Có 10 đội tuyển bóng đá quốc gia ở khu vực Đông Nam Á tham gia thi đấu AFF Suzuki Cup 2018 trong đó có đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Thái Lan, các đội được chia làm hai bảng, kí hiệu l
Trang 1GIẢI CHI TIẾT ĐỀ HỌC SINH GIỎI THPT CẤP TỈNH
SỞ GDĐT HÀ TĨNH – NĂM HỌC 2018 – 2019
MÔN TOÁN TIME: 180 PHÚT
ĐỀ BÀI Câu 1. ( 5.0 điểm)
a Cho hàm số yx3 3mx2 4m2 2 có đồ thị C m
và điểm C1;4
Có bao nhiêu giá trị
nguyên của m để đồ thị hàm số C m
có hai điểm cực trị A B, sao cho diện tích tam giác ABC
bằng 4?
b Có 10 đội tuyển bóng đá quốc gia ở khu vực Đông Nam Á tham gia thi đấu AFF Suzuki Cup
2018 trong đó có đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Thái Lan, các đội được chia làm hai bảng, kí
hiệu là bảng A và bảng B, mỗi bảng có 5 đội Việc chia bảng được thực hiện bằng cách bốc thăm
ngẫu nhiên Tính xác suất để hai đội tuyển Việt Nam và Thái Lan nằm ở hai bảng đấu khác nhau
Câu 2. ( 5.0 điểm)
a Tìm các giá trị của m để hệ phương trình sau có nghiệm
b Cho hàm số yf x( ) xác định trên
có
( 3) 8, (4) , (2)
Biết rằng hàm số y f x'( ) có đồ thị
như hình vẽ bên dưới Hỏi đồ thị hàm
số y| 2 ( )f x x 1 |2
có bao nhiêu điểm cực trị?
Câu 3. ( 5.0 điểm)
a Cho hình lăng trụ ABC A B C. có đáy là tam giác đều cạnh a Hình chiếu vuông góc của A
lên mp ABC
trùng với trọng tâm tam giác ABC Biết khoảng cách giữa hai đường thẳng AA
và BC bằng
3 4
a Tính thể tích khối lăng trụ đã cho theo a
b Một cái phễu có dạng hình nón chiều cao của phễu là h Người ta đổ một lượng nước vào phễu
sao cho chiều cao của lượng nước trong phễu là
3 1
7 2
( hình H ) Ta bịt kín miệng phễu 1
Trang 2rồi lật ngược phễu lên ( hình H ), gọi chiều cao của cột nước trong phễu ở hình 2 H là k Tính2
k
h
Câu 4. ( 5.0 điểm)
a Cho đồ thị hàm số bậc ba yf x( ) như hình vẽ
Hỏi đồ thị hàm số
2
( ) 2 ( )
y
nhiêu đường tiệm cận đứng?
b Trên sa mạc có một khu đất hình chữ nhật ABCD có chiều dài AB 70 km, chiều rộng
10 km
AD Vận tốc trung bình của xe máy trên khu đất này là 20 km/h , riêng đi trên cạnh
CD thì vận tốc là 40 km/h Một người đi xe máy xuất phát từ A lúc8h sáng và muốn đến B sau 3h nữa Hỏi người đó có thể đến B kịp thời gian không? Xây dựng phương án di chuyển
trên khu đất từ A đến B để hết ít thời gian nhất
Hết
Trang 3LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1. ( 5.0 điểm)
a Cho hàm số yx3 3mx2 4m2 2 có đồ thị C m
và điểm C1;4
Có bao nhiêu giá trị
nguyên của m để đồ thị hàm số C m
có hai điểm cực trị A B, sao cho diện tích tam giác ABC
bằng 4?
Lời giải
TXĐ: D Ta có:
2
x
Để đồ thị hàm số có 2 điểm cực trị thì điều kiện là: m 0 (*).
Tọa độ hai điểm cực trị là: A0;4m2 2 , B m2 ; 4 m34m2 2
Phương trình đường thẳng AB: 2m x y2 4m2 2 0
2 2
6 2
;
1 4
m
d C AB
m
; AB2 ; 4m m3 AB 4m216m6 2m 1 4 m4
2 2
ABC
m
m
Vậy có 4 giá trị nguyên m thỏa mãn yêu cầu bài toán.
Câu 1.
b Có 10 đội tuyển bóng đá quốc gia ở khu vực Đông Nam Á tham gia thi đấu AFF Suzuki Cup
2018 trong đó có đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Thái Lan, các đội được chia làm hai bảng, kí hiệu là bảng A và bảng B, mỗi bảng có 5 đội Việc chia bảng được thực hiện bằng cách bốc thăm ngẫu nhiên Tính xác suất để hai đội tuyển Việt Nam và Thái Lan nằm ở hai bảng đấu khác nhau
Lời giải
Số phần tử trong không gian mẫu là n( ) C105 252
Gọi C là biến cố: “Hai đội tuyển Việt Nam và Thái Lan nằm ở hai bảng đấu khác nhau”.
TH 1: Đội tuyển Việt Nam ở bảng A, đội tuyển Thái Lan ở bảng Số cách xếp thỏa mãn là
4
C .
TH 2: Đội tuyển Việt Nam ở bảng B, đội tuyển Thái Lan ở bảngA Số cách xếp thỏa mãn là
4
Số phần tử của biến cố C là n C ( ) 140
Vậy xác suất để hai đội tuyển Việt Nam và Thái Lan nằm ở hai bảng đấu khác nhau là
( )
n
P C
n
Câu 2.
a.Tìm các giá trị của m để hệ phương trình sau có nghiệm
Lời giải
Trang 4Điều kiện: x y ; 1.
Đặt tlog2019y; 0 t 1
1 2018
t
Phương trình (2) (1 t)log20192018 tlog20182019 m
Xét f x (1 t)log20192018 tlog20182019 ;0 t 1
log20192018 log20182019
f x
log20192018 log20182019
0
(1 )
f x
2019
0
log 2018
Ta có f 0 log20192018
1 log20182019
0 log20192018 log20182019
Yêu cầu bài toán log20192018m log20192018 log 20182019
Câu 2.
b. Cho hàm số yf x( ) xác định trên có
( 3) 8, (4) , (2)
Biết rằng hàm số '( )
yf x có đồ thị như hình vẽ bên dưới Hỏi đồ thị hàm số y | 2 ( )f x x 1 |2
có bao nhiêu điểm cực trị?
Trang 5Lời giải
Tác giả: Tô Minh Trường; Fb: Tô Minh Trường
Đặt g x( ) 2 ( ) f x x 12
Nhận xét: Số điểm cực trị của hàm số y| ( ) |g x bằng tổng số điểm cực trị của hàm số ( )
yg x và số nghiệm của phương trình g(x) 0 không trùng với điểm cực trị
Ta có.g x'( ) 2 '( ) 2 f x x1 2[ '( )f x x 1 ]
Từ đồ thị hàm số yf x'( ) và đường thẳng y x 1 ta được:
1 1 '( ) 0
2 3
x x
g x
x x
Bảng biến thiên
Ta thấy hàm số yg x( ) có 3 điểm cực trị Theo giả thiết
1
2 9
2
Từ đó suy ra phương trình ( ) 0g x có 2 nghiệm phân biệt khác các điểm cực trị của hàm số
( )
yg x Vậy hàm số y| 2 ( )f x x 1 |2
có 5 điểm cực trị
Câu 3.
a Cho hình lăng trụ ABC A B C. có đáy là tam giác đều cạnh a Hình chiếu vuông góc của A
lên mp ABC trùng với trọng tâm tam giác ABC Biết khoảng cách giữa hai đường thẳng AA
và BC bằng
3 4
a Tính thể tích khối lăng trụ đã cho theo a
Lời giải
Trang 6Gọi I là trung điểm của BC Gọi G là trọng tâm tam giác ABC
Gọi H là hình chiếu vuông góc của I lên AA.
Ta có BC A G BC ; AI nên suy ra BC AA I BC IH
4
a
d AA BC IH
Đặt A G h Ta có:
2 2
A G AI IH AA h h h
Vậy
.
ABC A B C ABC
Câu 3.
b Một cái phễu có dạng hình nón chiều cao của phễu là h Người ta đổ một lượng nước vào phễu
sao cho chiều cao của lượng nước trong phễu là
3 1
7 2
( hình H ) Ta bịt kín miệng phễu 1
rồi lật ngược phễu lên ( hình H ), gọi chiều cao của cột nước trong phễu ở hình 2 H là k Tính2
k
h
Lời giải
Trang 7Cho hình chóp như hình vẽ bên.
Đặt SO1 h SO h AO1; ; 1r CO r1;
Ta có
SO CO h r
Gọi V V lần lượt là thể tích của khối nón tròn xoay khi quay ;1; 2 SA SC quanh trục SO 1
Ta có
2
2
3
2 1
1 3 1 3
t
Áp dụng kết quả trên ta có :
Thể tích phần chứa nước là
3
1
Suy ra thể tích phần không chứa nước là 2
1 8
V V
Chiều cao của phần phễu không chứa nước
3
2
1 2
k
h
Câu 4.
a Cho đồ thị hàm số bậc ba yf x( ) như hình vẽ
Trang 8Hỏi đồ thị hàm số
2
( ) 2 ( )
y
Lời giải
Tác giả:Lê Thị Mai Hoa ; Fb: Mai Hoa
Xét hàm số:
2
( ) 2 ( )
y
Điều kiện để x2 x có nghĩa khi
0
0
x
x
Vậy: Nếu x a là đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số (1) thì:
1 0
a a
Xét các phương trình:
1)x24x 3 0 x 1 x ( là các nghiệm của tử thức)3
2) x2x 0 x 0 x (là các nghiệm của tử thức).1
3)x có nghiệm 0 x 1 0
Với x , ta có: 0
2
( ) 2 ( )
y
Trường hợp này có một tiệm cận đứng x x1
Với x 1, ta có:
2
( ) 2 ( )
y
Khi đó nghiệm x (loại).1 0
4)
2
f x
f x
+ Xét f x 0
có 2 nghiệm x (là nghiệm bội) và 2 3 x 3 1;0
loại Trường hợp này có một tiệm cận đứng: xx2
Trang 9+ Xét f x 2 có 3 nghiệm gồm x x ( 4; 5 x x và 3; 4 3 x4 1;x5 ) và 1 x (loại vì cả6 1
tử và mẫu thức cùng có nghiệm x 1) Trường hợp này có hai tiệm cận đứng: xx x4, x5
Vậy đồ thị có 4 tiệm cận đứng gồm:x , x1 xx2, xx4, xx5
Cách khác
Xét phương trình
2
0
2
x
f x
Dựa vào đồ thị đề bài ta có:
Phương trình f x 0
có nghiệm kép x và nghiệm đơn 3 x a 1;0
Do f x
là hàm số bậc 3 và lim
x f x
Suy ra f x x3 2 x a
Phương trình f x 2 có ba nghiệm phân biệt x 1; ;b c , với c 3;b 3; 1
Do f x là hàm số bậc 3 và lim
x f x
Suy ra f x 2 x1 x b x c
2 2
y
Khi đó:
2
y
2
y
2
x c x c
y
2
x b x b
y
2
y
2
y
Vậy đồ thị hàm số
2
( ) 2 ( )
y
có 4 đường tiệm cận đứng x0,x3,x b x c , .
Trang 10Câu 4.
b Trên sa mạc có một khu đất hình chữ nhật ABCD có chiều dàiAB 70 km, chiều rộng
10 km
AD Vận tốc trung bình của xe máy trên khu đất này là 20 km/h , riêng đi trên cạnh
CD thì vận tốc là 40 km/h Một người đi xe máy xuất phát từ A lúc8h sáng và muốn đến B sau 3h nữa Hỏi người đó có thể đến B kịp thời gian không? Xây dựng phương án di chuyển
trên khu đất từ A đến B để hết ít thời gian nhất
Lời giải
Cách 1.
Trường hợp: xe máy không chạy trên CD, khi đó thời gian ngắn nhất đi từ A đến B là chạy trên
AB suy ra 70 3,5
20
Trường hợp: xe máy có chạy trên CD Giả sử xe chạy từ A đến B qua EF
Đặt DEx FC, y, 0x y, 70 EF 70 ( x y AE ); x2100;BF y2100 Khi đó thời gian xe chạy là:
2
y
x y
2
1
x y
)
Xét
2
2
a
; 0 a 70
'
2
2
a
a
a
0
20
3 70
h a – 0 +
h a
Trang 11Dựa vào BBT
4
3
min
10 20
3 3
x y
x y a
Từ 2 trường hợp trên ta có thể kết luận: Sau 3h xe có thể chạy từ A đến B được, với thời gian
3
7 2
( 4
khi
10 3
DE CF
Cách 2.
KN1: Để đi từ A đến B nếu chỉ di chuyển trên đoạn
AB thì hết số giờ là
70 3,5 20
S t
V
( giờ), vậy trong trường hợp này không thể đến B kịp thời gian sau 3 giờ như yêu cầu bài toán
Vì vận tốc trên khu đất ( trừ cạnh CD) là 20km/h, do đó
chỉ đi theo AB không kịp thời gian thì mọi con đường
khác mà không đi trên CD đều không kịp thời gian
A
D
B
F E
KN2: Để đi từ A đến B và có đi trên cạnh CD
Giả sử đi từ A đến E, từ E đến F và từ F đến B (như hình vẽ) Đặt DE a FC b ,
Khi đó thời gian để di chuyển từ A đến B là
Áp dụng bđt a2 b2 c2d2 (a c )2(b d )2
Ta có
,
dấu “=” xảy ra khi a b
Vậy
2
a b
Đặt a b x ,(0 x 70)
Xét
2
( )
, 0 x 70
2
2
1
40
20 400
20 3
3
x
x
BBT
x
0
20 3 3
70 f’(x
) – 0 +
Trang 12
2 3 7 4
Vậy GTNN của f(x) là
2 3 7 4
Cách 3:
t x y x y
Xét
2
Ta có:
2