Tiểu Luận Tlhtt - Hiểu Rõ Đối Tượng Là Điều Kiện Quan Trọng Để Tuyên Truyền Có Hiệu Quả (2).Docx

MỞ ĐẦU 1 Lý do lựa đề tài Cùng với sự phát triển của khoa học – kỹ thuật, tâm lý học ngày càng phát triển thâm nhập vào thực tiễn đời sống của con người Nhất là từ khi nước ta chuyển từ cơ chế tập tru[.]

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa đề tài

Cùng với sự phát triển của khoa học – kỹ thuật, tâm lý học ngày càng pháttriển thâm nhập vào thực tiễn đời sống của con người Nhất là từ khi nước tachuyển từ cơ chế tập trung bao cấp sang cơ chế thị trường định hướng có sự quản

lý của Nhà nước, mở cửa hội nhập thì việc nâng cao công tác tuyên truyền ngàycàng cần thiết Chính vì vậy để công tác tuyên truyền có hiệu quả thì không thể chỉphụ thuộc vào nội dung, hình thức, phương pháp mà còn phụ thuộc vào tâm lý củachủ thể, tâm lý của đối tượng, các hiện tượng và các quy luật tâm lý trong tuyêntruyền Từ thực tế cho thấy, việc nắm bắt và vận dụng các quy luật tâm lý trongtuyên truyền góp phần không nhỏ vào sự thành công của người tuyên giáo

Có thể thấy rằng trong hoạt động tuyên truyền, đối tượng quy định việc lựachọn nội dung, hình thức, phương pháp, phương tiện tuyên truyền Bởi vậy, muốnnâng cao hiệu quả tuyên truyền trước hết người tuyên truyền phải nắm vững đốitượng Theo quan điểm nắm vững đối tượng của Hồ Chí Mình, nắm vững đốitượng là nắm vững giới tính, nghề nghiệp,… Trên cơ sở những dữ kiện đó mà xácđịnh nội dung, lựa chọn thông tin, dự kiến các tình huống có thể xảy ra để điềuchỉnh thay đôi cách diễn đạt, tạo ra những ấn tượng mạnh mẽ, duy trì sự hứng thúcho đối tượng

Qua quá trình học tập và nghiên cứu môn tâm lý học tuyên truyền, sau đây

em xin trình bày đề tài: “Hiểu rõ đối tượng là điều kiện quan trọng để tuyên truyền

2.2 Nhiệm vụ

Tìm hiểu một số khái niệm liên quan về tâm lý và tâm lý học

Phân tích đối tượng tuyên truyền, tâm lý của đối tượng tuyên truyền

Làm rõ vai trò của việc hiểu rõ tâm lý của đối tượng trong hoạt động tuyêntruyền

3 Đối tượng nghiên cứu

Vai trò của việc hiểu rõ tâm lý đối tượng trong hoạt động tuyên truyền

4 Phương pháp nghiên cứu

- Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê-nin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước

- Các phương pháp nghiên cứu cụ thể: nghiên cứu phân tích văn bản, phântích tổng hợp, …

5 Kết cấu của đề tài

Tiểu luận được chia làm các phần: Mở đầu, Nội dung, Kết luận và Danh mụctài liệu tham khảo

Có thể nói hiện tượng tâm lý là sản phẩm hoạt động của mỗi người, tạo sứcmạnh tiềm ẩn trong mỗi con người Các hiện tượng tâm lý là yếu tố định hướng,điều khiển, điều chỉnh mọi hành động, giúp con người thích ứng và cải tạo hoàncảnh khách quan để tồn tại và phát triển Trong nhiều trường hợp nhờ yếu tố tâm lý

mà đã tạo nên sức mạnh phi thường, giúp con người chiến thắng được hiểm nghèo,bệnh tật, làm nên kỳ tích

1.2 Tâm lý học

Tâm lý học được định nghĩa chính thức là khoa học nghiên cứu bản chất củahành vi và các quá trình tâm trí của con người Một vấn đề cơ bản tâm lý học phảitrả lời là: “cái gì là bản chất của bản chất con người?” Tâm lý học trả lời câu hỏinày bằng cách nhìn vào quá trình hoạt động của cá nhân trong môi trường tự nhiên

và môi trường xã hội Ta có thể xem xét từng phương diện trong định nghĩa củatâm lý học: khoa học, hành vi, cá nhân và tâm trí

Về bản chất, tâm lý là một sản phẩm mang tính xã hội lịch sử, là sự phản ảnhhiện thực khách quan thông qua cơ chế hoạt động của bộ óc Nói cách khác, tâm lý

là sự phản ánh hiện thực khách quan thông qua lăng kính chủ quan của mỗi người.Lăng kính chủ quan của con người, đó là trình độ, kinh nghiệm, phong tục tậpquán, thói quen, phẩm chất, năng lực, tạo nên cái chung và riêng trong tâm lý cá

nhân và nhóm Chính vì vậy, khi đứng trước một con người, một sự việc không baogiờ mọi người cũng có cùng nhận xét giống nhau.

2 Tâm lý học tuyên truyền

2.1 Khái niệm

Tiếng Latinh, tuyên truyền ( Propagada ) có nghĩa là truyền bá, truyền đạtmột quan điểm nào đó Tuyên truyền là thuật ngữ được Nhà thờ La Mã sử dụng đểchỉ hoạt động của các nhà truyền giáo trong việc lôi kéo người khác đi theo đạoKitô Sau này thuật ngữ tuyên truyền được sử dụng rộng rãi để biểu đạt các hoạtđộng cụ thể như: dùng ngôn ngữ, hình ảnh, đạo cụ tác động đến tư tưởng tình cảmcủa con người, hướng họ hành động theo mục đích nhất định

Theo từ điển tiếng Việt thì tuyên truyền là “giải thích rộng rãi để thuyếtphục, vận động mọi người làm theo”

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Tuyên truyền là đem một việc gì đó nói chodân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm”

Có thể thấy, tuyên truyền là giải quyết nhận thức dẫn đến thay đổi thái độ rồi

từ đó dẫn đến thay đổi hành vi

Dưới góc độ tâm lý học để phân tích hoạt động tuyên truyền cho thấy

- Tuyên truyền là hoạt động có mục đích, có kế hoạch của người tuyêntruyền nhằm tác động đến đối tượng

- Trong hoạt động tuyên truyền tồn tại mối quan hệ chủ thể và đối tượngtuyên truyền, hay đó còn là mối quan hệ giữa chủ thể tác động và chủ thể tiếp nhận

- Hiệu quả tuyên truyền không chỉ phụ thuộc vào nội dung, hình thức,phương pháp, phương tiên truyền thông mà còn lệ thuộc vào hàng loạt các yếu tốtâm lý trong quá trình đó như: phẩm chất, năng lực, uy tin, các trạng thái xúc cảm,tình cảm của người tuyên truyền, ấn tượng của đối tượng về chủ thể tuyên truyền,

…Do vậy, để tuyên truyền có hiệu quả bên cạnh việc chuẩn bị nội dung, hình thức,phương pháp hoạt động người tuyên truyền cần chú ý khai thác, vận dụng các hiệntượng, quy luật tâm lý trong tuyên truyền Đó là những quy luật tâm lý của chủ thểhay những quy luật tâm lý của đối tượng tuyên truyền,…

Đối tượng của hoạt động tuyên truyền là con người vì vậy muốn tuyêntruyền hiệu quả thì phải hiểu con người hay nói cách khác để tuyên truyền có hiệuquả thì chủ thể tuyên truyền phải hiểu đối tượng tuyên truyền

=> Tuyên truyền chính là tác động có mục đích, có kế hoạch của ngườituyên truyền nhằm hình thành ở cá nhân, nhóm xã hội một trạng thái tâm lý ý thức,một định hướng giá trị, có tác dụng kích thích, định hướng hoạt động của họ phùhợp với yêu cầu của tuyên truyền Tâm lý tuyên truyền là tâm lý của cá nhân vànhóm xã hội nảy sinh từ sự tác động qua lại giữa người tuyên truyền và đối tượng,

có ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức, thái độ và hành vi của họ

=> Từ đó có thể thấy tâm lý học tuyên truyền là một khoa học nghiên cứu sựxuất hiện và vận hành của các hiện tượng, các trạng thái, các quy luật tâm lý và ảnhhưởng của chung đến hiệu quả tuyên truyền

2.2 Đối tượng, nhiệm vụ, phương pháp nghiên cứu của tâm lý học tuyên truyền

Đối tượng:

- Nghiên cứu bản chất các hiện tượng tâm lý trong tuyên truyền

- Nghiên cứu để vận dụng các tác động tâm lý trong tuyên truyền

Nhiệm vụ:

- Xác lập một hệ thống khái niệm, phạm trù khoa học của tâm lý học tuyêntruyền

- Phát hiện quy luật hình thành, phát triển của các hiện tượng các trạng thái,các thuộc tính tâm lý trong tuyên truyền

- Nghiên cứu để vận dụng tâm lý để nâng cao hiệu quả tuyên truyền

Cơ sở xây dựng các phương pháp nghiên cứu:

- Nguyên lý về sự thống nhất giữa ý thức và hoạt động

- Nguyên lý về tính quyết định xã hội đối với tâm lý người

- Nguyên lý về sự phát triển và biến đổi

Các phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp đàm thoại

- Phương pháp thực nghiệm

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm

- Phương pháp điều tra

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG TUYÊN TRUYỀN

1 Hoạt động tuyên truyền

Về bản chất, tuyên truyền là một hoạt động thông tin, có thể tiếp cận hoạtđộng này dưới ánh sáng của lý thuyết thông tin để làm rõ hơn tính chất đa dạng,phức tạp của nó Theo lý thuyết thông tin, tuyên truyền được xem là quá trình tạo ranhững hành vi hướng đích của các hệ thống khác nhau theo một cơ chế điều khiểnnhất định Trong quá trình đó có sự tương tác giữa hệ thống phát tin và hệ thốngnhận tin, tùy thuộc vào đặc tính riêng của mỗi hệ thống mà ảnh hướng đến hiệu quảhoạt động tuyên truyền Chẳng hạn như trình độ văn hóa, giới, tuổi,…

- Mục đích của hoạt động tuyên truyền:

Tuyên truyền là hoạt động nhằm thực hiện mục đích nhất định.Với đối tượng

là con người ở các tầng lớp khác nhau trong xã hội, tuyên truyền có mục đích hìnhthành hay thay đổi nhận thức, tình cảm và hành vi của họ theo một quan điểm nào

đó Do vậy, trong hoạt động của chủ thể tuyên truyền, từ việc lập kế hoạch đếnkhâu xác định, biên soạn nội dung,…luôn đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với trình

độ nhận thức, nhu cầu, nguyên vọng, hứng thúc của đối tượng tuyên truyền Khôngchỉ cung cấp cho đối tượng những hiểu biết về các tư tưởng, chính sách của Đảng

và Nhà nước mà còn hình thành ở họ niềm tin vững chắc và sẵn sàng hành động vìniềm tin đó trong những hoàn cảnh, điều kiện khác

2 Đối tượng của hoạt động tuyên truyền

Con người là đối tượng nghiên cứu, phục vụ của nhiều lĩnh vực khác nhautrong xã hội Mỗi lĩnh vực nghiên cứu, khai thác các khía cạnh khác nhau của conngười là lấy đó làm đối tượng hoạt động của mình.Tuyên truyền với tư cách là mộthoạt động xã hội có đối tượng tác động là con người ở các tầng lớp, các giai cấpkhác nhau trong xã hội

2.1 Tâm lý của đối tượng tuyên truyền

Đối tượng của hoạt động tuyên truyền được xác định là nhận thức, tình cảm

và hành động của các cá nhân và nhóm xã hội Đối tượng tuyên truyền tồn tại nhưnhững thực thể xã hội, họ luôn thuộc về những nhóm nghề nghiệp, dân tộc, lứatuổi, giới tính, trình độ văn hóa nhất định,…Các cá nhân và nhóm xã hội chỉ trởthành đối tượng khi chịu sự tác động của chủ thể tuyên truyền Bởi vậy không phảibất cứ nội dung tuyên truyền nào cũng có được sự hưởng ứng của mọi người trong

xã hội, ngay cả những nơi dày đặc những phương tiện thông tin, trình độ phát triển

Do vậy hiệu quả tuyên truyền không chỉ tính bằng số lượt tuyên truyền nhiều hay ít

mà cần tính đến những thay đổi về hành vi của đối tượng Muốn làm được điều đóchúng ta cần nghiên cứu, tìm hiểu khác biết về trình độ, lợi ích và những quan hệcủa đối tượng trước khi tuyên truyền

2.2 Đặc điểm đáng chú ý của đối tượng tuyên truyền

Một số đắc điểm đáng chú ý của đối tượng tuyên truyền

- Đặc điểm 1: Đối tượng tuyên truyền có tính đa dạng, phức tạp

Do bản chất xã hội của đối tượng tuyên truyền mang bản chất xã hội – lịch

sử nên bao giờ họ cũng thuộc về một nhóm xã hội nhất định Ở những đối tượngngoài những đặc trưng vốn có ở tất cả mọi người như khả năng suy nghĩ, lao động

và các chức năng sinh lý khác còn có những nét tâm lý chung với những ngườicùng nhóm như gia đình, nhóm nghề nghiệp, giai cấp, dân tộc, lứa tuổi…Bên cạnhnhững nét tâm lý chung, mỗi đối tượng còn có những nét tâm lý đặc thù để khẳngđịnh họ là một cá thể có nhu cầu, lợi ích và những mối quan hệ riêng Từ đó hìnhthành đặc trưng của cá nhân, của nhóm khách thể với những đặc điểm riêng vềnghề nghiệp, dân tộc, lứa tuổi, giới tính và thị hiếu mà ở từng thời điểm chúng cóảnh hưởng khác nhau đến nhận thức, tình cảm và hành động của từng đối tượng Vìvậy để thực hiện mục đích tuyên truyền, người ta có thể tiếp cận với đối tượng theonhiều hướng khác nhau

Xuất phát từ sự đa dạng của đối tượng tuyên truyền nên có thể đưa ra nhiềucăn cứ để phân loại khác nhau Có thể căn cứ phân loại như sái

Dựa vào cơ cấu xã hội: Có giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, tầng lớp tríthức và những tầng lớp xã hội khác

Dựa vào đoàn thể xã hội: Có đảng viên, đoàn viên, đoàn viên công đoàn, hộiviên (hội người phụ nữ, hội người cao tuổi,…)

Dựa vào đặc điểm của hoạt động nghề nghiệp: Có các nhóm xã hội sản xuấtnông nghiệp, nhóm buôn bán nhỏ…

Dựa vào cơ cấu kinh tế: Có dân tộc đa số, dân tộc thiểu số

Dựa vào lứa tuổi: Có các lứa tuổi phát triển theo giai đoạn như tuổi nhi đồng,tuổi thiếu niên, tuổi thành niên, tuổi trung niên, tuổi già,…

Dựa vào tín ngưỡng: Có các tín đồ Phật giáo, các tín đồ Thiên chúa giáo…Dựa vào nơi cư trú: Có cư dân thành thị, cư dân nông thôn, cư dân vùng núi,

cư dân vùng đồng bằng, cư dân trong nước, kiều bào ở nước ngoài,…

Dựa vào trình độ học vấn: Có đối tượng mù chữ, có đối tượng biết chữ, cótrình độ tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, trung cấp, đại học, sau đạihọc, trên đại học,…

Trong mỗi kiểu phân loại, các nhóm xã hội có thể chia nhỏ hơn nữa, tùy theo

sự cần thiết Tuy nhiên, việc phân loại không có nghĩa là xếp đối tượng vào nhữngnhóm xã hội nhất định với những đặc điểm nào đó, bởi trên thực tế, mỗi đối tượngđóng nhiều vai trò xã hội khác nhau Việc phân loại đối tượng theo tiêu chí nàoluôn tùy thuộc vào khía cạnh mà chúng ta cần nghiên cứu

- Đặc điểm 2: Đối tượng tuyên truyền có tính độc lập tương đối với tác động của tuyên truyền

Trong tuyên truyền luôn tồn tại mối quan hệ giữa chủ thể và đối tượng hoạtđộng Vì đối tượng là con người có ý thức nên tuyên truyền còn là hoạt động độngkéo của chủ thể tiếp nhận và chủ thể tác động Việc tiếp nhận hay loại bỏ tác độngcủa tuyên truyền luôn phụ thuộc vào sự lựa chọn của chủ thể tiếp nhận Sự lựa chọn

đó phụ thuộc vào nhận thức, thị hiếu và đặc biệt là những giá trị, lợi ích mà tuyêntruyền đem lại cho đối tượng ở các thời điểm khác nhau

2.3 Đặc điểm tâm lý của một số nhóm đối tượng tuyên truyền

Nhóm là thể kết hợp của đám người giữa tổ chức và cá nhân Nói cụ thể,nhóm là tập thể hợp từ hai cá thể trở lên tạo thành, cùng dựa vào nhau, cùng ảnhhưởng lẫn nhau để thực hiện mục tiêu chung Nhóm không thể là một chỉnh thể,được xây dựng trên cơ sở dựa vào nhau, tác động lẫn nhau của các thành viên và cómục tiêu riêng biệt của nhóm

Công năng của nhóm gồm hai khía cạnh sau:

- Hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức

Một tổ chức để thực hiện mục tiêu có hiệu quả thì phải phân công, hợp tác,đem mục tiêu lớn cuối cùng chia thành các mục tiêu nhỏ, phân phối cho một sốnhóm Hoạt động mà nhóm tiến hành để thực hiện mục tiêu chung gọi là hoạt độngcông việc Công năng của nhóm chính thức chủ yếu là hoạt thành nhiệm vụ mà tổchức giao xuống Còn nhóm phi chính thức cũng có thể phát huy tác dụng tích cực

đối với việc hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức Công năng hoàn thành nhiệm vụ của

tổ chức được thực hiện thông qua tác dụng hỗ trợ bổ sung, tác dụng phản ứng nhóm

- Thỏa mãn nhu cầu tâm lý của cá thể

Cá nhân có nhiều loại nhu cầu, một số có thể được thỏa mãn thông qua côngviệc, một số được thỏa mãn thông qua tương tác hỗ trợ, tác dụng sống nhờ vàonhau, giao lưu với nhau giữa người với người trong nhóm Loại hoạt động này củanhóm là hoạt động có tính duy trì bao gồm thỏa mãn nhu cầu an toàn, nhu cầu tựtôn, nhu cầu gần gũi, bạn bè, giúp đỡ của thành viên trong nhóm, thỏa mãn cảmgiác quy thuộc và cảm giác xác nhận về xã hội, tăng thêm sức mạnh là lòng tựtin…

Bất cứ công năng của một nhóm to hay nhỏ đều có thể đánh giá từ hai khíacạnh đó, hai khía cạnh kìm hãm lẫn nhau, thúc đẩy nhau, không thể khuyết một cáinào Nếu chỉ chạy theo hoạt động mang tính công việc, coi nhẹ hoạt động mangtính duy trì, khiến cho nhóm mất không khí làm việc tốt đẹp,quan hệ giữa các thànhviên trong nhóm không tốt, không đoàn kết, tinh thần chiến đấu không cao, côngviệc làm không tốt; ngược lại nếu chỉ chạy theo hoạt động duy trì coi nhẹ hoạt độngcông việc khiến nhóm nới lỏng và không có năng suất

Một số nhóm đối tượng tuyên truyền: Giai cấp công nhân, giai cấp nông dân,giai cấp trí thức, nhóm phụ nữ, nhóm thanh thanh thiếu niên

2.3.1 Đặc điểm tâm lý của giai cấp công nhân

Say mê, hứng thú với nghề nghiệp, gắn bó với nhà máy, doanh nghiệp, cótinh thần trách nhiệm và ý chí vươn lên

Có tư duy năng động, linh hoạt và nhạy bén, có khả năng phát hiện vấn đề và

xử lý được tình huống phức tạp trong cuộc sống

Đa số công nhân Việt Nam là người có ý thức chính trị cai, có quan điểm vàlập trường chính trị rõ ràng

Ngày nay, giai cấp công nhân Việt Nam đang có xu hướng biến đổi về chất:trình độ văn hóa, tay nghề chuyên môn của công nhân ngày càng được nâng cao, xuhướng “trí thức hóa công nhân” ngày càng gia tăng

- Hạn chế

Mặt trình độ văn hóa cũng như tay nghề của công nhân Việt Nam chưa cao

và không đồng đều thể hiện:

Chất lượng lao động của công nhân nước ta còn thấp:

Thợ bậc 7/7 chiếm 2.5 – 3%

Thợ bậc 4/7 chiếm 55 – 60%

Thợ bậc 5/7 chiếm 20 – 25%

Khoảng 20% lao động công nghiệp không có chuyên môn

Năng suất lao động chỉ khoảng 30 -40% năng suất lao động của công nhânthế giới

Về trình độ văn hóa: 10% trình độ cao đẳng đại học, 50% trình độ phổ thôngtrung học, 30% trình độ phổ thông cơ sở và cấp dưới

Trình độ nhận thức chính trị của công nhân còn thấp, nhiều công nhân chưahiểu rõ vai trò của tổ chức công đoàn Chỉ có 12 – 15% công nhân là đảng viên, Sốđảng viên đã học qua lý luận chính trị chiếm tỷ lệ thấp Những điều đó đã làm ảnhhưởng khả năng tiếp nhận và xử lý thông tin, không nắm vững quan điểm, đường

lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, không tiếp cận được khoa họccông nghệ tiên tiến.

Tư duy chủ quan, cụ thể , hạn chế, thiếu tầm tư duy khái quát và chiến lược

Tư duy thụ động, trông chờ, ỷ lại, bảo thủ còn khá nặng nề

Tư duy kinh tế thị trường kém phát triển, lối làm ăn tùy tiện thiếu tráchnhiệm, thiếu năng động vẫn tồn tại, xuất hiện tình trạng “chảy máu chất xám” tronggiai cấp công nhân

b Tình cảm của công nhân

Tình cảm giai cấp, tinh thần đoàn kết cộng đồng, sự gắn kết nội bộ đang bịphá vỡ, thay vào đó là lối quan hệ tiền bạc sòng phẳng

Một bộ phận bi quan, dao động, băn khoăn, lo lắng, hoài nghi trước nhữngdiễn biến phức tạp của đời sống kinh tế xã hội

Tâm trạng thờ ơ chính trị, bàng hoàng với thời cuộc của một bộ phận côngnhân đang có chiều hướng lây lan và phát triển

c Tính cách

- Ưu điểm:

Công nhân là những người lao động sống giản dị, tiết kiệm, dễ gần gũi, hòađồng, thật thà, chất phác

Trong công việc họ luôn chăm chỉ, tập trung, chịu khó và có trách nhiệm, có

ý thức tổ chức kỷ luật, gắn liền với lối sống và tác phong công nghiệp

Trong quan hệ với cấp trên, với đồng nghiệp họ thích công bằng, công khaidân chủ

Có thái độ bộc trực, thẳng thắn, dám bộc lộ chính kiến và quan điểm, sẵnsàng đấu tranh bảo vệ lẽ phải, bảo vệ chân lý, không cam chịu nhẫn nhục, khôngthích vòng vo, ghét tác phong quan liêu hách dịch