Chương trình GDPT 2018 đã khẳng định rõ mục tiêu của bộ môn Ngữ văn Trung học cơ sở là: Thông qua hoạt động đọc, viết, nói và nghe góp phần giúp học sinh phát triển những phẩm chất: tình
Trang 1"RÈN KĨ NĂNG NÓI CHO HỌC SINH QUA TIẾT NÓI VÀ NGHE MÔN NGỮ VĂN LỚP 7”
Nhiệt liệt chào mừng thầy cô tham dự
giáo viên dạy giỏi cấp thị xã
Năm học 2022-2023
====o0o====
BIỆN PHÁP
Ô Quý Hồ, ngày30 tháng 11 năm 2022
Người thực hiện: NGUYỄN THỊ PHƯỢNG
Giáo viên: Trường TH&THCS VÕ THỊ SÁU
Trang 2Chương trình GDPT 2018 đã khẳng định rõ mục tiêu của bộ môn Ngữ văn Trung học cơ sở là: Thông qua hoạt động đọc, viết, nói và nghe góp phần giúp học sinh phát triển những phẩm chất: tình yêu đối với thiên nhiên, tình yêu quê hương, đất nước;
Kĩ năng nói liên quan mật thiết với việc hình thành
và phát triển các kĩ năng nghe, đọc, viết Nói tốt không chỉ góp phần rèn luyện tư duy mà còn giúp viết tốt Muốn nói và viết tốt, người nói cần phải có kĩ năng tiếp nhận thông tin Những kĩ năng này luôn đi cùng nhau, hỗ trợ cho nhau, không thể tách rời Trong đó, nói là một trong những kĩ năng rất quan trọng trong giao tiếp hằng ngày
I Thực trạng :
Trang 31 Thuận lợi
- Ban giám hiệu trường TH&THCS Võ Thị Sáu luôn quan tâm tạo điều kiện tốt nhất để học sinh được phát triển toàn diện cả về trí tuệ lẫn thể chất Nhà trường có nhiều văn bản chỉ đạo và biện pháp thực hiện để nâng cao chất lượng học sinh
- Tổ chuyên môn có những chuyên đề trao đổi thảo luận, dự giờ đóng góp ý kiến nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy, qua đó nâng cao chất lượng học sinh
- Học sinh ngoan ngoãn có ý thức học tập, có nền tảng kiến thức từ lớp dưới, nhiệt tình hợp tác trong học tập
Trang 42 Khó khăn
- Cơ sở vật chất nhà trường cơ bản đáp ứng được hoạt động dạy và học nhưng còn hạn chế, chưa đồng bộ Nguồn tài liệu, sách tham khảo của nhà trường, của lớp học còn chưa phong phú
- Chất lượng học sinh lớp được phân công giảng dạy không đồng đều, còn một số học sinh đạt kết quả chưa cao
- Đa số các em học sinh còn rụt rè, nhút nhát, kĩ năng nói, kĩ năng giao tiếp yếu
Trang 5Trên thực tế giảng dạy, tôi thấy nhiều học sinh lớp 7 còn e ngại trong giao tiếp, rụt rè khi được gọi trình bày một vấn đề Bên cạnh đó có những em mạnh dạn nhưng lại trình bày lan man, thiếu trọng tâm, không ít em nói cộc lốc, phát âm chưa chuẩn… Thời gian đối với phần “ Nói và nghe” rất ít so với các phần khác của chương trình mà học sinh lại không có
kĩ năng nói thì hiệu quả của tiết học sẽ rất hạn chế không thể đạt được mục tiêu đề ra Vì những lí do
trên tôi lựa chọn biện pháp " Rèn kĩ năng nói cho học sinh qua tiết Nói và nghe môn Ngữ văn lớp 7 "
nhằm nâng cao kĩ năng nói, kĩ năng giao tiếp cho học sinh lớp 7 trường TH&THCS Võ Thị Sáu
Trang 6II NỘI DUNG BIỆN PHÁP
Trang 7Giao cho nhóm học sinh này chia sẻ, hướng dẫn nhóm
có kĩ năng yếu hơn
Tập viết, dàn dựng tiểu phẩm để thể hiện kĩ năng nói
Khuyến khích HS tham gia vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp có liên quan đến thuyết trình để thể hiện bản thân
Trang 8Học sinh thảo luận nhóm trong giờ Nói và
nghe
Trang 9Nhắc HS tự rèn luyện để nói đúng, nói chuẩn
kể cả trong những tiết học khác.
Trang 10Học sinh trình bài nói trong giờ
Nói và nghe
Trang 11Gần gũi, chia sẻ giúp học sinh thoải mái tự tin hơn.
Nghiêm khắc với những học sinh có hành động chê cười khi bạn nói lắp nói ngọng.
Trang 12HS thực hiện hướng dẫn nhóm
có kĩ năng nói yếu
Trang 13í
Nhóm 4: Học sinh nhút nhát, không chịu giao tiếp
Tìm hiểu nguyên nhân, kết hợp với giáo viên chủ nhiệm và gia đình để động viên khuyến khích
Chỉ yêu cầu học sinh đứng trước lớp và chào các bạn bên dưới, không cần yêu cầu trình bày nội dung
Giao cho những học sinh giao tiếp tốt động viên chia
sẻ với bạn để tạo sự gần gũi trong những giờ ra chơi
Khi học sinh đã tự tin đứng trước lớp, giáo viên sẽ gợi
ý nội dung nói và nâng cao dần yêu cầu
Giáo viên cần chú ý tránh bỏ rơi đối tượng học sinh này trong các tiết học
Trang 14GV quan tâm giúp đỡ học sinh yếu
Trang 15í
-
Biện pháp thứ hai: Giao bài cụ thể cho từng nhóm học sinh
Đây là phần quan trọng quyết định kĩ năng nói của học sinh Học sinh có tự tin và nói đúng trọng tâm hay không cần phải có sự chuẩn bị chu đáo, kĩ càng
+ Giáo viên giao nhiệm vụ cụ thể: có thể thực hiện trên phiếu học tập
+ Giao nhiệm vụ sớm: Cần giao trong khoảng thời gian phù hợp để học sinh có thể chuẩn bị kĩ càng
+ Giáo viên hướng dẫn cụ thể nội dung nói, hình thức nói để học sinh chuẩn bị
+ Giáo viên kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh trước tiết học và hướng dẫn học sinh điều chỉnh nội dung nếu cần Có thể phối kết hợp với Giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh để điều chỉnh phần chuẩn bị bài của học sinh
Trang 16í
-
Biện pháp thứ ba: Giáo viên cần sử dụng thành thạo
và linh hoạt các phương pháp trong tiết học “Nói và nghe”: theo quy tắc ba, hai, một.
+ Giáo viên cần cho học sinh nắm rõ yêu cầu khi trình bày bài nói trong sách giáo khoa về tâm thế, về lời nói, cử chỉ điệu bộ
+ Giáo viên luôn quan sát, khích lệ động viên kịp thời để học sinh tự tin nói trước bạn, trước lớp
+ Giáo viên gọi học sinh nói tốt lên làm mẫu một lần để những học sinh khác học tập Nếu học sinh không làm được, giáo viên có thể định hướng, làm mẫu hoặc cho xem những đoạn video học sinh trình bày bài nói hay, hấp dẫn mà giáo viên sưu tầm được
Trang 17í
-
Biện pháp thứ tư: Giáo viên cần linh hoạt thay đổi hình thức tổ chức phần “nói” tránh sự nhàm chán cho học sinh
Sau khi đã rèn học sinh có kĩ năng nói trước lớp, giáo viên có thể
tổ chức cho học sinh nói qua cách xây dựng tiểu phẩm, đóng vai hoặc qua tranh ảnh, video…
Biện pháp thứ năm: Chú ý rèn kĩ năng nói cho học sinh trong các tiết khác:
Vì thời lượng tiết “Nói và nghe” rất ít nên không đủ để học sinh
cả lớp đều được nói, chính vì vậy giáo viên cần lưu ý rèn kĩ năng nói đối với những đối tượng còn nhút nhát, thiếu tự tin trong các tiết học khác của bộ môn bằng cách:
+ Giáo viên cần quan sát và điều chỉnh hành vi nói của học sinh mọi lúc, mọi nơi: Nếu giáo viên bắt gặp tình huống học sinh nói, giao tiếp chưa chuẩn mực thì cần có sự điều chỉnh kịp thời, tránh bỏ qua vì cho rằng học sinh không thuộc lớp mình dạy hay không trong giờ quản
lí của mình.
Trang 18í
-
2 Tính mới của biện pháp
Qua nghiên cứu và thực hiện sáng kiến với năm biện pháp nêu trên Sáng kiến đã nêu ra một số biện pháp mang tính mới so với các biện pháp đã biết và các biện pháp này đã bước đầu mang lại hiệu
quả Biện pháp thứ nhất: “Rà soát, khảo sát, phân loại đối tượng học
sinh”;biện pháp thứ hai: “Giao bài cụ thể cho từng nhóm học sinh”
Đây là hai biện pháp mới nhất và tâm đắc nhất trong năm biện pháp mới mà tôi đã đưa ra Việc áp dụng hai giải pháp này đã mang hiệu quả to lớn đối với học sinh, giáo viên giảng dạy.
- Đối với học sinh Khích lệ tinh thần của các em rất nhiều, vì việc
chia nhóm và giao bài cụ thể cho học sinh phát huy tính chủ động, tự tin trình bày, trao đổi thông tin trong nhóm và trước lớp đặc biệt nhóm học sinh mạnh tự tin có thể tự làm video, powerpoint làm tiểu phẩm trình bày trước lớp, có thể giúp đỡ nhóm yếu Các em học sinh yếu có thể tự tin trình bày ở mức đơn giản.
Trang 19í
-
Đối với giáo viên:
Quan tâm động viên, gần gũi học sinh hiểu tâm lý của học sinh từ đó giúp đỡ học sinh yếu để các em mạnh dạn tự tin học tập và phát biểu chứ không rụt rè, nhút nhát, bởi được làm quen phát biểu ý kiến trước lớp
Biện pháp thứ ba: “Giáo viên cần sử dụng thành thạo
và linh hoạt các phương pháp trong tiết học “Nói và nghe”: theo quy tắc ba, hai, một.”
Biện pháp thứ tư: “Giáo viên cần linh hoạt thay đổi
hình thức tổ chức phần “nói” tránh sự nhàm chán cho học sinh” Biện pháp thứ năm: “Chú ý rèn kĩ năng nói cho học sinh trong các tiết khác”:
Trang 20í
-
đây là biện pháp đã biết nhưng biện pháp mà tôi đưa ra
đã có sự cải tiến Đó là thay đổi hình thức dạy học giúp học sinh không nhàm chán trong giờ học
Mà tôi khéo léo lồng ghép cùng giáo viên bộ môn khác trong các giờ học, môn học để các em tích cực học tập hơn,
tự tin mạnh dạn
Đồng thời động viên khen gợi học sinh yếu có tinh thần tích cực trong học tập
Trang 21Một số hình ảnh học sinh học tập
Học sinh thảo luận trong giờ nói và nghe
Trang 22Hs thực hành theo cặp đôi
Trang 23Học sinh thực hành trong môn học khác
Trang 24HS tích cực trong giờ Nói và nghe lớp 6
Trang 25í
III Kết quả đạt được do áp dụng biện pháp.
* Trước khi áp dụng biện pháp:
Kết quả khảo sát trên cho thấy số lượng học sinh còn mạnh dạn
tự tin biết nói trước lớp những nội dung cơ bản chiếm tỉ lệ rất
khiên tốn Đa số học sinh còn rụt rè, thiếu tự tin, kĩ năng nói còn hạn chế
dạn, tự tin, biết nói đúng trọng tâm
Học sinh tương đối mạnh dạn, tự tin và nói chưa đúng trọng tâm
Học sinh thiếu tự tin, kĩ năng nói
yếu
Học sinh nhút nhát, không chịu
giao tiếp
Trang 26í
* Sau khi áp dụng biện pháp
Qua bản khảo sát kết quả có những chuyển biến rõ rệt số học
sinh biết nói và kĩ năng nói tăng lên 50% đặc biệt hỗ trợ em biết nói bước đầu đừng nói trước lớp, từ việc giúp học sinh nói đúng trọng tâm đã giúp chất lượng bài kiểm tra tăng lên
dạn, tự tin, biết nói đúng trọng tâm
Học sinh tương đối mạnh dạn, tự tin và nói chưa đúng trọng tâm
Học sinh thiếu tự tin, kĩ năng nói
yếu
Học sinh nhút nhát, không chịu
giao tiếp
Trang 27IV Bài học kinh nghiệm
1 Ưu điểm và hạn chế của biện pháp
* Ưu điểm
- Dễ áp dụng và nhân rộng, tận dụng được các nguồn lực vốn có của trường, lớp
- Phát huy tính tự giác, tính năng động của học sinh
- Nâng cao được chất lượng học sinh còn hạn chế về năng lực, từ đó nâng cao chất lượng bộ môn
- Nâng cao thần trách nhiệm của giáo viên trong công tác giảng dạy
* Hạn chế: Cần nhiều thời gian Đòi hỏi sự cố gắng nỗ
lực của học sinh
- Giáo viên bộ môn cần kiên trì, tận tụy vì học sinh
Trang 28V Kiến nghị, đề xuất
- Đối với giáo viên: Cần nhiệt tình tâm huyết, dành nhiều thời gian quan tâm đến đối tượng học sinh còn nhút nhát, kĩ năng nói còn hạn chế
- Đối với nhà trường: Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên; tạo điều kiện thời gian cho giáo viên đầu
tư, đổi mới chuyên môn; có sự động viên, khuyến khích với giáo viên thực hiện công tác có hiệu quả
- Đối với gia đình: Mỗi bậc phụ huynh cần sát sao hơn nữa, động viên, khích lệ, tạo điều kiện tốt nhất cho con được nói được chia sẻ những cảm xúc suy nghĩ của mình Gia đình cần biết lắng nghe và kịp thời điều chỉnh hành vi của con
Trang 29KÍNH CHÚC BAN GIÁM KHẢO MẠNH KHỎE
CHÚC HỘI THI THÀNH CÔNG TỐT ĐẸP