(Tiểu luận) đề tài văn hóa kinh doanh của nhật bản

Kiếm lời chân chính, có văn hóa là dựavào trí tuệ, tài năng à sức lực của mình thông qua việc nhanh nhạtnắm bắt thông tn và nhu cầu của thị truowngfm không ngừng cải tiếnkỹ thuật công ng

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC

Trang 2

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 3

I Giới thiệu đôi nét về Nhật Bản 3

1 Điều kiện tự nhiên 3

2 Đặc điểm kinh tế 4

II Lý giải nguồn gốc hình thành văn hóa kinh doanh của Nhật Bản 5

1 Nền văn hóa lâu đời 5

2 Tính cách con người Nhật Bản 6

III Đặc trưng văn hóa kinh doanh của Nhật Bản 7

1 Tinh thần làm việc hăng say 7

2 Tinh thần tập thể cao, ý thức tổ chức kỷ luật chặt chẽ và cách ứng xử khéo léo nghiêm túc trong công việc 8

3 Lấy con người làm trung tâm trong quản trị kinh doanh 9

4 Coi trọng sự kín đáo, tinh tế và lễ nghi trong giao tiếp 10

5 Phong cách đàm phán của người Nhật Bản 11

IV Việt Nam có thể học tập những gì từ sự phát triển kinh tế của Nhật Bản 13

KẾT LUẬN 15

n

Trang 3

This is a preview

Do you want full access? Go Premium and unlock all 20 pages

Access to all documents Get Unlimited Downloads Improve your grades

Trang 4

LỜI MỞ ĐẦU

Trước đây đã có một thời gian dài người ta quan niệm rằng văn hóa

và kinh doanh là hai lĩnh vực khác biệt thậm chí đối lập nhau, giữachúng hoàn toàn không có mối liên hệ nào cả Người ta lập luận rằng,mục đích của kinh doanh xét đến cùng là lợi nhuận Kinh doanh khôngcần quan tâm cũng không có trách nhiệm gì khác ngoài mục đích sinhlợi Còn văn hóa hướng đến giá trị của chân, thiện, mĩ xét trong mốiquan hệ giữa người với người, giữa con người với tự nhiên và với bảnthân

Tuy nhiên, gần đây văn hóa được quan tâm, chú ý nhiều hơn Nhiềungười đã nhìn nhận lại quá trị của văn hóa Người ta nhận thức rằngchỉ quan tâm đến phát triển kinh tế mà không chú ý đến văn hóa làphát triển không bền vững Văn hoa, kinh tế và kinh doanh không thểđứng tách biệt, trái lại giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ gắn bó mậtthiết và bổ sung cho nhau Nói cách khác, giữa cái đúng, cái tốt, cáiđẹp và cái lợi không thể đứng riêng rẽ mà gắn bó với nhau Vì văn hóatồn tại trong mọi hoạt động của đời sống con người kể cả hoạt độngkinh tế

Nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trên thực tế việc kiếm tiền đãdiễn ra theo nhiều cách khác nhau Có cách thức kiếm lời bằng sự bóclột quá mức sức lao động của người làm công, Không ít trường hợpkiếm lời bằng những thủ đoạn gian trá, lừa đảo, buôn lậu, đầu cơ, trốnthuế,… Và cũng có cách kiếm lời bất chấp mọi hậu quả bằng cáchkhai thác bừa bãi, tận dụng tối đa nguồn tài nguyên thiên nhiên khiếncho tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt, môi trường bị ô nhiễm nặng nề

và sinh thái tự nhên mất cân bằng nghiêm trọng,

n

Trang 5

Do vậy, quan tâm đến văn hóa, kết hợp với kinh doanh làm cho cáilợi gắn bó chặt chẽ với cái chân, cái thiện, cái mĩ là xu hướng chungcủa doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển lâu dài Đó là biểu hiệncủa kinh doanh có văn hóa Kiếm lời chân chính, có văn hóa là dựavào trí tuệ, tài năng à sức lực của mình thông qua việc nhanh nhạtnắm bắt thông tn và nhu cầu của thị truowngfm không ngừng cải tiến

kỹ thuật công nghệ, kiểu dáng sản phẩm, biết tính toán định mức tiêuhao nguyên vật liệu, nhiên liệu, tránh sự lãng phí… Ngoài ra, doanhnghiệp còn phải biết quan tâm đến lợi ích vật chất và tinh thần, khôngngừng bồi dưỡng, khuyến khích tài năng sáng tạo của người lao động

dể tạo ra những sản phẩm hàng hóa và dịch vụ có chất lượng ngàycàng cao, hình thức đẹp, giá cả hợp lí, giữ được chữ ‘tín’ đáp ứng nhucầu của người tiêu dùng

Chính vì vậy, nhóm 5 chúng em xin nghiên cứu Văn hóa kinh

doanh Nhật Bản để hiểu rõ hơn vè những đặc trưng cũng như nét

nổi bật của văn hóa kinh doanh của một quốc gia – Nhật Bản n

Trang 6

NỘI DUNG

I Giới thiệu đôi nét về Nhật Bản

1 Điều kiện tự nhiên

Nhật Bản là đảo quốc nằm ở phía Đông của Châu Á và là nền kinh tếlớn thứ 3 trên thế giới, đồng thời là quốc gia có quan hệ gắn bó mậtthiết trong quan hệ kinh tế, an ninh với Việt Nam Gần các nước nhưTrung Quốc, Hàn Quốc, Triều Tiên và các nước Đông Nam Á- khu vực

có nền kinh tế phát triển năng động nên Nhật Bản có điều kiện giaolưu, buôn bán, mở rộng thị trường và có nguồn lao động dồi dào Lãnhthổ Nhật Bản cả 4 mặt đều giáp biển tạo điều kiện thuận lợi để pháttriển giao thông vận tải biển, du lịch biển và khai thác khoáng sảnbiển

n

Trang 7

Trang 8

Sóng thần Động đất

Không những thế, Nhật Bản nghèo khoáng sản do đó thiếu nguyênliệu cho phát triển công nghiệp, nguyên liệu cho sản xuất công nghiệpchủ yếu phải nhập khẩu

2 Đặc điểm kinh tế

Về dân số, Nhật Bản là một quốc gia có dân số đông, người dân

Nhật Bản được đánh giá là chăm chỉ, tự giác và trách nhiệm Tỷ lệ giatăng dân số tự nhiên thấp và đang có xu hướng giảm dần qua các

n

Trang 9

năm Mật độ dân số của Nhật Bản cao và sống tập trung ở các thànhphố ven biển vì nơi đây có các điều kiện để phát triển kinh tế Dân cưđang có xu hướng già hóa làm cho quốc gia này mất nhiều chi phítrong an sinh xã hội, thiếu hụt nguồn lao động và suy giảm dân số.Nhật Bản thường nhập khẩu lao động từ các quốc gia có dân số đông,

có nguồn lao động dồi dào

sản phẩm quốc nội (GDP) của Nhật Bản đạt 4.100 tỷ USD trong năm

2022

Sau khi thất bại tại Thế Chiến thứ 2, Nhật Bản đã bắt đầu ngay vàocông cuộc tái thiết kinh tế sau chiến tranh, những đơn đặt hàng sảnxuất quân nhu, quân dụng cho quân đội Mỹ trong chiến tranh TriềuTiên trong giai đoạn 1950 Thời kì thịnh vượng của Nhật Bản bắt đầu

từ giai đoạn những năm 1960 khi nền kinh tế Nhật đều tăng trưởngmạnh mẽ trên 10% trong mỗi năm, GDP của Nhật Bản đã tăng từ mức44.3 tỷ USD (năm 1960) lên mức 5.5 nghìn tỷ USD vào năm 1995.Đây là giai đoạn Nhật Bản đã bắt kịp với thế giới về công nghệ sảnxuất và nền công nghiệp xe hơi trứ danh của Nhật Bản cũng bắt đầuvào thời điểm này Giai đoạn sau 1995, nền kinh tế Nhật Bản bắt đầu

đi vào pha thoái trào của một chu kì kinh tế lớn, sự sụp đổ của Bongbóng Tài sản (giai đoạn 1990) đã tàn phá và ảnh hưởng sâu sắc đếnnội tại của nền kinh tế Nhật Bản GDP Nhật Bản đã tăng mạnh trở lạitrong giai đoạn sau 2010 khi Chính sách kích thích Kinh tế bắt đầu cóhiệu lực khi Thủ tướng này đắc cử vào năm 2012 GDP Nhật Bản lạichứng kiến cú giảm mạnh trong giai đoạn 2014-2015 do việc chínhphủ tăng thuế tiêu dùng vào tháng 4/2014 Tuy nhiên, sự suy giảmnày chỉ mang tính nhất thời khi GDP của Nhật Bản đã tăng trưởng trởlại từ năm 2016 và chỉ ghi nhận lần suy thoái tiếp theo do dịch bệnhCorona vào năm 2020

n

Trang 10

II Lý giải nguồn gốc hình thành văn hóa kinh doanh của Nhật Bản

Văn hóa trong kinh doanh của Nhật Bản chịu ảnh hưởng bởi nhiềuyếu tố như nền văn hóa lâu đời, tính cách con người Nhật Bản,…

1 Nền văn hóa lâu đời

Văn hóa ở Nhật Bản được kết hợp nhuần nhuyễn giữa văn hóa hiệnđại đến truyền thống tạo nên nét đặc trưng trong văn hóa của conngười Nhật Bản Để có thể giải thích được về bản sắc dân tộc của vănhóa Nhật Bản có nhiều luồng ý kiến khác nhau Nhưng nổi bật là ýkiến cho rằng do đất nước Nhật Bản được bao quanh là biển đảo, chưa

hề có cuộc chiến tranh xâm lược nào nên những điều kiện tự nhiên và

xã hội đã tạo cho xã hội một sự thống nhất về văn hóa Nhật Bản

Có ý kiến khác lại cho rằng chính điều kiện thiên nhiên khắc nghiệtvới nhiều thiên tai như động đất, sóng thần… đã tạo ra một ý chí, nghịlực kiên cường, đoàn kết chống lại thiên tai của người dân Nhật Bản.Không phải chịu cảnh chiến tranh nhưng người dân Nhật Bản lại phảiđấu tranh với thiên nhiên và khí hậu đầy khắc nghiệt để đảm bảocuộc sống đã tạo nên cho con người Nhật Bản dự cần cù, chịu khó vàbền bỉ

Cũng chính từ đó là tinh thần võ sĩ đạo được thể hiện như một lýtưởng, một lối sống đã mài sắc ý chí, nghị lực và quyết tâm Tôn chỉcủa võ sĩ có tám đức tính căn bản mà người võ sĩ phải rèn luyện đó là:Đức ngay thẳng, đức dũng cảm, đức nhân từ, đức lễ phép, biết tựkiểm soát mình, trung thành, trọng danh dự Có nhiều tôn giáo dunhập vào Nhật Bản, nhưng chiếm đa số là Thần đạo và Phật giáo Trong quá trình phát triển, văn hóa Nhật không bảo thủ đóng kín mànhạy cảm tiếp nhận những cái mới Tuy nhiên, người Nhật luôn biếtgiữ gìn bản sắc dân tộc Ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc vàphương Tây đến văn hóa Nhật Bản là không nhỏ, nhưng người Nhật đã

n

Trang 11

Trang 12

biết tiếp nhận ở một cách riêng, tạo nên nét độc đáo trong văn hóaNhật.

2 Tính cách con người Nhật Bản

Có óc cầu tiến và rất nhạy cảm với những thay đổi trên thế giới: Cóthể nói không có dân tộc nào nhạy bén với cái mới bằng người NhậtBản

Họ không ngừng theo dõi những biến đổi của thế giới, đánh giá cânnhắc những ảnh hưởng của các trào lưu và xu hướng chính đang diễn

ra đối với Nhật Bản Khi xác định được trào lưu đang thắng thế, họ sẵnsàng chấp nhận, nghiên cứu và học hỏi để bắt kịp trào lưu đó, không

để mất thời cơ

Nhật Bản nghèo tài nguyên chỉ trừ một thứ tài nguyên đặc biệtkhông nghèo đó là con người Hệ thống giáo dục được xem như là chìakhóa làm cho nền kinh tế tăng trưởng ổn định về mặt chính trị Việcđầu tư cho giáo dục có ý to lớn đối với đất nước Nhà nước bằng mọicách suốt hàng thế kỷ qua đã tạo lập ra hệ thống có thể đào tạo lựclượng lao động có hiệu quả cao, đưa đất nước tiến tới hiện đại hóa

Ở cấp độ cá nhân, con người Nhật Bản ngày nay được đánh giá chủyếu dựa vào học vấn chứ không phải địa vị gia đình, địa vị xã hội vàthu nhập Cũng cần nói rằng, đạo Khổng đã đem lại cho Nhật bản xưa

và nay tư tưởng pháp lý xã hội không dựa trên địa vị xuất thân, dòngdõi mà là giá trị qua thi cử

Một trong những tính cách đáng chú ý nhất của dân Nhật là sự hammuốn phát triển nhân cách vô bờ bến của họ Hơn nữa, sự theo đuổihọc tập không phải để thỏa mãn nhu cầu tức thời nào đó mà đơn giản

họ tin tưởng sâu sắc giáo dục phải là sự cố gắng suốt đời Phần lớnngười Nhật muốn hoàn thiện mình hơn và học hỏi là cách tốt nhất đểđạt mục đích

n

Trang 13

Chế độ xã hội Nhật Bản tạo cho người dân Nhật niềm tin rằng: sốphận cơ may của họ được định đoạt bởi sự chăm chỉ học hành và điềuquan trọng là họ cũng tin rằng tất cả họ ngay từ đầu đều có cơ hộibình đẳng như nhau Do vậy, ý niệm về sự bình đẳng là một đặc điểmquan trọng của hệ thống giáo dục Phần lớn người Nhật tin rằng họđang sống trong một môi trường xã hội đồng nhất không phải giaicấp, trong đó nguồn gốc xuất thân, tài sản thừa kế không quan trọngbằng sự cố gắng bản thân.

Trong làm việc người Nhật thường gạt cái tôi lại để đề cao cái chung,tìm sự hài hòa giữa mình và các thành viên khác trong tập thể Trongcác buổi họp hành người Nhật thường ít cãi cọ hay dùng những từ cóthể làm mất lòng người khác Các tập thể (công ty, trường học hayđoàn thể chính trị) có thể cạnh tranh với nhau gay gắt nhưng tuỳ theohoàn cảnh và trường hợp, các tập thể cũng có thể liên kết với nhau đểđạt mục đích chung

Bên cạnh những tính cách nêu trên, người Nhật còn có một số đặctính: luôn làm việc theo mục tiêu đã định; tôn trọng thứ bậc và địa vị,rất coi trọng tôn ti trật tự; cần cù và có tinh thần trách nhiệm cao; yêuthiên nhiên và có khiếu thẩm mỹ; tinh tế, khiêm nhường; trong kinhdoanh người Nhật rất trọng chữ tín và phát triển mối làm ăn lâu dài Như vậy, chúng ta không thể không thừa nhận rằng những tính cáchtruyền thống của người Nhật kể trên đã có những đóng góp tích cựcvào quá trình phát triển văn hóa kinh doanh của Nhật Bản, có ảnhhưởng trực tiếp đến thực tiễn quản lý kinh tế – xã hội

III Đặc trưng văn hóa kinh doanh của Nhật Bản.

1 Tinh thần làm việc hăng say

1.1 Sự say mê công việc

Người Nhật là những người say mê công việc, việc tự nguyện làm thêm giờ đến tậnkhuya là rất bình thường ở Nhật Thậm chí có những người cảm thấy xấu hổ khi về nhà

n

Trang 14

đúng giờ sau giờ làm việc Họ quan niệm “làm hết việc chứ không phải làm hết giờ” và

sẽ cảm thấy không hài lòng nếu không hoàn thành tốt công việc của mình.Có thể nói sựsay mê trong công việc đã ăn sâu vào ý thức của những người lao động Nhật Bản

1.2 Ý thức trách nhiệm:

Người Nhật luôn có ý thức trách nhiệm rất cao trong công việc Khi giao việc cho 1công nhân Nhật Bản thì hoàn toàn có thể yên tâm về kết quả cũng như tiến độ côngviệc Việc đúng hẹn và làm thêm giờ là hết sức bình thường trong các doanh nghiệpNhật Bản Khi các doanh nghiệp làm việc với nhau, họ cũng phân công trách nhiệm rất

rõ ràng

Bên cạnh đó, người Nhật luôn đề cao trách nhiệm đối với doanh nghiệp Khi bắt đầubước vào công ty nào đó, 1 nhân viên luôn được huấn luyện cho thấm nhuần tinh thầncủa công ty Nội dung giáo dục thường nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm của công ty,sau đó là mục đích kinh doanh của công ty không chỉ nhằm vào lợi nhuận mà còn vì 1

lý tưởng nào đó

Ví dụ như ở công ty Matsushita, hàng ngày các nhân viên đều cùng nhau đọc lời huấnthị của công ty: “Chúng tôi thề thực hiện chức trách của người công nhân viên chức Nỗlực cải thiện sinh hoạt xã hội Cống hiến hết sức mình cho sự phát triển văn hóa thếgiới” Cách giáo dục này có vẻ máy móc, không phù hợp với phong cách phương Tâynhưng đem lại kết quả cao ở Nhật

2 Tinh thần tập thể cao, ý thức tổ chức kỷ luật chặt chẽ và cáchứng xử khéo léo nghiêm túc trong công việc

2.1 Ý thức tập thể và sự phân công trách nhiệm rõ ràng:

Trong công ty mọi người đều làm việc theo 1 nhóm nhất định Các lãnh đạo của Nhậtthường hòa mình với các đồng nghiệp, đặt tập thể lên trên các nhân Khi cần đưa ra 1quyết định hay kế hoạch kinh doanh, họ thường thảo luận theo từng nhóm cho đến khi

có được sự nhất trí hoàn toàn Vì vậy, các quy định thường là đúng đắn, và điều quantrọng là ngay từ lúc khởi đầu cho đến lúc quyết định là quá trình tìm kiếm và đạt được

sự nhất trí của các cá nhân cũng như tập thể

n

Trang 15

Trang 19

Trang 23

Tiêu đề	Văn hóa kinh doanh của Nhật Bản
Tác giả	Nhóm 5
Người hướng dẫn	Giảng Viên: Nguyễn Quỳnh Hoa
Trường học	Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
Chuyên ngành	Xã hội học
Thể loại	Bài tập nhóm
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	2,77 MB