ĐỐI TƯỢNG – NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: đàn lợn nái và đàn lợn con nuôi tại cơ sở.
Địa điểm và thời gian tiến hành
- Địa điểm thực hiện đề tài: tại trang trại An Hưng xã Danh Thắng, huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang
- Thời gian: từ ngày 18/05/2018 đến ngày 23/11/2018.
Nội dung nghiên cứu
- Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại
- Thực hiện quy trình phòng bệnh cho đàn lợn nái, lợn con tại trại
- Tham gia chẩn đoán và điều trị bệnh ở lợn nái và lợn con nuôi tại trại.
Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
3.4.1 Các chỉ tiêu theo dõi
- Theo dõi cơ cấu đàn lợn nái của cơ sở
- Thực hiện một số biện pháp vệ sinh phòng bệnh
- Kết quả tiêm phòng cho đàn lợn nái,lợn con tại trại
- Tình hình mắc bệnh trên đàn lợn nái,lợn con tại trại
- Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh trên đàn lợn nái,lợn con tại trại
3.4.2.1 Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại
- Điều tra qua sổ sách theo dõi của trại:
Tiến hành theo dõi và thu thập dữ liệu từ sổ theo dõi như sổ phối giống và sổ đẻ, cùng với các báo cáo tuần và tháng của kỹ sư trại, nhằm chọn lọc những chỉ tiêu quan trọng liên quan đến đề tài nghiên cứu.
- Phương pháp đếm, quan sát trực tiếp:
Hàng ngày, việc theo dõi tình hình dịch bệnh được thực hiện vào buổi sáng và chiều Khi phát hiện hiện tượng bất thường, các ca bệnh sẽ được theo dõi và ghi chép cẩn thận Đồng thời, chẩn đoán sơ bộ sẽ được tiến hành để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
3.4.2.2 Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn nái, lợn con tại trại
Trong quá trình thực tập tại trang trại, tôi đã tham gia chăm sóc nái đẻ, nái nuôi con và đàn lợn con Tôi trực tiếp thực hiện vệ sinh, chăm sóc và theo dõi tình trạng sức khỏe của đàn lợn Quy trình chăm sóc lợn nái đẻ, nái nuôi con và lợn con theo mẹ được thực hiện đúng theo các bước quy định.
Quy trình chăm sóc nái đẻ (nái nuôi con)
Trước khi chuyển nái sang chuồng đẻ vệ sinh sát trùng chuồng đẻ sạch sẽ,khô ráo
Tắm nái sạch sẽ và chuyển nái vào chuồng đẻ từ 7-10 ngày trước khi lợn con ra đời Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ cần thiết như khăn lau, bột xoa, cồn iod, cân, tải ni-lông, dầu bôi trơn, panh, kim tiêm, kìm cắt đuôi, máy mài nanh, bấm tai, sổ ghi chép, thuốc oxytoxin, kháng sinh, quây úm, bóng úm và thảm lót để đảm bảo quá trình sinh sản diễn ra thuận lợi.
Khẩu phần ăn cho nái đẻ và nái nuôi con
Lợn nái cần giảm dần 1kg/ngày trong 3 ngày trước ngày đẻ dự kiến Sau khi lợn nái đẻ được 2 ngày, lượng thức ăn nên được tăng dần từ 0,5-1kg/ngày cho đến ngày thứ ba.
6 Đối với lợn nái gầy và nuôi nhiều con có thể cho ăn tăng lượng thức ăn lên
+ Lợn nái trước và sau đẻ một tuần trộn kháng sinh BMD, (10g/ngày)
+ khi phát hiện lợn chuẩn bị đẻ tiêm ngay thuốc kháng sinh
+ khi lợn đẻ được 6 con trở lên tiêm 2ml oxytocine, khi lợn đẻ được 2 con mà thấy biểu hiện khí đẻ có thể tiêm luôn 2ml oxytocine
+ trong quá trình đẻ lợn mẹ yếu có thể truyền dung dịch muối truyền tĩnh mạch cho lợn mẹ
Vào ngày thứ 2, tiến hành tiêm 2ml oxytocin vào buổi sáng và 2ml vào buổi chiều sau khi ăn xong Ngày thứ 3, nếu không có dấu hiệu viêm, có thể tiêm thêm một mũi kháng sinh, nếu cần thiết.
Các biểu hiện chuẩn bị đẻ của động vật bao gồm sự bồn chồn, đứng ngồi không yên, và có hành vi cào chân xuống nền chuồng Ngoài ra, chúng thường đi tiểu và đại tiện nhiều hơn Trước khi đẻ khoảng 1 giờ, động vật bắt đầu tiết sữa, và khi bóp bầu vú, sữa sẽ bắn ra thành tia.
+ Biểu hiện khi đẻ: toàn thân co bóp
Trước khi lợn mẹ đẻ, cần vệ sinh sạch sẽ cơ thể, đặc biệt là bộ phận sinh dục và bầu vú Khi lợn con được sinh ra, nhanh chóng vuốt mồm để giúp chúng thở dễ dàng, sau đó rắc bột lăn lên toàn thân để hút ẩm, sát trùng và giữ ấm Dùng chỉ buộc dây rốn cách rốn 10cm rồi cắt và sát trùng bằng cồn, sau đó cho lợn con vào lồng úm đã chuẩn bị Nếu lợn mẹ khó đẻ sau 15-20 phút, cần can thiệp kịp thời Sau khi đẻ xong, vệ sinh bầu vú và cơ quan sinh dục của lợn mẹ, cho lợn con bú sữa đầu và theo dõi để tránh lợn mẹ đè lên con.
Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn con theo mẹ
Ngay sau khi đẻ ra lợn được tiến hành cắt rốn
Lợn con 1 ngày tuổi được uống kháng sinh Amoxylin, mài nanh
Lợn con 2 - 3 ngày tuổi được cắt số tai và tiêm sắt,cắt đuôi, cho uống kháng sinh Amoxylin
Lợn con 3 - 4 ngày tuổi cho lợn con uống thuốc phòng cầu trùng
Lợn con 5-7 ngày tuổi tiến hành thiến lợn đực
Lợn con được từ 5 - 6 ngày tuổi tập cho ăn bằng cám tập ăn
Lợn con 7 ngày tuổi được tiêm phòng suyễn (mycoplasma)
Lợn con được 14 ngày tuổi tiêm circo
Lợn con được 19 - 23 ngày tuổi tiến hành cai sữa cho lợn
Tập ăn cho lợn con 5-6 ngày tuổi
- Lắp máng tập ăn cho lợn con 5 ngày tuổi, máng được lắp cách xa vòi nước
- Cho một ít thức ăn hỗn hợp GF01 vào máng tập ăn để lợn làm quen dần với thức ăn
- Sau khi lợn con đã quen và ăn được, tăng dần khẩu phần thức ăn đồng thời trộn kháng sinh Amoxylin vào
Quy trình xuất bán lợn con
Lợn con tại trại được nuôi cùng mẹ cho đến 21 ngày tuổi Những lợn con đạt tiêu chuẩn cân nặng sẽ được tách mẹ, trong khi những lợn con không đủ cân nặng sẽ được ghép với những đàn lợn nhỏ tuổi hơn để tiếp tục bú sữa.
- Những lợn con đủ cân nặng sẽ được xuất bán
Lợn con trước khi xuất bán sẽ được đánh dấu và sau đó nhân viên sẽ bắt chúng ra khỏi chuồng, đuổi đến khu vực xuất bán Tại đây, lợn con sẽ được cân và chuyển lên xe, với các chỉ số về cân nặng và số lượng được ghi chép lại một cách cẩn thận.
3.4.2.3 Quy trình vệ sinh phòng bệnh
Công tác vệ sinh trong chăn nuôi đóng vai trò quan trọng, giúp gia súc khỏe mạnh, sinh trưởng tốt và giảm chi phí thuốc thú y Nhận thức được tầm quan trọng này, tôi đã thực hiện tốt các công việc vệ sinh trong suốt thời gian thực tập.
Quy trình vệ sinh chuồng lợn nái đẻ, nuôi con
- Thực hiện thu gom phân trong chuồng trong suốt ngày làm việc
- Thực hiện rắc vôi bột đường đi giữa hai dãy, lối đi xung quanh và gầm chuồng
- Chuồng luôn thường xuyên được tiêu độc bằng thuốc sát trùng
Sau khi lợn nái được chuyển đến chuồng bầu để cai sữa và lợn con được xuất bán, chuồng lợn cần được vệ sinh và cách ly trong một tuần trước khi đón lợn nái mới Các tấm đan trong chuồng sẽ được tháo dỡ, ngâm trong dung dịch sát trùng hoặc bột giặt trong một ngày, sau đó xịt rửa bằng máy áp lực và phơi khô trước khi lắp lại Khung chuồng cũng sẽ được xịt nước vôi và rửa sạch bằng nước Gầm chuồng được xịt rửa bằng máy áp lực, xả nước và dội nước vôi Sau khi vệ sinh xong, chuồng sẽ được phun lại để đảm bảo sạch sẽ và an toàn cho lợn.
Tài liệu TUAF thuốc sát trùng và cách ly 1 ngày trước khi được lắp tấm đan và đưa lợn lên
Ngoài khu vực chăn nuôi
Chuồng nái chửa Chuồng đẻ Chuồng thịt và cai sữa
Phun sát trùng Phun sát trùng Rắc vôi Rắc vôi
Quét hoặc rắc vôi đường đi
Phun sát trùng + rắc vôi
Phun sát trùng toàn bộ khu vực
Phun sát trùng toàn bộ khu vực
Phun sát trùng + quét vôi đường đi
Thứ 5 Xả vôi xút gầm
Phun sát trùng Rắc vôi Rắc vôi
Phun sát trùng + rắc vôi
Tổng vệ sinh chuồng Tổng vệ sinh chuồng Tổng vệ sinh chuồng Tổng vệ sinh khu
Vệ sinh chuồng cai sữa
- Hàng ngày đẩy phân xuống rãnh chứa phân 2 lần/ ngày vào đầu buổi sang và đầu buổi chiều
- Xả nước để đẩy phân xuống cống thoát phân
- Phun sát trùng thường xuyên theo lịch vệ sinh của trại
- Quét dọn đường đi vào cuối ngày, quạt gió, bóng điện và các thiết bị thường xuyên được lau chùi
- Sau mỗi lần xuất lợn, tiến hành vệ sinh ô chuồng nhốt lợn,quét vôi sạch sẽ trước khi đuổi đàn lợn mới vào
3.4.2.4 Quy trình phòng bệnh bằng vắc xin
Bảng 3.2 Lịch tiêm phòng cho lợn
Vắc xin hoá dược Tuổi lợn Phòng bệnh và công dụng
Amox 50 1 ngày Phòng tiêu chảy Uống 1
Amox 50 2 ngày kháng sinh phòng tiêu chảy Uống 1
Pig - Coc 3 ngày Phòng tiêu chảy Uống 1
Mycoplasma 7 ngày Suyễn Tiêm bắp 1
Crico 14 ngày Hội chứng còi cọc Tiêm bắp 2
PV1 Tuần 25 Khô thai Tiêm bắp 2
PRRS1 Tuần 26 Tai xanh Tiêm bắp 2
Bio LHC Tuần 27 Dịch tả Tiêm bắp 2
AD1 Tuần 28 Dả dại Tiêm bắp 2
FMD Tuần 29 LMLM Tiêm bắp 2
PV2 Tuần 30 Khô thai Tiêm bắp 2
PRRS2 Tuần 31 Tai xanh Tiêm bắp 2
AD2 Tuần 32 Dả dại Tiêm bắp 2
Bio LHC Chửa 10 tuần Dịch tả Tiêm bắp 2
FMD Chửa 12 tuần LMLM Tiêm bắp 2
APP 28 ngày Phổi dính sườn Tiêm bắp 2
Bio LHC 35 ngày Dịch tả Tiêm bắp 2
AFTOGON 42 ngày LMLM Tiêm bắp 2
3.4.2.5 Chẩn đoán và điều trị bệnh gặp trên đàn lợn nái và đàn lợn con tại trại Để điều trị bệnh cho đàn lợn đạt hiệu quả cao thì việc phát hiện bệnh kịp thời và chính xác giúp ta đưa ra được phác đồ điều trị tốt nhất làm giảm tỷ lệ chết, giảm thời gian sử dụng thuốc và giảm thiệt hại về kinh tế Vì vậy, hàng ngày em và cán bộ kỹ thuật tiến hành kiểm tra, theo dõi đàn lợn ở tất cả các ô chuồng để phát hiện ra những con bị ốm Phương pháp chẩn đoán và điều trị một số bệnh ở trại như sau:
- Triệu chứng: lợn đẻ 2 - 3 ngày, sốt nhẹ, giảm ăn hay bỏ ăn, có dịch nhầy chảy ra từ âm hộ, màu trắng đục hoặc màu phớt vàng
- Chẩn đoán: Bệnh viêm tử cung ở lợn nái
- Điều trị: Dùng các loại thuốc sau để điều trị
+ Thuốc tím 1/1000 pha loãng với nước + Pendistrep thụt rửa 2lần/ngày, 2 ngày liên tục
- Triệu chứng: Con vật đứng nằm không yên, nhiệt độ hơi tăng, thích uống nước, sản dịch chảy ra màu nâu
Điều trị sau sinh bao gồm tiêm oxytoxin dưới da để kích thích co bóp tử cung, giúp đẩy nhau thai còn sót lại ra ngoài Sau khi nhau thai được lấy ra, cần sử dụng nước muối sinh lý 0,9% để rửa sạch tử cung trong ba ngày liên tiếp Đồng thời, tiêm kháng sinh để phòng ngừa viêm nhiễm là biện pháp cần thiết.
- Khi lợn nái đẻ nếu nuôi không đúng cách, chuồng bẩn thì các vi khuẩn, mycoplasma, các cầu khuẩn, vi khuẩn đường ruột xâm nhập gây ra viêm vú
Thức ăn không phù hợp cho lợn nái và việc không giảm khẩu phần ăn trước khi đẻ một tuần có thể dẫn đến tình trạng tắc sữa do lượng sữa tiết ra quá nhiều Sau vài ngày sau khi đẻ, nếu lợn con không bú hết, sữa lưu lại sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn như E coli, streptococcus, staphylococcus và klebsiella xâm nhập, gây ra viêm nhiễm.
