Giáo trình hàn tự động dưới lớp thuốc

LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung quốc gia nghề hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 28: Hàn tự động dưới lớp thuốc là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất. Mặc dù có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi hàn tự động dưới lớp thuốc (SAW). Bài 2: Vận hành thiết bị hàn tự động dưới lớp thuốc bảo vệ. Bài 3: Hàn giáp mối vị trí 1G Bài 4: Hàn mối hàn góc vị trí 2F

LỜI GIỚI THIỆU

Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về sốlượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuậttrực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệtrên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nóiriêng đã có những bước phát triển đáng kể

Chương trình khung quốc gia nghề hàn đã được xây dựng trên cơ sở phântích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun Để tạo điều kiệnthuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáotrình kỹ thuật nghề theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay

Mô đun 28: Hàn tự động dưới lớp thuốc là mô đun đào tạo nghề được biên

soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành Trong quá trình thực hiện,nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước,kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất

Mặc dù có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết,rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoànthiện hơn

Mọi đóng góp ý kiến xin gửi về: Khoa cơ khí - Trường cao đẳng nghề Cơđiện Phú thọ

MỤC LỤC

Vị trí, ý nghĩa, vai trò của mô đun 3

Yêu cầu đánh giá hoàn thành mô đun 3

III Nội dung chi tiết mô đun

Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi hàn tự động dưới lớp

thuốc (SAW)

5

Bài 2: Vận hành thiết bị hàn tự động dưới lớp thuốc bảo vệ 32

IV Tài liệu tham khảo

MÔ ĐUN: HÀN TỰ ĐỘNG DƯỚI LỚP THUỐC

Mã số mô đun: MĐ 28 Tên môn đun: Hàn tự động dưới lớp thuốc

Mã mô đun: MĐ28

Thời gian mô đun: 60 giờ; ( Lý thuyết: 15 giờ, Thực hành, thí nghiệm, thảo

luận, bài tập: 40 giờ, kiểm tra: 5 giờ)

I Vị trí, tính chất của mô đun:

- Vị trí: Là môn đun được bố trí cho sinh viên sau khi đã học xong cácmôn học chung theo quy định của Bộ LĐTB-XH và xong các môn học MH07 -MH14 và mô đun chuyên môn nghề

- Tính chất: Là mô đun chuyên ngành

II Mục tiêu mô đun:

- Trình bày đúng cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy hàn tự động dướilớp thuốc bảo vệ

- Nhận biết đầy đủ các thuốc hàn, que hàn dùng trong hàn tự động dướilớp thuốc bảo vệ

- Chuẩn bị phôi hàn sạch, đúng kích thước đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật

- Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày, tính chất của vật liệu vàkiều liên kết hàn

- Gá phôi hàn chắc chắn, đúng kích thước

- Vận hành, sử dụng máy hàn tự động dưới lớp thuốc bảo vệ thành thạo

- Hàn các mối hàn giáp mối, mối hàn góc, đảm bảo độ sâu ngấu, không rỗkhí ngậm xỉ, ít biến dạng

- Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng mối hàn

- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng

- Tuân thủ quy định, quy phạm trong quy trình hàn tự động dưới lớp thốc

- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác, trung thực của sinhviên

III Nội dung mô đun

Kiểm tra*

1 Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi

hàn tự động dưới lớp thuốc (SAW).

1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động

của phương pháp hàn SAW

1 1 Cấu tạo.

1.2 Nguyên lý hoạt động.

2.5

1.5 1

2.5

1.5 1

2 Thực chất, đặc điểm và công dụng

của hàn SAW

TT Tên các bài trong mô đun

Thời gian(giờ)

Tổng số

Lý thuyết

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra*

2.1 Thực chất.

2.2 Đặc điểm.

2.3 Công dụng

0.5 0.25 0.25

0.5 0.25 0.25

3 Thiết bị, dụng cụ hàn SAW

3.1.Thiết bị.

3.2 Dụng cụ.

0.5 0.25 0.25

0.5 0.25 0.25

1.5 0.5 0.5 0.5

5 Các khuyết tật của mối hàn SAW

6 Những ảnh hưởng tới sức khoẻ của

7 An toàn và vệ sinh phân xưởng khi

2 Bài 2: Vận hành thiết bị hàn tự động dưới lớp thuốc bảo vệ. 4 1 3

1 Kết nối thiết bị hàn tự động

1.1 Đấu nối thiết bị, đấu nối nguồn

điện vào thiết bị hàn

1.2 Kiểm tra tình trạng máy.

0.5 0.5 0.25 0.25 0.5

4 Các sự cố thường gặp khi hàn tự

động dưới lớp thuốc

4.1.Không có đèn nguồn

TT Tên các bài trong mô đun

Thời gian(giờ)

Tổng số

Lý thuyết

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra*

4.2.Không khởi động được.

4.3 Sau khi khởi động không dừng

lại được

4.4.Sau khi khởi động điện áp lên cực

đại

4.5.Sau khi bật nguồn đèn sáng

nhưng không có điện áp ra.

4.6.Điện áp không giảm khi hàn.

4.7.Không điều chỉn được dòng.

4.8.Khói khi hàn.

5 Công tác an toàn lao động và vệ

sinh phân xưởng

TT Tên các bài trong mô đun

Thời gian(giờ)

Tổng số

Lý thuyết

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra*

YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ ĐUN/MÔN HỌC

1 Kiểm tra đánh giá trước khi thực hiện mô đun:

Được đánh giá qua bài kiểm tra trắc nghiệm tự luận, trắc nghiệm kháchquan và thực hành đạt các yêu cầu của liên quan

2 Kiểm tra đánh giá trong khi thực hiện mô đun:

Được đánh giá qua bài kiểm tra viết, kiểm tra vấn đáp, kiểm tra thực hànhthực hành trong quá trình thực hiện mô đun yêu câu đạt các mục tiêu của từngbài học có trong mô đun

3 Kiểm tra sau khi kết thúc mô đun:

3.1 Về kiến thức:

Được đánh giá qua bài kiểm viết, kiểm tra vấn đáp đạt các yêu cầu sau:

- Trình bày đúng cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy hàn tự động dướilớp thuốc bảo vệ

- Liệt kê đấy đủ các loại thuốc hàn, dây hàn dùng trong hàn tự động dưới lớpthuốc bảo vệ

- Trình bày rõ kỹ thuật hàn mối hàn giáp mối, hàn góc, hàn đắp mặt phẳng,hàn đắp trục bằng máy hàn tự động dưới lớp thuốc bảo vệ

- Giải thích đúng nguyên tắc an toàn, phòng chống cháy nổ và vệ sinh phânxưởng

3.2 Về kỹ năng:

Được đánh giá bằng kiểm tra trực tiếp thao tác trên máy, qua quá trìnhthực hiện, qua chất lượng bài tập, qua tổ chức nơi làm việc đạt các yêu cầu sau:

- Nhận biết các loại thuốc hàn que hàn

- Chuẩn bị thiết bị, dụng cu, vật liệu đầy đủ an toàn

- Chuẩn bị phôi hàn sạch, đúng kích thước, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

- Gá phôi hàn chắc chắn đúng nguyên tắc

- Vận hành sử dụng máy hàn tự động dưới lớp thuốc thành thạo

- Hàn các mối hàn giáp mối, hàn góc, hàn đắp đảm bảo độ sâu ngấu, khôngkhuyết tật, đủ lượng dư gia công, ít biến dạng kim loại

- Tổ chức nơi làm việc hợp lý khoa học, an toàn

3.3 Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

Được đánh giá bằng phương pháp quan sát có bảng kiểm, đạt các yêu cầu:

- Đảm bảo thời gian học tập

- Có ý thức tự giác, có tính kỷ luật cao, có tinh thần tập thể, có tránh nhiệmvới công việc

- Cẩn thận, tỷ mỉ, chính xác, tiết kiệm nguyên vật liệu

BÀI 1: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN KHI HÀN TỰ ĐỘNG

DƯỚI LỚP THUỐC

Mã bài: 28.1 Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng:

- Trình bày đúng cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy hàn tự động dướilớp thuốc bảo vệ

- Nhận biết đúng các núm chức năng điều khiển máy như: điều chỉnhdòng hàn, điện áp hàn, tốc độ đẩy dây hàn

- Trình bày được thực chất, đặc điểm và công dụng của hàn SAW

- Trình bày đầy đủ các loại thuốc hàn SAW, các loại dây hàn SAW

- Liệt kê các loại dụng cụ thiết bị dùng trong công nghệ hàn SAW

- Nhận biết các khuyết tật trong mối hàn khi hàn SAW

- Trình bày đầy đủ mọi ảnh hưởng của quá trình hàn SAW tới sức khoẻcông nhân hàn

- Thực hiện tốt công tác an toàn lao động và vệ sinh phân xưởng

- Tuân thủ quy định, quy phạm của nguyên lý hàn SAW

cơ cấu dịch chuyển đầu hàn dọc theo trục mối hàn, hay tạo ra các chuyển động tương đối của chi tiết hàn so với đầu hàn, bộ phận cấp và thu hồi thuốc hàn, nguồn điện hàn và các thiết bị điều khiển quá trình hàn Tuỳ theo từng loại thiết bị

cụ thể, các cơ cấu này có thể được bố trí thành một khối, hoặc thành các khối độc lập

Hình14.1.1: Thiết bị hàn tự động dưới

Hình14.1.2: Nguồn điện

b Xe hàn:

Xe có 3 hoặc 4 bánh với động cơ DC và hộp giảm tốc, truyền động các bánh sau bằng ly hợp Tốc độ xe hàn được điều khiển tự động, chiều hành trình được điều khiển bằng công tắc đảo chiều

Hình 14.1.3: Xe hàn

c Bộ đầu hàn:

Bộ này gồm thiết bị làm thẳng dây và nạp dây, được thiết kế để làm thẳng dây khi được tháo ra từ cuộn dây đưa vầo đầu hàn qua ống dẫn Dây được cung cấp thông qua động cơ DC với bộ truyền động con lăn, hộp giảm tốc, con lăn nạp dây Tốc độ của con lăn nạp dây được điều khiển bằng trên bộ điều khiển (0 1 –7.5m/min) phần dưới của đầu hàn (ống dẫn hướng dây, ngàm kẹp giữ, ngàm

kẹp tiếp điểm) có thể xoay 900 Chất trợ dung được đưa vào phễu chứa qua ống mềm đến bộ phận phân phối.

Hình14.1.4: Bộ đầu hàn và cơ cấu đẩy dây

d Bộ điều khiển:

Bao gồm các bộ phận Đồng hồ kỹ thuật để đo tốc độ xe hàn (m/min), Vôlt, ampe kế , chiết áp kế để điều chỉnh tốc độ nạp dây và tốc độ xe , bộ điều chỉnh dây lên xuống, các công tắc điều khiển chế độ hàn

Hình 14.1.5: Bộ điều khiển

e Đèn chiếu và kim dẫn hướng:

Trong hàn SAW, thợ hàn không thể quan sát một cách chính xác vị trí hồ quang dọc theo đường hàn, kim dẫn hướng được dùng để kiểm tra vị trí đầu hàn tương

ứng với đường hàn, tuy nhiên kim dẫn hướng không hoàn toàn chính xác do đó

có thể dùng đèn chiếu để quan sát dọc theo đường hàn Bộ phụ tùng này được lắp vào ổ cắm đặc biệt trên hộp biến áp

Hình14.1.6: Đèn chiếu và kim dẫn hướng

g Bộ hồi phục chất trợ dung:

Trong SAW chỉ một phần nhỏ chất trợ dung cung cấp cho đầu hàn bị nóng chảy do nhiệt hồ quang, phần còn lại cũng có thể giữ nguyên trạng thái, phần chất trợ dung dư được lấy ra bằng tay hoặc bằng thiết bị đặc biệt để tái sử dụng Chất trợ dung có lẫn xỉ được hút bằng chân không vào thiét bị tách sơ cấp, xỉ được tách ra khỏi chất trợ dung bằng sàng sau đó chất trợ dung được đưa vào bộlọc kiểu vải để lọc lại chất trợ dung

Hình14.1.7: Chất trợ dung đóng gói và bộ thu hồi

1.2 Nguyên lý hoạt động.

Dưới tác dụng nhiệt của hồ quang , mép hàn , dây hàn và một phần thuốc hàn sátvới hồ quang bị nóng chảy tạo thành vũng hàn , dây hàn được đẩy vào vũng hànbằng một cơ cấu đặc biệt với tốc độ phù hợp với tốc độ cháy của nó để luôn duytrì chiều dài hồ quang một khoảng cách nhất định Theo độ dịch chuyển củanguồn nhiệt ( hồ quang ) mà kim loại vũng hàn nguội và kết tinh tạo thành mốihàn Trên mặt vũng hàn và một phần mối hàn đã đông đặc hình thành lớp xỉ cótác có tác dụng bảo vệ kim loại mối hàn khỏi bị tác dụng ô xy hoá mối hàn ,

bảo vệ và dữ nhiệt cho mối hàn và sẽ tỏch khỏi bề mặt mối hàn sau khi hàn Phần thuốc hàn chưa bị núng chảy sẽ được sử dụng lại

Sơ đồ nguyờn lý hàn dưới lớp thuốc SAW ( Submerged Arc Welding)

2 Thực chất, đặc điểm và cụng dụng

2.1 Thực chất.

Hàn hồ quang dới lớp thuốc bảo vệ còn gọi là hàn hồ quang chìm, tiếngAnh viết tắt là SAW (Submerged Arc Welding) Là quá trình hàn nóng chảy mà

hồ quang giữa dây hàn (điện cực hnà) và vật hàn dới một lớp thuốc bảo vệ

Dới tác dụng của nhiệt hồ quang, mép hàn, dây hàn và một phần thuốc hàn hồquang bị nóng chảy tạo thành vũng hàn Dây hàn đợc đảy vào vũng hàn bằngmột cơ cấu đặc biệt với tốc độ phù hợp với tốc độ cháy của nó (Hình 1a)

Theo độ dịch chuyển của nguồn nhiệt (hồ quang)ầm kim loại vũng hàn sẽnguội và kết tinh tạo thành mối hàn (hình 1b).Trên mặt vũng hàn mà phần mốihàn đã đông đặc hình thành một lớp xỉ có tác dụng tham gia vào các quá trìnhluyện kim khi hàn, bảo vệ và giữ nhiệt cho mối hàn , và tách khỏi mối hàn saukhi hàn Phần thuốc hàn cha bị nóng chảy có thể sử dụng lại

Hình 1 Sơ đồ hàn dới lớp thuốc bảo vệ

a) Sơ đồ nguyên lý

b) Cắt dọc theo trục mối hàn

Hàn hồ quang dới lớp thuốc bảo vệ có thể tự động cả haio khâu cấp dây vàovùng hồ quang và chuyển động hồ quang theo trục mối hàn Trờng hợp này đợcgọi là “Hàn hồ quang tự động dới lớp thuốc bảo vệ”

Kim loaùi neàn

Cụ caỏu ủửa daõy Daõy haứn

Beựp

Kim loaùi moỏi haứn

Vuứng hoà quang

Kim loaùi loỷng

Thuốc hàn

Kim loại cơ bản

1 Tăng năng suất hàn tới 15 – 17 lần so với hàn tay Điều này đạt được lànhờ.

a) Sử dụng cường độ và mật độ dũng điện lớn

b) Tăng tốc độ chảy của kim loại dõy hàn tới 17 – 22g/Ah

c) Tăng chiều sõu ngấu do đú giảm lượng kim loại dõy hàn

d) Tăng tốc độ tới 20m/h và hơn

2 Nõng cao chất lượng mối hàn Nhờ kim loại lỏng được bảo vệ khỏitỏc dụng của mụi trường xung quanh Sự đồng nhất thành phần hoỏ học của mốihàn

3.Tăng lượng dõy hàn và lượng điện tiờu thụ, giảm sự tăng hụt kim loại

do bắn toộ

4 Cải thiện điều kiện lao động của cụng nhõn hàn

5 Giảm thời gian đào tạo thợ hàn

Khi hàn dưới lớp thuốc cú thể ứng dụng dũng điện một chiều cực dươnghoặc cực õm hoặc dũng xoay chiều Hàn với cực dương (ngược cực) cho độngấu lớn nhất Độ ngấu thấp nhất khi hàn với cực õm (thuận cực) và trung bỡnhkhi hàn với dũng xoay chiều Với tốc độ chảy của dõy hàn lớn nhất khi hàn dũngmột chiều thuận cực và nhỏ nhất khi hàn ngược cực

Chiều rộng của mối hàn khi hàn dũng một chiều thuận cực thay đổi ớt hơnkhi hàn ngược cực

Hàn hồ quang kớn với dũng xoay chiều thớch hợp hơn với sản xuất và kinh

tế hơn Song ứng dụng dũng một chiều ngược cực cho phộp nhận mối hàn chấtlượng cao hơn Do vậy để hàn cỏc kết cấu quan trọng từ thộp hợp kim thấp vàtrung bỡnh cần sử dụng dũng một chiều cực dương

Hàn với cực õm ớt được ứng dụng, trừ những trường hợp đặc biệt (nhưhàn trờn đệm đồng hoặc đệm đồng - thuốc)

2.3 Cụng dụng

- Đợc ứng dung rất rộng rãi trong nhiều lĩnh vực cơ khí chế tao: các bồn bể chứa, bình chịu áp lực và trong công nghiệp đóng tàu

- Tuy nhiên phơng pháp này chỉ áp dụng để hàn mối hàn ở vị trí hàn bằng,

các mối hàn có chiều dài lớn và có quỹ đạo không phức tạp

3 Thiết bị, dụng cụ hàn SAW

3.1.Thiết bị.

- Ảnh hưởng của cường độ dòng hàn SAW ( Hình 91 a , b )

bộ phận xe hàn , điện áp hồ quang ảnh hưởng đến hình dạng mối hàn

Aûnh hưởng của điện áp hàn SAW :Hình 92 : a, b

Điện áp tăng cao thì sẽ:

- Tạo ra đường hàn rộng và phẳng

- Tăng tiêu thụ chất trợ dung ( thuốc hàn ),

độ quá thấp, độ ngấm sâu sẽ giảm, chất lượng mối hàn và bề mặt mối hàn sẽgiảm rõ rệt

Ảnh hưởng của tốc độ hành trình khi hàn.

5 Các khuyết tật của mối hàn SAW

- Giảm dòng điện hàn

- Điều chỉnh dòng điện cho phù hợp

- Thiết kế và sử dụng các tấm công nghệ

6 Những ảnh hưởng tới sức khoẻ của người công nhân khi hàn SAW

- Tiếp xúc với khói, hơi và khí hàn gây các triệu chứng cấp tính như kích ứngmắt, mũi họng, chóng mặt, buồn nôn Người lao động khi gặp phải các triệuchứng trên cần rời khỏi xưởng ngay lập tức, di chuyển ra nơi thoáng khí và tìmđến phòng y tế để có hướng xử trí thích hợp

- Tiếp xúc kéo dài với khói hàn có thể gây ra tổn thương đường hô hấp và cácbệnh khác như ung thư phổi, ung thư thanh quản và các bệnh đường tiết niệukhác

- Khói hàn có thể gây sốt hơi kim loại, loét dạ dày, tổn thương thận và hệ thốngthần kinh Tiếp xúc kéo dài với Mangan có thể gây ra các triệu chứng giốngbệnh Parkinson Cadmium trong khói hàn có thể gây tử vong trong thời gianngắn

7 An toàn và vệ sinh phân xưởng khi hàn SAW

- An toàn khi sử dụng thiết bị hàn tự động

- An toàn khi sử sụng các thiết bị, dụng cụ hỗ trợ

- Vệ sinh phân xưởng

BÀI 2: VẬN HÀNH THIẾT BỊ HÀN TỰ ĐỘNG

DƯỚI LỚP THUỐC BẢO VỆ

Mã bài: 28.2 Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng:

- Nhận biết đúng các núm chức năng điều khiển máy như: điều chỉnhdòng hàn, điện áp hàn, tốc độ đẩy dây hàn, quá trình hàn liên tục không liên tục

- Kết nối thiết bị hàn SAW đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

- Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày, tính chất của vật liệu và kiểu liên kếthàn

- Vận hành, sử dụng thiết bị hàn tự động dưới lớp thuốc thành thạo đúngquy trình quy phạm kỹ thuật

- Xử lý an toàn một số sai hỏng thông thường khi vận hành, sử dụng máyhàn tự động dưới lớp thuốc

- Thực hiện tốt công tác an toàn lao động và vệ sinh phân xưởng

- Tuân thủ quy định, quy phạm trong quá trình vận hành thiết bị

- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác trong công việc

Nội dung:

1 Kết nối thiết bị hàn tự động

1.1 Đấu nối thiết bị, đấu nối nguồn điện vào thiết bị hàn

- Kết nối các dây cáp hàn từ nguồn hàn tới bàn hàn và xe hàn

- Kết nối cáp tín hiệu từ nguồn hàn tới xe hàn

- Lắp ráp cuôn dây hàn

- Kết nối cáp điện từ nguồn hàn tới cầu dao của lưới điện

1.2 Kiểm tra tình trạng máy

- Kiểm tra các kết nối đảm bảo chắc chắn, không bị hở điện

- Kiểm tra tình trạng của thiết bị có hoạt động được bình thường không

2 Chọn chế độ hàn tự động

2 1 Cường độ dòng điện hàn

Dòng điện kiểm soát tốc độ nóng chảy của điện cực , và tốc độ kết tinhmối hàn , độ ngấu sâu và độ hòa tan kim loại hàn với kim loại nền Dòng điệnquá cao có thể gây cháy kim loại mỏng , bề mặt mối hàn không đều, có thể rạnnứt mặt dưới Dòng điện quá thấp làm cho hồ quang cháy không ổn định độngấm không đủ Thiết bị thường có Am pe kế để điều chỉnh dòng hàn

- Ảnh hưởng của cường độ dòng hàn SAW

bộ phận xe hàn , điện áp hồ quang ảnh hưởng đến hình dạng mối hàn

Aûnh hưởng của điện áp hàn SAW :Hình 92 : a, b

Điện áp tăng cao thì sẽ:

- Tạo ra đường hàn rộng và phẳng

- Tăng tiêu thụ chất trợ dung ( thuốc hàn ),

độ quá thấp, độ ngấm sâu sẽ giảm, chất lượng mối hàn và bề mặt mối hàn sẽgiảm rõ rệt

Ảnh hưởng của tốc độ hành trình khi hàn.

3 Vận hành, sử dụng máy hàn tự động dưới lớp thuốc

Chi tiết xem trong sơ đồ 1

 Tất cả các phần tử trên bảng điều khiển như sau:

Lựa chọn âm, dương (KN1-302) K1

Lựa chọn điều khiển từ xa, dài (KN2-302) K2

 Máy để đứng, biến áp chính đặt ở đáy, bảng mạch chính lắp ở giữa và bộđiện kháng ở đỉnh Biến áp điều khiển lắp sau bộ điện kháng, nó gồm 2quạt điện 420mm và dùng hệ thống làm mát bằng gió Tất cả các phân tửcủa máy đều thích hợp với cấu tạo máy hàn, Hướng dẫn về điện

Xem chi tiết ở bản vẽ số 2 Khi bật nguồn thì điện không qua máy biến

áp chính Hệ điều khiển có nguồn và quạt chạy, tín hiệu đồng bộ sẽchuyển từ máy biến áp chính tới bảng mạch điện, nó có dạng sóng răngcưa khi đi qua thiết bị đồng bộ và so sánh ở bộ khuyếch đại.Tín hiệu cốđịnh, làm tăng sóng điện và điều khiển điện áp ra của bộ chỉnh lưu cầu

Có hai hệ phản hồi, để bắt hai tín hiệu ra ở bên nguồn, một là dòng điệnduy trì, nó mang tín hiệu dòng từ bộ điều chế và sau đó khuếch đại nóthành tín hiệu điều khiển phản hồi; Tín hiệu khác là điện áp duy trì

và sửa chữa Có hai bulông vòng trên đỉnh để dễ dàng vận chuyển

 Hướng dẫn về điện

Xem chi tiết ở bản vẽ số 2 Khi bật nguồn thì quạt chạy, tín hiệu đồng bộ

sẽ chuyển từ máy biến áp chính tới bảng mạch điện sau đó quay trở lại sóng răng cưa, so sánh với tín hiệu cố định, kích thích điện áp ra từ bộ chỉnh lưu cầu

Có hai hệ phản hồi để đạt được hai tín hiệu ra, một là dòng ra không đổi

nó là tín hiệu từ bộ điều chế và thành tín hiệu điều khiển phản hồi sau khikhuếch đại

Một tín hiệu khác là điện áp ra không đổi, nó mang tín hiệu điện áp từ tải(hồ quang) và thành tín hiệu điều khiển phản hồi sau khi chia điện áp và đổi daođộng Nó 5-1000/1250 có hai chức năng đặc biệt khác nhau đó là hệ đánh lửa tựđộng để đạt được sự thay đổi giai đoạn đáng tin cậy trong trường hợp mạchchính nằm ngoài sự điều khiển Nó có thể cải tiến độ tin cậy của bộ điện khángbão hoà từ tính

Hướng dẫn nối dây

 Có hai điểm nối khác nhau, Model (X2): Công tắc P48J5A; Model (X3):P20K41, Công tắc P20JRA được nối như sau:

FL+FL- NC

Chitiết

Vcc

Vận hành và bảo dưỡng

 Bộ chỉnh lưu máy hàn hồ quang dùng công tắc điều khiển bằng hơi mà nó

có thể chuyển mạng điện 3 pha tới tủ nguồn Công suất cầu dao ( 50A, Bộchỉnh lưu máy hàn hồ quang yêu cầu đường kính dây 35mm, Chiều dàiphụ thuộc vào yêu cầu của người sử dụng, ở hai đầu dây là cầu dao 150A.Hộp cầu dao phía sau máy hàn sẽ được nối với công tắc hơi và 3 điểm nốicủa bộ chỉnh lưu

 Vỏ bộ chỉnh lưu phải được nối với đất

 Bộ chỉnh lưu có hai đầu nối ra riêng rẽ nối với máy (chi tiết xem Hướng dẫnMZ1000/1250) Chú ý: Cực dương ở bên trái, âm ở bên phải Nó phải phùhợp với máy hàn khi sử dụng Khi sử dụng hồ quang chìm, cực dương sẽđược nối với bép, âm nối với vật hàn

 ở những nơi không cần thiết điều khiển bộ chỉnh lưu, xoay công tắc K2 tới vịtrí Khoảng - Ngắn (Short - Distance), bật công tắc hơi, khi đèn nguồn ZD1sáng thì quạt điện bắt đầu chạy

 Vị trí K1 có thể được chọn khi người dùng có yêu cầu khác, nó cũng có thểthay đổi đặc tính nguồn ra theo hướng dẫn của người xuất Trước khi xoayK2 sang vị trí Khoảng - Ngắn (short - distance) nó sẽ kiểm tra trạng thái làmviệc

 Tắt nguồn, bật AN1 (xanh), đèn hàn ZD2 sáng, xoay núm RP1, điện áp sẽhiển thị và điện áp lớn nhất là 60V

Nó có thể bắt đầu hàn nếu mọi thứ đều tốt, sau đó nhấn AN2 (đỏ), đènhàn tắt

 Nối tải, bật AN1, đèn nguồn, điện áp, dòng điện sáng Nhấn AN2 khi kếtthúc làm việc, hệ thống tắt, tắt công tắc hơi và tắt công tắc nguồn

 Dùng bộ cấp dây hồ quang chìm MZ-1000/1250 phù hợp, vặn K2 sang vị tríđiều khiển từ xa, vận hành chi tiết có thể xem hướng dẫn MZ1000/1250

 Lưới điện 3 pha không thể bị ngắn mạch, nếu không công tắc sẽ bị ngắt thậmchí nó có thể gây nguy hiểm cho người vận hành.

 Kiểm tra cáp hàn, cáp mát đã chắc chắn chưa, nếu không đầu nối bị quá nhiệt

- Điều cường độ dòng điện hàn

- Điều chỉnh hiệu điện thế hàn

- Điều chỉnh tốc độ hàn

- Điều chỉnh kim dẫn hướng

3.5 Hàn thử.

Tiến hành hàn

- Sau khi đã hoàn tất các bước trên, đặt tấm tôn, xoay mỏ hàn tới vị trí tấm tôn bật máy:

+ Chọn chế độ hàn+ Cắt đầu của dây hàn

4.2.Không khởi động được

4.3 Sau khi khởi động không dừng lại được

4.4.Sau khi khởi động điện áp lên cực đại

4.5.Sau khi bật nguồn đèn sáng nhưng không có điện áp ra

4.6.Điện áp không giảm khi hàn

4.7.Không điều chỉn được dòng

Mở vỏ đèn DH-16

SửaSửa

Thay cầu chì FU2

không dừng được Thay điểm đánh lửa.

4 Sau khi khởi động thì

điện áp lên cực đại

Mất pha, và kiểm tra 3điểm đánh lửa JC đãchắc chắn chưa

Thay đổi điểm đánh lửa.

5 Sau khi bật nguồn,

đèn sáng nhưng

không có điện áp ra

LM324 trên mạch inhỏng và mất tín hiệu

R22 cháyMột phía của mạch điệnđiện áp không đổi7815,7915 trên mạch in

bị hỏng ( hiện thời cóđiện áp trên cả hai phía)

Thay toàn bộ LM324

Thay điện trở 6.8

RJ-2W-Thay đổi tụ điện 50V-470(F) và hai trong

(CD11-3 đầu nối của mạch điện

có điện áp không đổi

6 Điện áp không giảm

khi hàn

( A741 trên bảng mạchhỏng

Đóng và tắt nguồn

5 Công tác an toàn lao động và vệ sinh phân xưởng

5.1.Đề phòng điện giật.

+ Điện giật ảnh hưởng trực tiếp tới an toàn tính mạng của con người

trong quá trình hàn Khi bất cẩn, người công nhân chạm vào vật bằng kim loạimang điện thì nó có thể gây ra chết người hoặc để lại thương tật rất nặng

+ Đặc biệt chú ý vấn đề an toàn cho công việc điện chiếu sáng trongquá trình làm việc

5.2.An toàn khi sử dụng thiết bị.

+ Tất cả các thiết bị sử dụng trong quá trình phải được kiểm định antoàn

+ Đặc biệt chú ý vấn đề an toàn cho công việc điện chiếu sáng trongquá trình làm việc

BÀI 3: HÀN SAW GIÁP MỐI VỊ TRÍ 1G

Mã bài: 28.3 Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng:

- Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ hàn đầy đủ an toàn

- Nhận biết chính xác các loại dây hàn, thuốc hàn

- Chuẩn bị phôi hàn đúng kích thước, đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật

- Chọn chế độ hàn phù hợp chiều dày, tính chất vật liệu và kiểu liên kết hàn

- Gá phôi hàn chắc chắn, đúng kích thước

- Thực hiện hàn mối hàn giáp mối đảm bảo độ sâu ngấu không rỗ khí ngậm

xỉ, không cháy cạnh ít biến dạng kim loại cơ bản

- Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng mối hàn

- Thực hiện tốt công tác an toàn lao động và vệ sinh phân xưởng

- Tuân thủ quy định, quy phạm trong quy trình hàn SAW vị trí 1G

- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác trong công việc

Nội dung:

1 Hàn 1G không vát cạnh S = 6

1.1 Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ, vật liệu và phôi hàn

1.1.1 Lý thuyết liên quan:

* Đọc bản vẽ.

Yêu cầu kỹ thuật:

- Mối hàn đúng kích thước

- Mối hàn không bị khuyết tật

* Thuốc hàn và dây hàn (Điện cực)

Điện cực hàn và thuốc hàn

Hai vật liệu được sử dụng trong hàn hồ quang chìm là thuốc hàn và dây hàn Theo hiệp hội hàn Mỹ có hai sự chỉ định, trong đó hệ thống phân loại bao gồm

cả hai: Thuốc và dây hàn

Đối với các thuốc hàn và dây hàn thép carbon cho hàn hồ quang chìmtheo AWS A5.17 (Hiệp hội hàn Mỹ)

Một số thuốc hàn và dây hàn:

 Giải thích ký hiêu điện cực hàn(dây hàn)

 Giải thích ký hiêu thuốc hàn

Ví dụ: Giải thích ký hiệu F7A6-EM12K

Ký hiệu thuốc hàn đã chọn là F7A6

Hệ thống phân loại của thuốc hàn - dây hàn như sau:

F7A6-EM12K: Chỉ cho biết thuốc hàn-dây hàn kết hợp sẽ cung cấp kimloại mối hàn điều đó có trong điều kiện hàn sẽ có cường độ kéo không nhỏ hơn70.000 psi và sức bền va đập nhỏ nhất 27J ở -160F khi đông đặc cùng với dâyhàn EM12K dưới các điều kiện tiêu chuẩn được yêu cầu trong phân loại củaAWS

Đối với các dây hàn thép hợp kim thấp và các thuốc hàn cho hàn hồquang chìm Theo AWS A5.23 (Hiệp hội hàn Mỹ)

1.1.2 Trình tự thực hiện:

- Đọc bản vẽ

+ Xác định vật liêu hàn+ Xác định kích thước phôi

- Chuẩn bị máy hàn tự động dưới thuốc

- Chuẩn bị dụng cụ phụ trợ

- Chuẩn bị thuốc và dây hàn

- Chuấn bị phôi hàn theo kích thước