Giáo trình hàn hồ quang tay cơ bản 2

LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung nghề hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 19: Hàn hồ quang tay cơ bản 2 là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất. Tuy đã có nhiều cố gắng trong biên soạn, nhưng giáo trình không tránh khỏi những khiếm khuyết, hy vọng nhận được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp cũng như của các chuyên gia để chúng tôi hoàn thiện hơn nhằm phục vụ việc dạy và học đạt chất lượng cao hơn. Nội dung mô đun Bài 1: Hàn góc ở vị trí 2F Bài 2: Hàn giáp mối ở vị trí 2G Bài 3: Hàn góc ở vị trí 3F Bài 4: Hàn giáp mối ở vị trí 3G

Trang 1

LỜI GIỚI THIỆU

Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về sốlượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuậttrực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệtrên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng

đã có những bước phát triển đáng kể

Chương trình khung nghề hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề,phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun Để tạo điều kiện thuận lợi chocác cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuậtnghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay

Mô đun 19: Hàn hồ quang tay cơ bản 2 là mô đun đào tạo nghề được biên soạn

theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành Trong quá trình thực hiện, nhómbiên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợpvới kinh nghiệm trong thực tế sản xuất

Tuy đã có nhiều cố gắng trong biên soạn, nhưng giáo trình không tránh khỏinhững khiếm khuyết, hy vọng nhận được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệpcũng như của các chuyên gia để chúng tôi hoàn thiện hơn nhằm phục vụ việc dạy

và học đạt chất lượng cao hơn

Trang 3

MÔ ĐUN: HÀN HỒ QUANG TAY CƠ BẢN 2

Mã số mô đun: MĐ19

Tên mô đun: Hàn hồ quang tay cơ bản 2

Mã mô đun: MĐ19

Thời gian mô đun: 150 giờ (Lý thuyết: 15 giờ, Thực hành, thí nghiệm, thảo luận,

bài tập: 129 giờ, kiểm tra: 6giờ)

I Vị trí, tính chất của mô đun:

- Vị trí: Mô đun này được bố trí sau khi học xong các môn học MH07 - MH16 và

mô đun MĐ17- MĐ18

- Tính chất của mô đun: Là mô đun chuyên ngành bắt buộc

II.Mục tiêu mô đun:

- Kiến thức:

+ Giải thích đầy đủ các khái niệm cơ bản về hàn hồ quang tay

+ Nhận biết các loại vật liệu dùng để hàn hồ quang tay

+ Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại máy hàn hồ quang tay

+ Tính toán chế độ hàn hồ quang tay phù hợp chiều dày, tính chất của vật liệu và kiểu liên kết hàn

- Kỹ năng:

+ Đấu nối và vận hành máy hàn thành thạo, đúng quy trình

+ Gây được hồ quang và duy trì ổn định hồ quang

+ Làm tốt các công việc cơ bản của người thợ hàn điện tại các cơ sở sảnxuất

+ Hàn được các mối hàn cơ bản trên các kết cấu hàn thông dụng đảm bảoyêu cầu kỹ thuật

- Năng lực tự chủ và trách nhiệm

+ Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp

+ Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác, trung thực của Học sinh

YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ ĐUN

1 Kiểm tra đánh giá trước khi thực hiện mô đun

- Kiến thức: Được đánh giá qua bài kiểm tra trắc nghiệm và tự luận.

- Kỹ năng: Được đánh giá qua kết quả thực hiện bài tập thực hành của MĐ19

2 Kiểm tra đánh giá trong khi thực hiện mô đun

Giáo viên hướng dẫn quan sát trong quá trình hướng dẫn thường xuyên vềcông tác chuẩn bị, thao tác cơ bản, bố trí nơi làm việc Ghi sổ theo dõi để kết hợpđánh giá kết quả thực hiện môđun về kiến thức, kỹ năng, thái độ

3 Kiểm tra sau khi kết thúc mô đun

Trang 4

3.1 Về kiến thức

Căn cứ vào mục tiêu môđun để đánh giá kết quả qua bài kiểm tra viết, kiểm travấn đáp, hoặc trắc nghiệm đạt các yêu cầu sau:

+ Giải thích đầy đủ các khái niệm cơ bản về hàn hồ quang tay;

+ Nhận biết và sử dụng được các loại vật liệu, dụng cụ dùng trong hàn hồquang tay;

+ Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại máy hàn hồquang tay;

+ Tính toán chế độ hàn hồ quang tay phù hợp chiều dày, tính chất của vật liệu

và kiểu liên kết hàn;

3.2 Về kỹ năng

Được đánh giá bằng kiểm tra trực tiếp các thao tác trên máy, qua chất lượng củabài tập thực hành đạt các yêu cầu sau:

+ Vận hành sử dụng thành thạo các loại máy hàn hồ quang tay;

+ Hàn được các mối hàn 2F, 2G, 3F, 3G và các mối hàn, cắt khác theo đúngtrình tự Đảm bảo yêu cầu kỹ thuật trong thời gian qui định;

+ Kiểm tra và đánh giá được chất lượng mối hàn;

+ Xác định được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh,khác phục;

3.3 Năng lực tự chủ và trách nhiệm:

+ Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp;

+ Rèn luyện tính kiên trì, cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác, nghiêm túc, chủ độngsáng tạo trong quá trình học tập;

+ Thực hiện tốt các công việc của người thợ hàn điện tại các cơ sở sản xuấttrong nước và nước ngoài

III Nội dung mô đun:

1 Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian:

Kiể m tra

Trang 5

Kiể m tra

Trang 6

Kiể m tra

Trang 7

BÀI 1: HÀN GÓC Ở VỊ TRÍ 2F

Mã bài: 19.1 Giới thiệu:

Hàn góc ở vị trí ngang 2F được ứng dụng rộng rãi trong thực tế sản xuấtnhất là trong các kết giàn, dầm, kết cấu bồn, bể Việc có được kỹ năng hàn góc vịtrí ngang 2F sẽ giúp người học tự tin thực hiện các công việc trong thực tế

Mục tiêu:

- Chuẩn bị phôi hàn sạch, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

- Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày vật liệu, với từng lớp hàn

- Trình bày được kỹ thuật hàn góc ở vị trí 2F

- Hàn được mối hàn góc ở vị trí 2F đúng kích thước và yêu cầu kỹ thuật

- Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng mối hàn

- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng

- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác trong công việc

Nội dung:

1 Hàn 2F không vát mép

1.1 Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ và phôi hàn

1.1.1 Đọc bản vẽ

Yêu cầu kỹ thuật:

- Kim loại mối hàn bám đều hai cạnh

- Mối hàn đúng kích thước, không bị khuyết tật

1.1.2 Chuẩn bị thiết bị và dụng cụ

1.1.2.1 Thiết bị: Máy hàn hồ quang tay, máy mài

1.1.2.2 Dụng cụ:

- Dụng cụ phụ trợ dùng trong hàn hồ quang tay

- Thước đo kiểm mối hàn

1.1.2.3 Phôi hàn:

- Thép tấm CT3 hoặc tương đương có kích thước

Trang 8

Vùng làm sạch

50

+ (200x100x6) mm x 1 tấm+ (200x50x6) mm x 1 tấm

β, α là hệ số thực nghiệm, khi hàn bằng que hàn thép (β =20, α = 6)

d là đường kính que hàn (mm)Thay số ta có Ih = 125 (A)

Do hàn góc nên cường độ dòng điện tăng từ phải tăng 10 ÷ 15% so với hàngiáp mối vị trí bằng Ih = 138 ÷ 144(A) Chọn Ih = 140 (A)

1.2.3 Điện áp hàn

Áp dụng công thức:

Uh = a + b.Lhq

Trong đó :

a là tổng điện áp rơi trên anôt và catôt, a = (15 ÷ 20) V

b là tổng điện áp rơi trên một đơn vị chiều dài cột hồ quang, b = 15,7V/cm

Lhq là chiều dài cột hồ quang, Lhq = 0,32 (cm)Thay số ta được : Uh = (20 ÷ 25) V Khi hàn góc chọn hồ quang ngắn nên tachọn Uh = 21 V

Trang 9

- Gá vật hàn thành dạng liên kết chữ T

- Điều chỉnh hai tấm đảm bảo vuông góc

- Hàn mối đính chắc chắn đảm bảo kỹ thuật sao cho không gây ảnh hưởng tớiquá trình hàn;

Góc độ : Là góc hợp bởi tâm que hàn với trục đường hàn

Góc độ  Là góc hợp bởi tâm que hàn và mặt vật hàn

Hình 1.1: Góc độ que hàn

Nếu 2 tấm thép có chiều dày bằng nhau thì hồ quang ở chính giữa hình 1.2 (

= 450) Nếu 2 tấm thép có chiều dày khác nhau thì hồ quang phải chia về phía tấmkim loại có chiều dày lớn hơn để nhiệt độ của hai tấm thép đều nhau hình 1.3

Hình 1.2: Góc độ que hàn

Trang 10

Mối hàn đầu nối hình chữ T không vát cạnh có thể hàn một lớp hay hàn nhiềulớp hay nhiều đường, phụ thuộc vào kích thước của cạnh mối hàn.

Những mối hàn có cạnh nhỏ hợn 6 mm thì chỉ cần hàn một lớp, cạnh mối hànkhoảng 6 ÷ 8mm thì hàn nhiều lớp, cạnh lớn hơn 8mm thì phải dùng cách hànnhiều lớp nhiều đường

Khi hàn nhiều lớp nhiều đường que hàn không cần phải lắc ngang, nhưng tốc

độ que hàn phải phải đều đặn.Trình tự các lớp hàn Khi hàn đường thứ nhất cường

độ dòng điện phải tương đối lớn từ đường thứ hai cường độ giảm cho phù hợp, tốc

độ hàn tăng nhanh tránh bị khuyết cạnh mối hàn, góc độ que hàn thay đổi theo vịtrí đường hàn

Khi hàn góc nhiều lớp, điều cần chú ý là giữa các lớp hàn phải đảm bạo độngấu Do vậy, trước khi hàn các lớp tiếp theo phải vệ sinh sạch xỉ hàn lớp hàntrước, luôn giữ đúng góc độ que hàn theo từng lớp hàn

Phải dùng hồ quang ngắn để hàn, như vậy mối hàn mới đảm bảo độ thấu

1.3.3 Chuyển động que hàn

- Phương pháp chuyển động que hàn theo hình đừơng thẳng

Phải duy trì chiều dài hồ quang không thay đổi và chuyển động về hướngtrước chiều hàn, không dao động ngang que hàn Do vậy hồ quang cháy ổn định độsâu nóng chảy tương đối lớn, dùng hàn lớp thứ nhất mối hàn nhiều đường nhiềulớp và hàn những chi tiết có chiều dày S  3 mm

- Dao động que hàn theo hình đường thẳng đi lại:

Trang 11

Đầu que hàn chuyển động theo đường thẳng đi lại theo chều dọc mối hàn.Đặc điểm tốc độ hàn nhanh, mối hàn hẹp toả nhiệt nhanh, ứng dụng hàn các mốihàn có khe hở lớn hay dùng để hàn lớp thứ nhất mối hàn nhiều lớp hoặc khi hàntấm có chiều dày mỏng.

Gây hồ quang cách điểm bắt đầu mối hàn khoảng (1015)mm, sau khi hồquang phát sinh phải kéo dài hồ quang tiến hành dự nhiệt vật hàn, rồi rút ngắnchiều dài hồ quang, đưa que hàn quay trở lại điểm đầu đường hàn, tiến hành duytrì chiều dài hồ quang ổn định và tốc độ hàn đều trên suốt chiều dài của đường hàn

* Kết thúc mối hàn và nối mối hàn

- Khi nối làm sạch tại chỗ cần nối mồi hồ quang cách chỗ cần nối khoảng1015(mm) nhanh chóng nâng chiều dài hồ quang, đưa đầu que hàn về vũng hàn vàdao động ngang que hàn Khi điền đầy vũng hàn mới tiến hành hàn bình thường

- Khi muốn ngắt hồ quang ta rút ngắn hồ quang lại và ngắt nhanh sau đó dùngphương pháp mồi ngắt liên tiếp vài lần để điền đầy rãnh hồ quang

Hình vẽ minh họa đạt được Yêu cầu

bị

- Đọc

bản vẽ

- Nắmđược cáckíchthước cơbản

- Hiểuđược yêucầu kỹthuật

Trang 12

- Phôiphẳng,thẳngkhông bịpavia,đúng kínhthước.

- Góc lắpghépbằng 90o

- Gá

đính

Thiết

bị hànhồquangtay

- Mốiđính nhỏgọn, đủbền, đúng

vị trí

- Chọnchế độhàn từnglớp hợplý

- Đảmbảo antoàn chongười vàthiết bị

- Daođộng vàgóc độque từnglớp phảihợp lý

Trang 13

3 Kiểm tra

Thướckiểmtramốihàn

- Pháthiện đượccác

khuyết tậtcủa mốihàn

1.4 Các khắc phục các khuyết tật của mối hàn

T

1 Cháycạnh

- Dòng điện hànlớn

- Hồ quang dài

- Dao động quekhông hợp lý

- Giảm cường độdòng điện

- Sử dụng hồquang ngắn

2 Lẫn xỉ

- Do cường độdòng điện hànthấp, hồ qungcháy không ổnđịnh

- Vệ sinh méphàn không đạtyêu cầu

- Tăng cường độdòng điện hàn vàhàn với hồ quangngắn

- Vệ sinh sạch sẽmép hàn

- Cường độ dòngđiện hàn thấp

- Điều chỉnh lạitốc độ hàn vàcường độ dòngđiện hàn hợp lý

Trang 14

1.5 Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn

Kiểm tra ngoại dạng bằng mắt thường (hoặc kính lúp) và kiểm tra mối hànbằng thước để xác định:

- Bề mặt và hình dạng vảy mối hàn

- Cạnh của mối hàn

- Chiều cao mối hàn

- Điểm bắt đầu, kết thúc của mối hàn

- Khuyết tật của mối hàn: cháy cạnh, lẫn xỉ

1.6 An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng

- Chỉ được hàn khi có đầy đủ trang bị bảo hộ lao động dành cho thợ hàn

- Nối đầy đủ dây tiếp đất cho các thiết bị

- Thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn khi hàn hồ quang tay

- Dừng thực tập khi nền xưởng bị ẩm ướt

- Khi phát hiện sự cố phải ngắt điện kịp thời và báo cho người có tráchnhiệm sử lý

- Thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng cháy chữa cháy

Bài tập và sản phẩm thực hành

Câu hỏi: Trình bày công tác chuẩn bị , tính toán chế độ hàn cho mối hàn góc chữ T

vị trí ngang 2F với chiều dày phôi là 8 mm

Trang 15

Đánh giá kết quả học tập

Cách thức và phương pháp đánh giá

Điểm tối đa

Kết quả thực hiện của người học

I Kiến thức

1 Chọn chế độ hàn của mối hàn

và trắc nghiệm,đối chiếu vớinội dung bàihọc

1,5

4 Trình bày đúng phương pháp

kiểm tra chất lượng mối hàn

(kiểm tra ngoại dạng mối hàn

)

Làm bài tự luận,đối chiếu vớinội dung bàihọc

1

2 Vận hành thành thạo thiết bị

hàn điện hồ quang tay

Quan sát cácthao tác, đốichiếu với quytrình vận hành

1,5

3 Chuẩn bị đầy đủ vật liệu đúng

theo yêu cầu của bài thực tập

Kiểm tra côngtác chuẩn bị, đốichiếu với kế

1,5

Trang 16

hoạch đã lập

4 Chọn đúng chế độ hàn khi

hàn góc ở vị trí 2F

Kiểm tra cácyêu cầu, đốichiếu với tiêuchuẩn

2

6 Kiểm tra chất lượng mối hàn

Theo dõi việcthực hiện, đốichiếu với quytrình kiểm tra

1.1 Đi học đầy đủ, đúng giờ Theo dõi việc

thực hiện, đốichiếu với nộiquy của trường

11.2 Không vi phạm nội quy lớp

1.3 Bố trí hợp lý vị trí làm việc Theo dõi quá

trình làm việc,đối chiếu vớitính chất, yêucầu của côngviệc

1

1.4 Tính cẩn thận, chính xác Quan sát việc

thực hiện bàitập

1

1.5 Ý thức hợp tác làm việc theo

tổ, nhóm

Quan sát quátrình thực hiệnbài tập theo tổ,nhóm

1

2 Đảm bảo thời gian thực hiện Theo dõi thời 2

Trang 17

bài tập gian thực hiện

bài tập, đốichiếu với thờigian quy định

3 Đảm bảo an toàn lao động và

vệ sinh công nghiệp Theo dõi việc

thực hiện, đốichiếu với quyđịnh về an toàn

và vệ sinh côngnghiệp

3

3.2 Đầy đủ bảo hộ lao động (quần

áo bảo hộ, giày, mũ, yếm da,

găng tay da,…)

Trang 18

2.1.2 Chuẩn bị thiết bị và dụng cụ

2.1.2.2 Dụng cụ:

2.1.2.3 Phôi hàn:

- Thép tấm CT3 hoặc tương đương có kích thước

+ (200x100x8) mm x 1 tấm+ (200x50x8) mm x 1 tấm

d là đường kính que hàn (mm)Thay số ta có I = 125 (A)

Do hàn góc nên cường độ dòng điện tăng từ phải tăng 10 ÷ 15% so với hàngiáp mối vị trí bằng Ih = 138 ÷ 144(A) Chọn Ih = 140 (A)

Uh = a + b.Lhq

Trong đó :

Lhq là chiều dài cột hồ quang, Lhq = 0,32 (cm)Thay số ta được : Uh = (20 ÷ 25) V Khi hàn góc chọn hồ quang ngắn nên tachọn Uh = 21 V

2.3 Kỹ thuật hàn 2F có vát mép

Với các chi tiết có chiều dày S ≥ 6 mm, khi hàn để đảm bảo độ ngấu thìchúng ta phải vát mép một phía hoặc hai phía (tấm đứng)

Trang 19

Sự chuẩn bị và kích thước của mối hàn hình chữ T vát một cạnh.

Hình 1.3: Chuẩn bị máy hàn ghép góc chữ T vát một phía

- Sự chuẩn bị mép hàn và kích thước của mối hàn chữ T vát mép 2 cạnh

Lớp thứ nhất tiến hành dao động que hàn theo kiểu đường thẳng để đảm bảo

độ ngấu chân mối hàn Các lớp tiếp theo dao động que hàn theo kiểu vòng trònlệch hoặc răng cưa có điểm dừng chân Góc độ que hàn thay đổi theo từng lớp hàn.Khi hàn góc nhiều lớp, điều cần chú ý là giữa các lớp hàn phải đảm bạo độngấu Do vậy, trước khi hàn các lớp tiếp theo phải vệ sinh sạch xỉ hàn lớp hàntrước, luôn giữ đúng góc độ que hàn theo từng lớp hàn

Trang 20

Hình vẽ minh họa Yêu cầu đạtđược

1

Chuẩn

bị

- Đọc

bản vẽ Yêu cầu kỹ thuật:

- Kim loại mối hàn bám đều hai cạnh

- Mối hàn đúng kích thước, không bịkhuyết tật

- Nắm đượccác kíchthước cơbản

- Hiểu đượcyêu cầu kỹthuật

phẳng,thẳng không

bị pavia,đúng kínhthước

- Góc lắpghép bằng90°

- Gá

đính

Thiết

bị hànhồquangtay

- Mối đínhnhỏ gọn, đủbền, đúng vịtrí

- Chọn chế

độ hàn từnglớp hợp lý

Trang 21

- Đảm bảo

an toàn chongười vàthiết bị

- Lớp thứnhất: daođộng quehàn theokiểu đườngthẳng

- Lớp phủ:dao độngque hàntheo kiểuvòng trònlệch hoặcrăng cưa

3 Kiểm

tra

Thướckiểmtramốihàn

- Phát hiệnđược cáckhuyết tậtcủa mối hàn

2.4 Các khắc phục các khuyết tật của mối hàn

T

1 Cháycạnh

- Dòng điện hànlớn

- Hồ quang dài

- Sử dụng hồquang ngắn

dòng điện hànthấp, hồ qungcháy không ổnđịnh

- Vệ sinh méphàn không đạt

- Tăng cường độdòng điện hàn vàhàn với hồ quangngắn

- Vệ sinh sạch sẽmép hàn

Trang 22

- Cường độ dòngđiện hàn thấp

- Điều chỉnh lạitốc độ hàn vàcường độ dòngđiện hàn hợp lý

Kiểm tra ngoại dạng bằng mắt thường (hoặc kính lúp) và kiểm tra mối hànbằng thước để xác định:

- Bề mặt và hình dạng vảy mối hàn

- Cạnh của mối hàn

- Chiều cao mối hàn

- Điểm bắt đầu, kết thúc của mối hàn

- Khuyết tật của mối hàn: cháy cạnh, lẫn xỉ

- Khi phát hiện sự cố phải ngắt điện kịp thời và báo cho người có tráchnhiệm sử lý

Câu 1: Trình bày công tác chuẩn bị , tính toán chế độ hàn cho mối hàn góc chữ T

vị trí ngang 2F với chiều dày phôi là 8 mm

Câu 2: Thực hiện mối hàn theo bản vẽ sau:

Trang 23

Đánh giá kết quả học tập

Cách thức và phương pháp đánh giá

I Kiến thức

1 Chọn chế độ hàn của mối hàn

và trắc nghiệm,đối chiếu vớinội dung bàihọc

1,5

4 Trình bày đúng phương pháp

kiểm tra chất lượng mối hàn

(kiểm tra ngoại dạng mối hàn

)

Làm bài tự luận,đối chiếu vớinội dung bàihọc

1

1,5

3 Chuẩn bị đầy đủ vật liệu đúng

theo yêu cầu của bài thực tập

Kiểm tra côngtác chuẩn bị, đốichiếu với kếhoạch đã lập

1,5

Trang 24

4 Chọn đúng chế độ hàn khi

hàn góc ở vị trí 2F

Kiểm tra cácyêu cầu, đốichiếu với tiêuchuẩn

2

6 Kiểm tra chất lượng mối hàn

Theo dõi việcthực hiện, đốichiếu với quytrình kiểm tra

1

thực hiện bàitập

1

1.5 Ý thức hợp tác làm việc theo

tổ, nhóm

Trang 25

bài tập, đốichiếu với thờigian quy định.

3

3.2 Đầy đủ bảo hộ lao động (quần

áo bảo hộ, giày, mũ, yếm da,

găng tay da,…)

Cộng

Trang 26

BÀI 2: HÀN GIÁP MỐI Ở VỊ TRÍ 2G

Mã bài 19.2

Giới thiệu:

Hàn giáp mối ở vị trí ngang 2G là một vị trí hàn tương đối khó thực hiện vìtrong toàn bộ quá trình hàn kim loại mối hàn chịu tác dụng của trong lực nên rễsinh ra các khuyết tật Do đó nắm được về kiến thức và có kỹ năng thành thạo khithực hiện mối hàn này giúp chúng ta tự tin trong khi thực hiện các công việc trongthực tế

Mục tiêu:

- Chuẩn bị phôi hàn sạch và các loại dụng cụ, thiết bị hàn đầy đủ

- Tính toán chế độ hàn phù hợp với chiều dày vật liệu, với từng lớp hàn

- Trình bày được kỹ thuật hàn giáp mối ở vị trí 2G

- Hàn được mối hàn giáp mối ở vị trí 2G đúng kích thước và yêu cầu kỹthuật

- Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng mối hàn

- Thực hiện công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng

- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác trong công việc

Trang 27

1.1.2.2 Dụng cụ:

- Thước đo kiểm mối hàn.

Áp dụng công thức :

I = ( β + α.d ).d (A) Trong đó:

d là đường kính que hàn (mm)Thay số ta có I = 125 (A) Chọn Ih = 110 (A)

Uh = a + b.Lhq

Trong đó :

Lhq là chiều dài cột hồ quang, Lhq = 0,32 (cm)Thay số ta được : Uh = (20 ÷ 25) V Khi hàn giáp mối vị trí ngang chọn hồquang ngắn nên ta chọn Uh = 21 V

1.3 Kỹ thuật hàn 2G không vát cạnh

- Khi hàn ngang, do tác dụng của trọng lực kim loại lỏng ở bể hàn có xu thếchảy xuống dưới gây nên hiện tượng chảy xệ và cháy cạnh

Trang 28

Vì vậy khi hàn phải rút ngắn khảng cách của hồ quang, sử dụng que hàn cóđường kính nhỏ và giảm dòng điện hàn từ 15 ÷ 20% so với hàn bằng cùng chiềudày.

Khi chiều dày vật hàn 3 ÷ 5mm không vát cạnh, khi hàn mối hàn loại nàythường phải hàn hai mặt Khi hàn mặt chính nên dùng que hàn Ф3 ÷ 4mm góc độgiữa que hàn (hướng xuống dưới) với tấm thép ở dưới hình thành một góc 75 ÷ 850.Đồng thời với hướng hàn phải duy trì một góc 70 ÷ 850

Khi vật hàn tương đối mỏng cách dao động que hàn kiểu đường thẳng đi lại,nếu vật hàn tương đối dày cách dao động que hàn kiểu đường thẳng hoặc đường trònlệch nhỏ Để đạt được độ sâu nóng chảy thích hợp, tốc độ hàn phải hơi nhanh vàđều, tránh để kim loại que hàn nhỏ quá nhiều vào vùng nóng chảy dẫn đến nhiệt độcao, kim loại chảy xuống hình thành đóng cục đồng thời mối hàn sẽ bị khuyết cạnhlàm ảnh hưởng đến chất lượng mối hàn

Khi hàn mặt trái chọn đường kính que hàn nhỏ nhưng dòng điện hàn hơi lớn.Cách dao động que hàn theo kiểu đường thẳng

Để hạn chế hiện tượng chảy xệ có thể hàn 2 ÷ 3 đường

Trang 29

- Phương pháp đưa que hàn theo hình răng cưa:

Cho đầu que hàn chuyển động liên tiếp theo hình răng cưa hướng về phía trước và ở hai cạnh mối hàn thì ngừng một lúc để đề phòng khuyết cạnh

Mục đích là khống chế tính lưu động của kim loại chảy và bề rộng mối hàn

để cho mối hàn hình thành tương đối tốt

Phương pháp này dễ thao tác, cho nên trong sản xuất được dùng tương đối nhiềunhất là khi hàn những tấm thép có chiều dày

- Phương pháp đưa que hàn theo hình tròn:

Cho que hàn liên tục chuyển động theo hình vòng tròn hoặc vòng tròn lệch và không ngừng chuyển động về phía trước

- Cách đưa que hàn theo hình tròn chỉ thích hợp khi hàn những vật hàn tương đốidày ở vị trí hàn bằng

Ưu điểm: Làm cho kim loại nóng chảy có nhiệt độ cao đảm bảo cho ôxy, nitơ hòa tân trong vùng nóng chảy kịp thoát ra đồng thời làm cho xỉ nổi lên

Hình vẽ minh họa Yêu cầu đạt được

- Hiểu được yêucầu kỹ thuật

Trang 30

- Phôi phẳng,thẳng không bịpavia

- Phôi đúng kíchthước

- Gá đính Thiết bị

hàn hồquang tay

- Mối đính nhỏgọn, đủ bền, đúng

vị trí

- Chọn chế độ hàntừng lớp hợp lý

- Ngồi đúng tưthế, que hàn đúnggóc độ

- Bắt đầu và kếtthúc đường hànđúng kỹ thuật

3 Kiểm tra

Thướckiểm tramối hàn

- Phát hiện đượccác khuyết tật củamối hàn

1.4 Cách khắc phục các khuyết tật của mối hàn

Trang 31

- Hồ quang dài

- Dùng hồ quangngắn để hàn, daođộng que đúng kỹthuật

2 Chảyxệ

- Dòng điệnhàn lớn

- Góc độ quehàn không phùhợp

- Dòng điệnhàn nhỏ, tốc độhàn lớn gócnghiêng vàchuyển độngque hàn chưahợp lý

- Làm sạch mépvật hàn khỏi cácvết dầu mỡ,sơn ,gỉ sét

- Tăng dòng điệnhàn điều chỉnhtốc độ hàn, điều

nghiêng que hàn

và phương phápdao động phùhợp

Kiểm tra ngoại dạng mối hàn (bằng mắt thường hoặc qua kính lúp) để xácđịnh:

- Bề mặt mối hàn

- Chiều rộng mối hàn

Trang 32

- Chiều cao mối hàn.

- Điểm bắt đầu, và kết thúc của mối hàn

- Đo độ lệch

- Đo cháy chân

- Đo chiều cao mối hàn

- Khi phát hiện sự cố phải ngắt điện kịp thời và báo cho người có tráchnhiệm xử lý

Câu 1: Trình bày công tác chuẩn bị, tính toán chế độ hàn cho mối hàn giápmối vị trí ngang 2G với chiều dày phôi là 8 mm

Câu 2: Thực hiện mối hàn theo bản vẽ sau:

4

Trang 33

4 Trình bày đúng phương

pháp kiểm tra chất lượng

mối hàn (kiểm tra ngoại

dạng mối hàn )

Làm bài tự luận,đối chiếu với nộidung bài học

1

1,5

3 Chuẩn bị đầy đủ vật liệu

đúng theo yêu cầu của bài

thực tập

Kiểm tra côngtác chuẩn bị, đốichiếu với kếhoạch đã lập

2

6 Kiểm tra chất lượng mối hàn Theo dõi việc

thực hiện, đốichiếu với quytrình kiểm tra

3

6.1 Mối hàn đảm bảo độ sâu

Trang 34

rộng b, chiều cao h của mối

1

thực hiện bài tập 11.5 Ý thức hợp tác làm việc theo

tổ, nhóm

2

3

3.2 Đầy đủ bảo hộ lao

động( quần áo bảo hộ, giày,

mũ, yếm da, găng tay da,…)

1

3.3 Vệ sinh xưởng thực tập đúng

Trang 35

S

d  

- Lớp thứ nhất( lớp lót): Chọn d = 2,5 mm hoặc d = 3,3 mm

- Lớp thứ 2  n: Chọn d = 3,3 mm

Trang 36

2.2.2 Cường độ dòng điện hàn

Áp dụng công thức :

I = ( β + α.d ).d (A) Trong đó:

β, α: Là hệ số thực nghiệm, khi hàn bằng que hàn thép (β =20, α = 6)

Lhq là chiều dài cột hồ quang, Lhq = 0,32 (cm)Thay số ta được : Uh = (20 ÷ 25) V Khi hàn giáp mối chọn hồ quang trung bìnhnên ta chọn Uh = 22 V

- Phương pháp dao động que hàn

+ Phương pháp đưa que hàn theo hình răng cưa:

Cho đầu que hàn chuyển động liên tiếp theo hình răng cưa hướng về phía trước và

ở hai cạnh mối hàn thì ngừng một lúc để đề phòng khuyết cạnh

Lhq

ng¾n

Lhq trung b×nh

800-850

Trang 37

Mục đích là khống chế tính lưu động của kim loại chảy và bề rộng mối hàn để cho mối hàn hình thành tương đối tốt.

Nối tiếp đường hàn thực hiện tương tự như hàn ngang giáp mối chữ I

- Khi hàn cần đảm bảo đúng góc độ của que hàn như ( hình vẽ)

- Dùng que hàn 2.5(mm) điều chỉnh dòng điện hàn ở mức 65~ 70(A)

- Que hàn di chuyển theo hình bán nguyệt

- Que hàn di chuyển từ trái qua phải trong quá trình hàn luôn quang sát sự nóng chảy của hai mép hàn và bể hàn để biết đường hàn có ngấu và lồi ra phía sau không

- Tại điểm đầu và điểm cuối đường hàn cần điều chỉnh góc độ của que hàn sao cho que hàn tạo với hướng hàn một góc  900

700 850 850

Trang 38

- Khi hàn luôn giữ hồ quang ngắn đồng thời phải dừng lại ở 2 bên cạnh hàn một chút

* Ngắt hồ quang và nối mối hàn:

- Khi ngắt hồ quang ta từ từ rút ngắn hồ quang và ngắt nhanh

- Khi nối mối hàn ta gõ xỉ làm sạch tại điểm nối dài khoảng 20~30mm, sau đó dùng đá

mài tay hay đục nguội tẩy bớt lớp kim loại chỗ nối để đảm bảo khi nối không bị lỗi

- Mồi hồ quang lui xuống phía sau cách điểm nối khoảng 10  15(mm) Sau đó từ

từ di chuyển hồ quang đến điểm nối quan sát điều chỉnh cho kim loại đẩy lùi về phía mặt sau và tiến hành hàn

* Hàn lớp thứ 2 (hình vẽ)

Trang 39

- Gõ xỉ làm sạch lớp thứ nhất bằng máy mài và bàn chải sắt

- Dùng que hàn 3,2(mm) điều chỉnh dòng điện hàn ở mức 100110(A)

- Hàn từ trái qua phải và chuyển động ngang que hàn theo hình tròn lệch

- Khi hàn luôn giữ hồ quang ngắn

- Hàn lớp 2 mỏng và phẳng

* Hàn lớp 3

- Ta thực hiện hàn 2 đường tạo thành một lớp

- Gõ xỉ và làm sạch lớp thứ 2

- Dùng que hàn 3,2(mm) Điều chỉnh dòng điện hàn ở mức (90100 (A)

- Các đường hàn bắt đầu từ dưới lên trên

- Thay đổi và giữ góc độ của que hàn theo đúng hình vẽ

- Điều chỉnh kim loại cho chiều cao mối hàn thấp hơn bề mặt vật hàn khoảng (0,51)mm là hợp lý nhất

- Trong quá trình hàn thường xuyên quan sát sự nóng chảy ở hai bên cạnh hàn để điều chỉnh tốc độ hàn và bước tiến cho phù hợp

* Hàn lớp 4( lớp phủ mặt)

- Ta thực hiện hàn 3 đường tạo thành một lớp

- Dùng que hàn 3,2(mm) Điều chỉnh dòng điện hàn ở mức (90100 (A)

- Góc độ của que hàn cần điều chỉnh theo từng đường hàn cho phù hợp( hình vẽ)

- Điều chỉnh tốc độ hàn sao cho mối hàn cao hơn bề mặt vật hàn 12 (mm)

Trang 40

- Điều chỉnh cho bề rộng mối hàn lớn hơn 2 (mm), so với bề rộng mép hàn

- Que hàn di chuyển theo hình răng cưa nhỏ luôn duy trì chiều dài hồ quang ngắn

- Sau khi hàn xong gõ xỉ và làm sạch cẩn thận toàn bề mặt vật hàn

Hình vẽ minh họa Yêu cầu đạt

cơ bản

- Hiểu đượcyêu cầu kỹthuật

- Phôi phẳng,thẳng không bịpavia

- Phôi đúngkích thước

- Gá đính Thiết bị

hàn hồquang tay

15

- Mối đính nhỏgọn, đủ bền,đúng vị trí

- Chọn chế độhàn từng lớphợp lý

2 Tiến

hành hàn

Thiết bịhàn hồquang tay

- Lớp thứ nhất:Mối hàn ngấu,

bề mặt mối hànphẳng

- Lớp phủ:Đảm bảo mốihàn đạt đúng

Tiêu đề	Hàn Hồ Quang Tay Cơ Bản 2
Trường học	Trường Đại Học Kỹ Thuật
Chuyên ngành	Hàn
Thể loại	Giáo trình
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	83
Dung lượng	2,39 MB