Tiểu luận - KỸ NĂNG TƯ VẤN TRONG LĨNH VỰC DÂN SỰ - giải quyết tình huống tư vấn pháp lý - Phân tích các giao dịch đã xác lập -nghiên cứu kỹ lưỡng QĐPL hiện hành để tư vấn phương án tốt nhất

iểu luận KỸ NĂNG TƯ VẤN TRONG LĨNH VỰC DÂN SỰ giải quyết tình huống tư vấn pháp lý Phân tích các giao dịch đã xác lập nghiên cứu kỹ lưỡng QĐPL hiện hành để tư vấn phương án tốt nhất iểu luận KỸ NĂNG TƯ VẤN TRONG LĨNH VỰC DÂN SỰ giải quyết tình huống tư vấn pháp lý Phân tích các giao dịch đã xác lập nghiên cứu kỹ lưỡng QĐPL hiện hành để tư vấn phương án tốt nhất iểu luận KỸ NĂNG TƯ VẤN TRONG LĨNH VỰC DÂN SỰ giải quyết tình huống tư vấn pháp lý Phân tích các giao dịch đã xác lập nghiên cứu kỹ lưỡng QĐPL hiện hành để tư vấn phương án tốt nhất iểu luận KỸ NĂNG TƯ VẤN TRONG LĨNH VỰC DÂN SỰ giải quyết tình huống tư vấn pháp lý Phân tích các giao dịch đã xác lập nghiên cứu kỹ lưỡng QĐPL hiện hành để tư vấn phương án tốt nhất

Đề bài tình huống :

Năm 2008, do nhu cầu mở rộng sản xuất kinh doanh nên ông Dũng có nhu cầu tăng thêm khoản vốn 1 tỷ đồng Biết nhu cầu của ông Dũng nên anh Hoàng có đề nghị ông Dũng đẩy tài sản của mình vào công ty anh Hoàng và vay qua công ty này Lí

do anh Hoàng đưa ra là do công ty anh có hạn mức vay tín dụng cao so với vay cá nhân Nhưng để làm điều đó thì ông Dũng phải bổ sung vào thành viên công ty Nghe lời khuyên của anh Hoàng, ông Dũng đồng ý trở thành thành viên của công ty anh Hoàng và nhờ công ty này đứng ra vay cho mình

số tiền 1,5 tỉ Ông Dũng cũng dùng mảnh đất trị giá 2 tỉ của mình để làm tài sản bảo đảm cho khoản vay này Để củng cố niềm tin cho ông Dũng, anh Hoàng đưa trước cho ông Dũng

300 triệu với lí do công ty ứng tạm tiền cho ông Dũng, khi nào ngân hàng giải ngân số tiền vay là 1,5 tỉ thì công ty sẽ chuyển nốt cho ông Dũng 1,2 tỉ Sau đó ông Dũng kí với ngân hàng hợp đồng để thế chấp bằng tài sản của bên thứ ba và có công chứng Khoảng 4 tháng sau, do không thấy anh Hoàng đề cập đến số tiền và mỗi lần ông Dũng hỏi thì anh Hoàng đều khẳng định hồ sơ vay chưa được duyệt Tuy nhiên, sau 14 tháng kể

từ ngày ký kết hợp đồng thế chấp, ông Dũng nhận được thông báo của ngân hàng về việc xử lí tài sản của ông vì công ty của anh Hoàng không thực hiện nghĩa vụ trả tiền gốc và lãi Lúc này ông Dũng rất lo lắng và tìm đến tư vấn pháp lí Anh/chị hãy:

1 Phân tích các giao dịch được xác lập trong tình huống trên

2 Anh chị hãy nghiên cứu kĩ lưỡng các quy định pháp luật hiện hành để đưa ra phương án tốt nhất nhằm bảo vệ quyền lợi cho ông Dũng

Giải quyết tình huống Câu 1 : Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lí

đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự

Theo đó, trong tình huống trên có 2 giao dịch được xác lập: Giao dịch vay tiền giữa Công ty của anh Hoàng với Ngân hàng và Giao dịch giữa ông Dũng với Ngân hàng Mặc dù hai giao dịch này được thực hiện vào năm 2008 tuy nhiên hai giao dịch này vẫn đang được thực hiện ( Công ty vẫn đang vay và

dịch trên sẽ được áp dụng theo quy định của Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết Bộ luật này

-Thứ nhất là: hợp đồng vay 1,5 tỷ giữa công ty của anh Hoàng với ngân hàng

Đây là hợp đồng vay tài sản được qui định tại điều 463 BLDS 2015

"Điều 463 Hợp đồng vay tài sản

Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả , bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định"

+ Chủ thể cho vay ở đây là Ngân hàng Còn chủ thể vay là công ty của anh Hoàng 2 chủ thể này đều đáp ứng được các điều kiện quy định tại điều 117 BLDS 2015 là chủ thể tham gia đều có năng lực pháp luật dân sự, năng lực pháp luật phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập và 2 bên đều tự nguyện tham gia vào giao dịch dân sự này

+ Mục đích: theo quy định tại Điều 118 BLDS 2015 thì “Mục đích của giao dịch dân sự là lợi ích mà chủ thể mong muốn đạt được khi xác lập giao dịch đó” Cụ thể trong tình huống: bên vay là công ty anh Hoàng đứng ra vay ngân hàng với số tiền là

1,5 tỉ Bên cho vay: ngân hàng đáp ứng yêu cầu vay của công ty

- Thứ hai là hợp đồng thế chấp tài sản:

Đây là hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất của bên thứ ba, đây là một hợp đồng bảo đảm bằng tài sản của bên thứ ba để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả nợ vay của bên vay (Công ty của anh Hoàng) vốn đối với ngân hàng thương mại

Điều này được qui định tại điều 317 và điều 500 BLDS 2015

“ Điều 317 Thế chấp tài sản

1 Thế chấp tài sản là việc một bên (sau đây gọi là bên thế chấp) dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và không giao tài sản cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận thế chấp)

2 Tài sản thế chấp do bên thế chấp giữ Các bên có thể thỏa thuận giao cho người thứ ba giữ tài sản thế chấp.”

“Điều 500 Hợp đồng về quyền sử dụng đất

Hợp đồng về quyền sử dụng đất là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó người sử dụng đất chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất hoặc thực hiện quyền khác theo quy định của Luật đất đai

cho bên kia; bên kia thực hiện quyền, nghĩa vụ theo hợp đồng với người sử dụng đất.”

Áp dụng các biện pháp bảo đảm bằng tài sản để bảo đảm cho nghĩa vụ trả nợ vay của khách hàng tại ngân hàng là việc làm phổ biến trong hoạt động cấp tín dụng tại các ngân hàng Nhận tài sản bảo đảm của bên thứ ba là việc ngân hàng nhận tài sản bảo đảm thuộc quyền sở hữu hợp pháp của bên bảo đảm (chủ

sở hữu tài sản bảo đảm hay còn gọi là “bên thứ ba”) để bảo đảm cho việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ vay của bên vay vốn (bên có nghĩa vụ được bảo đảm) với ngân hàng Hợp đồng bảo đảm được ký kết trong trường hợp này là hợp đồng bảo đảm bằng tài sản của bên thứ ba Mối quan hệ hợp đồng này thường có sự tham gia của ba bên: (i) Ngân hàng với vai trò là bên nhận bảo đảm, đồng thời là bên có quyền trong quan hệ cấp tín dụng; (ii) Chủ sở hữu tài sản là bên bảo đảm hay còn gọi là bên thứ ba mang tài sản của mình để bảo đảm cho nghĩa

vụ trả nợ của khách hàng vay với ngân hàng; và (iii) Khách hàng vay là bên được bảo đảm Do đó, khi Công ty của anh Hoàng không trả được số tiền vay thì Ngân hàng có quyền xử

lí tài sản thế chấp là mảnh đất của ông Dũng mà không cần phải hỏi ý kiến của ông Dũng kể từ khi Công ty của anh Hoàng không thực hiện nghĩa vụ cho Ngân hàng

Câu 2 Phương án dành cho ông Dũng

 Phương án 1 : Ông Dũng có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố

hợp đồng vay tiền giữa Công ty của anh Hoàng với Ngân hàng nói trên bị vô hiệu do lừa dối theo quy định tại Điều

127 Bộ Luật dân sự năm 2015

Cụ thể, theo quy định tại Điều 127 Bộ Luật dân sự năm 2015 quy định:

“ Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị

đe dọa, cưỡng ép thì có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu

Lừa dối trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc của người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về

chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó.”

Xét vào tình huống ta thấy: Hợp đồng vay giữa Công ty anh Hoàng và Ngân hàng có sự lừa dối vì: Khi công ty vay vốn Ngân hàng thì cần có phương án vốn khả thi mà các doanh nghiệp muốn vay vốn thường phải chứng minh mình đang có một công trình, dự án thực hiện cần vốn thì mới được vay Trong khi đó công ty ông Hoàng vay vốn là để cho thành viên của công ty mình là ông Dũng sản xuất, kinh doanh riêng, ở đây công ty anh Hoàng đã lừa dối Ngân hàng để được vay tiền Vì vậy, trong trường hợp này hợp đồng vay vốn giữa công ty ông Hoàng và Ngân hàng sẽ bị hủy do vô hiệu

Do vậy, ông Dũng cần làm đơn yêu cầu Tòa án hủy hợp đồng vay vốn giữa Công ty anh Hoàng và Ngân hàng

 Phương án 2 : Ông Dũng có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố

hợp đồng thế chấp vô hiệu

Hợp đồng thế chấp tài sản là quyền sử dụng đất tại thửa đất

có trị giá 2 tỷ của ông Dũng Ông Dũng đã kí với Ngân hàng hợp đồng thế chấp bằng tài sản của bên thứ ba và có công chứng

Hợp đồng thế chấp nêu trên được xác lập nhằm bảo đảm nghĩa vụ trả nợ của công ty anh Hoàng đối với Ngân hàng Tuy nhiên, đối với tài sản thế chấp là nhà đất đã được cấp giấy

tờ ghi cấp cho hộ gia đình, nếu có tranh chấp thì cần xem xét lại hồ sơ khi kê khai xin cấp giấy tờ nhà đất, cụ thể:

- Nếu hồ sơ thể hiện nhiều thành viên trong hộ gia đình kê khai xin cấp giấy tờ nhà đất nhưng chỉ có người đứng tên trên giấy tờ nhà đất ký hợp đồng thế chấp hoặc bảo lãnh cho khoản vay thì cần xác định hợp đồng thế chấp hoặc bảo lãnh đó vô hiệu

- Nếu hồ sơ thể hiện chỉ có người đứng tên trên giấy tờ nhà đất (cũng là người ký hợp đồng thế chấp hoặc bảo lãnh cho

khoản vay) kê khai xin cấp giấy tờ nhà đất thì cần xác định hợp đồng thế chấp hoặc bảo lãnh đó có hiệu lực

Trong trường hợp này chúng ta cũng chưa thể xác định rõ được là quyền sử dụng đất này là thuộc của riêng ông Dũng hay nó là tài sản chung giữa ông Dũng và các thành viên trong gia đình Trường hợp nó là tài sản của riêng ông Dũng thì hợp đồng thế chấp này hợp pháp

Còn trong trường hợp quyền sử dụng đối với mảnh đất này thuộc sở hữu chung của ông Dũng và các thành viên trong gia đình thì căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 212 BLDS 2015: “Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung của các thành viên gia đình được thực hiện theo phương thức thỏa thuận Trường hợp định đoạt tài sản là bất động sản, động sản

có đăng ký, tài sản là nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình phải có sự thỏa thuận của tất cả các thành viên gia đình là người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp luật có quy định khác.” Do đó, việc kí kết hợp đồng thế chấp mảnh đất trị giá 2 tỷ cần có sự thỏa thuận của tất cả các thành viên trong gia đình ông Dũng Nếu ông Dũng đứng ra kí kết hợp đồng thế chấp nhưng chưa được sự đồng ý hay văn bản ủy quyền của các thành viên trong gia đình (vợ, con) thì hợp đồng thế chấp này vô hiệu

 Phương án 3 : Ông Dũng hoàn toàn có thể kiện anh

Hoàng về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 139 Bộ luật hình sự 1999 ( được sửa đổi bổ sung năm 2009):

“1 Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

…

4 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân: A) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;

B) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

5 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”

Anh Hoàng nói với ông Dũng vay tiền qua công ty nếu trở thành thành viên của công ty này và dùng tài sản của mình để thế chấp Chuyện tranh chấp sẽ không xảy nếu như anh Hoàng

sau 4 tháng kể từ ngày kí hợp đồng thế chấp vẫn khẳng định với ông Dũng rằng hợp đồng vẫn vay chưa được duyệt và cho đến khi Ngân hàng thông báo cho ông Dũng về việc xử lí tài sản thế chấp Ta có thể thấy rằng công ty anh Hoàng đã nhận được số tiền vay nhưng không đưa cho ông Dũng, rõ ràng anh Hoàng lừa dối ông Dũng đưa tài sản của mình vào thế chấp cho khoản vay và sử dụng số tiền vay đó

 Đánh giá các phương án đã đưa ra: Phương án 3 là phương án phải thực hiện nhiều thủ tục nhất, để kiện được anh Hoàng tội lừa đảo ông Dũng phải thực hiện việc tố giác tội phạm để cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, điều tra, đưa ra xét xử sơ thẩm, phúc thẩm và thi hành

án sẽ rất phức tạp và tốn nhiều thời gian, công sức, dẫn đến việc số tiền 1,5 tỷ đồng dễ bị tẩu tán Phương án thứ hai ông Dũng muốn thực hiện thành công thì phải chứng minh được trong hồ sơ khi kê khai xin cấp giấy tờ nhà đất có nhiều thành viên trong hộ gia đình kê khai nhưng chỉ có người đứng tên trên giấy tờ nhà đất ký hợp đồng thế chấp hoặc bảo lãnh cho khoản vay thì cần xác định hợp đồng thế chấp hoặc bảo lãnh

đó vô hiệu Còn phương án thứ nhất là phương án dễ thực hiện nhất, ông Dũng cần tìm người làm chứng thỏa thuận giữa ông

và anh Hoàng trong việc Công ty anh Hoàng vay tiền Ngân hàng với mục đích chính là để cho ông Dũng vay chứ không phải là vay vốn, thủ tục khởi kiện cũng đơn giản hơn khởi kiện

vụ án Sau khi Tòa án tuyên bố hợp đồng vay tiền vô hiệu thì ông Dũng có thể nhận lại được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mình và không bị xử lí mảnh đất đó

Mục lục

Đề bài tình huống số 3……… Trang 1 Giải quyết tình huống ……… Trang 2

Câu 1 ……… Trang 2

 Hợp đồng vay 1,5 tỷ giữa công ty của anh Hoàng với ngân hàng … Trang 2

 Hợp đồng thế chấp tài sản ……… Trang 3

Câu 2 Phương án dành cho ông Dũng ……… ……… Trang 4

 Phương án 1 : Ông Dũng có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng vay tiền giữa Công ty của anh Hoàng với Ngân hàng nói trên bị vô hiệu do lừa dối theo quy định tại Điều 127 Bộ Luật dân sự năm 2015……… Trang 4

 Phương án 2 : Ông Dũng có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng thế chấp

vô hiệu ……… Trang 5

 Phương án 3 : Ông Dũng hoàn toàn có thể kiện anh Hoàng về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 139 Bộ luật hình sự 1999 ( được sửa đổi bổ sung năm 2009)

Đánh giá các phương án ……… Trang 7