mực
Tuy nhiên, nhìn ở một phương diện khác, nó đang là vấn đề đáng quanngại, tình yêu học đường bây giờ đang trở thành một trào lưu không nhỏ
Trang 12Lướt mạng xã hội một vòng, không khó để tìm thấy những dòng tâm trạngkhổ đau, cô đơn, than thở trong tình yêu của những bạn học sinh đang trong
độ tuổi vị thành niên Trong thực tế, khi yêu quá sớm sẽ dẫn đến một số hậuquả nghiêm trọng Nhiều học sinh vì yêu mà chểnh mảng việc học hành, sasút nghiêm trọng, kết quả học tập ngày một đi xuống Thậm chí, nhiều em cònlâm vào tình trạng quan hệ tình dục trong lứa tuổi học sinh, dẫn đến có thaingoài ý muốn buộc phải dừng lại việc học, phải nuôi con khi tuổi còn quánhỏ, công ăn việc làm chưa có khiến bố mẹ phiền lòng, thầy cô lo lắng Tìnhtrạng ghen tuông dẫn đến bạo lực học đường cũng xảy ra trên nhiều trườnghọc hiện nay đã cho thấy hệ quả rất đáng lưu tâm của vấn đề này
Một số thanh niên vì yêu, cùng sự suy nghĩ chưa thấu đáo, tình cảmchưa chín chắn, một vài phút thiếu suy nghĩ, bức xúc, đau khổ trong chuyệntình cảm mà dại dột tìm đến cái chết chấm dứt cuộc đời mình khi còn cả mộttương lai dài phía trước Có thể thấy việc quan tâm và nghiên cứu tâm lý củathanh niên là nghiên cứu cực kỳ cần thiết cho nhiều lĩnh vực
2.3 Đặc điểm về nhân cách
2.3.1 Sự phát triển năng lực của thanh niên
Trong một nền giáo dục xem trọng chất lượng và mong muốn phát triểnkhả năng học tập suốt đời cho người học như ở Việt Nam, động cơ học tậpđược xem là một trong những nhân tố quan trọng bậc nhất cần phát triển, vìvậy cũng là tiêu chí chủ yếu cần đánh giá khi bàn về đặc điểm về nhân cáchcủa thanh niên
Đa phần thanh niên Việt Nam hiện nay có thể xác định rõ ràng những ýđịnh và dự định cá nhân qua việc chọn lựa ngành học Ở phương diện này,chọn lựa và xác định hướng học của thanh niên, hay nói cụ thể hơi là các bạnđang là sinh viên là kết quả của một quyết định cá nhân với một niềm tinvững chắc và có lý do Bên cạnh đó, họ còn có những dự kiến về cương vị, về
Trang 13công việc, về uy tín của nghề nghiệp trong tương lai và về những khó khăn sẽphải đương đầu.
Thanh niên thời đại mới cũng đã biết đặt ra những mục tiêu trong họctập Khả năng tự xác định mục tiêu và hướng sự quyết định vào những mụctiêu rõ ràng là biểu hiện rõ nét và sâu sắc động cơ học tập của người học Thế
hệ trẻ đã biết cách chọn lọc, tách biệt những thông tin nhận được, nhờ vậyđịnh rõ được những nét mấu chốt mà họ cần tập trung hoạt động
Từ trước đến nay, khả năng tự hoàn thiện nhân cách bằng các giá trịnhân văn vốn có gốc rễ sâu xa trong truyền thống dân tộc Việt Nam ta.Việcđánh giá các nhân tố trên giúp khẳng định và đánh giá được tâm thế của thế
hệ trẻ hiện nay Từ đó ta cũng nhận ra một số hiện trạng của các bạn thanhniên đang còn đi học đó là chỉ tập trung thu hoạch một số kiến thức và kỹnăng cụ thể để mưu sinh hay thăng tiến trong xã hội
Chúng ta đang sống ở thế kỷ 21, một thời đại mà đòi hỏi ở mỗi conngười đều phải có năng lực tự chủ và xét đoán cao hơn, gắn bó với sự tăngcường trách nhiệm cá nhân trong nỗ lực nhằm đạt mục đích chung Chính vìvậy ý thức và khả năng hợp tác làm việc của thanh niên đóng một phần quantrọng trong việc đáp ứng đòi hỏi ấy của xã hội hiện đại Điều này gắn với việcphát triển các phẩm chất xã hội góp phần thực hiện một chức năng cao quýcủa thanh niên đó là xây dựng một xã hội có tinh thần công dân
Mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể hay nói cách khác giữa thanh niên
và xã hội là một phạm vi quan trọng phản ánh ý thức của thanh niên đối vớigiá trị Cùng với sự biến đổi của xã hội, những quan niệm, chuẩn mực xã hộicũng có sự thay đổi và đã tác động đến nhận thức của thanh niên về giá trị.Giá trị "sống hiến dâng toàn ,bộ cho lợi ích xã hội", "tất cả vì tập thể" được
đề cao trong quá khứ và nó có giá trị lịch sử của nó, nhưng ngày nay có sựthay đổi trong ý thức của thanh niên Cuộc điều tra cho thấy, giới trẻ hiện nayquan tâm nhiều hơn đến lợi ích cá nhân và mục đích sống "tất cả vì xã hội"
Trang 14chỉ chiếm khoảng 15% Tất nhiên, với những câu hỏi trả lời độc lập khó cóthể phản ánh đầy đủ sự lựa chọn về giá trị của thanh niên Và điều gì sẽ xảy rađối với thanh niên khi có sự va chạm giữa lợi ích cá nhân và lợi ích của xãhội Ngày nay, mặc dù thế hệ trẻ định hướng đến lợi ích cá nhân nhiều hơn,nhưng bằng cách hỏi thông qua những tình huống cụ thể kết quả là, trongnhận thức, hành động của thanh niên họ vẫn chú ý đến lợi ích của tập thể, của
xã hội Như vậy ở đây cho thấy, trong ý thức của đại đa số thanh niên, ngườitrẻ luôn có xu hướng khẳng định mình, mong muốn đạt được lợi ích của cánhân và trở thành chủ thể tích cực trong những hoạt động
2.3.2 Sự phát triển những phẩm chất của thanh niên
Tính trẻ, năng động, ưa thử nghiệm và dễ phạm sai lầm và xung đột vớithế hệ đi trước chính là đặc điểm chung của thanh niên ở mọi thời đại, mọiquốc gia - dân tộc Hơn nữa, càng về sau và càng ở các quốc gia - dân tộc vănminh, hiện đại, tình trạng này càng bộc lộ rõ, phức tạp và gay gắt hơn Vừabước qua tuổi vị thành niên, tâm lý con người đã buộc phải làm người lớn vớiđầy đủ chức phận của mình
Vị thế xã hội của lứa tuổi thanh niên có nhiều thay đổi so với lứa tuổitrước đó Một mặt các quan hệ xã hội của thanh niên được mở rộng Trongcác quan hệ đó người lớn, kể cả thầy cô giáo và bố mẹ đều nhìn nhận thanhniên như những người "chuẩn bị thành người lớn và đòi hỏi họ phải có cáccách ứng xử phù hợp với vị thế của mình Mặt khác, khác với học sinh lớpdưới, học sinh cuối cấp II và học sinh cấp III đứng trước một thách thứckhách quan của cuộc sống: phải chuẩn bị lựa chọn cho mình một hướng đi saukhi tốt nghiệp phổ thông, phải xây dựng cho mình một cuộc sống độc lậptrong xã hội… Những thay đổi trong vị thế xã hội, sự thách thức khách quancủa cuộc sống dẫn đến làm xuất hiện ở lứa tuổi thanh niên những nhu cầu vềhiểu biết thế giới hiểu biết xã hội và các chuẩn mực quan hệ người - người,hiểu mình và tự khẳng định mình trong xã hội