Tìm tập hợp các điểm M trong mặt phẳng mà từ M có thể kẻ được hai tiếp tuyến vuông góc đến P.. Trong hình nón, người ta đặt một hình chóp.. Đỉnh D nằm trên mặt xung quanh của hình nó
Trang 1ĐỀ THI HSG TOÁN 12 –SỞ TPHCM –
NĂM 2020-2021
Môn: Toán Lớp 12 (Bảng thường)
H C H I - ỌC HỎI - ỎI - CHIA SẺ KI N ẾN
TH C ỨC
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)
Câu 1 (4,0 điểm)
Giải phương trình 4x x2x1 2x x
Câu 2 (4,0 điểm)
Cho hàm số yx2 x 2021,5 có đồ thị P Tìm tập hợp các điểm M trong mặt phẳng mà
từ M có thể kẻ được hai tiếp tuyến vuông góc đến P .
Câu 3 (5,0 điểm)
Cho hình nón đỉnh S có đáy là đường tròn O
Trong hình nón, người ta đặt một hình chóp
D ABC có đáy ABC là tam giác cân tại A, nội tiếp đường tròn O
và BAC 120o Đỉnh D nằm trên mặt xung quanh của hình nón, các mặt bên của hình chóp tạo với đáy một góc bằng nhau
a) Chứng minh D thuộc đường thẳng SA
b) Tính thể tích khối nón khi thể tích khối chóp bằng 3
Câu 4 (4,0 điểm)
Cho X n| 5 n 5 và là tập hợp các hàm số f x ax4bx2 có c a b c X, ,
và f x
có 3 điểm cực trị Chọn ngẫu nhiên f x
từ , tính xác suất để gốc tọa độ O nằm
hoàn toàn trong tam giác tạo thành từ ba điểm cực trị của đồ thị f x
Câu 5 (3,0 điểm)
Chứng minh đường cong C m:y x 3 3m 2x23m2 4m3x m 36m2 9m2 luôn tiếp xúc với 2 đường thẳng cố định
Trang 2
-HẾT -ĐỀ THI HSG TOÁN 12 –SỞ TPHCM –
NĂM 2020-2021
Môn: Toán Lớp 12 (Bảng thường)
H C H I - ỌC HỎI - ỎI - CHIA SẺ KI N ẾN
TH C ỨC
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)
Câu 1 (4,0 điểm)
Giải phương trình 4x x2x1 2x x
Lời giải
● Đặt t 2x x 0 x2x t2 Phương trình đã cho trở thành
22 x 2x t2 2x1t 2x 2 2x 22x 2x1 t2t
2
1
x
t
t t
● Với t 1 2x x 1 2x x 1 0
Xét hàm số f x 2x x1,x
1
ln 2
f x f x x
Ta tính
2
log ln 2
1 log ln 2 2 log ln 2 1 log ln 2 1 0
ln 2
Bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên ta thấy đồ thị yf x cắt trục hoành tại hai điểm phân biệt
Phương trình f x 0
có đúng hai nghiệm
Dễ thấy f 0 f 1 0 f x 0
có hai nghiệm x 0 và x 1. Vậy tập nghiệm của phương trình đã cho là S 0;1 .
Câu 2 (4,0 điểm)
Cho hàm số yx2 x 2021,5 có đồ thị P Tìm tập hợp các điểm M trong mặt phẳng mà
từ M có thể kẻ được hai tiếp tuyến vuông góc đến P .
Lời giải
Xét M a b ;
Trang 3S
CB
B
H
h
R
R M
D
O H
O
A
C BC
M m
n
Theo giả thiết , giả sử phương trình đường thẳng qua M có dạng yk x a b
là tiếp tuyến của P hệ
2 2021,5
2 1
Từ hệ suy ra x2 x 2021,52x1 x a b x2 2ax a b 2021,5 0 *
Mà từ M có thể kẻ được hai tiếp tuyến đến P nên phương trình (*) có hai nghiệm phân biệt
2
2
0
Gọi k1, k2 lần lượt là hệ số góc của hai tiếp tuyến vuông góc nhau.
Ta có: k k1 2 1 2x1 1 2 x2 1 1 2 x x1 2 x1x2 1 0
2a 2b 4043 2a 1 0 2b 4042 b 2021
Với b 2021 thay vào điều kiện ( *) ta có:
2
0
Vậy tập hợp điểm M cần tìm là đường thẳng y 2021.
Câu 3 (5,0 điểm)
Cho hình nón đỉnh S có đáy là đường tròn O
Trong hình nón, người ta đặt một hình chóp
D ABC có đáy ABC là tam giác cân tại A, nội tiếp đường tròn O
và BAC 120o Đỉnh D nằm trên mặt xung quanh của hình nón, các mặt bên của hình chóp tạo với đáy một góc bằng nhau
a) Chứng minh D thuộc đường thẳng SA
b) Tính thể tích khối nón khi thể tích khối chóp bằng 3
Lời giải
a) Chứng minh D thuộc đường thẳng SA
Chóp D ABC có các mặt bên tạo với đáy một góc bằng nhau, nên chân đường cao H của chóp trùng với tâm đường tròn nội tiếp ABC
Trang 4Theo giả thiết ABC cân tại A và nội tiếp đường tròn O
A H O, , thẳng hàng
Ta có: SOABC
SOA ABC
H SOA và DH ABC DH SOA
Do đó: DH và SA là hai đường thẳng cắt nhau Mà theo giả thiết D thuộc đường sinh của
khối nón S O;
Nên suy ra: D thuộc đường sinh SA của khối nón S O;
b) Tính thể tích khối nón.
Đặt R bằng bán kính đường tròn O
và SO h
BAC 120o BmC 240o BnC 120o BOC 120o
Do đó: ABC OBC (g.c.g) OB OC AB AC ABOC là hình thoi
ABC OBC
Xét ABM :
2
BAM
2
AM AH
AO
Xét SOA :
AH
AO
2
2 2
;( )
3
ABC
D ABC
S O
V
khèi nãn
D ABC
S O
khèi nãn
Câu 4 (4,0 điểm)
Cho X n| 5 n 5 và là tập hợp các hàm số f x ax4bx2 có c a b c X, ,
và f x
có 3 điểm cực trị Chọn ngẫu nhiên f x
từ , tính xác suất để gốc tọa độ O nằm
hoàn toàn trong tam giác tạo thành từ ba điểm cực trị của đồ thị f x
Lời giải
f x ax4bx2 c f x 4ax32bx x ax 4 22b
f x ax4bx2c
cắt Oy tại 0;c
f x
có 3 điểm cực trị
0 0
a b
hoặc
0 0
a b
Khi
0 0
a b
, đồ thị hàm số có 2 cực tiểu
và 1 cực đại là
0;c
Trang 5
Để gốc tọa độ O nằm hoàn toàn trong tam giác tạo thành từ ba điểm cực trị của đồ thị
f x
2
2
4 0
4
b
c a
Vì , ,a b c X nên:
1
4
b ac a c
9
3 , 1;1 , 1; 2 , 2;1 4
4 4 , 1;1 , 1;2 , 2;1 , 1;3 , 3;1
b ac a c
1;1 , 1; 2 , 2;1 , 2; 2 , 1;3 , 3;1 , 1; 4 , 4;1 , 25
Suy ra có: 20 bộ số a b c, ,
Khi
0 0
a b
, đồ thị hàm số có 2 cực đại
và 1 cực tiểu là
0;c
Để gốc tọa độ O nằm hoàn toàn trong tam giác tạo thành từ ba điểm cực trị của đồ thị
f x
2
2
0
0 4 0
4
c
c b
c a
Vì , ,a b c X nên:
1
1 , 1; 2; 3; 4; 5 4
b ac a c
9
3 , 1; 2; 3; 4; 5 \ 1; 1 , 1; 2 , 2; 1 4
Trang 6
1; 1 , 1; 2 , 2; 1 , 2; 2 , 1; 3 ,
3; 1 , 1; 4 , 4; 1
b ac a c
25
4
b ac a c \ 2; 2 , 2; 3 , 3; 2
Suy ra có: 101 bộ số a b c, ,
Gọi là không gian mẫu chọn ngẫu nhiên f x
từ :
113 1331
n
Xác suất để chọn f x
từ sao cho gốc tọa độ O nằm hoàn toàn trong tam giác tạo
thành từ ba điểm cực trị của đồ thị f x
là:
20 101 121
1331 1331
Câu 5 (3,0 điểm)
Chứng minh đường cong C m:y x 3 3m 2x2 3m2 4m3x m 36m2 9m2 luôn tiếp xúc với 2 đường thẳng cố định
Lời giải
Như ta đã biết nếu phương trình đường thẳng y kx b tiếp xúc với C m thì phương trình
0
y kx b có 1 nghiệm kép
Ta có : y' 3 x m 1 x m 3
Do đó y ' 0 luôn có 2 nghiệm x1 và m 1 x2 m 3
Nên cần biến đổi yx m 1 2 x
Ta có: yx m x m 322
do đó C m
tiếp xúc với đường thẳng y 2
Và yx m 1 2 x m 4 2
do đó C m
tiếp xúc với đường thẳng y 2 Vậy C m tiếp xúc với 2 đường thẳng cố định y 2 và y 2.