HỌC KỲ DOANH NGHIỆP UEH CÔNG TY NGHI SƠN FOODS GROUP Tình hình kinh doanh xuất khẩu cá ngừ của công ty Nghi Sơn Foods Group và kế hoạch mở rộng thị trường xuất khẩu sang thị trường Trung Đông

Tình hình kinh doanh xuất khẩu cá ngừ của công ty Nghi Sơn Foods Group và kế hoạch mở rộng thị trường xuất khẩu sang thị trường Trung Đông Ngành hàng kinh doanh: Công ty Nghi Sơn Foods Group hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xuấtnhập khẩu các loại thủy sản nhằm cung ứng những sản phẩm đáp ứng nhu cầu nội địa và thị trường quốc tế. Các sản phẩm của công ty bao gồm: Cá biển, Cá nước ngọt, Hải sản khô, Cá tra, Cá ngừ vây vàng, Tôm. Trong đó các sản phẩm chế biến từ cá ngừ là mặt hàng chủ lực của công ty. Mạng lưới hoạt động: Nhằm mang đến chất lượng sản phẩm tốt và nhanh chóng nhất, công ty hiện có hai văn phòng làm việc, một ở thành phố Hồ Chí Minh, hai ở Phan Thiết. Ngoài ra công ty cũng có nhà máy riêng tại Phan thiết để tự chủ trong việc chế biến nguyên liệu đầu vào và có một nhà kho tại Long An. Trong chương 1, tác giả đã giới thiệu trình bày những thông tin chung của Công ty Nghi Sơn Foods Group đơn vị thực tập để giúp người đọc nắm được lịch sử hình thành và quá trình phát triển của doanh nghiệp. Đồng thời tác giả tổng hợp và phân tích số liệu được cung cấp từ công ty về kết quả kinh doanh trong giai đoạn 20192022 để hiểu rõ hơn về tình hình hoạt động cũng như đánh giá được sự tăng trưởng. Những thông tin trên sẽ giúp cho tác giả có cái nhìn tổng quát đến chi tiết về doanh nghiệp thực tập, là tiền đề để tìm hiểu sâu sắc hơn về hoạt động xuất khẩu cá Ngừ đại dương sẽ được phân tích ở Chươn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM

KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ - MARKETING

Tình hình kinh doanh xuất khẩu cá ngừ của công ty Nghi Sơn Foods Group và kế hoạch mở rộng thị trường

xuất khẩu sang thị trường Trung Đông

Sinh viên: Trương Huỳnh Anh Thư Chuyên ngành: Ngoại Thương Khóa: 45

GVHD: ThS Đỗ Ngọc Bích

NĂM 2022

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM

KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ - MARKETING

Tình hình kinh doanh xuất khẩu cá ngừ của công ty Nghi Sơn Foods Group và kế hoạch mở rộng thị trường

xuất khẩu sang thị trường Trung Đông

Sinh viên: Trương Huỳnh Anh Thư Chuyên ngành: Ngoại Thương Khóa: 45

GVHD: ThS Đỗ Ngọc Bích

có thể hoàn thành thật tốt kỳ thực tập này

Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đặc biệt và chân thành nhất đến cô Đỗ Ngọc Bích- giảng viên hướng dẫn kỳ thực tập tốt nghiệp của tôi Tôi vô cùng biết ơn sự tâm huyết, sự quan tâm của cô dành cho sinh viên, cô luôn sẵn lòng giải đáp mọi thắc mắc dù là nhỏ nhất và luôn động viên, truyền năng lượng tích cực cũng như đưa ra những lời nhận xét để tôi có thể hoàn thành kỳ thực tập này một cách tốt nhất

Một lần nữa, tôi xin cảm ơn tất cả mọi người rất nhiều

Trân trọng

TP Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 10 năm 2022 Sinh viên thực hiện

Thu Trương Huỳnh Anh Thư

LỜI CAM KẾT

Tôi tên là Trương Huỳnh Anh Thư, là tác giả của bài báo cáo thực tập với tên đề tài: “Tình hình kinh doanh xuất khẩu cá ngừ của công ty Nghi Sơn Foods Group và kế hoạch mở rộng thị trường xuất khẩu sang thị trường Trung Đông” Tôi xin cam kết tất cả nội dung trong bài báo cáo là do tôi tự tìm kiếm, đưa ra phân tích và tổng hợp dưới sự hướng dẫn của cô Đỗ Ngọc Bích một cách trung thực, không sao chép từ bất cứ bài viết của cá nhân,

tổ chức nào khác và chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây Ngoài ra, những thông tin do tôi tự tìm hiểu trên mạng internet để phục vụ cho quá trình phân tích, đánh giá đều được trích dẫn nguồn đầy đủ, rõ ràng ở phần tài liệu tham khảo

TP Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 10 năm 2022 Sinh viên thực hiện

Thu Trương Huỳnh Anh Thư

BẢNG ĐÁNH GIÁ CỦA DOANH NGHIỆP

BẢNG ĐÁNH GIÁ CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

TÓM LƯỢC

Thủy sản là một trong những mặt hàng xuất khẩu quan trọng bật nhất của Việt Nam

từ xưa đến nay Mặt hàng này còn được chính phủ quy hoạch để tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong giai đoạn sắp tới Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, ngành thuỷ sản ghi nhận nhiều mốc kỷ lục về xuất khẩu nửa đầu năm 2022; Cả ngành thuỷ sản đã thu về 5,7 tỷ USD, tăng gần 40% so với cùng kỳ năm 2021 Trong đó, không thể không nhắc đến các sản phẩm cá ngừ đại dương, một trong ba mặt hàng hải sản xuất khẩu quan trọng Sau thời gian dịch COVID-19 kéo dài, năm 2022 các hoạt động thương mại của thị trường toàn cầu bắt đầu sôi nổi trở lại, các thị trường chính xuất khẩu

cá Ngừ của Việt Nam tăng trưởng mạnh trở lại bao gồm Mỹ, Canada, Nga, EU, Mexico, Riêng Canada tăng mạnh đến mức Việt Nam là nguồn cung lớn thứ 2 cho quốc gia này Có thể nói tại các thị trường này, các doanh nghiệp Việt Nam đã có vị thế nhất định, các nhu cầu dường nhu cầu được đáp ứng một cách triệt để vì vậy Việt Nam cần phải khai thác một thị trường mới nơi những nhu cầu về cá Ngừ chưa được đáp ứng và Trung Đông là một thị trường đang được nhiều doanh nghiệp nước ta chú ý đến

Nghi Sơn Foods Group là doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản hàng đầu Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm Cá Ngừ đại dương là một trong những mặt hàng chủ đạo của công ty đã có quan hệ thân thiết các đối tác tại các thị trường Indonesia, Canada, Nga, Philippines, Thái Lan, Mỹ, EU, Nghi Sơn không ngừng cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ Một trong những vấn đề cốt lõi là phát triển nguồn nhân lực và trang bị máy móc hiện đại Công ty cũng đang trong quá trình nghiên cứu thị trường để mở rộng xuất khẩu sang các thị trường mới Trong bối cảnh nền kinh tế xuất khẩu đang dần chuyển hướng sang chú ý khu vực Trung Đông do sức mua tại thị thị trường này liên tục tăng trong vài năm gần đây Mặc dù vậy, xuất khẩu cá ngừ đại dương sang thị trường Trung Đông cũng còn gặp rất nhiều khó khăn Thông qua những phân tích, nhận định về thực trạng cung ứng Cá ngừ, tác giả mong muốn những đề xuất của mình về tăng tính hiệu quả, tính khả thi cao góp phần giúp công ty Nghi Sơn Foods Group thành công thâm nhập và nhanh chóng phát triển thị trường này

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU THỦY SẢN NGHI SƠN FOODS

1.1.3 Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty từ năm 2019-2022 15

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ SỰ CẤP THIẾT CỦA HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÁ NGỪ

2.1.1 Tình hình xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam 18 2.1.2 Phân tích tình hình xuất khẩu Cá ngừ đại dương của công ty giai đoạn năm 2021 - tháng 6 năm

2.2 Đánh giá cá nhân về tiềm năng xuất khẩu cá Ngừ đại dương sang thị trường Trung Đông của công

2.2.1.1 Mô tả phương pháp nghiên cứu 23

2.2.2 Sự cấp thiết đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam sang thị trường

2.2.2.2 Đánh giá tiềm năng xuất khẩu cá Ngừ đại dương sang thị trường Trung Đông 27 2.2.3 Các Quy Định liên quan đến mặt hàng Cá Ngừ đại dương khi xuất khẩu qua Trung Đông 30 2.2.3.1 Các Quy Định chung khi xuất khẩu mặt hàng thủy sản sang thị trường Trung Đông 30 2.2.3.2 Các Quy Định riêng đối với cá Ngừ đại dương của thị trường Trung Đông 31 2.2.4 Triển vọng xuất khẩu cá ngừ đại dương sang thị trường Trung Đông giai đoạn 2020 – 2025 32

3.2 Đề xuất kế hoạch mở rộng thị trường xuất khẩu cá ngừ tại Trung Đông 38

3.2.2 Kế Hoạch đảm bảo nguồn cung cá ngừ đại dương của công ty ổn định và bền vững 38

3.2.3 Kế Hoạch nâng cao chất lượng cá ngừ đại dương xuất khẩu 41

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Viết đầy đủ Tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt VASEP The Vietnam Association of

Seafood Exporters and Producers

Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam GCC Gulf Cooperation Council Hội đồng Hợp tác các nước

Ả Rập Vùng Vịnh UAE United Arab Emirates Các Tiểu vương quốc A-rập

Thống nhất GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội

GPS HACCP Hazard Analysis Critical Control

Points

Hệ thống phân tích mối nguy hiểm và kiểm soát điểm tới hạn

ISO International Organization for

Standardization

Hệ thống quản lý chất lượng

FED Federal Reserve System Cục Dự trữ Liên bang Hoa

Kỳ IUU Illegal, Unreported and

Unregulated

Bất hợp pháp, không có báo cáo và không theo quy định

HS Harmonized System Mã số hàng hóa dùng chung

FTA Free Trade Agreement Hiệp định thương mại tự do

MỤC LỤC BẢNG

Bảng 1.1: Thông tin tổng quan về Công ty Nghi Sơn Foods Group 9

Bảng 1.2: Bảng kết quả kinh doanh của công ty từ nửa sau năm 2019 đến nửa đầu 2022 15

Bảng 2.1: Sản phẩm cá ngừ xuất khẩu Việt Nam năm 2019 19

Bảng 2.2: Danh sách 12 Doanh nghiệp Thủy sản Việt Nam được phép xuất khẩu lại tại SAUDI ARABIA 32

Bảng 2.3: Top 10 doanh nghiệp Việt Nam XK cá ngừ sang EU, T1 - 6/2022 36

Bảng 3.1: Bảng chi phí kế hoạch 2 năm đảm bảo nguồn cung cho công ty Nghi Sơn 40

Bảng 3.2: Bảng chấm điểm đối với cá ngừ vây vàng 41

Bảng 3.3: Bảng dự trù kinh phí trong 2 năm cho hoạt động xúc tiến và quảng bá thương mại cho công ty Nghi Sơn 52

MỤC LỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1.1: Doanh thu, chi phí, lợi nhuận giai đoạn 2019-2022 15 Biểu đồ 2.1: Cơ cấu thị trường Xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam năm 2021 19 Biểu đồ 2.2: Cơ cấu thị trường Xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam 6 tháng đầu năm 2022 20 Biểu đồ 2.3: Cơ cấu thị trường Xuất khẩu cá ngừ đại dương của Công ty Nghi Sơn Foods Group năm 2021 21 Biểu đồ 2.4: Tình hình xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang thị trường trung đông T1-5/2021 27 Biểu đồ 2.5: Top 8 thị trường xuất khẩu cá ngừ lớn nhất Việt Nam tại thị trường Trung Đông T1-T10/2021 28

MỤC LỤC HÌNH ẢNH

Hình 1.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của công ty Nghi Sơn Foods Group 12

Hình 2.1: Bản đồ định vị thương hiệu - Perceptual map 22

Hình 2.2: Tỷ lệ tăng CPI tại Mỹ so với cùng kỳ năm trước (đơn vị: %) 25

Hình 2.3: Hình ảnh các sản phẩm từ cá ngừ của công ty Nghi Sơn Foods Group 26

Hình 2.4: Mẫu chứng từ chứng thực từ đại sứ quán Qatar (Trung Đông) 31

Hình 2.5: Quy trình sản xuất đạt chuẩn EU tại nhà máy của công ty Nghi Sơn 35

Hình 2.6: Danh sách giấy chứng nhận quố tế mà công ty Nghi đạt được 37

Hình 3.1: Biểu đồ 3 cấp độ của sản phẩm trong thị trường B2B 45

Hình 3.2: Bản đồ khách hành trình khách hàng cho công ty Nghi Sơn Foods Group 45

Mở đầu

1 Bối cảnh thực tập

Thực tập tốt nghiệp nằm trong chương trình đào tạo bắt buộc, là một bước đệm để sinh viên trải nghiệm môi trường làm việc thực tế, vận dụng kiến thức đã được học và hoàn thiện những thiếu sót của bản thân Tự hào là một sinh viên chuyên ngành Ngoại thương của trường đại học Kinh Tế thành phố Hồ Chí Minh, tôi may mắn có một môi trường tốt để rèn luyện, phát triển bản thân trên con đường sự nghiệp của mình Với ngành học đa dạng vị trí làm việc của mình, tôi đã may mắn nộp đơn ứng tuyển thành công vào vị trí thực tập sinh chứng từ xuất nhập khẩu của Công ty Nghi Sơn Foods Group - công ty trong ngành xuất nhập khẩu thủy sản cũng là một môi trường phù hợp để tôi trải nghiệm, học hỏi trong kỳ thực tập này Kỳ vọng lớn nhất của tôi là thành thạo công việc ở vị trí thực tập, hiểu hơn về ngành học, khả năng của bản thân để chọn được nghề nghiệp gắn bó lâu dài sau này Trong suốt 9 tuần chính thức thực tập ở đây, tôi đã học hỏi được rất nhiều từ những anh chị, đồng nghiệp đi trước, tích lũy được kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng, các mối quan hệ cho bản

thân và tôi rất trân trọng khoảng thời gian thực tập này

2 Lý do chọn chủ đề khóa luận

Trong quá trình làm việc, tôi nhận thấy Cá Ngừ đại dương là một trong những mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, và nước ta cũng có chỗ đứng nhất định tại nhiều thị trường Tuy nhiên, trong thời gian 2 năm trở lại đây, có thể thấy các thị trường mà nước

ta nói chung và công ty Nghi Sơn Foods Group nói riêng xuất khẩu tới đang dần bị bão hòa, các nhu cầu bị lấp đầy không còn nhiều tiềm năng mở rộng thị phần hay tăng thêm lợi nhuận cho công ty nữa Cần một thị trường mới mà ở đó còn nhiều nhu cầu, ít cạnh tranh Sau thời gian tìm hiểu, tôi nhận thấy thị trường Trung Đông là nơi thỏa mãn những yếu tố đó, và cũng còn vài khó khăn để thâm nhập vào thị trường này nhưng nhìn về sự phát triển lâu dài thì đây chính là cơ hội để công ty giành lấy ưu thế thị phần khi thâm nhập sớm Tôi đã quyết định tìm hiểu, nghiên cứu thêm về đề tài này, kết hợp với những kiến thức mình đã được học trong trường, tôi mong muốn mình có thể để xuất kế hoạch giúp công ty thâm nhập thành công và hiệu quả vào thị trường này

3 Phạm vi chủ đề

Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động mở rộng xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Trung đông

cho Công ty Nghi Sơn Foods Group

Phạm vi thời gian: Số liệu thu thập được trong giai đoạn 2019-2022, đề ra kế hoạch cho

giai đoạn 2023-2025

Phạm vi không gian: Công ty Nghi Sơn Foods Group và thị trường Trung Đông

4 Phương pháp thực hiện

Phương pháp quan sát trực tiếp: Để hiểu công việc một cách tổng quan nhất cần bắt đầu

bằng việc quan sát trực tiếp cách thức thực hiện của anh chị đồng nghiệp, lắng nghe phân công, hướng dẫn để tránh làm sai yêu cầu, học hỏi được những điều mới từ việc quan sát

Phương pháp thu thập, chọn lọc và thống kê số liệu: Những dữ liệu trong bài báo cáo

đều được thu thập trong quá trình thực tập ở công ty Bên cạnh tài liệu, số liệu thống kê do công ty cung cấp còn có dữ liệu do tác giả tự tìm kiếm, tổng hợp từ nguồn internet và được chọn lọc để phù hợp đưa vào bài báo cáo

Phương pháp nghiên cứu, phân tích và tổng hợp thông tin: Từ những thông tin có được,

tác giả đã phân tích để đánh giá theo nhận định cá nhân và đúng tình hình thực tế Tác giả nghiên cứu thêm từ lý thuyết về quản trị chuỗi cung ứng và một số kiến thức liên quan

khác để tổng hợp thông tin, đưa ra những giải pháp có tính khả thi cao nhất

5 Bố cục khóa luận

Kết cấu đề tài gồm 3 chương:

Chương 1: Tổng quan về Công ty TNHH MTV xuất nhập khẩu Nghi Sơn Foods

Group và công việc thực tập

Chương 2: Cơ sở lý luận và sự cấp thiết của hoạt động xuất khẩu cá ngừ đại dương Việt Nam sang thị trường Trung Đông

Chương 3: Đề xuất kế hoạch mở rộng thị trường Trung Đông

6 Mục tiêu nghiên cứu

Thứ nhất, nghiên cứu hoạt động xuất khẩu cá ngừ đại dương của Công ty Nghi Sơn Foods

Group; Thứ hai, phân tích đánh giá thực trạng xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam

và công ty sang thị trường hiện tại (gồm Mỹ, Singapore,, EU, ); Thứ ba, đánh giá những

cơ hội và thách thức, ưu điểm và nhược điểm đối với hoạt động xuất khẩu cá ngừ đại dương

sang thị trường Trung Đông hiện nay; Thứ tư, đề xuất kế hoạch thâm nhập, xuất khẩu cá

ngừ đại dương sang thị trường Trung Đông giai đoạn 2023-2025

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU THỦY SẢN NGHI SƠN FOODS GROUP VÀ CÔNG VIỆC THỰC TẬP

1.1 Giới thiệu về Công ty Nghi Sơn Foods Group

1.1.1 Lịch sử hình thành và quá trình phát triển 1.1.1.1 Thông tin sơ lược về Công ty

Công ty TNHH MTV Xuất Nhập Khẩu Thủy Sản Nghi Sơn được thành lập và được chính thức đi vào hoạt động vào ngày 10/05/2013 Giấy phép đăng ký kinh doanh do Sở kế hoạch

và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cấp với mã số doanh nghiệp là 0312962965 và được đăng ký thay đổi lần thứ nhất vào ngày 09/10/2014 Dưới đây là những thông tin tổng quan

về Công ty Nghi Sơn foods Group:

Bảng 1.1: Thông tin tổng quan về Công ty Nghi Sơn Foods Group

Tên doanh nghiệp CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN XUẤT

NHẬP KHẨU THỦY SẢN NGHI Tên Tiếng Anh NGHI SON AQUATIC PRODUCT IMPORT

EXPORT COMPANY LIMITED Tên viết tắt NGHI SON CO.,LTD

Trụ sở chính Tòa nhà GIC, 156 Trần Quang Khải, Phường Tân

Định, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam Điện thoại 08 3910 5620

Fax 08 3910 5619

Email minh.nghisonfoods@gmail.com

Website https://nghisonfoodsgroup.com/vi/

Vốn điều lệ 100.000.000.000 (100 tỷ đồng)

Người đại diện theo

pháp luật (giám đốc) Nguyễn Văn Minh

(Nguồn: Giấy phép kinh doanh của công ty- Bộ phận hành chính)

1.1.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển

Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Thủy sản Nghi Sơn là nhà chuyên cung cấp và xuất khẩu thủy sản đông lạnh, khô từ Việt Nam với kinh nghiệm ba mươi năm từ truyền thống gia đình trong kinh doanh thủy sản, công ty luôn biết cách quản lý và cung cấp thủy sản tốt nhất từ khâu đánh bắt nguyên liệu, vận chuyển, chế biến, cấp đông, đóng gói, đóng hàng vào cont đến giao thành phẩm cho khách hàng không chỉ có chất lượng tốt nhất mà còn tối

ưu chi phí thấp nhất Sau vài năm nỗ lực phát triển Công ty Nghi Sơn hiện giờ hoàn tự tin khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực kinh doanh Xuất nhập khẩu thủy sản với tỷ trọng nhập khẩu luôn cao

Hiện nay Công ty không ngừng lớn mạnh, mở rộng thị trường sang các nước Châu

Á, Châu Âu, Châu Mỹ,… đặc biệt là những thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, Mỹ, Vương quốc Anh

Các cột mốc phát triển quan trọng của Công ty TNHH MTV XNK Thủy sản Nghi Sơn:

Năm 2014: thành lập Công ty với hai văn phòng đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội

Năm 2015: mở văn phòng đại diện tại tỉnh Nghệ An Địa chỉ: Xóm Quyết Tâm, xã Quỳnh Lập, Thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An

Năm 2019: thành lập nhà máy tại tỉnh Bình Thuận Địa chỉ: Lô 2/6 khu công nghiệp Phan Thiết, xã Phong Nẫm, Thành phố Phan Thiết, Tỉnh Bình Thuận

Đầu năm 2020: mở văn phòng đại diện tại Thành phố Cần Thơ Địa chỉ: STS Tower,

số 11B Đại lộ Hòa Bình, phường Tân An, quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ

Hiện Công ty đang xây dựng hệ thống các chi nhánh, văn phòng đại diện trải khắp

từ Bắc chí Nam

1.1.1.3 Lĩnh vực hoạt động

Ngành hàng kinh doanh: Công ty Nghi Sơn Foods Group hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xuất/nhập khẩu các loại thủy sản nhằm cung ứng những sản phẩm đáp ứng nhu cầu nội địa và thị trường quốc tế Các sản phẩm của công ty bao gồm: Cá biển, Cá nước ngọt, Hải sản khô, Cá tra, Cá ngừ vây vàng, Tôm Trong đó các sản phẩm chế biến từ cá ngừ là mặt hàng chủ lực của công ty

Mạng lưới hoạt động: Nhằm mang đến chất lượng sản phẩm tốt và nhanh chóng nhất, công

ty hiện có hai văn phòng làm việc, một ở thành phố Hồ Chí Minh, hai ở Phan Thiết Ngoài

ra công ty cũng có nhà máy riêng tại Phan thiết để tự chủ trong việc chế biến nguyên liệu đầu vào và có một nhà kho tại Long An

1.1.1.4 Mục tiêu kinh doanh

Mục tiêu kinh doanh của công ty là tận dụng được mọi nguồn lực hiện có, ngày càng ứng dụng được khoa học kỹ thuật trong quản lý, vận hành, đồng thời giữ vững được niềm tin, mối quan hệ và mở rộng tệp khách hàng trong nước và ngoài nước, nhằm tối đa hoá lợi nhuận, tạo được công ăn việc làm và đảm bảo sự phát triển bền vững Mang đến những món hải sản ngon tuyệt cho mọi người Luôn chú ý và phát triển nguồn nhân lực, chia sẻ lợi ích và tiếp tục tiến về phía trước

1.1.1.5 Sứ mệnh và giá trị cốt lõi

Công ty Nghi Sơn hiện đang là một trong những doanh nghiệp trẻ có tốc độ phát triển với tốc độ nhanh vượt bậc, dẫn đầu trong việc chế biến và cung ứng các mặt hàng thủy sản hàng đầu tại Việt Nam

Công ty có thế mạnh về xuất khẩu nên góp phần làm tăng kim ngạch xuất khẩu và nguồn thu ngoại tệ cho Việt Nam Số lượng xuất khẩu cao từ đó kéo theo sự gia tăng doanh thu cho các công ty dịch vụ vận tải, giao nhận

Mạng lưới Công ty ngày càng mở rộng đòi hỏi việc sử dụng nguồn nhân lực cao từ đó tạo nên nhiều cơ việc làm, góp phần giải quyết vấn đề thất nghiệp cho Việt Nam Thu mua nguồn nguyên liệu lớn từ đó giúp giải quyết đầu ra cho ngành thủy sản tại Việt Nam

1.1.2 Sơ đồ tổ chức và bộ máy quản lý công ty

Hình 1.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của công ty Nghi Sơn Foods Group

Nguồn: Công ty Nghi Sơn

1.1.2.2 Chức năng và nhiệm vụ của các phòng ban trong công ty

Ban Giám đốc

Tổng Giám đốc:

Là lãnh đạo cao nhất của Công ty, lãnh đạo, quản lý và giám sát một cách khai quát tất cả các hoạt động kinh doanh, nhân sự, tài chính và các hoạt động hợp tác của công ty Xây dựng và ban hành các chính sách, quy định của công ty, Xem xét và xây dựng kế hoạch phát triển của công ty mẹ và các chi nhánh Xây dựng chiến lược và chỉ đạo trong các hoạt động quản lý chất lượng cho sản phẩm của Công ty Điều phối nhiệm vụ, quyền hạn và phân công trách nhiệm cho các phòng ban để để hoàn thành và vượt chỉ tiêu công việc

BAN GIÁM ĐỐC

NHÀ MÁY

Khô Đông lạnh

TRỤ SỞ CHÍNH TẠI HỒ CHÍ MINH

Bộ phận Thu mua

Bộ phận Quản

lý Chất lượng

Bộ phận Chứng

từ Xuất nhập khẩu

Bộ phận hành chính văn phòng

Bộ phận Marketing

Bộ phận IT

TRỤ SỞ TẠI HÀ NỘI

Bộ phận Kinh doanh

Bộ phận

Kế toán

VĂN PHÒNG CẦN THƠ

Xem xét, phê duyệt các bước trong quá trình tổ chức thực hiện các hợp đồng Tổ chức nghiên cứu, phát triển khoa học, kỹ thuật, công nghệ để ứng dụng vào các hoạt động quản

lý tổ chức, hoạt động sản xuất, marketing sản phẩm, dịch vụ chăm sóc và tiếp cận khách hàng Thường đại diện Công ty tham gia các Hội nghị, hội chợ thương mại quốc tế

Giám đốc Tài chính:

Quản lý, giám sát tất cả các hoạt động bên trong bộ phận tài chính kế toán Đánh giá và đảm bảo sự nhất quán trong các mục tiêu tài chính chiến lược ngắn hạn và dài hạn của doanh nghiệp Quản lý, thống kê, đối chiếu doanh thu, chi phí được báo cáo từ phòng Kế toán Đảm bảo dòng tiền lưu thông một cách phù hợp trong các hoạt động kinh doanh Giám sát hệ thống xử lý các giao dịch kinh doanh, cũng như giám sát việc thực hiện nhiệm

vụ trong bộ phận tài chính kế toán nói riêng và trong doanh nghiệp nói chung Quản lý tất

cả các quy trình liên quan đến ngân sách của doanh nghiệp Tham mưu cho Giám đốc điều hành về các khoản thu chi, kế hoạch tài chính của Doanh nghiệp trong thời gian tới

Phòng nhân sự

Hỗ trợ, chào hỏi khi có khách đến văn phòng, tiếp nhận các thư từ, công văn, bưu kiện, gửi đến văn phòng Quản lý, lưu trữ dữ liệu, văn bản tài liệu của Công ty Theo dõi nề nếp, việc thực hiện nội quy của Công ty Tiếp nhận, xử lý và thông báo lại tình hình nhân viên Công ty hằng ngày In ấn các tài liệu cần thiết và theo dõi các phòng ban Chấm công, chi trả lương cho nhân viên cùng kế toán Sắp xếp phòng họp

Phòng Chứng từ xuất nhập khẩu

Nhiệm vụ cơ bản của Bộ phận Chứng từ là chuẩn bị đầy đủ các chứng từ, giấy tờ cần thiết đảm bảo có thể xuất hoặc nhập một lô hàng Liên hệ trực tiếp với khách hàng và tiếp nhận các yêu cầu, đòi hỏi về chứng từ của khách Liên hệ Forwarder Booking tàu, theo dõi đóng hàng, vận chuyển nội địa đến cảng, theo dõi container trong quá trình vận chuyển đường biển, cập nhật liên tục để thông báo đến có Bộ phận có liên quan Gửi thông tin (SI, VGM) cho Forwarder để làm Bill of Lading, sau khi nhận BL kiểm tra lại, hoàn toàn chính xác thì gửi cho khách cùng chứng từ nháp Thông dõi thông tin lô hàng trong quá trình vận chuyển

để báo cáo tình hình cho Công ty cũng như khách

Phòng IT

Kiểm tra hệ thống máy móc và các thiết bị điện tử khác của công ty Thực hiện các nhiệm

vu kỹ thuật bao gồm chụp ảnh cho ngày sự kiện hội chợ, quay và chỉnh sửa clip, tạo website cho công ty,

Phòng kinh doanh

Nghiên cứu, phân tích thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước Mở rộng thị trường, phát triển chiến lược kinh doanh Tham mưu cho Ban Giám đốc về hoạt động kinh doanh và các phương thức kinh doanh

Tìm kiếm khách hàng, đối tác nước ngoài mới, chăm sóc những khách hàng cũ Gửi báo giá sản phẩm cho khách hàng, thương lượng, đàm phán, thuyết phục khách hàng ký hợp đồng mua sản phẩm Quan tâm, giải đáp những thắc mắc của khách hàng về sản phẩm của Công ty Cập nhật, thông báo thông tin về lô hàng thường xuyên cho khách hàng Đưa ra các chiến lược quảng cáo, tiếp thị để mang thương hiệu của Công ty trở nên phổ biến và nổi tiếng hơn

Phòng Tài chính-Kế toán:

Thực hiện kế toán công nợ của khách hàng Thực hiện Báo cáo thuế của Doanh nghiệp quý

và năm Thực hiện kế toán doanh thu của doanh nghiệp Thu – chi nội bộ, theo dõi công

nợ thu mua hàng hóa đầu vào, theo dõi cập nhật các chi phí như cước vận chuyển nội địa

và quốc tế, chi phí, chi phí kho, gia công… Theo dõi các khoản tiền cọc của khách hàng về chưa để tiến hành chuẩn bị hàng, nếu có sự cố phát sinh, báo với Bộ phận Sale để thông báo với khách hàng Theo dõi hàng tồn kho, làm lệnh nhập, xuất kho Gửi số liệu đóng hàng để cho Ban Giám đốc theo dõi được tình hình đóng hàng thực tế tại kho, và gửi cho

bộ phận Chứng từ để để soạn chứng từ

Phòng thu mua

Tìm kiếm và thu mua nguồn hàng Công ty đang cần Đảm bảo hàng hóa đầy đủ về số lượng, đạt tiêu chuẩn, kích thước, chất lượng Tìm kiếm những nguồn hàng mới Cập nhật thị trường để mua hàng đúng giá

Kiểm tra, quản lý chất lượng của nguồn hàng thu mua vào có đảm bảo đạt kích thước, khối lượng khách hàng yêu cầu không Theo dõi các quá trình: giám sát quy trình phân size, cấp đông, đóng gói, đóng hàng vào container khi hàng chuẩn bị xuất để bảo đảm chắc những quy trình này được thực hiện một cách chuyên nghiệp, chính xác, đạt tiêu chuẩn được đề

ra và an toàn vệ sinh tuyệt đối Thông báo lại nhanh nhất có thể những sự cố xảy ra trong dây chuyền sản xuất về Ban Giám đốc Công ty để kịp thời khắc phục

1.1.3 Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty từ năm 2019-2022

Bảng 1.2: Bảng kết quả kinh doanh của công ty từ nửa sau năm 2019 đến nửa đầu 2022

Đơn vị: Nghìn VNĐ

Quý III-IV Quý I-II Quý III-IV Quý I-II Quý III-IV Quý I-II Doanh Thu 47,401,701 114,114,295 55,756,095 11,151,219 290,182,750 734,245,125 Chi Phí 37,684,352 92,660,807 44,604,876 11,151,219 228,954,189 596207041.5 Lợi Nhuận

trước thuế

9,717,349 21,453,487 11,151,219 23,678,749 61,228,560 138,038,083

(Nguồn: Phòng kế toán, 2022) Biểu đồ 1.1: Doanh thu, chi phí, lợi nhuận giai đoạn 2019-2022

(Nguồn: Phòng kế toán, 2022)

Kết quả kinh doanh của công ty Nghi Sơn Foods Group được thể hiện trên bảng và biểu

đồ như trên Nhìn chung, tình hình hoạt động kinh doanh của công ty phát triển tốt qua các năm, tăng trưởng mạnh mẽ từ nửa cuối năm 2021 đến đầu năm 2022 Sự tăng trưởng mạnh

mẽ này một phần nhờ vào chính sách mở cửa thương mại của các quốc gia hậu Covid-19 Giai đoạn trước đó nửa cuối năm 2019 do đợt bùng dịch mạnh thứ nhất của đại dịch Covid19 khiến hoạt động xuất nhập khẩu bị ảnh hưởng làm doanh thu và lợi nhuận giảm đáng kể Lợi nhuận trước thuế của công ty ở giai đoạn này giảm gần 3 lần so với cùng kỳ trước đó Đến đầu năm 2021, dịch bệnh được kiểm soát nên hoạt động kinh doanh của công

ty đã dần được phục hồi và tăng trưởng trở lại vào đầu năm 2021 Mặc dù doanh thu tăng nhưng chi phí bán hàng và chi phí quản lý cũng tăng cao khiến lợi nhuận vẫn còn rất thấp

Có thể nói vấn đề chi phí đã và đang là điều đáng lưu tâm nhất của bất kì doanh nghiệp nào trên thương trường Đặc biệt trong tình hình cạnh tranh khốc liệt và dịch bệnh, đòi hỏi mọi

nỗ lực cao nhất từ cấp quản lý để cải thiện hiệu quả kinh doanh

1.2 Giới thiệu về quá trình thực tập

1.2.1 Giới thiệu về vị trí thực tập

Vị trí thực tập: Thực tập sinh Chứng từ, Công ty TNHH MTV XNK Thủy Sản Nghi Sơn

Địa điểm thực tập: Trụ sở chính - 65 Trần Quốc Hoàn, quận Tân Bình, Tp HCM

Mô tả công việc: Trong thời gian thực tập, tôi nhận được sự hướng dẫn tận tình của anh

Nguyễn Minh Thông- Trưởng phòng chứng từ Tôi được thực tập ở bộ phận chứng từ nên công việc của tôi chủ yếu phục vụ cho nghiệp chuẩn bị các chứng từ hoặc hồ sơ có liên quan đến hàng hóa như các mẫu kiểm định Những công việc chính của tôi được giao như sau:

-“Tiếp nhận, tổng hợp thông tin đơn hàng từ bộ phận Sales và sử dụng phần mềm ECUS Thái Sơn để làm tờ khai, Hợp đồng thương mại, C/O, Soạn thảo các loại hợp đồng như hợp đồng kho bãi, hợp đồng thuê container, các loại hóa đơn thương mại, Packing list, PO, D/O,

- Làm chứng từ hỗ trợ cho khách hàng, các đối tác, đơn vị cung cấp, vận chuyển khi cần thiết Liên hệ với các nhà cung cấp, hãng tàu, khách hàng để sắp xếp lịch vận chuyển và theo dõi tiến độ công việc

- Theo dõi quá trình vận chuyển giao hàng, nhận hàng, giải quyết những vấn đề phát sinh

liên quan đến các chứng từ giao, nhận, thông quan hoặc những vấn đề khác.”

1.2.2 Bài học và kinh nghiệm rút ra

Nhờ sự hỗ trợ nhiệt tình của tất cả mọi người tôi mới được trải nghiệm và học hỏi được những công việc chứng từ trong chuỗi quy trình Xuất nhập khẩu Ngoài ra tôi còn được công ty hỗ trợ cung cấp thông tin, dữ liệu để hoàn thành báo cáo thực tập này Qua

đó, tôi đã tích lũy được một số kinh nghiệm cho bản thân để phục vụ cho định hướng nghề nghiệp sau này

Trong quá trình thực tập, những kỹ năng tôi đã được rèn luyện có thể kể đến là: kỹ năng quản lý thời gian; kỹ năng giao tiếp; kỹ năng tìm kiếm, chọn lọc và xử lý thông tin;

kỹ năng sử dụng email, phần mềm quản lý Ecount; kỹ năng giải quyết vấn đề, Cụ thể, tôi

đã học được cách lên kế hoạch, quản lý thời gian sao cho vừa đảm bảo công việc được giao, vừa nghiên cứu, viết báo cáo cũng như nhật ký thực tập và nộp các nội dung đúng hạn Thêm vào đó, trong quá trình làm việc phải gặp gỡ, giao tiếp với rất nhiều người như: sếp, đồng nghiệp, khách hàng, đòi hỏi tôi phải học cách giao tiếp tự tin, truyền đạt thông tin rõ ràng, mạch lạc tránh gây hiểu lầm trong công việc Ngoài ra, những vấn đề gặp phải cũng giúp tôi biết cách quan sát, đặt câu hỏi, tự giải quyết hay tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người xung quanh, từ đó tôi được chia sẻ nhiều từ những người có kinh nghiệm, có được cho bản thân những mối quan hệ mới và tích luỹ được thật nhiều kinh nghiệm hữu ích cho bản thân

Tôi biết ơn tất cả sự giúp đỡ của mọi người ở công ty

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Trong chương 1, tác giả đã giới thiệu trình bày những thông tin chung của Công ty Nghi Sơn Foods Group - đơn vị thực tập để giúp người đọc nắm được lịch sử hình thành và quá trình phát triển của doanh nghiệp Đồng thời tác giả tổng hợp và phân tích số liệu được cung cấp từ công ty về kết quả kinh doanh trong giai đoạn 2019-2022 để hiểu rõ hơn về tình hình hoạt động cũng như đánh giá được sự tăng trưởng Những thông tin trên sẽ giúp cho tác giả có cái nhìn tổng quát đến chi tiết về doanh nghiệp thực tập, là tiền đề để tìm hiểu sâu sắc hơn về hoạt động xuất khẩu cá Ngừ đại dương sẽ được phân tích ở Chương 2

từ đó đưa ra kế hoạch ở chương 3 sẽ phù hợp với tình hình chung cũng như mục tiêu kinh doanh, đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ SỰ CẤP THIẾT CỦA HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÁ NGỪ ĐẠI DƯƠNG VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG TRUNG ĐÔNG

2.1 Tổng quan ngành cá Ngừ Việt Nam

2.1.1 Tình hình xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam Khai thác

Sản lượng cá ngừ của Việt Nam ước đạt hơn 600 nghìn tấn tập trung chủ yếu ở trung tâm Biển Đông và miền Trung Việt Nam; trong đó cá ngừ vằn là loài khai thác chính, chiếm hơn 50% tổng nguồn lợi cá nổi

Sản lượng cá ngừ trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ước tính khoảng 27.000 tấn Bình Định là tỉnh khai thác cá ngừ lớn nhất với 9.400 tấn, tiếp theo là Khánh Hòa với 5.000 tấn và Phú Yên với 4.000 tấn

Năm 2018, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam đóng góp khoảng 7,4% tổng xuất khẩu thủy sản cả nước nhờ đã tích cực áp dụng các quy tắc quốc tế về tính bền vững, chẳng hạn như IUU của EU hoặc nhãn an toàn cá heo của EII

Năm 2019, Xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam đạt hơn 719 triệu USD tăng 10,2% so với năm

2018 Năm 2019, cá ngừ Việt Nam đã xuất được sang 108 thị trường Top 8 thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn nhất của chiếm 87% tổng giá trị xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam năm 2019 gồm Mỹ, EU, ASEAN, Israel, Nhật Bản, Canada, Mexico và Trung Quốc

Bảng 2.1Bảng 2.1: Sản phẩm cá ngừ xuất khẩu Việt Nam năm 2019

SẢN PHẨM CÁ NGỪ XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM NĂM 2019 (Đơn vị: USD)

(Nguồn: Tổng cục Hải quan Việt Nam) ”

Biểu đồ 2.1: Cơ cấu thị trường Xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam năm 2021

(đơn vị: %)

Nguồn: Vasep.com Nhìn vào cơ cấu thị trường của Việt Nam, Mỹ và EU là hai thị trường nhập khẩu cá ngừ đại dương truyền thống quan trọng nhất của Việt Nam Đặc biệt là Mỹ trong những năm

gần đây, nhập khẩu cá ngừ đại dương vào quốc gia này liên tục tăng trưởng và ổn định nhất trong tất cả các thị trường Năm 2021, ngay sau khi mở cửa thị trường, sản lượng Cá ngừ nhập khẩu của Mỹ chiến đến 44% sản lượng cá ngừ đại dương xuất khẩu của Việt Nam và

là thị trường nhập khẩu lớn lớn nhất Theo sau thị trường Mỹ là thị trường EU chiếm 20% (VASEP, 2021)

Biểu đồ 2.2: Cơ cấu thị trường Xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam 6 tháng đầu

năm 2022

(đơn vị: %)

Nguồn: Vasep.com Trong 6 tháng đầu năm 2022, cơ cấu thị trường của Mỹ (54%) tăng 10% so với năm trước đó Nguyên nhân là do Mỹ là khu vực kinh tế lớn số 1 thế giới, người tiêu dùng có mức sống cao và rất quan tâm đến các sản phẩm có lợi cho sức khỏe như cá ngừ đại dương Thứ hai, Lạm phát tại Mỹ liên tục tăng cao trong 6 tháng đầu năm nay, FED tăng lãi suất, hàng hóa trở nên đắt đỏ hơn do đó họ lựa chọn những sản phẩm có chất lượng vừa túi tiền hơn như các mặt hàng cá ngừ nhập khẩu đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam Tại thị trường EU sụt giảm từ 20% xuống còn 12% trong đó Bỉ và Hà Lan vẫn giữ vững

tỷ lệ là 2% còn mức nhập khẩu tại Đức và các nước khác giảm mạnh Nguyên nhân cho

sự sụt giảm này là Đồng Euro của châu Âu vừa trải qua một “cú sốc lớn” khi tỷ giá của

nó lần đầu tiên trong vòng 20 năm giảm xuống mức ngang bằng với đồng USD Với

mức tỷ giá bất lợi, các hàng hóa nước nhập khẩu sẽ có giá cả đắt đỏ hơn khiến người tiêu dùng giảm nhu cầu mua hàng lại và tập trung vào các mặt hàng trong nước

2.1.2 Phân tích tình hình xuất khẩu Cá ngừ đại dương của công ty giai đoạn năm 2021 - tháng 6 năm 2021

Biểu đồ 2.3: Cơ cấu thị trường Xuất khẩu cá ngừ đại dương của Công ty Nghi Sơn Foods

Group năm 2021

(đơn vị: %)

Nguồn: Phòng kế toán công ty Nghi Sơn

So với bảng cơ cấu xuất khẩu cá Ngừ của Việt Nam, biểu đồ của Nghi Sơn có chút khác biệt Mỹ, Philippines và EU là ba thị trường đối tác lớn của công ty trong nhiều năm qua Không quá ngạc nhiên khi Mỹ và EU nằm trong top thị trường có cơ cấu doanh thu lớn nhất của công ty vì đây là hai thị trường có nhu cầu tiêu thụ cá Ngừ cao và ổn định nhất trong tất cả các thị trường Không chỉ riêng Nghi Sơn mà các doanh nghiệp khác của Việt Nam cũng xuất khẩu nhiều vào hai thị trường này Đặc biệt nhất là Philippines chiếm tới 25% doanh thu trong tổng cơ cấu cho thấy công Nghi Nghi Sơn đã khai thác tốt thị trường Philippines so với cấu thị trường của Việt Nam (chỉ chiếm 2%) Xếp thứ 4 là Nga (chiếm 12%), một vài năm gần đây, xuất khẩu cá ngừ đại dương vào quốc gia này liên tục tăng

trưởng dương ngay sau khi mở cửa thị trường Đây là điều đáng mừng vì trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam Nga chiếm tỉ trọng rất ít.

2.1.3 Phân tích đối thủ cạnh tranh

Hình 2.1: Bản đồ định vị thương hiệu - Perceptual map

Nhìn vào bản đồ trên, có thể nhìn thấy công ty Nghi Sơn Foods Group có một vị trí khá tốt khi sản phẩm Cá Ngừ của ty đạt top các doanh nghiệp có chất lượng lượng tốt nhất, chi phí

ở mức khá hợp lý, giá của công ty cao hơn sản phẩm cá Ngừ tại hai công ty Hải Nam và

Hạ Long Ngoài ra công ty thủy sản Bình Định và công ty hải Vương là hai công ty lâu đời nhất trong ngành xuất nhập khẩu cá ngừ này, do đó đã chiếm được ưu thế của “người đi trước” và có được những nguồn cung quen thuộc với chi phí đầu vào thấp, có thể nói đây

là hai công ty có ảnh hưởng rất lớn đến những công ty xuất nhập khẩu Thủy sản còn lai Dựa trên biểu đồ, hầu như mỗi phân khúc đều đã có công ty chiếm lĩnh, và phân khúc mà Nghi Sơn đang kinh doanh là phân khúc có mức độ cạnh tranh rất cao Phân khúc đối tượng

mà công ty Nghi Sơn nhắm tới là những khách hàng tầm trung, chi phí chấp nhận mua hàng của họ là ở mức rẻ hoặc trung bình mà vẫn đảm bảo chất lượng sản phẩm ở mức ổn

Với mức giá cá Ngừ như vậy, chất lượng sản phẩm chỉnh là một trong những yếu tố cạnh tranh liến lược giúp công ty hợp tác với nhiều đối tượng khách hàng quốc tế lớn, nhất là các thị trường đòi hỏi cao về chất lượng như EU, Mỹ, Canada,

2.2 Đánh giá cá nhân về tiềm năng xuất khẩu cá Ngừ đại dương sang thị trường Trung Đông của công ty Nghi Sơn Foods Group

2.2.1 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1.1 Mô tả phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện bài báo cáo này, tác giả chủ yếu sử dụng các phương pháp nghiên cứu định tính: quan sát thực tế, nghiên cứu tài liệu, phân tích - đánh giá - so sánh - tổng hợp thông tin Quan sát trong quá trình làm việc thực tế để biết cách thức vận hành, quy trình diễn ra các hoạt động sản xuất kinh doanh Trong thời đại công nghệ số, nguồn thông tin vô cùng

đa dạng và dễ dàng tiếp cận do đó thu thập và lọc tài liệu là một bước quan trọng Tài liệu tác giả thu thập được chủ yếu từ 2 nguồn chính là từ doanh nghiệp và internet Cụ thể từ phía doanh nghiệp, những tài liệu thu thập được có thể là bản mềm hoặc bản cứng bao gồm: báo cáo kết quả kinh doanh, thông tin về công ty (giấy phép hoạt động), chứng từ, tài liệu quan đến đơn hàng,… Ngoài ra, tác giả còn tham khảo những nguồn tài liệu uy tín, đáng tin cậy từ nguồn internet như: báo, tạp chí, nghiên cứu khoa học, sách,… Bên cạnh

đó, những thông tin được học hỏi từ những người có kinh nghiệm, thông qua training, nhận xét, góp ý cũng vô cùng quan trọng Sau khi đã thu thập đủ dữ kiện cần thiết, tác giả tiến hành chọn lọc thông tin để phân tích, đánh giá, so sánh đối chiếu với nhau từ đó tổng hợp

thành những nội dung có giá trị nhất, cô đọng nhất để viết vào bài báo cáo

2.2.1.2 Quy trình nghiên cứu

Bước 1: Quan sát và lấy ý kiến

Để bắt đầu viết báo cáo, trước hết cần phải xác định nhu cầu và những vấn đề hiện

có của công ty Trong quá trình làm việc quan sát thực tế ở Công ty Nghi Sơn, cụ thể là ở

vị trí chứng từ, tác giả nhận thấy mặc dù hoạt động kinh doanh của công ty đang ở mức khá tốt nhưng vẫn chưa thể gọi là bức phá, tăng trưởng mạnh mẽ vì các thị trường thân quen đang dần bị bão hòa Để xác minh nhận định nhu cầu mở rộng thị trường của công

ty, tác giả đã trao đổi lấy ý kiến từ phía người hướng dẫn thực tập là anh Nguyễn Minh

Thông - Trưởng phòng Chứng từ xuất nhập khẩu cùng với các anh chị thuộc bộ phận Sales Cuối cùng là chốt được đề tài của mình với sự đồng ý của ThS cô Đỗ Ngọc Bích - giảng viên phụ trách hướng dẫn thực tập

Bước 2: Thu thập, phân loại thông tin

Tác giả tiến hành tìm kiếm, thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau sau khi xác định được đề tài và hướng phát triển đề tài Về phía công ty, những thông tin được phép tiếp cận như: giấy phép kinh doanh, báo cáo kết quả hoạt động, thông tin về đơn hàng, sản phẩm, chứng từ đã thực hiện, … Ngoài ra, tôi cũng tham khảo thêm những nguồn tài liệu khác từ nguồn internet Khi tìm được bất kì tài liệu nào mới tôi sẽ phân loại vào các folder

để dễ dàng tìm lại và đưa vào bài báo cáo

Bước 3: Chọn lọc - phân tích – đánh giá – tổng hợp thông tin

Sau khi đề cương chi tiết đã lên thể hiện hướng phân tích của bài báo cáo nhận được feedback, góp ý từ cô, tác giả chọn lọc những thông tin mình có được để đưa những gì cô đọng, có giá trị nhất để đưa vào bài báo cáo Để có cái nhìn khách quan hơn, cần so sánh, đối chiếu với lý thuyết và quy trình của những công ty khác cùng ngành Những phân tích, đánh giá phải dựa trên cơ sở thực tế, có bằng chứng rõ ràng, luận điểm chắc chắn và mang sức thuyết phục cao Từ đó, tôi tổng hợp thông tin đã phân tích để đi đến kết luận

Bước 4: Kết luận

Dựa vào những gì đã lập luận, đúc kết, tôi đi đến kết luận về tính cấp thiết mở rộng thị trường tại Trung Đông, những điểm mạnh, điểm yếu khi công ty Nghi Sơn bắt đầu thâm nhập vào thị trường này Từ đó giúp những kế hoạch được đưa ra khả thi và phù hợp với tiềm lực và tình hình hoạt động kinh doanh của công ty hơn

2.2.2 Sự cấp thiết đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam sang thị trường Trung Đông

2.2.2.1 Phân tích các thị trường hiện tại

Dựa vào những phân tích phía trên, có thể thấy Thị phần của Mỹ tăng nhanh chóng, hơn 10% so với năm trước đó, tuy nhiên lý do cho sự tăng cơ cấu này là vì xuất khẩu đến thị trường EU giảm đột biến kèm theo đó là mức lạm phát tăng cao kỷ lục trong vòng 40 tại

Mỹ khiến cho xuất khẩu tại Mỹ tăng nhanh Khi mức lạm phát cao, hàng hóa nhập khẩu sẽ

rẻ hơn và hàng trong nước trở nên đắt đỏ, Giá thực phẩm cao làm người dân có xu hướng mua các sản phẩm có lượng protein lành mạnh giá rẻ, yếu tố này làm cho người dân Mỹ

có xu hướng mua nhiều hàng nhập khẩu hơn dẫn đến các mặt hàng Cá ngừ tại Việt Nam cũng bán chạy hơn tại thị trường này

Tuy nhiên, có thể thấy đây là tạm thời, nếu xét dài hạn thì

Trường Hợp 1: Nếu lạm phát vẫn tiếp tục tăng các nhà nhập khẩu cá ngừ có xu

hướng tìm kiếm nguồn cung giá rẻ hơn và trung Quốc là quốc gia mà họ hướng đến Mỹ cũng đang xem xét giảm thuế cho Cá Ngừ Trung Quốc (đối thủ trực tiếp của các doanh nghiệp xuất khẩu cá ngừ Việt Nam) Nếu điều này xảy ra sẽ ảnh hưởng rất lớn đến khả năng cạnh tranh của các quốc gia Việt Nam

Trường hợp 2: Nếu Mỹ nhanh chóng kiểm soát được mức độ lạm phát và đưa các

chỉ số về đúng vị trí của nó, các mặt hàng nội địa Mỹ sẽ trở nên rẻ hơn, các mặt hàng nhập khẩu sẽ trở nên đắt đỏ hơn dẫn đến nhu cầu mua cá Ngừ nhập khẩu Việt Nam giảm mạnh khi hết lạm phát

Hình 2.2: Tỷ lệ tăng CPI tại Mỹ so với cùng kỳ năm trước (đơn vị: %)

Nguồn: Vietnambiz

Đối với thị trường Philippines, tỷ lệ cơ cấu xuất khẩu của công ty Nghi Sơn Foods Group

cao hơn so với tỷ lệ cơ cấu thị trường của Việt Nam Tuy nhiên, những sản phẩm mà công

ty xuất qua thị trường này đa số là những mặt hàng phụ phẩm như hàm cá ngừ, bụng cá

ngừ, đuôi cá ngừ để phục vụ nhu cầu nội địa Người Philippines thường tận dụng triệt để

vị ngọt của cá ngừ khi sử dụng phần đầu, vây và xương làm thành món hầm hay nấu canh,

ăn cùng với các món cá khác Cơ quan nội tạng như gan, tim và ruột là thành phần trong một món ăn địa phương, gọi là “sisig” Nội tạng của cá ngừ cũng là nguyên liệu để sản xuất nước mắm Trứng cá ngừ, tuyến sinh dục và đuôi được đông lạnh và bán cho người tiêu dùng nội địa ở Philippines Tuy công ty Nghi Sơn xuất khẩu nhiều lô hàng sang thị trường nay, cơ cấu thị trường chiếm 25% cơ cấu dựa trên doanh thu của công ty Nhưng lợi nhuận mang lại từ những phụ phẩm phẩm này không cao so với các mặt hàng chính yếu, kèm theo

đặc điểm văn hóa dư cư ở đây ưa phụ phẩm nên có thể thể nói đây là chưa phải là thị trường tiềm năng để công ty đầu tư mở rộng để đạt lợi ích cao nhất về kinh tế

Hình 2.3: Hình ảnh các sản phẩm từ cá ngừ của công ty Nghi Sơn Foods Group

Nguồn: Phòng kinh doanh

Đối với EU, dù công ty Nghi Sơn Foods Group nói riêng và các doanh nghiệp Việt Nam

được hưởng nhiều lợi thế về thuế suất EVFTA, nhưng giá cả của công ty vẫn chưa tạo được lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ so với các đối thủ trong nước và nước ngoài Hơn hết, EU là thị trường yêu cầu gắt gao về chất lượng cá ngừ, các nhà nhập khẩu cá ngừ EU luôn ưu tiên nhập khẩu những sản phẩm cá ngừ trong nội khối EU cho dù có mức giá cao hơn EU là thị

trường định hướng sẽ chi phối các thị trường khác trong việc kiểm soát chặt về nguồn gốc xuất xứ

Yếu tố đặc biệt khó khăn là hiện nay Việt Nam đang phải chịu tác động của “thẻ vàng” IUU về giấy Cash Certificate khiến các nhà xuất khẩu Việt Nam phải chịu nhiều ràng buộc

khi xuất khẩu thủy sản sang EU “IUU (Illegal, Unreported and Unregulated Fishing) nghĩa

là hoạt động đánh bắt cá trái phép, không báo cáo và không được quản lý, IUU giúp các nhà đánh bắt hải sản hợp pháp có thể cạnh tranh công bằng hơn với những tàu cá khai thác trái phép” Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề quan trọng mà chưa thể giải quyết triệt để, như vẫn chưa thể kiểm soát hiệu quả việc tàu cá của ngư dân Việt Nam tham gia đánh bắt trái phép ở các vùng biển nước ngoài Kể từ năm 2017, Việt Nam nỗ lực tìm cách tháo gỡ thẻ vàng nhưng vẫn chưa có giải pháp nào hiệu quả nhằm giảm thiểu tình trạng đánh bắt trái phép Nguy cơ từ “thẻ vàng” thành “thẻ đỏ” là khá cao Do đó công ty Nghi Sơn foods group cảm thấy cần phải tìm kiếm và khai thác một thị trường tiềm năng khác đề phòng trường hợp mất thị trường khi bị EU đánh thẻ đỏ

Tổng kết tính cấp thiết của việc mở rộng thị trường:

Nhìn chung, những thị trường xuất khẩu lớn của công ty Nghi Sơn Foods Group là Mỹ, Philippines, EU đều là những thị trường mà công ty đã có vị thế, có nguồn dữ liệu khách hàng nhất định nên không cần quá nhiều công sức để tìm kiếm đối tác như lúc mới thành lập Đối với thị trường Mỹ và Philippines, đây là hai thị trường mà công ty cho rằng đang bão hòa, khả năng phát triển và mở rộng của thị phần không cao, riêng thị trường EU đang

có nguy cơ bị đánh “thẻ đỏ” IUU và cấm Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu vào Công ty Nghi Sơn Foods Group cần mở rộng thị trường mới để tối đa hóa lợi nhuận của mình

2.2.2.2 Đánh giá tiềm năng xuất khẩu cá Ngừ đại dương sang thị trường Trung Đông

Do điều kiện tự nhiên nên hầu hết các nước Trung Đông không sản xuất được các mặt hàng nông nghiệp, trong đó có thủy sản nên khu vực này có nhu cầu lớn về các sản phẩm tôm,

cá tra, cá ngừ hộp, cá sardine, cá thu hộp và cá khô

Biểu đồ 2.4: Tình hình xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang thị trường trung đông T1-5/2021

Nguồn: Vasep.com Trung Đông là khu vực thị trường có nhu cầu lớn, khả năng thanh toán cao và đa dạng đối với các loại mặt hàng thủy sản Tiêu chuẩn chất lượng áp dụng đối với nhóm hàng này cũng không quá khắt khe như tại các thị trường Mỹ, Nhật, EU Đây là cơ hội để tăng kim ngạch xuất khẩu trong thời gian tới của các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam

Với sự tăng trưởng xuất khẩu trong thị trường này, hiện các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam

đã xuất khẩu được sang 12 nước trong khối thị trường này Trong đó, Israel, Ai Cập và Libya là 3 thị trường nhập khẩu nhiều nhất cá ngừ của Việt Nam trong khối thị trường này

So với cùng kỳ năm 2020, các nước có sự tăng trưởng xuất khẩu là Bahrain (tăng 69%), UAE (tăng 61%) Israel (tăng 37%) và Libya (tăng 16%)

Đối với cá ngừ đóng hộp xuất khẩu vào hầu hết các nước Trung Đông sẽ chịu thuế 5%, trừ Libya (0%), Tunisia (36%) và Thổ Nhĩ Kỳ (80%) So với các nước như Mỹ và EU thì đây

là mức thuế thấp Còn đối với các sản phẩm thăn/phile cá ngừ đông lạnh nhập khẩu vào Trung Đông đang được miễn thuế nhập khẩu Công ty Nghi Sơn cần nắm bắt cơ hội và thâm nhập vào thị trường này càng sớm để giành được ưu thế những người đến trước Biểu đồ 2.5: Top 8 thị trường xuất khẩu cá ngừ lớn nhất Việt Nam tại thị trường Trung

Đông T1-T10/2021

Đơn vị: Nghìn USD

Nguồn: Vasep

Trung Đông là thị trường xuất khẩu cá ngừ tiềm năng tuy nhiên diễn biến xuất khẩu vẫn còn nhiều thăng trầm, Hiện Israel, Ai Cập và Li Băng là 3 thị trường nhập khẩu cá Ngừ lớn nhất của Việt Nam trong khối Trung Đông

Israel với giá trị xuất khẩu cá ngừ đạt hơn 15 triệu USD trong 5 tháng đầu năm 2021, đất

nước này hiện đang là thị trường xuất khẩu cá ngừ đơn lẻ lớn thứ 3 của Việt Nam Mặc dù sụt giảm liên tục trong 2 tháng đầu năm nay nhưng hiện tại tháng 8/2022 xuất khẩu cá ngừ của nước ta đã tăng trở lại và tốc độ tăng trưởng ngày càng cao

Ai Cập với sự phục hồi của nền kinh tế đồng nội tệ tăng giá so với đồng đô la, cũng đã giúp

thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ cá ngừ tại nước này Kết quả là trong 2 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này tăng khả quan Tuy nhiên, từ tháng 3 trở lại đây nhà nhập khẩu Ai Cập lấy lý do thua lỗ, khó khăn do tình hình dịch bệnh để gây sức ép đòi giảm giá, yêu cầu thanh toán tiền hàng thành nhiều đợt,… đã khiến các doanh nghiệp e ngại khi xuất khẩu sang thị trường này

Còn tại Libya, sự ổn định nền kinh tế và tình hình chính trị Libya làm tăng nhu cầu tiêu thụ

cá ngừ Và điều này đã tác động tới xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang thị trường này Trong 2 tháng trở lại đây giá trị xuất khẩu đang tăng liên tục tuy nhiên xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang thị trường này vẫn chưa ổn định, nhưng đây vẫn là quốc gia tiềm năng tại khu vực Trung Đông trong tương lai

Đánh giá thị trường

Mặc dù có nhiều bất ổn về chính trị, đôi khi còn chưa thuận tiện về phương thức thanh toán nhưng đây được đánh giá là thị trường còn nhiều dư địa tăng trưởng cho các Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản của Việt Nam vì nhu cầu cá ngừ đang tăng và đang ngày càng trở thành

món ăn không thể thiếu trong các bữa ăn gia đình của người dân Trung Đông

Nhìn chung, thị phần hiện tại của Việt Nam tại khối thị trường này vẫn còn hạn chế, thấp hơn nhiều so với các đối thủ trong khu vực như Indonesia hay Thái Lan Trong khi đó, dự kiến nhu cầu tiêu thụ cá ngừ tại khối thị trường này sẽ tiếp tục tăng, các thị trường lớn tại Trung Đông đang cho thấy tiềm năng tiếp tục tăng trưởng Các nhà nhập khẩu Trung Đông đang có sự chuyển dịch tìm kiếm nguồn hàng đa dạng từ các nước và đây là cơ hội “vàng”

để thủy sản Việt Nam khẳng định và có chỗ đứng tốt hơn tại thị trường này Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam tại Trung Đông liên tục tăng trưởng qua từng năm, nhìn về dài hạn thị trường này chưa được khai thác toàn diện, sản lượng xuất khẩu sẽ tăng trưởng mạnh hơn và mang lại nhiều lợi nhuận cho các doanh nghiệp Xuất khẩu nước ta Công ty Nghi Sơn Foods Group phải nhanh chóng thâm nhập, nắm bắt thị trường này bởi

càng về sau sẽ càng khó hơn để cạnh tranh với những doanh nghiệp đã xuất khẩu lâu năm

2.2.3 Các Quy Định liên quan đến mặt hàng Cá Ngừ đại dương khi xuất khẩu qua Trung Đông

2.2.3.1 Các Quy Định chung khi xuất khẩu mặt hàng thủy sản sang thị trường Trung Đông

Trung Đông là thị trường không có nhiều yêu cầu rào cản kỹ thuật hay thuế quan nhưng lại yêu cầu các mặt hàng nhập khẩu thủy sản phải có giấy chứng nhận Halal Để nhận được giấy chứng nhận này, các doanh nghiệp xuất khẩu phải đảm bảo hai tiêu chí là nguyên liệu

và dây chuyền sản xuất Quy trình chứng nhận Halal gồm 5 bước:

Bước 1: Tiếp nhận yêu cầu chứng nhận;

Bước 2: Báo giá và ký hợp đồng chứng nhận;

Bước 3: Đánh giá giai đoạn 1 - đánh giá hồ sơ;

Bước 4: Đánh giá giai đoạn 2 - đánh giá hiện trường

Bước 5: Cuối cùng là thẩm xét hồ sơ để cấp chứng chỉ Halal

2.2.3.2 Các Quy Định riêng đối với cá Ngừ đại dương của thị trường Trung Đông

Đối với thị trường Trung Đông, tất cả các hàng hóa nhập khẩu đều yêu cầu phải có giấy chứng thực chứng từ từ đại sứ quán của hai nước kèm theo khi xuất lô hàng sang các nước Trung Đông Hình trên đây là chứng từ mẫu mà công ty Nghi Sơn đã từng xuất khẩu sang Qatar Vì cách biệt

về địa lí nên vấn đề chứng thực chứng từ có đôi chút khó khăn cho các doanh nghiệp Việt Nam

Hình 2.4: Mẫu chứng từ chứng thực từ đại sứ quán Qatar (Trung Đông)

Nguồn: Phòng chứng từ Đối với riêng thị trường Ả Rập Xê Út, đây là thị trường mà tác giả khuyến nghị công ty Nghi Sơn chưa cần đưa vào danh sách thị trường mục tiêu để tránh gây lãng phí nguồn lực Thứ nhất, đây là thị trường có yêu cầu, đòi hỏi cao về chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm Tuy nhiên vẫn phải theo dõi vì đây là thị trường đầu tàu, các động thái chính sách của Ả Rập Xê Út có thể tạo ảnh hưởng đến các thị trường khác trong khu vực Trung Đông Thứ hai, vào ngày 30/01/2018, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Ả rập Saudi có Thông báo số G/SPS/N/SAU/336 thông báo tạm dừng nhập khẩu đối với mặt hàng thủy sản, động vật giáp xác và các sản phẩm từ thủy sản xuất khẩu từ Việt Nam và chỉ cho phép 12 doanh nghiệp tại Việt Nam tiếp tục nhập khẩu

Bảng 2.2: Danh sách 12 Doanh nghiệp Thủy sản Việt Nam được phép xuất khẩu lại tại

SAUDI ARABIA

DANH SÁCH 12 DOANH NGHIỆP HẢI SẢN ĐƯỢC PHÉP XUẤT KHẨU LẠI SAUDI ARABIA

LIMITED

Cần Thơ

hội “vàng” công ty cần bắt lấy xuất khẩu các mặt hàng cá Ngừ Việt Nam tăng xuất khẩu vào khu vực thị trường tiềm năng này

Quan hệ thương mại của Việt Nam với khu vực Trung Đông chủ yếu tập trung vào các quốc gia thuộc Hội đồng hợp tác Vùng Vịnh (GCC) với 06 quốc gia thành viên là Các tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất (UAE), Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và Oman có tổng dân số 65 triệu người (năm 2021) Các quốc gia GCC có nền kinh tế mở, phát triển ngoại thương, thu hút đầu tư nước ngoài, du lịch, dịch vụ, đa dạng hóa nền kinh tế, thúc đẩy xuất nhập khẩu.”

Việt Nam có quan hệ ngoại giao, quan hệ hợp tác truyền thống hữu nghị lâu dài, có khuôn khổ pháp lý khá đầy đủ với các nước GCC Điều này mang lại cơ hội cho Doanh Nghiệp Việt Nam tại thị trường GCC với nhiều thuận lợi và càng rộng mở hơn cho việc xuất khẩu

cá mặt hàng thủy sản và Cá ngừ đại dương, công ty Nghi Sơn cần nắm bắt những cơ hội này để đẩy mạnh công tác thâm nhập vào thị trường này

Hơn nữa, khối GCC do có nguồn tài chính dồi dào dẫn đến có sức mua lớn, khả năng thanh toán cao Cơ cấu mặt hàng xuất nhập khẩu của GCC khá phù hợp với những mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam Thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu từ bên ngoài khối khá thấp chỉ từ 0- 5% Riêng cá ngừ đại dương đông lạnh, mặt hàng mà công ty Nghi Sơn muốn đẩy mạnh hiện có mức thuế suất là 0% Chính vì điều này mà Trung Đông trở thành một thị trường đầy tiềm năng của Doanh Nghiệp xuất khẩu Việt Nam nói riêng và công ty Nghi Sơn nói chung