Trình bày nội dung và tác động của quy luật cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường liên hệ với thực tiễn nền kinh tế thị trường ở nước ta

Trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh, nền kinh tế nước ta đã đạt được rất nhiều thành tựu to lớn song cũng gặp rất nhiều khó khăn và thách thức… Chính vì vậy, việc hiểu rõ quy lu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BÀI TẬP LỚN

MÔN: Kinh tế chính trị Mac-Lênin

ĐỀ BÀI: đề 2: Trình bày nội dung và tác động của quy luật cạnh tranh trong nền kinh tế ị trường Liên hệ với thực tiễn nền kinh th

tế ị trường ở ớc ta th nư

Họ và tên: Nguyễn Quốc Anh

Lớp: KTQT CLC 64E

Mã sinh viên: 11220433

Hà Nội 2023

Mục lục

Contents

Mục lục 2

Phần mở đầu 3

Phần nội dung 3

1 Cơ sở lý luận về quy luật cạnh tranh và vai trò, tác động của quy luậ ạnh tranh đối với nền kinh tế ị trường: t c th 3

1.1 Sơ lược cạnh tranh: 3

1.2 Mục đích của cạnh tranh: 4

2 Quy luậ ạnh tranh: t c 4

2.1 Nội quy của quy luật cạnh tranh: 4

2.2 Các loại hình cạnh tranh: 4

3 Các tác động của cạnh tranh trong nền kinh tế ị trường: th 6

3.1 Nh ững tác động tích cực: 6

3.2 Những tác động tiêu cực: 7

2 Áp dụng quy luậ ạnh tranh trong nền kinh tế ị trường củ t c th a nước ta hiện nay 7

2.1 Nền kinh tế ị trườ th ng Việt Nam 7 ở 2.2 Những giải pháp để vận dụng tốt hơn lý luận cạnh tranh vào nước ta 8

Phần kết luận 10

Tài liệu tham khảo: 10

Phần mở đầu

Quy luật cạnh tranh là một trong các quy luật kinh tế chủ yếu của thị trườ ng Đứng trướ bối cả hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng thì nềc nh n kinh tế Việt Nam phải tăng cường khả năng cạnh tranh cả trong và ngoài nước Trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh, nền kinh tế nước ta đã đạt được rất nhiều thành tựu to lớn song cũng gặp rất nhiều khó khăn và thách thức… Chính vì vậy, việc hiểu rõ quy luật cạnh tranh, tìm hiểu và nghiên cứ vai trò, tác động của nó tới nền kinh tế u thị trường đặc biệt là nền kinh tế ị trường trong nước sẽ giúp chúng ta tận dụ th ng được nhiều lợi thế trong quá trình phát triển nền kinh tế nước nhà

Do ấy đượth c tiềm năng của quy luật cạnh tranh, em xin phép được chọn chủ

đề ứ 2: trình bày nội dung và tác động của quy luật cạnh tranh; liên hệ với thựth c tiễn kinh tế ớc nhà Em xin phép cảm ơn cô Nguyễn Thị Hào đã hướng dẫn hoàn nư thành bài tập lớn môn kinh tế chính trị

Phần nội dung

1 Cơ sở lý luận về quy luật cạnh tranh và vai trò, tác động của quy luật cạnh tranh đối với nền kinh tế ị th trường:

1.1 Sơ lược cạnh tranh:

Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh về kinh tế giữa những chủ thể trong sản xuất kinh doanh nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất, tiêu

thụ hoặc tiêu dùng hàng hoá để thu nhiều lợi ích nhất cho mình Kinh tế thị trường càng phát triển thì cạnh tranh trên thị trường càng trở nên gay gắt, quyết liệt hơn Theo Các Mác: "Cạnh tranh là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà

tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu dùng hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch’’

Như vậy, cạnh tranh là động lực thúc đẩy mạnh mẽ tiến bộ khoa học và sự phát triển lực lượng sản xuất

1.2 Mục đích của cạnh tranh:

Mục đích của người sản xuất là thu được lợi nhuận tối đa Tuy nhiên, điều kiện sản xuất của mỗi người khác nhau (khác nhau về trình độ, số lượng vốn, nguồn nguyên liệu, thị trường, thời gian, không gian ) Để giành giật các điều kiện thuận lợi cho mình, họ phải cạnh tranh nhằm nâng cao vị thế của doanh nghiệp trên thương trường

Bên cạnh đó, do hàng hóa khan hiếm mà người tiêu dùng luôn mong muốn mua được sản phẩm phù hợp nhu cầu nhất với gi rẻ nhấtá Nên cạnh tranh buộc người sản xuất phải năng động, nhạy bén, thường xuyên cải tiến kỹ thuật, áp dụng công nghệ mới, thay đổi phương thức tổ chức quản lý hiệu quả hơn, đổi mới sản phẩm… để đáp ứng nhu cầu thị trường và xã hội tốt hơn, lôi kéo nhiều khách hàng hơn về phía mình

2 Quy luật cạnh tranh:

2.1 Nội quy của quy luật cạnh tranh:

Quy luật cạnh tranh là quy luật kinh tế nói lên mối quan hệ cạnh tranh tất yếu giữa những chủ thể trong quá trình sản xuất và trao đổi hàng hoá

Quy luật cạnh tranh xuất phát t bản chất của nền sản xuất hàng hóa, của Quy luật giá trị

2.2 Các loại hình cạnh tranh:

- Căn cứ vào các chủ ể tham gia thị trường:th

Cạnh tranh giữa người mua và người bán: người mua muốn mua hàng với mức giá rẻ nhất trong khi đó người bán muốn bán sản phẩm của mình ở mức giá cao nhất

Cạnh tranh giữa người bán và người bán: các nhà sản xuất, doanh nghiệp đều mong muốn lôi kéo khách hàng về phía mình và chiếm được thị trường Dẫn đến sự ganh đua, loại tr lẫn nhau để dành nhiều điều kiện thuận lợi và lợi ích nhất nhằm mục tiêu tồn tại và phát triể n

Cạnh tranh ữa người mua với người mua: tùy thuộc vào mức độ cung cầgi u trên thị trường, mức độ cạnh tranh sẽ thay đổi Khi hàng hóa càng khan hiếm, người tiêu dùng sẽ mua hàng hóa với mức giá cao hơn, mức độ cạnh tranh giữa những người tiêu dùng với nhau cũng gay gắt hơn

- Căn cứ vào phạm vi các ngành kinh tế:

Cạnh tranh trong nội bộ ngành:

Là sự cạnh tranh ữa các doanh nghiệp cùng sản xuất hàng hóa, dịch vụ tương tự gi nhau Nhằm giành giật điều kiện sản xuất và tiêu thụ có lợi nhất để thu được lợi nhuận siêu ngạch

Cạnh tranh giữa các ngành với nhau:

Là cạnh tranh giữa các doanh nghiệ ở các ngành kinh tế khác nhau nhằm tìm kiếp m nơi đầu tư có lợi nhất

- Căn cứ vào tính chất của cạnh tranh:

Cạnh tranh hoàn hảo: là khi có nhiều người bán cùng một loại sản phẩm hay những sản phẩm tương tự nhau Tuy nhiên không có ai có ưu thế lớn hơn để đặt giá cho sản phẩm đó trên thị trường

Cạnh tranh không hoàn hả là cạnh tranh giữa những người bán các sản phẩo: m hoàn toàn không giống nhau

Cạnh tranh độc quyề là hình thức cạnh tranh mà khi trong thị trường có rấn: t

ít hoặc duy nhấ người cung cấp hàng hóa, dịch vụ nào đó Ở hình thức cạnh tranh t

độc quyền này, người bán có khả năng đặt giá sản phẩm, có thể bắt buộc người mua phải mua sản phẩ ở mức giá cao hơn.m

- Căn cứ vào các thủ ạn trong cạnh tranh:đo

Cạnh tranh lành mạnh: là việc cạnh tranh không vi phạm pháp luật, được diễn

ra công khai và công bằ Được xã hội công nhậng n

Cạnh tranh không lành mạnh: là cạnh tranh sử dụng những kẽ hở của pháp luật Gây ảnh hướng xấ đến nền kinh tế và xã hộu i

3 Các tác động của cạnh tranh trong nền kinh tế ị th trường:

Cạnh tranh là điều tất yếu trong nền kinh tế Song nó cũng là con dao hai lưỡ i mang lại cả tác động tích cực lẫn tiêu cực đến với nền kinh tế ị trường.th

3.1 Những tác động tích cực:

- Cạnh tranh thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất:

Cạnh tranh buộc người sản xuất phải năng động, nhạy bén, thường xuyên cải tiến

kỹ thuật, áp dụng công nghệ mới, thay đổi phương thức tổ chức quản lý hiệu quả hơn, đổi mới sản phẩm… khiến cho năng lực sản xuất ngày càng cao hơn

Ví dụ: Các ngân hàng số khi thay đổi t giao dịch trực tiếp sang giao dịch điện tử buộc các ngân hàng cạnh tranh nhau đẩy manh hoạt động marketing ứng dụng ngân hàng số đến người sử dụng để thu hút nhiều khách hàng hơn Chẳng hạn như thêm nhiều voucher, các tiện ích thanh toán và dịch vụ chăm sóc khách hàng ngày càng tiến bộ

- Cạnh tranh thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế ị trườth ng:

Bên cạch sự hợp tác của các chủ ể kinh tế họ cạnh tranh để giành nhữth , ng điều kiện thuận lợi trong việc sản xuất và kinh doanh Khiến cho thị trường luôn năng động và không ngng phát triển

Discover more from:

Xhh

4 NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ 1

Xã hội học 100% (11)

Con người không thể sống nếu thiếu tình yêu thương

Xã hội học 100% (5)

Hoàng Minh Quyên 11203323 XHH BT Chương 1

Xã hội học 100% (4)

Thành kiến và Phân biệt đối xử ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của cá nhân và xã hội

Xã hội học 100% (3)

XHH - Chuẩn mực xã hội và giá trị xã hội

Xã hội học 100% (3)

NHẬN ĐỊNH VĂN HỌC - tham khảo thui nha

Xã hội học 100% (2)

Document continues below

Xã hội học

346 documents

Go to course

25

2

5

24

16

10

- Cạnh tranh nâng cao ất lượng nguồn lao độch ng

Cùng vớ sự át triển và thay đổi nhanh chóng nền kinh tếi ph , chất lượng lao động cũng phả được nâng cao để đáp ứng các nhu cầ của doanh nghiệp Doanh i u nghiệp sẽ đồng thời nhận được lao động có giá trị chất xám hơn về phía mình và bên lao động cũng sẽ được hưởng thù lao cao hơn cùng với chế độ úc lợi xã hội tốph t hơn

3.2 Những tác động tiêu cực:

- Ảnh hướng xấu đến môi trường kinh doanh:

Các doanh nghiệp vì muốn giành được nhiều lợ ích hơn về i phía mình đã

không ần ngạ sử dụng nhiều thủ ng i đoạn trái với pháp luật như: ốn thuế bán hàng tr , giả, đánh cắp bản quyền hay ững nh thủ ạn xấu trái với chuẩn mực của xã hội nhđo ư

hạ ấp uy tín củ đối thủ để đề cao sản phẩ của mình, thu lợi cá th a m nhân

- Ảnh hưởng tới môi trường:

Cạnh tranh khiên nền kinh tế phát triển mạnh mẽ h ơn nhưng do phát triển quá nhanh mà nhiều doanh nghiệ đã quên mất việc bảo vệ môi trườp ng khiến cho môi trường thiên nhiên bị ảnh hưởng nặng nề

Ví dụ: rác thải t các công t sản xuất linh kiện thải ra môi trường ngày càng y nhiều do tuổ đời của linh kiệi n điện tử ắn mng à nhu cầu về linh kiện điện tử ày ng càng tang cao Cùng vớ đó là các biện pháp xử l rác thải chưa i ý được tối ưu

2 Áp dụng quy luật cạnh tranh trong nền kinh tế ị ường của nướ ta th tr c hiện

nay

2.1 N ền kinh tế thị trường ở Việt Nam

Trước bối cả hộnh i nhập kinh tế ốc tế mạnh mẽ cùng với sự át triển củqu ph a công nghệ ông tinth Việt Nam đã đạ được nhiề thành tự lớ trong át triể kinh t u n ph n

tế nước nhà Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là vô vàn thách thức lớn mà Việt Nam cần đối mặt ư ngồi lao động dồi dào nhưng chưa nhiều lao độn trí thức hạ tầng nh ;

kỹ thuật-thông tin chưa phát triển mạnh cũng như công nghệ sản xuất còn tương đối thấp

Để tố ưu hóa khả năng hội nhập quốc tế úng ta cầi ch n hi u ể rõ quy luật cạnh tranh, chấp nhận cạnh tranh cũng như vận dụng quy luật ấy vào công cuộc phát triển nền kinh tê thị trường

2.2 Những giải pháp để vận dụng tốt hơn lý luận cạnh tranh vào nước ta

2.2.1 Phát triển nguồn nhân lực

Để nâng cao sức cạnh tranh úng ta cần ch phải để ý những vấ đề sau:n

Một là, không ngng tạo điều kiện cho người lao động (bao gồm cả công nhân lao động lẫn đội ngũ quản lý ở mọi cấp) được học tập, được đào tạo và đào tạo lại

Trong xã hội thông tin, viêc không ngng nâng cao cập nhật kiến thức là một nhu cầu tất yếu, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay khi mà sự phát triển của mọi quốc gia đều hướng tới nền kinh tế tri thức- một xã hội tinh thần không ngng học hỏi rèn luyện và nâng cao kiến thức

2.2.2 H ạn chế ạnh tranh độc quyền c

Tình trạng độc quyền một cách phổ ến trong mọi lĩnh vực của nền kinh tế trong bi thời kì bao cấp, đặc biệt là trong thương mại đã tác động xấ đến nền kinh tế, làm cho u nền kinh tế xơ cứng thiếu năng động Trong kinh tế ị trường, cạnh tranh trở thành độth ng lực của sự phát triển vì thế đa số các chính phủ trong nền kinh tế thị trường đều chú trọng bảo vệ cạnh tranh chống độc quyền

Mặc dù Việt Nam đã thực hiện đổi mới, chuyển sang nền kinh tế ị trường t 15 th năm qua nhưng tình trạng độc quyền vẫn tồn tại khá phổ ến nhất là đối với các doanh bi nghiệp thuộc khu vực nhà nước, đa số hàng hoá và dịch vụ trong các doanh nghiệp nhà nước đều có giá cả cao, các hàng hoá như nguyên liệu,vật tư, điện nước, chất đốt Nhà nước cần sớm ban hành luật chống độc quyền, luật phá sản, thực hiện giá các yếu tố đầu vào cơ bản như năng lượng, thông tin, giá thuê đất ngang bằng với các nước

trong khu vực và thế ới, đẩy mạnh cổ ần hoá doanh nghiệp nhà nước, mở rộng điềgi ph u tiết nhà nước về kinh tế thông qua thuế một cách bình đẳng, đổi mới chính sách và cách

sử dụng cán bộ là những yêu tố quan trọng tác động đến việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hang hoá Việt Nam trong hội nhập

2.2.3 Khai thác lợi thế so sánh

Việc lựa chọn đúng và đẩy mạnh đầu tư sản xuất các mặt hàng có lợi thế cạnh tranh

để tham gia thương mại quốc tế sẽ tăng cường khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp và hàng hoá Nhờ vậy mà nâng cao được hiệu quả sản xuất kinh doanh ở Việt Nam hiện nay cần đẩy mạnh đầu tư vào các ngành có lợi thế như: chế biến thức ăn gia súc; xay xát, chế biến lương thực; sản xuất sản phẩm bơ sữa; chế ến thuỷ sản; thuốc tr sâu, nông dượbi c

và phân bón; thuốc chữa bệnh; giày dép; may mặc quần áo; thiết bị thu hình, thu thanh, máy công cụ, máy chế ến thực phẩm Nếu so sánh với các nước ASEAN, có thể bi thấy những mặt hàng nói trên của ta có tính cạnh tranh cao

Ngoài, để nâng cao khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp và hàng hoá VIệt Nam, cần phải giải quyết vốn đầu tư, cần có chính sách công nghệ theo hướng khuyến khích ứng dụng công nghệ mới, công nghệ kỹ thuật cao vào sản xuất kinh doanh để tăng năng suất lao động, hạn chế ệc sử dụng công nghệ lạc hậu năng suất thấp, gây ô nhiễm môi vi trường

Gần đây, các doanh nghiệp Việt Nam đã quan tâm hơn đến nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng giúp cho các doanh nghiệp Việt Nam đạt được thành công hiện nay không bảo đảm cho họ một vị ế cạnh tranh trong tương lai.th

2.2.4 Vai trò c ủa nhà nước

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việ đưa nền kinh tế c thị ường tr Việt Nam đi đúng hướ nhà nước sử dụng công cụ luật pháp nhằm đảm bảo chong cơ chế thị trường vận hành tốt nhất, đảm bảo tự do kinh doanh, cạnh tranh bình đẳng giữa các tác nhân kinh tế, phòng chống các ạt động cạnh tranh ông lành mạnh.ho kh

Phần kết luận

Như đã trình bày, ngoài những cơ hội hứa hẹn thì Việt Nam còn đứng ước tr rất nhiều thách thức đ theo kịp nhu cầu tăng trưởng của thể giới ể Việc tận dụng sức mạnh của cạnh tranh s đem lại cho các doanh nghiệp, các chủ thể tham gia ẽ sản ất trong nưxu ớc có được rất nhiều lợi thế và tài nguyên Như vậy việc hiểu rõ quy luật cạnh tranh l cần ết trong việc phát triển kinh tế thị trường à thi

Tài liệu tham khảo:

1 https://www.worldbank.org/vi/country/vietnam/publication/taking-stock-vietnam-economic-update-march-2023

2 https://luatduonggia.vn/quy-luat-canh-tranh- -la gi-vai-tro-cua-quy-luat-canh-tranh-trong-nen-kinh-te-thi-truong/ ( luật s Nguyễn Văn Dương )ư

3 https://luatminhkhue.vn/quy-luat-canh-tranh- -gi.aspxla ( luật sư L Minh ê trường )

4 https://vnmedia.vn/kinh-te/202303/toan-canh-kinh-te-viet-nam-trong-3-thang-dau-nam-2023-33d6cb9/

5 Tài liệu giáo trình môn Kinh tế ính trch ị

-H -ết