DSM V :DiagnosticandStatisticalManualofMentaldisorders 5 th .Cẩm nang chấn đoánvảthống kè cãc rối loạn tâm thầnĐTNC:Đốitượng nghiên cứu ĐTV: Diềutraviên ICD: International Classification
Trang 2Bộ GIẢO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Bộ Y TÉ
TRƯỜNG DẠI HỢC Y HÀ NỘI
BS.CKIINGUYÊNHOẢNGYÉN
Hà Nội - 2023
Trang 3Trong quá trinh họctập nghiên cứu và hoàn thành khoaluậnnày em
đã nhậnđượcnhiều sự giúp đờ cúa thầycỏ và bạnbè vỏi lòng biết ơn sâu
sắc em xin chân thành gửi lời cám ơn tời: Ban Giâm hiệuTrưởng Đại họcY
Hà Nội thầycògiangviên Trường ĐạihụcY Hà Nộivà dặc biệt là thầy cỏbẽnBộ Môn TâmThần.BộMôn Điều Dường HộSinh dà tạođiềukiện thuận
lợi giúp dờ em trong quá trinh họctậpvà nghiên cửu dê em có thèhoànthánhkhoãluậnnày
Em xin bày to sự kính trọng, lỏng biết ơn chân thành tới ThS.BS
Nguyền Hoàng Yến - một người cò đã trực tiếp hướngdẫn.tận tinh chí báo giúp dừemrất nhiên trong suốt thòi gianthựchiệnvà hoàn thành khoàluậnnày
Em xin chân thànhcamơnphíabênViện Sức Klioé TâmThần Bệnh
ViệnBạch Mai và cá những bệnh nhân và người nhà bệnhnhàn bẽn việnđà
tạo dien kiện cho em trong suốt quả trinh học tập vã thu tỉiập số liệu cho
nglũèn cứu nãy
Em xin bày tó lông biết ơn chân thành tới các thầy cỏ giang viên
Trường Dạihọc YHàNội đã dạy dỏ trang bị kiếnthứcchoem trong suốt 4
nămtheohụctạitrường đe tụo cho emmộtnentàngkiếnthức giúp em có thê tham gia và hoãn thảnh bãikhoáluậnnày
Cuốicũngem xin bây tó lòng biết ơn lớinhừngngười tliântrong gia
đinh, những người bạn thân thict cua em những người đã cùng chia sẽ khỏ
khàn,dành cho em nhũng lờidộng viên, chiasequýbáu trong suốt quố trình
học tậpvà nghiên cửu
Mậc dù dã rất cố gắng nhưng chắc rằng bãi khoá luận nãycòn nhiều thiếu sót em rất mong nhận được sự góp ý chi dần của quýthầy cô và cácbạn.Em xin chân thành cámơn!
Chu Thị Thư
Trang 4Emlà Chư Thị Thư sinh vicnkhoảK117 ngành Diều Dường Trường
DạihọcY Hà Nội xincam đoan:
1 Dày lả luận vãn doban thân emtrực tiếp thựchiện dưới sựhưởngdàn cua ThS.BSNguyềnHoàngYen
2 Cõng trình này không trùng lặpvớibất ki nghiên cứu não đàđượccôngbốtạiViệtNam
3 Các số liệu vã thông tin trong nghiên cứu là hoãn toán chinh xãc
trung thựcvàkháchquan, dà dược xãc nhậnvà chấp thuận cuacơ sờ
nơi nghiêncứu
Emxinhoàntoànchịu trách nhiệm trước pháp luật về nhũngcam kết này
Hà Nội ngây tháng năm2023
Sinhviên
Chu ThịThư
Trang 5DSM V :DiagnosticandStatisticalManualofMentaldisorders 5 th Cẩm nang chấn đoánvảthống kè cãc rối loạn tâm thần
ĐTNC:Đốitượng nghiên cứu
ĐTV: Diềutraviên
ICD: International Classification ofDiseases: Phân loạibệnhtậtquốc tếTHCS: Trunghọccơsớ
THPT : Trunghục Phố thòng
TTN: Thanh Thiếu Niên
WHO : World Health Organization: Tô chức ytcthegiới
Trang 6ĐẬTVÁN ĐÈ 1
CHƯƠNG 1 TÔNG QUAN TÀI LIẸU 3
1.1 Dại cương về trầmcám thanh thiếu niên 3
1.1.1 Giaiđoạn thanh thiểu niên 3
1.1.2 Trầm cám 4
1.1.3 Trầm cam ở thanh thiếu niên 7
1.2 Các yêu tốliênquanđentrầm Cam ơ thanh thiều niên 8
1.2.1 Các yếutố về cảnhãn 9
1.2.2 Các yếutốgia đinh 12
1.2.3 Các yentố VC xả hội: 14
1.3 Cácnghiên cứu về trầmcám 15
1.4 Giới thiệu thang đánh giá trầmcamthanh thiếu niên RADS 10-20 16
CHƯƠNG 2DÕI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊNCƯU 18
2.1 Đốitượng nghiên cứu 18
2.1.1 Tiêu chuân lira chọn 18
2.1.2 Tiêu chuản loại trừ 18
2.3.1 Thiết kếtnglũéncứu 18
2.3.2 Cỡ mầu nghiên cứu 18
2.2 Địa diêm và thờigiannghiên cứu 18
2.3 Phương phápnghiêncứu 18
2.4 Các biến sỗ chi số nghiên cứu, thuthậpthôngtin 19
2.5 Công cụ nghiêncứu 24
2.6 Phươngpháp thu thậpsổliệu 25
2.7 Phươngphápphântích số liệu 26
2.8 Cãcsaisổ và cách khấc phục 26
2.9 Dạo đức trong nhiên cứu 26
2.10 Hạn chề cúa nghiên cửu 27
Trang 73.1 Dặc diem chung cua đối lươngnghicncứu 28
3.1.1 Dậc diêm cánhân cùa đổi tượngnghiên cứu 28
3.1.2 Đặc diêm gia dinh và xàhội cua đồi lưọng nghiên cửu 30
3.2 Mỏtàthựctrạng trầm câm cua thanh thiếu niênđiềutrị nội trù ờViện Sức KhoeTàmThần, Bệnh ViệnBạch Mai 32
3.2.1 Ti lộ mứcđộbiểuhiệntrầm cam 32
3.3 Xãc định cácyentố liên quan cua trảmcám 33
3.3.1 Mối liênquangiừayểutốcánhân và trầm câm 33
3.3.2 Mỗi liênquangiữayếu tố gia dinh, xã hộ VC trầm cám 36
CHƯƠNG 4 BẢN LUẬN 38
4.1 Dặc diêm cua thanh thiều niêndangdientrị nội trú tại Viện site Khoe Tâm Thần Bệnh ViệnBạchMai 38
4.2 Mò táthụctrạngtrầmcamơbệnhnhãnlira tuổi thanh thiếu niêndang diềutrị nội trú tạiViệnSireKhoeTàm Thần Bệnh ViệnBạchMai 40
4.2.1 Tỷlệ trầm cam.mứcđộtrầmcâm ở thanh thiếu nicndiềutrịnội trú tạiViệnSứcKhỏeTàmThầnBạchMai 40
4.2.2 Ti lộ trầmcamtheogiới tính ở thanh thiếu niêndiềutrị nội trú tại ViệnSứcKhoeTâmThẩnBạch Mai 42
4.3 43 4.3.1 Mốiliênquangiữacácyentổcánhãn với linh trạngtrầmcảm 43
4.3.2 Mỗiliênquangiữacãcyếutố giadinh, xà hội vói tinh trạng trầm cám 45
KÉTLUẬN 48
KIẺN NGHỊ 50
PHỤ LỤC
Trang 8Báng 2.1 Các chi sổ và biến số nghiên cứu 19
Bàng 2.2 Mứcđộtrầmcamtheo thang điểm RADS 25
Bang 3.1 Đậc diêm nhãnkhàn học cùa thanh thiến niên 28
Bang 3.2 Đặc diem cãc yếu tổ cả nhân 29
Bang 3.3 Đặc diẽni yểutố Ve gia dinh 30
Bang 3.4 Đậc diêm yếutồ về xà hội 31
Bâng 3.5 Mốihênquangiìra trầm cámớ TTN và giới tinh 33
Báng 3.6 MồiliênquangiữatrầmcámờTTNvà tinh cách 33
Bàng 3.7 Mồi liênquangiữatrầm cám ở TTN vã thời giansir dụng diệnthoại 34
Bàng 3.8 Mốihênquangiữatrầmcam ứ TTN và sư đụngchấtkich thích 34 Bang 3.8 Mổihênquangiữatrầmcamờ TTN vàsựsẻdúa 35
Băng 3.9 Mồiliênquangiừatrầmcâm ơTTN vãtậpthêdục 35
Bang 3.10Mốiliênquangiũatrầm cam ÍT TTN vã gia dinh 36
Bang 3.11 Mối liênquangiừaưằmcamởTTN và xà hội 37
Trang 9Biếuđồ 3.1 Biếu đồ ti lệtrầmcamtheo thang đánhgiá trainCain vị thánhniênRADS 10-20 ơ bệnhnhânđiều trị nội trú tạiViệnSứcKhỏeTâmThằnBạch Mai 32Biêu đồ 3.2 Biêu dồ ti lệmứcđộtraincámtheo thang đánh giá trầmcam vị thành niênRADS 10-20 ớ bệnhnhảnđiềutrịnộitrútạiViện Sửc Khóe
Tâm ThẩnBạch Mai 32
Trang 10DẠT VÁN ĐÈ
Theo định nghĩa cua WHO Trầm câm là một rỗi loạn tâm thần phốbiển, đặc trưng bởi sự buồn bà mất đihúng thú hoặc khoai cam.câmthấy tội lồi hoặc tự hạ tỉiắp giá trịban thân, bị rối loạngiẩcngu hoặc ăn uổng và kémtập trung1 Và theo đánh giá mói nhất cua Tô chức Y tể The giói (WHO),
trầm cám lã nguyên nhân gâytư vong và khuyết tật hàng đầu trên thếgiới;hon 300 triệu người trẽn the giới hiện đang sống vởi vắn đề nãy, tảng hơn
18% tronggiaiđoạn2005 2015 2 Neu như trước kia trầmcámthườngđược
biet den ờ dốitượng phụnữsau sinh vảngười cao tuồi thi hiện nay trầmcám
có thêxayra với bẩt kỳai Đặc biệtlàtinh trạng trầm camơdốitượngthanh
thiếu niên từ 14-29 tuôi dang ơ mứcdáng bâo động3 Trầm cám anh hướngdến khoáng 8 đến 20% thanh thiếu niên trước 18 tuổi trêntoànthế gioi Ty lệ
trungbinhcùa các triệu chúng trầm câm ờ sinh viên đại học là 30.6% trẽntoàn cầu4
Trầmcam ờ thanh thiếu niên là một vấn dề sức khoetâmthầnnghiêm
trọng gây ra camgiác buồn bà daidâng và mất hứngthú với cãchoạt dộng-
Lã một mối de dọa nghiêm trọng dối với sirc khoe thê chất và tâm lý cũathanh thiểu niên vã cõ thềdầnđếnnhũnghậuquatiêu cực VCmặt xã hội vàhànhvi.bao gồm thấtbại trong họctập rối loạn xà hội sứ dụng ma túy vã tự
tư Hơnnừa.trầmcâm ờ tuổi thiều niên có the có (ác dộng liêntụcgâyracác
rối loạn về thèchất và tinh thầncùngnhưcácvấn dề về hành vi ờtuồi trướng thành ; Lý do lãdogiaiđoạn thanh thiêu niênlãgiaiđoạnplráttriền dặc biệt
với một loạt nhùng thay đói VC thêchất, lãm li vã sự thay dổi về các mối quan
hẹ xã hội.nhămdãpứngcác yêu cầu nhiệm vụ cúa lứa tuổi Dãycùng lã giai
đoạn dễ nay sinh nhiều vấn đề sức khoe tâm thần nhắt so với các lứa tuổi
khác Do dỏ lứa tuổi thanhthiếu niên là giaiđoạnmá cãccánhãn dẻ bị tòn
thương bời sự thay dôi và phát triển nhanh chóng làm ánh hướng đen sức
Trang 11khoe tâm thần và xà hội cua hụ Nhưng hiệnnay có nhiềutrưởng hợp thanh thiếu niên không đượcpháthiệnvàđiều trị kịpthờinén đà xay ra nhùngtinh
huống đãngliếc,các số liệu thống kê khác về trầmcam ở thanh thiếu niên bao gồm hơn 8% thanh thiểu niên bị trầm cảm kẽo dài một năm hoặc lum6 Vivậy.việcxác định, đánhgiácáctinhtrạng súc khoe tàm thầnhiệnnay dối với
lira môi thanh thiếu niên nói chung và dặc biệt là nhùngbệnhnhàn lira môithanh thiếu nicndangdiều trịnội trútạibệnhviệnnói riêng đế trêncơ sờ đó
dưa ranhững giai phápdự phòng chotinhtrạngnàylàvòcũng cần thiết
Từ nhùng lý do trẽn,em tiến hànhnghiêncửu:"Thựctrạngtrầmcam
cua bệnhnhân ở lứa môi thanh thiểu niêndiêutrị nội trú ờ việnsúckhoetâm
thẩn, bộiủiviệnBạchMai"với2mục tiêu:
niên diều trị nội trú à Viện Sức Khoe Tàm Thần, ỉìệnh Viện Bạch Mai.
2) Xác định một sổ yểu tổ Hên quan dền tình trụng trầm Cam câm cùa
Trang 12Chương 1 TÔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1 Đại cương về trầmcám thanh thiếu niên
Thanh thiếu niên là giai đoạn chuyên tiểp từ một đứa tre sang người
lớn, thường dượccoi là khoảng thời gian từ 10 đến 19 tuổi Thanh thiểu niêntrai qua khôngchisựpháttriểnvàthay đỏi vê the chất mãcònca sự thayđổi
và phát Iriên về cam xúc tâmlý,xãhội và tinh thần
Thanh thiếu niên có thê dược phân loại thành ba giai đoạn Thanh thiếu niênsớm (khoang 10den 13 tuồi), thanh thiếu niêngiữa (khoang 14đến
16 tuồi) và thanh thiêu niênmuộn(khoáng 17 den 19tuổi)
ơ giai đoạnnày việc những người tre tuổi tập trung suy nghĩ vào banthân lã diều bình thường (dược gọi là "chu nghĩa vị kỳ") Và một phần cuadiều này, thanh thiếu niên thường tự ỷthức về ngoại hình cua minh và camthày như the chúng luôn bị bạn bẽ đánh giá Thanh thiêu nicn trước tuổi
thanhthiếu niên sớm cam thấy nhu cầu riêng tưngày cảng tãng Họ có thêbầt dầu khám phá nhùng cách độc lập với gia đinh Trong quá trinh này,
chúng có thê vượt qua ranh giói vàcó thè phán ừng mạnh mè nếu cha mọ hoặc người giám hộcung cố các giới hạn
ođộ tuôi nãy, nhiềuthanhthiêu niên bat dâu quan tâmden cácmối
quan hệ lảng mạn và tình dục Hụ cóthe dật câuhoi và khám phá ban sấc
giới tinhcua minh - diều này có thê gày căng thảng nếu họ không có sựhỗtrợ từ bạn bè gia dinh hoặc cộng dồng Nhiêu thanh thiếu nicn ớ dộ tuồi
thanh thiểu niên giữa tranh cãi nhiều hem vói cha mọ khi hụ dầu tranh dêdượcdộclập hơn Họ có thê dành ít thời gian hơnchogia dinh và nhiều thời
Trang 13gian hơn cho bụn bè Họ rấtquan tâmđến ngoạihinh cua mình và ãp lực tir
bạn bê có the lên đen đinhđiếm ớđộ tuổi này Bộ nào tiếp lục thayđỏi và
trưởng thànhtrong giai đoạn này nhưngvẫncó nhiềukhác biệt trong cách
suy nghĩ cua một thanh thiếu niên giừa binh (hường sovới mộtngười trường
thành
Thanh thiểu niên bướcvào tuổi trường thành sớm có ýthức mạnh mè
hơn về cá tinh cùachinh họvà có thế xác định giá trị cùachinh họ Họ cóthê trớ nên tập trung hơn vàotương laivà đưa ra các quyết định dựa trẽn hy vụng và lý tương cùaminh Tinhbạn vàcác mồi quanhộ lãng mạn trưnên
ổn định hơn Họ trớ nen xa cách hơn về mặt cám xúc và thè chất với gia
đình.Tuy nhiên, nhiều người thiết lập lại mối quan hệ "người lớn"với cha
mẹcùa họ, cơi họ lã nhùng người binh đáng hơn dê hỏi lời khuyênvà thàoluận về các chú dề trương thành lum là mộtnhànvật có thâm quyền '
1.1.2.1 DỊnh nghía
Theo định nghĩa cùa WHO: Trầm cam là một rối loạn tâm thần phố
biển, dộc trưng bơi sự buồn bã.mất di hứng thú hoặckhoáicam cam thấy tội lỗihoặc tự hạthápgiátrị ban thân, bị rối loạngiấc ngu hoặc ânuổng và kémtậptrung8
Theobáng phân loại tâm thầnlầnthử 5 cua hiệp hội tàmthằn họcMỹ
(DSM V 2013): “Trầmcám là trạngthái rối loạncámxúc biếuhiệnbàng
giam khisấc mất mọi quantâm thích thú giam núng lượngdần den tángsựmệt moi vã giâm hoạt dộng, phôbiền lã lãng sự mệt moi sau một số cố gắngnho tồn tại trong một khoang thờigian kéo dãi.ítnhất lã haituần9
TheophânloạibệnhQuốctếlằnthử 10 (ICD-10).tramcamdienliiỉilìthường được biêu hiện bằng khi sắc trầm, mất mọi quan tàm hay thích thủ
Trang 14giảm nâng lượngdần tới tăng sự một moi vãgiảm hoạt dộng, tồn tụi trong khoang thờigian it nhất lá 2 tuần Ngoài ra.cỏn có cáctriệu chứng khác như
giam sựtập trung chú ý giam tinhtự trọng và lỏng tự tin ý tường bị tội và
không xứngdáng, nhìn vàotương lai amdạm bi quan, ỷtướng vã hành vi tự
huỳhoại hoặc tự sãt rối loạngiấcngữ ăn itngonmiệng
Từ các định nghĩa trên, trầm cám dược xem như bicu hiệncủa cácmặt:câmxúc.nhậnthức,cơthê.hànhvi
Theo các nhã khoa hục rối loạn trầm cam là hiện tượng xây ra rất
phức tạp vả rấtdadạng Các thêlâmsảng trầmcámthườnggậplà: trầmcam
nội sinh, trầm cámtâm sinh, trầm cámtriệuchứngvàthựcthê
luằn den vãi thángvớicáchiện tượng matngu.mệt moi giam khi sấc lo lắngđến sức khóe và tươnglai; thời kỳtoàn phát có 3 triệuchửng dặc tnrng là ức
chế cám xúc ức chếtư duyvà ức chế vận dộng Trầm cam nội sinh cóđặc
diêm là biêu biện nặng lên vào buói sáng và nhẹ di về buôi toi lien tricnthườngxuấthiện lừng giaiđoạn,giữacácgiaiđoạnkhi sắc binh ôn hoãntoàn,
không làmbiến dôi nhàn cách và không di đến sa súttâmthần
Tram cam tâm sinh: dây lã thêtram cam có trạng thái phan ứngcuamột nhãn cách ycu dối với một môi trường sốngkhông thuận lợi Đặc diêmbiếu hiện lâmsàng không sâu sắc nhưtrầm cam nội sinh, bệnh nhàn ít có ýtưởng bị buộctội chúng mang sảcthãiloạncam nhưcơnkhóc, cơnthan vàn
về nồi khỏ khàn,nồi bắt hạnh,cho rang minh là nạn nhân, rhetrầmcámnãy
gồm 2 nhóm chinh không dồng nhất là trầmcamphanứng và trầm cam tâm
căn Tram camphân ứng là mộtthê cùa loạnthan phanứngvớimộthoạt động tàm thần có thè làm rối loạn đến mức mất tinh toànvẹn tinh thống nhất; có những rối loạn vềhoạtđộng nhận thức, ỷ thức, liếp xúc hành vi Trầm cam
Trang 15tâm cân có triệu chừng của bệnhtâmcản nhưkhi sầc trầm, giam hứngthú.dềcamđộng; lo lẳng VC bệnhtật về nhùngđiều không may có the xay ra.
Trầm cam triệu chứng và thực thế: có đặc diêm lâmsàng lừ nhẹ đếnnặng, chúngtồn lại irong một giaiđoạnhay kéo dài trong quátrinhbệnh liến triển Trầm cámdienbiến tùy theosựtiếntriên của bệnh chinh, cườngđộcùatácnhân gây hại vã sửc phánứng cua cơ thê Các hội chứng có thê gặp lã hội
chứng trầm cam paranoid và hội chứngtrầmcâm không dien hình Hộichứngtram cám paranoid có các triệu chứng buồn rầu.sợhài kích dộng, lo âu ao
tường lòi nói, hoang tường bị tội; có thekèmtheo rỗi loạn ỷ thức, mê sáng, lú
lẫn kíchdộng giồngdộng kinh và thườngtáng lèn về đềm Hội chứng tramcam không diên hình có các triệu chứng kíchdộng lo âu nhưthan khóckèmtheo cácý tưởng nghi bệnh, loạn cam giãc bán thê như khó chịu ờ nhừng
vùng khác nhau Trầm cam triệu chửng có thố gập trong các bệnh nhiễmkhuân nhưbệnh cúm các bệnhthực tôn cùanão như xơ vữa độngmạch não.cácbệnhnội tiết nhưbệnh Cushing và ngay trong ca quá trinh diều tri với loại thuốc sleroidc10
Các triệu chứnglâmsàng cua trầmcam:
Ba triệu chững chính:
I) Khísảctrầm
2) Mấtmọiquanlâm thích thú trong cáchoạtđộng
3) Giam nânglưựng vã táng sự mệt moi
Trang 165) Ỷ tường vã hành vi tự huýhoại hoặc tự sát
6) Rối loạngiấc ngũ
7) Thay đỏi cam giác ngon miệng (tàng hoặc giam) với sự thay đôi
trọng lượng cơ the tương ứng
Các triệu chứng cơ thê (sinh học) cua trám cam:
I) Mat nhùng quantâm thích thú trong nhưng hoụt động thườngngàygây thích thú
2) Mẩt phan ứng cám xúc với những sự kiện và môi trường xung
quanh thườnglàm vui thích
3) Buổisángthứcgiấcsớm2 giờ trước thườngngày
4) Trạngtháitrầmcamnặnghơnvàobuổi sáng
5) (’ó bằng chứng khách quan về sự chậm chạp tâm thần vận động hoặc kíchđộng (được người khác nhậnthấy hoặc kẽ lại)
7) Sútcàn (5% hoặc nhiều hơn trọng lượngcơ thè so với tháng trước)
8) Mất hoặc giám hưngphan tinh dục rò rệt Các triệu chứngloạnthannhư hoang tưởng,ao giác trong giaiđoạn trầm cám có the có hoặc không xuấthiện
1 L3 Trầm cám ở thanh thiểu niên
Trầm cámớ thanh thiếu niêncỏcác biêu hiệncơban như ở người lớn
nhưng có liên quan den nhừng mối quan tâm điên hình cua treem như họctập vã chơi dùa Tre cỏ thê không giai thích dược cam xúc bẽn trong hoặc
tâm trụng Trầm cam nên dược xem xét khi những dứa tre trước dây hoạtdộng tốt trơ nên kém di ớ trường, rút khói xà hội hoặc có hành vi phạm
pháp
Trang 17Ờ một sò trè bịrối loạn trầm cam.tâmtrạngnôi trội làkhòchịu hơn lã nồi buồn (một sự khác biệt quan trọng giừa tuổi nhó và người lớn) Sựkhóchịu liênquan đến tramcam ờ tre em có thêbiêu hiện như lã hoạtdộngquámứcvàhãnh vi hung hăng,chống lại xà11.
Nhìn chung thi biêu hiện ban đầu ờ bệnh nhân tre tuổi có khuynh
hướng là nhùng than phiên về hãnh vi hoặc triệu chửngthựcthè lãm che lapcáctriệuchứng trầm camđiên hình thườngthấyớngười lớn.Cáctriệuchửnglâmsàngcần nghĩ tới có khánăngtrầm cám bao gồm’2:
- Tàm trạng cáu kinh hoặc thấtthưởng
- Chán nán hoặc mắt hứng thú kéo dài vớicác hoạtdộnggiai tríđược
ycu thích trước đây (vi dụ: bó các hoạt dộng thê thao, hoặc khicu vù âmnhạc)
- Rút lui khôixàhội hoặc không còn muôn đi chơivới bạnbê
- Tránhnéviệc di học
- Suy giam kết qua hục tập
- Thay dôi kiêuthức- ngú (vidụ.ngủvà từ choiden trường)
- Thường xuyên có các phân nân không giãi thích dượcnhư cam giácmệtmói đau đầu đau dạ dãy
- Xuất hiện các vắn đềvề hãnh vi (vi dụ: trớ nêncố chấp hơn trốnkhoi nhà bất nạt người khác)
- Lạm dụng rượu hoặc các chấtkhác
1.2 Các yêu tố liên quan đến trầmcám ở thanh thiếu niên
Cácyếu lỗ liênquanđếntrầmcam ờ thanh thiếu niên:
+ Yếu tố cá nhân: giới tinh, tính cách, sư dụng mạng xà hội sư dụng
chẩt kíchthichí rượubia.hút thuốc), tinh trạngsẽchia,hoạtdộng thê thao
Trang 18-Yểu tố gia dinh: tinh trạng hỏn nhân của bồ mẹ người cúng chung sống, mối quan hộ với bỗ mẹ kinh te gia đinh, tinh trạng mối quan hệ với
ngườithân trong gia đinh
-Yếu lố xà hội: Áp lực lừ xã hội mâu thuẫnvới các mối quan hệ khu vực sinh sống
Yêu lổ giới linh:
Ta thấy về sức khoe tâm thần ờ iré vị thành niên có một khoang cách
giới đáng kê trẽn loànthếgiới Nhiều nghiên cứu đà chi ra rang giới nừthi có
ti lộ mắc trầm cám caogắp đôi sovói nam giới trongsuốt cuộc đờiB.ỡ nữ
giới độtuôi thanh thiếu niên: Nhóm dổi lượngcó ti lộ tram cam cao và nhiêucác yếu tốliênquan đến trầm cam Một sổ yếu tố liênquan làmgiatăng trầm
cám ớ phụ nừnhư:Cácyếu lỗ nội tiết: Anh hường cua nội tiết đen trầmcam
dặc biệt liên quan đen tuổi dạy thi Những em gái lo lảng về chu kỳ kinhnguyệt hoặc những em bị coi là thừa cân Nhùng mối lo khác xoayquanh
hình thêthấpbẽ.dầndenviệc bị chọc ghẹo, bcu tênvãphànbiệt dồi xừtrongcáchoạtdộngthethaotại trường học.14
Ónam giói độ tuổi thanh thiếu niên: trầm cam thưởnglienquanđếnchi
số như khuynh hướng hãnh vi bốc dồng hoậc lạmdụng rượu hay chắt gây nghiện Cùngvớidó là việc chơi gametrên các thiềl bị diện tứ sư dụng thiết
bị di dộngdếgiaitri quá nhiều trong ngàycó có nguy cơlàm gia tăng các vẩn
dề về sức khoetâmthẩn 15
Yèu lò về linh cách:
Tính cách con người dược hiếu lã linh chất, đặc diêm nội tâmcua mỏi
con người, anh hươngIrực tiếp tớisuy nghĩ, hãnh dộng và lời nói cua họ Mối liên hệ giừa tinhcách vã trầm cam có ỷ nghĩa trong việc lâm sáng to
nguyênnhân và bệnh di kẽm, xác định cáccánhãn có nguycơ và diều trị phù
Trang 19hợp Bang chửng hiện tại chothấy trầm cam có liên quanđencác đặc diêm
như loạn thần kinhcam xúc ticu cực hướng ngoại/cam xúc tích cực vã tận
tâm.Hơn nữa, các đặc diêm tinh cách dường như gópphần vào sự khơi phátvà dien biến cuatrầmcámthõng qua nhiêuconđường khác nhau ló.Những người có tinh cáchrụt rè it nói là nhómđồi tượngthường cỏ hành vi thu minh lại mối khi gặpcác van de cảng thảngtrongxã hội.củng là nhómdốitượng có sự nhạy cam rất lim nên họhay họn cách thu minh lại dê bao vệban thân Khác vớinhóm tinh cách rụt re itnói thi dặc diêm tinhcáchsõinôi.hoạt bát thi họ hay chia sé bộc lộ cám xúc cua ban thân minh hơn nên họthường cỏ xu hướng sc chia sẽ và giai tòa cám xúc cua ban thân vói mọi người xung quanh Đó là yếu lố giúp cho những người sôi nôi.hoạtbátsc it bị trầm cam hơn so vớingười có tinhcách rụt re it nói
Tinh trạngvề sự sẽchia cua thanh thiều niên ve những van đề gập phái trong cuộc sống bị ánh hưởng bơi linh cách, cách nhìn nhận cua ban thân về
cuộc sống và xà hội.Cách màcác em chọn dé thèhiện bán thân và cámxúc
cùa ban thân minh Có nhiêu bạnchọn cách báo vệ banthânminh là sự cỏ lậpvớitầtcamọingười, sọ chiasẽ câm xúc cùa bán thânminh cho người khác.Theotrang báo UFCOE sự cô lập tự cỏ lậpvềcám xúclà cânnguyênquan trọng đoi với thanh thiếu niên lựachọn không chia sổ cam xúc với ai,thườngdotremuốn bao vệ cha mẹ khói những lo âu.Vớitrê vị thànhniên lớn hơn đặc biệt là các em gái cam giác cô lập xà hội là hậu quá của kết hôn
sớm Với những em gái khác trong cùngđộ tuổi thi sự cỏ lập xà hội đến từ
việcnghi họcngoái ýmuốnvà/hoậcdogánhnặngcôngviệc gia đinh u
Theodiều trasơ bộ cua UNICEF, cứ 3 người dùng Internet thì có I
người dưới 1S tuôi vã 71% người lữ 15-24 tuõi đang trực tuyến, cho thày
Trang 20nhóm tuồinày được kết nối nhiều nhắt trên toàn thế giới Đụi dịchCovid-19
đã đây nhanh tốc độ tiếp cận sổ hóa chưa từng có ngay ca ớ các khu vựcvùng sâu vùng xa Chi trong vàinám gan dãy,các mạng xà hội như Facebook
Twitter Tiktok dà trờ thành một xã hội thu nho khôngchi phan ảnh mọi
khia cạnh cùa dời sống thực mà có the gây ra hoặc mang đến tác động khôngnhođến cuộc sống thực1
Rối loạn sứ dụng Internet có ánhhường tiêucực mạnh mè đen sự pháttriển tâm lý bình thường và côthê dẫn dền các hội chứng như căng thẳng18
Mà yếu tổ câng thảng làyểu tổ tác dộngmạnh mè đến tình trạng trầm cam
cùa thanh thiếu niên Tuynhiên, giám dốckhoa học cùa Hiệp hội Tâm lỷ hục
(Mỳ)thừa nhận mạng xà hộicũng có mặt tíchcực.Thựcte.khi sư dụng mạng
xà hội dũng cách, nó có thêđáp ứng nhucầu kết nối xà hộicuathanh thiếu
niên theo nhừng cách lành mạnh Nghiên cứu cho thấy mạng xà hội giúp người tre tuối hìnhthành và duy tri tinh bạn tr\rc tuyến.Ngoài ra nó tạo cơ hội đê tương tácvới bạn bè đa dạnghơn so với ngoại tuyển19
Thanh thiếu niên sứ dụng cácchất gây nghiện vi nhiều lý do: Đê thehiện sựlừng trai hoặcdế dược là một phan cua một nhóm, bâng đang Đè
giam stress Tim kiêm trai nghiệm mới và thách thức Đê làm giam cáctriệuchửng rối loạn sức khoetâm thần(vi dụ trảmcám lo lảng) Theo dôi Diềutra Tương lai về Sứ dụng Ma túy cho biết vào nãm 2021 cho đến lớp 12
54% thanh thiêu niên dà thư uống rượu vã gằn 26%dược coi lã những người
nghiện rượu hiện tại (đà uổng rượu trong tháng qua khoang 4.1% sổ học
sinh lớp 12 cho biết có sư dụng thuốc láhiện tại (hút trong 30 ngày truớc
dỏ), giamtừ 28.3% nãm 1991 vã lừ 5.7%năm2019; chikhoang 2% sốhọc sinh cho biết hút thuốc mỗi ngày 20
Trang 21Sir dụng chất kích thích cũng cán trư sự phát triên tri não cùathanh thiếu nicn theokiểu phụ thuộcvảo liều lượng Thường xuycn sư dụng rượu,
cần sa nicotin hoặc các loại ma túy khác trong thòi kỳ thanh thiếu niên cỏ
liênquanđen ty lệ rồi loạn sức khoe tâm thần cao hơn, hoạt dộng kémhơn ờ tuồi trưởng thành vàtýlệ nghiệncao hon Và có nhiều nghiên cửu kiêm tratãcdộngcuacáctriệu chửng tram càm ừ thanh thiều nicn doi vói việc sư dụng
rượu cua họ thi cho thấy sử dụng các chất kích thicch ở thanh thiều niên cóliênquantích cực den tramcam trong các nghiên cứu trước đây21
Yểu tồ về hoạt động thè thao
Ngày càng có nhiều bang chứng cho thấy hoạt động thè chầt có thêngân ngừahoặc chữa khoibệnhtàmthần Rắt nhiêu nghiên cửu dà chìra răng
tập thè dục giúp cái thiện tâmtrạng và giâm cám giác trầmcám lo lắng, căngthăng Các bãi tập vận động sè tạo ra nhùng thay dôi trong nào bộđê diều
chinh cảng thẳng và lo âu Nócũngcó thê làmtảng sự nhạycam cùa nào bộ
vói các hormon serotonin và norepinephrine làm giamsuy nghĩ tiêu cực.Ngoài ra, việc tập thê dục có thê làm táng sanxuat endorphins tạo sự hưng
phần, hiệu qua cao trong giám dau
1.2.2 Các yen to gia dinh
Yen to về linh trạng hôn nhân cua hồ mẹ
Những xung dột trong hôn nhãn, cha mẹ ly hỏn bạo lực giadinh lừ
phía người chồng, vàthiếu giao tiếp giữa cha mẹ và con cái lãm tram trọng thêm những cảng thang trong hộ gia đình vả từ dótácđộngđểnsirekhoetâmthầnvàtâm lý xà hội cua tré em vả thanh thiếu niên14
Một số nghiên cửu khác chi ra rang những thanh thiếu nicn trai quamột tuổi thư vói trai nghiệm ve sự ly thân hoặc ly hòn cua bo mẹ thì có 11 lộ
trầm cam cao hem nhóm không có trái nghiệm nãy Theonghiên cứu đượcthực hiện vào năm 2002 bưi Nhà tâm lý học E Mavis Hetherington cùa
Trang 22TrưởngĐại học Virginia (Mỹ)cho thấy, tre sỗmất khoang 2 năm dê có thê
vượt quanhùngcam xúc ticucực sau khi bổ mẹly dị nhưsốc mất niem tin
lo lang, buồn bà và đôi khi xen lẫn sự tức giận"
Yen tố ve mối quan hệ với các thành viên trang gia (linh
Các nghiên cứu từ khắpnơi trên the giới dà phãt hiện ra rang gia dinh
có hoạt động chức nàng tích cực và sự tham gia cua cha mụ vào cuộcsống
cùa trè vị thành niên có liên quan den việc giam nguy cơcác van dể vềtâm
than, trong khi việc thiếu vang sự ấm áp cuacha mẹ vả cha mẹ kiêm soátquámức có liênquandếnmột loạtcác vấn đe tâmlý,bao gồm traincam.hành vi
tự sátvà lự làm hại banthân ớ thanh thiếu nicn23
Vậy nên mốiquan hệ thân thiềt giừacác thành viên trong gia đinh cỏ anh hướng đen lâmlý.yếu lố trầmcam cùa thanh thiều niên lã rất lớn
Yen tồ về kinh tề gia dinh
Kinh tế gia dinh khó khàncóanh hường den lâm lý cuatre chúngphai
chịu nhùngcàng thẳng mã điều kiện kinh tế anh hương đen gia dinh minh.Theomộtnghiên cửu về mỗi liênhệgiữa tinh trụngthấtnghiệpvà câng thẳng trong hôn nhân có the xay ra một phần thôngqua cảng thảng tâm lý domấtviệc lãm Những gi dượcbiết cho thây rang màlviệclãm có thê cỏ nhừng lácdộng tiêucựctrên diệnrộng Vi dụ mắtviệc làm anh hương liêucực đẻnan ninh kinh tế cùa các gia đinh, và diều này dược phan ánh trong các gia dinh
giam chi tiêu cho thực phẩm, di chuyền vả dựa vào hỗ trợ cóng cộng Mấtviệc làm cũng anh hưởnglièu cực den sức khoe thê chất và linh thần cua
người lởn vả cácmốiquan hệ hỏn nhân,dồng thời làmlâng kha năng ly hỏn.Mộtphầnthòng qua những tảcdộng này dổivớicác yếu lố kinh le gia đình vàmôiquan hộ việcchamẹ mất việc làm có thê tiêp tục anh hướng tiêu cực đến
sức khoevã thành tíchcua con cái24
Trang 231.2.3 Các yều tổ về xã hội:
Yen tổ về áp lực lừ xà hội
(5 lửa tuỏi thanh thiếu niên áp lực từmôi trường học tập,việc hực lã các
yếu tố nguy cư nóibật khiến lứatuồi thanh thiếu niênmắcphaitrầmcam Áp
lực học tập từ cha mọ, giáo viên và bạn bè đồng trang lứa liên quan denchương trinh học nặng và cãc ycu cầu trong kỳthi so lượngkiến thứcnhiều
Việc thường xuyên gặp áplực học hãnh thi cư cũngnhư sự kỳvọngquá lớn cùa cha mẹ là 2 nguyên nhân chinh dẫn dền tinh trạngtrehóa bệnh trầm cam
ờ Việt Namhiện nay25
Yen to vê màn thuẫn với các moi qnan hộ
Những bất ôn trong môi trường học đường hiệndiện thông qua tộ bắtnạtvàmâu thuần giừabạn bè dồngtrang lửa Bắt nạt và các yếu tổ cáng thăng
xà hội khácdà dược chửng minh lã cô lác dộng liêu cựcđến sửc khóc tâmthằn ở học sinh độ tuổi vị thành niênờViệtNam (Lc và cộngsự.2019).15Một sotre vị thành niên cónguy cư mắc cáclình trạng sức khòclâmthan cao hơndo hoàn canh song,bị kỳ thị phân biệt đoi xứ hoặc bị bo mặc
hoặc không được tiếp cận với cácdịch vụ và hởirợ có chắt lượng Và tre vị thành niên thuộc nhóm thiêu sổ vềdãn tộc bandạnggiới, khuynh hướng linh dục hoặc cácnhóm bị phânbiệt đôi xư khác 15
Yen tô vê khn vực sinh sống
Có nhiều nghiên cứu chira rằng thanh thiếu nicn sống ớ khu vực nông
thôn có thề dề mắccácvần đề về sửc khoe tâm thầnhơn vi khu vựcnôngthôn
cỏ mửc độ thân mật xã hội cao và trọng lâm kinh té là lĩnh vực nôngnghiệp Vi vậy áp lực lâm lý dối với thanh thiếu niên nông thôn sè nỹng nề
hơn và nếu cư chế úng phó không phù hợp nhùng thanh thiếu niên này sc de
bị trầm cam hơn20
Trang 241.3 Các nghiên cửu về trầm cúm
Trên í tie giới
Train cam là một cân bệnh phố biền trên toàn thể giới, ưỡc tính có
khoang 3.8% dân số bị anh hường, bao gồm 5.0% ớngười lớn và 5.7% ờ
người lớn trẽn 60tuồi.Khoáng 280 triệu người trên thếgiói bị trầmcam Hơn
700 000 người chết vi tựtứ mồi năm Tự tứlànguyênnhângâytứvongdứnghàng thứ tư ờ lửa tuổi 15-2927 Trẽn the giới cũng như lại Việt Nam đã có
nhiều bàibáo thống kẽ nghiên cứu về thục trạngtrầm cam tại dối tượnghọc
sinh THPT vã nhóm đỗi tượngTHCScùng với các yentốliênquan Nhưng
nghiên cứu VCnhõmdốitượng thanh thiểu niên còn hạnche
Tụi Hoa Kỳ một nghiên cứu ve tý lệ và diều trị cãc vẩn de về trầmcãm, lo âu vả hànhviờ trẽ em Hoa Kỳ cua tácgia Ghandour RM và cãccộng
sựnăm 2019 nghiêncứu ở nhómtreemtừ3-17tuổi vàdược chuyên gia sire
khoe tâm thầndiềutrị Ket qua cho thấy trong sốtrêem từ 3-17tuồi, có 3.2%hiệndang bj trầmcâm28
Một nghiên cứu khác về týlệrối loạn trầm cam ờ treem và thanh thiêu
niên tham gia châmsócban dầu một cuộc kháosátvới Aquitaine Sentinelle
Network Tấtca những người tham dựliên tục từ 7 đến 17 tuổi, cỏ 155 bệnhnhân dà tham gia Ket quacho thấyhơn một tre em trong sổ 10 tre dưói 13
tuổimâc chúng rối loạn hầm câm vã tỳlệ hiện mầcơ nhóm thanh thiêu niênsớm lá 5%.Giai đoạntrầmcảmchu yen xuấthiệnờ6%mầu tre em rối loạn
khi sảc ơ 4%vã rối loạn diều chinh sai với tâm trạng trầm câm ở khoảng 1% Tấtcacác rối loạn trầm cámđềuơmức trung binh29
Tại Việt Nam
Mộtsố nghiên cửu phổbiến ỡ Việt Nam về thựctrạng trầmcámờlứa
tuồi thanh thiêu niên Nghiên cứu mótácắt ngangnhẳm mô tãthựctrạng lo
âu trầm cam cua học sinh và một số yếu tố liênquanớdốitượng học sinh lóp
Trang 2512 tại 2 trường THPT cua thành phổ Thái Binh năm 2020 Nghiên cửu thu
tỉiộpthông tin quaphát vấn bộ càu hoi sưdụngbộcông cụ DASS-21 Kclquáchothầy tý lệhọc sinh cõ biểuhiện lo âu là 24%.trầmcam là 60% về mức
độ tý lệ loâu từ nhẹ vừa nặng, rất nặng lần lượt là 10.5%: 6.8%: 4.5%:2.2%.Tỳlệtrầmcam từnhẹ vừa nặng, rất nặng lần lượt là 13.3%: 24.2%:10.3%: 12.2%w
Một nghiêncún khác cùanhõmtácgià lã sinh vicntrườngdạiI1ỌCyHà
Nội về nghiên cứumỏtãcắt ngang, sứ dụng thang đánh giátrầm Ciun lo âu
vã stressDASS-21 cho 482 hục sinh trunghọcphôthôngtại huyện YênĐịnh,tinh Thanh Hỏa Kết qua:tý lộ rỗi loạn stress, lo âu trầm căm lằn lưọl là 41.7% 49.0% 43.6% chuyếuơmứcđộnhẹ vã trung binh Cókhoảng 1/3 sổ trê dà từngnghĩ đếntựlàmđau ban thân và 10% trê đà tựlàmđau ban thân.25% sổ trẻ dàtửng nghi đến tự tư và 1.4% sổ tre dà thựchiện tựtứ nhưng
không thànhcông51
1.4 Giói thiệu thang đánh giátrầmcàm thanh thiếu niên RADS10 20Thangđánhgiãtrâmcam thanh thiêu niêndượcw Reynold(Mỷ)xâydựng vảo năm 1989 dế đánhgiãtrạngthái trầm camở thanh thiêu niên(10
20 tuổi) theobốn thành phần: loạn khi sấc camxúctiêucựcmấthứngthú tự
dànhgiãliêucực vã phàn nân ve cư thê
Thang dành giá trầm cam thanh thiếu niên là báng lự đánh giá gồm 30
đề mục mỗi dề mụcdượcđánh giã theo4 mứcđộ từ không cõ thinh thoảng,
thường xuyên và luôn luôn, tươngứngvới mứcđộ diêm lừ 0đến 3 diem, vàdượcyêu cẩu đánh giá vềlinh trạng, cam giác cúa tre trong khoangthời gian
lừ 1 đến 2 tuầntrước thời diem đánhgiá
Cuộc diều irahiện tại dàkiêm ira dộ tin cậy vàgiá trị cùa Thang do
Trầm cam VỊ thành niên Reynolds trong mộtmầu gồm 89 thanh thiếu nicn từ một trường nộithành Những người tham giaban dầu dượcđánh giá trong lớp
Trang 26học cua họ bang RADS, sau đó kiếm tra lại từng cá nhân bang RADS và phong vấn với Thang đánh giá tram cam Hamilton(Hamilton 1967) Dộ tin cậy về tinhnhắt quán bên trong cuaRADS là 0,91 trong lanđánhgiãbanđau
vá0.93 trong lần kicm tra lại Dộ tin cậy kiêm tra lại cuaRADS là 0.87 Mối
tươngquan giữa RADS và phóng vấnHamiltontrong lần kiêm tra lại là 0.76(p <0.001) cho thấy mức độ hợp lộ lien quan đến tiêu chi cao De kiêm tra
tính hợp lộ cùa RADS trong việc xác định nhữngngười tre tuổi thê hiện mức
độlàmsàng cùa triệu chứng trâmcam hiệu quá lâmsàngcùa diêm cắt RADS
dà được kiêm tra bằngcảch sư dụngtinh trạng trầm camnhưđượcđánh giábơi cuộc phong vấn Hamilton Mộthệ sổ phi là0.62 (p < 0,001) dà đượctim
thấy, với tý lộ độnhạy là 89% và dộdặchiệu là 90%.với phân loại chinh xác
tông thê là 90% Nhìn chung, kết quà cua nghiên cứu này cho thấy RADScung cắp một đảnh giá đãng tin cậy và hợp lệ vè triệu chứng trầm cám ờ thanh thiếu niêntre tuôi3:
Trang 27Chương 2
2.1 Đối tượng nghiên cứu
2.1 Ị Tiêu chuồn lựa chọn:
+ Bệnh nhãn đang (lieu trị nội trú lại Viện Sức Khoe Tâm Thần Bệnh
Viện BạchMai trong độtuồi từ 10 đến 19 tuồi
2.1.2 Tiêu chuẩn loại trừ:
-Bệnh nhânkích động, bệnhnhân trong trạngthái không linhtáo
- Bệnhnhân cỏ klìỉcni khuyết, suy giảm trong chức nàng nhậnthức, trituệanh hướng đểnkhanăng giaotiếp
+ Bệnh nhãn cỏ khiếm khuyết các giác quan (thinh giác, thị giác) anhhướng đen klìànàngnhận biết, mó tà cãctriệu chúng
Bệnhnhânmaccácbệnh li cơ thênặng
2.2 Địa diem và thời gian nghiên cứu
+ Dịa diêm lại Viện Sức KhoeTâm Than, Bệnh Viện Bạch Mai từ ngày1/1/2023 đến ngày 30/4/2023
+ Viện Sức KhoeTâm Thần Bạch Mai Bệnh Viện Bạch Maidược chia
ra làm 6khoa
2.3 Phương pháp nghiêncứu
Nghiên cứu cắt ngang
Chọn toàn bụ bệnhnhãn điều trị nộitrú trong độluôi thanh thiếu niên
tử 10-19 tuôi
Trang 282.4 Các biến sổ chi số nghiên cứu thu thập (hòng tin
Báng 2.1 Các chisổ và hiếnsổnghiên cứu
loại
Kỳthuậtthu
thập TT
Công
cụ thu
thập
Mụctiêu 1: Mòtàthựctrạngtrâmcamơ thanh thiều nicnđiềutrịnộitnì tại
việnsửckhoetâm thần, bệnhviệnBạchMai
2023 trù đi nămsinh
cua Đ'I NC
Địnhlượng
XemBANC
BANC
Giới tinh Theogiới tinh trẽn
giắykhai sinh
Trang 29mối quanhộhônnhân
hay không theopháp
luật
Địnhtinh Hôi
BN
MầuBA
Trang 30ra cải và.máu thuần
Các áp
lực,càng
thảng
Các ãp lực từ việchọc
tập,côngviệc,gia
đinh vãcác mối quan
Trang 31câmtre vị thànhniênRADS 10-20(không
trầm cam.tram camnhẹ.trầmcámvừa
Tinh cáchsôinối
hoạt bát hay trầm tinh
it nói hay mang đặc
Trang 32Có thuồng xuyênXay
ra căi và.mâu thuẫn
Trang 33HôiBN
MàuBA
2.5 Công cụ nghiêncứu
Công cụ thu thập thông tin
Rộ càu hoi gôm:
- 23 câu hói về thông tin cả nhãn hục tập.giađình
- 1 thang đođánh giá trầmcâm trê vị tỉiànliniên RADS 10-20 gồm
30 càu hoi
Trang 34Thang do RADS là bộ còng cụ tựdành giá gồm 30 câuhoi mỗi câu
gồm 4 tiếu mục với các sự lựa chọn khác nhau Dối lượng nghiêncứu chidược tích 1 tiểu mục phù họp nhất đồi với suy nghĩ, cam xúc cua bản thân
trong võng 2 tuần
Diêm cho mỗi tiêu mục là từ 0đến 3 điểm với mứcđộtiêucựclãng dần thứ tự mức dộ các câukhông giống nhau Khi do lưòng bang RADS tồng điếm sèdượctinhbangcáchcộng diem số cua 30 càu hói rồilấy tống diem
dề đánh giá mứcđộtrầmcam cùa mỏi cácnhân
cam
Khoang diêm
tòng
2.6 Phưong pháp thu thập sốliệu
- DTV giói thiệu về nộidung nghiên cứu.tầm quan trọng và giã trịcùanhùng thòng tin mã bệnhnhâncungcầp
- DTVđược sự dồng ý cùa bệnh nhàn và gia dinh bệnhnhãn thi sètiếnhànhthuthậpsốliệubàngcách hướngdẫn cụ thêcáchthứctráiởi nội dung
bộ càu hói dê bệnhnhân có thêhoãn thành phiếumột cách dầy đu và chinh xãc nhất
- Trong quá trinh bệnh nhân dien phiếu ĐTV sc giãi thích trực tiếp
những nội dung mãbệnhnhãnthắcmắc
- DTV lien hãnh kiếm tra thõng tin trong phiêuđà dầy du chưa và cho
dồi tưọng bõ sung ngaytạichồnếucôn thiếu và không phù họp
Trang 352.7 Phương pháp phân tích sổ liệu
Làm sạchsố liệu, nhập số liệu vào phần mcm excel Phàn tích sốliệubằngphần mềm IMB SPSS Statistics 20
Thống kè mỏ ta các biến định tinh bao gồm ti lệ phần tràm Thống kẽ suy luậnchobiến định lượngđược sứ đụng đe so sảnh sự khác biệtgiừacãcnhóm.Mứcý nghĩa thống kê p<0,05đượcsứđụng trong thống kê suyluận.2.8Các sai số vàcách khắc phục
Việc thu thập thòngtin bang phương pháp phong vấn và cho ĐTNCđiềnbộ câu hoi trục tiếp có thế gặpphaisai số donguyênnhãn:
- Dồitượnghiênsaiý câu hoi
- Sai sỗ nhớ lại
- Dổi tượng không nhiệt tinh tham gia nên cóthê trà lòi sai sự thật
- Sai số trong quá trình thu thập số liệu
Cách khác phục:
- Trực tiếphướngdẫncáchdienphiếucho DTNC
- Dốivớicãcsaisổ trong quá trinh điều tra biện pháphạn chế sai sốdược ãp dụng:xin ý kiến chuyêngia chuẩn hoábộ câu hói thõng qua diều tra
thứ
- Với cãc sai số trongquá trình nhập liệu, bộ sỏ liệu dược nhập lại
10% số phiếu nhầm kiêm tra thõng tin nhập một cách kĩ lưỡng nhất, hạnchếsai sổ mộtcách tối da
2.9 Đạo dức trong nhiên cứu
- Nghiên cửu được thõngqua hội dồng đạodức cua nhà trường, đượcviện sức khoetâm thằn, bệnhviện BạchMai chấp nhận.Trướckhi tiếnhành
phong vắn đều có sựdồngỷ cua ngườibệnh và gia đinh ngườibệnh
- Nghiên cứu không làm anh hường đến quá trinh điều trị bệnh của
người bệnh
Trang 36- Trướckhi tham gia đối tượng nghiên cửu được cung cắprõ ràng,đầy đu thõng tin lienquanđếnmụctiêu và nội dung nghiên cữu.
- Đổi tượng nghiên cứu cỏ quyền từ chổi hoặc nít lui khi tham gianghiêncứu
- Thõng tin cánhân cùa đối tượngnghiên cứu dượcbáomật.2.10 Hạn che cũanghiêncứu
- Nghiêncửu sử dụngbộ càu hoi tựđiền nên thõng tin thu thậpđượcphụ thuộc vào trình độ hiểubiết vã sự hợp táccùangườitrà lòi
- Nghiêncứu viên chưacó nhiều kinh nghiệm trong việcthu thập vàphântíchkếtqúa