SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRƯỜNG THCS HỮU ĐỊNHPHẦN MỞ ĐẦU: I.Bối cảnh của đề tài: -Hiện nay đa số giáo viên soạn một bài giảng điện tử trong phần kiểm tra bài cũ và củng cố giữa bài hoặc cuố
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRƯỜNG THCS HỮU ĐỊNH
PHẦN MỞ ĐẦU:
I.Bối cảnh của đề tài:
-Hiện nay đa số giáo viên soạn một bài giảng điện tử trong phần kiểm tra bài cũ và củng cố giữa bài hoặc cuối bài, thông thường giáo viên chỉ soạn nội dung câu hỏi trắc nghiệm, bài tập dạng điền khuyết, sau đó giáo viên gọi học sinh nêu câu trả lời, giáo viên chạy hiệu ứng ra đáp án Cho nên đa
số giáo viên chúng ta chưa tận dụng hết mọi tính năng của phần mềm Microsoft Office PowerPoint,chưa liên kết với các chương trình khác khi trình chiếu, chưa tạo được cơ hội cho học sinh có thể thao tác trên máy trong lúc giáo viên giảng dạy
-Sau phần củng cố học sinh thường quên ngay vì học sinh không chủ động phát hiện ra kiến thức
II Lí do chọn đề tài:
- Do giáo viên hiện nay chỉ sử dụng Microft Office PowerPoint mang tính chất đơn thuần là trình diễn trong giảng dạy
- Do phần mềm Microft Office PowerPoint còn rất nhiều tính năng hổ trợ rất cao khác mà hiện nay giáo viên chúng ta chưa tìm hiểu tới
- Trong một bài giảng điện tử mang tính chất đơn thuần là trình diễn, người giáo viên trình diễn câu hỏi học sinh trả lời giáo viên tạo hiệu ứng ra đáp án Không tạo được sự hứng thú và kích thích trong học tập của học sinh vì nó cũng giống như giáo viên sử dụng bảng phụ nêu câu hỏi rồi học sinh trả lời
- Trong một bài giảng điện tử học sinh thao tác được trên màn hình trong lúc trình diễn sẽ tạo cho học sinh một cảm giác thích thú và tập trung vào bài học hơn Tạo cho tiết học thêm, sinh động phong phú hơn
-Dạy học trực quan bằng “Giáo án điện tử” là một phương pháp có hiệu quả cao, có tác dụng nhiều mặt nhưng hiện nay vẫn chưa được sử dụng rộng rãi và thường xuyên hoặc chưa khai thác hết tác dụng hoặc chỉ sử dụng chỉ mang tính chất đối phó ở các bài giảng biểu diễn như các tiết hội giảng, dự giờ, thanh tra…nên hiệu quả chưa cao
GV:NGUYỄN THỊ XUÂN DIỆP 1
Trang 2SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRƯỜNG THCS HỮU ĐỊNH
III.Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
-Đối với đề tài này bản thân nhận thấy có thể được áp dụng được trong các môn học xã hội và các môn học tự nhiên có tiến hành kiểm tra bài cũ và củng cố bài
-Đối tượng nghiên cứu là học sinh của trường THCS Hữu Định
IV.Mục đích nghiên cứu:
- Trong một bài giảng điện tử cần có sự tương tác giữa học sinh với máy tính Học sinh thao tác được trên màn hình trong lúc trình diễn sẽ tạo cho học sinh một cảm giác thích thú và tập trung vào bài học hơn Tạo cho tiết học thêm sinh động phong phú hơn
V.Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:
- Trong một bài giảng điện tử không mang tính chất đơn thuần là trình diễn
mà học sinh thao tác được trên màn hình trong lúc trình diễn lúc củng cố bài Nếu học sinh làm sai có thể thực hiện lại, các em chủ động phát hiện kiến thức
-Rèn luyện được kĩ năng sử dụng máy vi tính của học sinh, tạo không khí cho lớp học sinh động hơn
- Đối với bài tập trắc nghiệm học sinh chọn đáp án, lúc này giáo viên cho học sinh tự dùng chuột di chuyển đến ngay câu A, hoặc B, hoặc C, hoặc D (câu mà học sinh chọn), thì lúc này vòng tròn khoanh các câu A, hoặc B,
hoặc C, hoặc D sẽ xuất hiện Nếu sai thì bạn đưa trỏ chuột đến nút
đến khi đáp án câu đúng xuất hiện
-Đối với bài tập điền khuyết học sinh có thể kéo thả chuột vào vào cụm từ
cho sẵn.học sinh có quyền làm lại bằng cách nhấp vào nút nếu thấy GV:NGUYỄN THỊ XUÂN DIỆP 2
Trang 3SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRƯỜNG THCS HỮU ĐỊNH
mình chọn sai.Sau khi chọn xong học sinh cũng có thể nhấp vào nút
để xem kết quả đạt được
-Đối với bài tập điền khuyết học sinh có thể gõ từ thích hợp từ bàn phím
vào và học sinh có quyền làm lại bằng cách nhấp vào nút nếu thấy
mình làm sai.Sau khi chọn xong học sinh cũng có thể nhấp vào nút
để xem kết quả đạt được
-Đối với bài tập ghép đôi học sinh có thể kéo thả chuột vào vào cụm từ cho
sẵn.Sau khi chọn xong học sinh cũng có thể nhấp vào nút để xem kết
quả đạt được và có quyền làm lại bằng cách nhấp vào nút nếu thấy mình
-Đối với bài tập nhận biết tính đúng sai học sinh có thể nhấp chuột chọn đáp
án và nhận thấy kết quả đạt được sau đó.Nếu chọn sai học sinh có quyền
làm lại bằng cách nhấp vào nút
-Giáo viên có thể soạn một trò chơi thay cho củng cố bài
GV:NGUYỄN THỊ XUÂN DIỆP 3
Trang 4SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRƯỜNG THCS HỮU ĐỊNH
PHẦN NỘI DUNG:
I.Cơ sở lí luận:
Các văn bản của BGD&ĐT về đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ; Các văn bản hướng dẫn ra đề kiểm tra trắc nghiệm do BGD ban hành, trong đó đã hướng dẫn cụ thể các loại hình kiểm tra trắc nghiệm khách quan Về các hình thức kiểm tra trắc nghiệm khách quan thương có 4 loại sau đây :
+Loại câu hỏi có nhiều phương án lựa chọn , nhưng trong đố chỉ có một phương án trả lới đúng nhất
+Loại câu hỏi điền khuyết : Học sinh phải lựa chọn các từ thích hợp
để điền vào chỗ trống
+Loại câu hỏi ghép đôi : ghép các nội dung tương ứng ở hai cột để có phát biểu đúng nhất
+Loại điền câu hỏi dạng đúng – sai
II.Thực trạng của vấn đề:
- Sử dụng Microft Office PowerPoint mang tính chất đơn thuần là trình diễn.Giáo viên chưa có nhiều cơ hội soạn giảng bằng giáo án điện tử và trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp
- Khả năng sử dụng công nghệ thông tin còn hạn chế
- Sử dụng Microft Office PowerPoint chưa liên kết với các chương trình khác nên chưa khai thác hết tính năng của PowerPoint
- Cơ sở dữ liệu còn thiếu thốn
- Học sinh chưa có sự tương tác với máy vi tính,chưa thao tác trên máy vi tính lúc giáo viên giảng dạy
GV:NGUYỄN THỊ XUÂN DIỆP 4
Trang 5SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRƯỜNG THCS HỮU ĐỊNH
III.Các biện pháp để tiến hành giải quyết vấn đề:
1 Liên kết “Giáo án điện tử” với phần mềm Violet
- Giao diện chính của trang soạn thảo phần mềm Violet
2.Các chức năng chính của Violet
Tạo trang màn hình cơ bản
- Để tạo trang màn hình, vào menu Nội dung → Thêm đề mục, cửa sổ nhập liệu đầu tiên sẽ xuất hiện Gõ tên Chủ đề và tên Mục, rồi nhấn nút
“Tiếp tục”, cửa sổ soạn thảo trang màn hình sẽ hiện ra và t a có thể đưa nội dung kiến thức vào đây
GV:NGUYỄN THỊ XUÂN DIỆP 5
Trang 6SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRƯỜNG THCS HỮU ĐỊNH
- Có 3 nút chức năng trên cửa sổ soạn thảo là: “Ảnh, phim”, “Văn bản”,
“Công cụ” Sử dụng công cụ chuẩn vẽ hình cơ bản
Cách sử dụng: trên cửa sổ soạn thảo, click chuột vào nút “ Công cụ”, một thực đơn hiện ra, chọn mục “Vẽ hình”
3.Thiết kế bài tập trắc nghiệm
- Để tạo một bài tập, ta nhấn nút "Công cụ" ở cửa sổ soạn thảo trang màn, rồi chọn một trong các loại bài tập được hiện ra trong menu ("Bài tập trắc nghiệm", "Bài tập ô chữ", "Bài tập kéo thả chữ") Sau đó, cửa sổ nhập liệu cho loại bài tập được chọn sẽ hiện ra Phần dưới đây sẽ mô tả chi tiết về việc nhập liệu cho các bài tập thông qua một số ví dụ tương ứng
- Violet cho phép tạo được 4 kiểu bài tập trắc nghiệm: Một đáp án đúng,Nhiều đáp án đúng,Đúng/Sai, Câu hỏi ghép đôi
Cho biết G là trọng tâm của tam giác ABC,đường trung tuyến của tam giác ứng với cạnh BC là AM Biết AG = 4cm, độ dài của GM là:
A 2cm
B 4cm
C 6cm
D 8cm
Nhập liệu cho bài tập trên như sau:
GV:NGUYỄN THỊ XUÂN DIỆP 6
Trang 7SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRƯỜNG THCS HỮU ĐỊNH
Sau khi nhập liệu bài bập trên ta được giao diện như sau:
Ví dụ 2: Tạo kiểu bài trắc nghiệm“Ghép đôi”
- Hãy kéo mỗi ý ở cột phải đặt vào một dòng tương ứng ở cột phải để có kết quả
đúng
GV:NGUYỄN THỊ XUÂN DIỆP 7
Trang 8SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRƯỜNG THCS HỮU ĐỊNH 1.Tập hợp các điểm cách điểm A
cố định một khoảng 3cm
2.Tập hợp các điểm cách đều hai
đầu của đoạn thẳng AB cố định
3.Tập hợp các điểm nằm trong góc
xoy và cách đều hai cạnh của góc
đó
4 Tập hợp các điểm cách điểm
cách đều đường thẳng a cố định
một khoảng 3cm
A.Là đường trung trực của đoạn thẳng AB
B.Là 2 đường thẳng song song với
a và cách a một khoảng 3cm
C.Là đường tròn tâm A bán kính 3cm
D.Là tia phân giác của góc xoy
GV:NGUYỄN THỊ XUÂN DIỆP 8
Trang 9Nhập liệu cho bài tập trên như sau:
Sau khi nhập liệu bài bập trên ta được giao diện như sau:
Ví dụ 3: Tạo kiểu bài trắc nghiệm“Đúng -Sai”
Các câu sau đây đúng hay sai?
Trang 101.Tứ giác có hai đường chéo vuông góc với nhau là hình thoi.
2 Tứ giác có hai đường chéo vuông góc với nhau tại trung điểm của mỗi đường là hình thoi
3.Hình thoi là tứ giác có tất cả các cạnh bằng nhau
4.Hình chữ nhật có hai đường chéo bằng nhau là hình vuông
5.Hình chữ nhật có hai đường chéo vuông góc với nhau là hình vuông
Nhập liệu cho bài tập trên như sau:
Sau khi nhập liệu bài bập trên ta được giao diện như sau:
Trang 11 Ví dụ 4: Tạo bài tập kéo thả chữ
Kéo thả chữ: nhiệm vụ của học sinh là kéo các từ tương ứng thả vào những chỗ trống Ngoài các từ phương án đúng của đoạn văn bản còn có thêm những phương án nhiễu khác
Điền vào chỗ trống bằng cách kéo thả từ thích hợp
1.Tập hợp các hình chữ nhật là tập hợp con của tập hợp các
hình………
2 Tập hợp các hình thoi là tập hợp con của tập hợp các
hình………
3.Giao của tập hợp các hình chữ nhật và tập hợp các hình thoi là tập hợp của hình………
Nhập liệu cho bài tập trên như sau:
Khi nhập liệu, ta sẽ gõ câu hỏi và toàn bộ nội dung v ăn bản (có cả các từ mà sau này sẽ được ẩn đi) vào ô nhập liệu Sau đó, chọn các từ ẩn này (bôi đen từ) rồi nhấn nút "Chọn chữ" Hoặc đơn giản hơn, để chọn một từ ta gõ 2 cặp
ký h iệu xổ dọc cạnh nhau ở 2 đầu của từ đó: ||<từ được chọn>||.Sau khi chọn
từ bằng bất kỳ cách nào, trên ô nhập liệu từ đó sẽ có màu đỏ nên rất dễ nhận
Trang 12ra Nếu thôi không chọn từ đó nữa, ta chỉ việc xóa các cặp ký hiệu || đi là được
Trong các dạng bài tập này, ta cũng có thể chèn thêm hình ảnh vào phía d ưới câu hỏi giống như trong phần tạo bài tập trắc nghiệm, và cũng có thể gõ các công thức giống như trong phần nhập văn bản bình thường, với mẫu LATEX( ) Riêng đối với bài tập kéo thả chữ, ta có thể nhập thêm các phương án nhiễu bằng cách nhấn nút “Tiếp tục” Nếu không cần phương án nhiễu hoặc với các bài tập điền khuyết và ẩn/hiện chữ thì ta có thể nhấn luôn nút “ Đồng ý” để kết thúc quá trình nhập liệu Dưới đây là màn hình nhập phương án nhiễu cho loại bài tập kéo thả chữ
Sau khi nhập liệu bài bập trên ta được giao diện như sau:
Ví dụ 5: Bài tập điền khuyết
Điền khuyết: Không có sẵn các từ phương án, học sinh phải click chuột vào
ô trống để gõ (nhập) phương án của mình vào
Trang 13Ta có thể sửa lại bài tập trên thành dạng bài tập "Điền khuyết" bằng cách vào menu Nội dung mục Sửa đổi thông tin Nhấn “Tiếp tục” click đúp vào bài tập kéo thả Chọn kiểu “Điền khuyết” Nhấn nút “Đồng ý”
Sau khi chỉnh sửa bài bập trên ta được giao diện như sau:
Ví dụ 6: Trò chơi ô chữ
Trang 15Sau khi nhập liệu bài bập trên ta được giao diện như sau:
Học sinh lần lượt click vào câu hỏi và gõ câu trả lời từ bàn phím để tìm ra đáp án
Tạo hiệu ứng hình ảnh
- Với một đối tượng (ảnh, văn bản, bài tập, ) để mở bảng hiệu ứng hình ảnh, đầu tiên ta chọn đối tượng, click vào nút tròn thứ nhất ở phía trên bên phải đối tượng để mở bảng thuộc tính, sau đó click vào nút tròn ở góc dưới bên phải của bảng thuộc tính
Tạo các hiệu ứng chuyển động và biến đổi
Chọn một hình ảnh, đoạn văn bản hoặc plugin trên màn hình soạn thảo, khi
đó sẽ hiện ra 3 nút tròn nhỏ ở phía trên bên phải Click vào nút (nút đang quay), bảng lựa chọn hiệu ứng sẽ hiện ra như sau:
Trang 16 Đóng gói bài giảng
- Sau khi soạn thảo xong và lưu bài giảng, ta vào mục Bài giảng -> Đóng gói (phím tắt F4) chọn “Xuất ra file chạy (EXE)”
Nội dung gói bài giảng và cách chạy
- Sau khi đã đóng gói và xuất ra dưới dạng file chạy (EXE), trong thư mục gói bài giảng sẽ bao gồm các file và thư mục con như sau:
Tạo kiên kết
Tạo liên kết cho đối tượng liên kết đến File (tập tin) vừa đóng gói
IV.Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
-Sự đầu tư trong tạo slide trắc nghiệm và điền từ đòi hỏi giáo viên phải tốn nhiều công sức hơn, nhưng bù lại nó tạo cho học sinh thích thú hơn trong học tập, nắm vững được kiến thức trọng tâm của bài, rèn luyện được kĩ năng sử dụng máy vi tính của học sinh, tạo không khí cho lớp học sinh động hơn
- Vì được tổ chức dưới hình thức trò chơi nên học sinh tham gia rất tích cực, lớp học sinh động và học sinh luôn làm thêm được nhiều bài tập
- Học sinh ngày càng yêu thích giờ học hơn
- Tận dụng được lợi ích của công nghệ thông tin
- Tạo cho bài giảng thêm phong phú đa dạng
Trang 17- Giáo viên đỡ đi công sức sử dụng bảng phụ.
- Giáo viên có thể sử dụng tất cả dạng bài tập này trong tất cả bài giảng của mình
Kết quả trước và sau khi thực hiện các dạng trắc nghiệm trong kiểm tra bài cũ
và củng cố bài:
Thái độ Sự tập trung chú ý vào bài
học chưa cao
Sự tập trung chú ý vào bài học được nâng cao rõ rệt
Hành vi Một số học sinh yếu chưa
chủ động tham gia nắm kiến thức và nêu kiến thức đã nắm bắt được mà chỉ dựa vào một số học sinh khá, giỏi
Cả lớp hăng hái nhiệt tình tham gia nêu lại các ý chính của bài Học sinh yếu đã mạnh dạn tham gia ý kiến của mình cùng các bạn khác
Nhận thức -Tỉ lệ tiếp thu kiến thức ngay
trên lớp đạt 75%
-Thực hành vận dụng kiến thức vào bài tập đạt 70%
-Tỉ lệ tiếp thu kiến thức ngay trên lớp đạt 95%-100%
-Thực hành vận dụng kiến thức vào bài tập đạt 90%-95%
PHẦN KẾT LUẬN:
I.Những bài học kinh nghiệm:
-Qua việc viết sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân nhận thấy có hai vấn đề:
- Muốn đạt được kết quả cao trong giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh, giáo viên cần phải có lòng nhiệt tình, say mê với nghề nghiệp, bởi thiết kế một bài giảng điện tử đòi hỏi phải có sự đầu tư về thời gian, công sức tìm hiểu, sưu tầm tư liệu để thiết kế lên một bài giảng có chất lượng
- Tôi thiết nghĩ với lòng tâm huyết, yêu nghề của giáo viên cộng với sự hỗ trợ của các cấp, các ngành thì việc thiết kế một bài giảng và giảng dạy bằng các
Trang 18phương tiện hiện đại sẽ trở thành một việc làm quen thuộc trong giảng dạy các môn học trong nhà trường
II.Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm:
Ứng dụng tạo slide bài tập trắc nghiệm và bài tập điền khuyết vào hoạt động dạy của giáo viên là một trong những biện pháp nhằm tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh, làm các em có thể chủ động tiếp thu kiến thức, sôi nổi học tập và đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học ngày nay
III.Khả năng ứng dụng triển khai:
a Đối với giáo viên:
- Chủ động tìm tòi sáng tạo nhiều hình thức khác nhau và khai thác các tính
năng của phần mềm Microsoft Office PowerPoint 2003, liên kết Violet để
thiết kế bài giảng cho phù hợp với nhận thức của học sinh
- Mạnh dạn sử dụng tin học trong mọi lĩnh vực nhất là trong công tác chuyên môn
- Tích cực sưu tầm, chọn lựa các tài liệu hỗ trợ cho bài dạy ngày một phong phú
b Đối với học sinh:
- Thích thú khi được thao tác trên máy tính trong lúc học
- Không khí lớp học sôi nổi, hào hứng Các em mạnh dạn bày tỏ ý kiến riêng của mình, kể cả những em nhút nhát ít khi giơ tay phát biểu
- Dưới sự định hướng của thầy, cô giáo, các em chủ động phát hiện kiến thức, nắm bắt kiến thức Giờ dạy thật thoải mái, nhẹ nhàng Học sinh tiếp thu được bài và vận dụng tốt vào thực hành
IV.Những kiến nghị, đề xuất:
1 Muốn thực hiện được giảng dạy có ứng dụng CNTT có hiệu quả, người
GV phải có lòng yêu nghề, say mê công việc, yêu thích phương pháp giảng dạy có ứng dụng CNTT thì mới đạt hiệu quả
2 Ngày càng có nhiều thầy cô giáo thành thạo giảng dạy có ứng dụng CNTT Nếu nhiều lớp cùng dạy cùng tiết có sử dụng máy chiếu thì số lượng