Tổng kết từ vựng bài 1

Giải thích và đặt câu với mỗi thành ngữ tìm được- Lên xe xuống ngựa: chỉ người sang trọng, sung sướng.. - Đưa ra những từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích... IV/ Từ nhiều

TỔNG KẾT TỪ VỰNG

I/ Từ đơn và từ

phức:

Vd vào bài

? Trong câu có mấy từ? Vậy từ là gì?

? Nhìn vào ví dụ cho biết từ có mấy loại? Khỉ ho cò gáy

1/ Khái niệm:

- Từ đơn là từ chỉ gồm một tiếng

VD : nhà, gió, mẹ, ngồi

- Từ phức là từ gồm hai tiếng trở lên

VD : nhà cửa, long lanh

- Từ phức gồm hai loại:

+ Từ ghép là từ mà các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa

VD : xe đạp, quần áo …

+ Từ láy là từ giữa các tiếng có sự láy lại âm thanh của nhau

VD : xinh xắn, nho nhỏ, um tùm…

2/ Phân biệt:

- Từ ghép: ngặt nghèo, giam giữ, bó

buộc, tươi tốt, bọt bèo, cỏ cây, đưa đón, nhường nhịn, rơi rụng, mong muốn

- Từ láy: lấp lánh, nho nhỏ, gật gù, lạnh lùng, xa xôi.

3/ Nhận biết:

- Từ láy có sự "giảm nghĩa": trăng

trắng, đèm đẹp, lành lạnh, xôm xốp.

- Từ láy có sự "tăng nghĩa": sạch

sành sanh, sát sàn sạt, nhấp nhô.

II/ Thành ngữ:

2/ Tổ hợp là thành ngữ là:

-Đánh trống bỏ dùi: Phê phán những người làm việc bỏ dở, không đến nơi đến chốn, thiếu trách nhiệm.

-Được voi đòi tiên: Phê phán con người tham lam, được cái này lại muốn cái khác hơn.

-Nước mắt cá sấu: Sự thông cảm, thương xót giả dối nhằm đánh lừa người khác.

Tổ hợp là tục ngữ là:

-Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng:

Hoàn cảnh, môi trường sống có ảnh hưởng rất lớn đến tính cách của con người

-Chó treo mèo đậy: Kinh nghiệm cất giữ thức ăn tránh chó và mèo ăn vụng

3/ Tìm hai thành ngữ có yếu tố chỉ động vật và hai thành ngữ có yếu tố Giải thích và đặt câu với mỗi thành ngữ tìm được

- Lên xe xuống ngựa: chỉ người sang trọng, sung sướng.

- Rồng đến nhà tôm: người giàu đến nhà người nghèo

- Bèo dạt mây trôi: chỉ số phận bấp bênh, trôi nổi.

- Cây cao bóng cả: chỉ người cao tuổi, có tư cách đáng

nể trọng

4/ Tìm hai dẫn chứng về việc sử dụng thành ngữ trong văn chương.

- Bảy nổi ba chìm: long đong, vất vả

- Quạt nồng ấp lạnh: chăm sóc chu

đáo

III/ Nghĩa của từ:

1/ Khái niệm:

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ ) mà từ biểu thị Từ có thể có một nghĩa hay nhiều nghĩa

Có 2 cách giải thích nghĩa của từ:

- Trình bày khái niệm mà từ biểu thị

- Đưa ra những từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích

3/ Cách giải thích nào trong hai cách giải thích sau là đúng? Vì sao?

- Cách giải thích (b) là đúng

2/- Cách hiểu đúng nhất: Cách (a)

IV/ Từ nhiều nghĩa và

hiện tượng chuyển

nghĩa của từ:

1/ Khái niệm từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ:

- Từ nhiều nghĩa có: Là những từ có từ

hai nghĩa trở lên

- Chuyển nghĩa là hiện tượng thay đổi nghĩa của từ, tạo ra từ nhiều nghĩa

2/ Từ hoa trong lệ hoa và thềm hoa được dùng theo nghĩa chuyển

Hoa ở hai trường hợp này chỉ người con gái đẹp như hoa là Thúy Kiều Nhưng không thể coi đây là hiện tượng chuyển nghĩa từ, chỉ là biện pháp tu từ

ẩn dụ

V/ Từ đồng âm:

1/ Khái niệm

Từ đồng âm là những từ ngữ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau, không liên quan gì với nhau.

VD: Con kiến bò quanh đĩa thịt bò.

2/ Phân biệt:

- (a) là hiện tượng từ nhiều nghĩa

(hai từ lá đầu là nghĩa gốc, từ lá thứ ba là nghĩa

chuyển )

-(b) là hiện tượng từ đồng âm

(từ đường đầu khác nghĩa với từ đường thứ hai,

giữa chúng không có mối quan hệ nào về nghĩa)

VI/ Từ đồng nghĩa:

1/ Khái niệm:

Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.

VD: trái – quả

Chén – bát

Bắp – ngô

2/ Cách hiểu đúng nhất:

(d) Các từ đồng nghĩa với nhau

có thể không thay thế được trong nhiều trường hợp sử dụng.

3/ Từ xuân có thể thay thế cho từ tuổi ở đây, vì từ xuân đã được chuyển nghĩa

theo phương pháp hoán dụ (lấy mùa xuân thay cho một năm, tức lấy bộ phận

thay cho toàn thể) Việc thay từ xuân

cho từ tuổi ở đây để thể hiện tinh thần lạc quan, tránh lặp từ tuổi với tuổi tác

VII/ Từ trái

nghĩa:

2/ Cặp từ trái nghĩa:

xấu > < đẹp, xa > < gần,

rộng > < hẹp

VIII /TRƯỜNG

TỪ VỰNG

1/ Khái niệm:

Trường từ vựng là tập hợp những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa.

2 BT/SGK/126: Phân tích sự độc đáo trong cách

dùng từ của đoạn văn sau:

“Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của

ta trong những bể máu.”

- Sử dụng các từ cùng trường từ vựng: tắm, bể (nước),

nhà tù, chém giết (chiến tranh)

→VB giàu sức gợi hình, tố cáo mạnh mẽ tội ác của thực dân.

THANK FOR WATCHING

Tạm biệt các em!