Ma trận đề kiểm tra giữa hk i lớp 8 cva

- Phân tích được đặc điểm của kiểu văn bản thông tin: văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên; chỉ ra được mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích của nó.. Thuyết minh giải thí

Trang 1

TRƯỜNG TH – THCS – THPT

CHU VĂN AN

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8

Thời gian làm bài: 90 phút

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HK I

MÔN NGỮ VĂN, LỚP 8

năng

Nội dung/đơn vị kiến thức

% điểm

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng

cao TNKQ TL TNKQ TL TNKQ TL TNKQ TL

1 Đọc

hiểu

Văn bản thông tin

2 Viết Thuyết

minh giải thích một hiện tượng tự nhiên

100

Trang 2

SỞ GD & ĐT TP HỒ CHÍ MINH

CHU VĂN AN

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HK I NĂM 2023 – 2024

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8

BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HK I MÔN: NGỮ VĂN LỚP 8 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT

TT

Chương

/

Chủ đề

Nội dung/

Đơn vị

kiến thức Mức độ

đánh giá

Số câu hỏi theo mức độ

nhận thức Tổng

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

Vận dụn g cao

1 Đọc hiểu Văn bản

thông tin

Nhận biết:

- Nhận biết được đặc điểm của kiểu văn bản thông tin như: văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên

- Nhận biết được cách trình bày thông tin trong văn bản như theo trật tự thời gian, quan hệ nhân quả, mức độ quan trọng của đối tượng hoặc cách so sánh và đối chiếu

- Nhận biết được từ tượng hình, từ tượng thanh Xác định được một số yếu tố Hán Việt và từ Hán Việt

Thông hiểu:

- Phân tích được thông tin

cơ bản của văn bản

- Phân tích được đặc điểm của kiểu văn bản thông tin:

văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên; chỉ ra được mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích của

nó

- Phân tích được cách trình bày thông tin trong văn bản như theo trật tự thời gian, quan hệ nhân quả, mức độ quan trọng của đối tượng hoặc cách so sánh và đối

Trang 3

/

Chủ đề

Đơn vị

kiến thức Mức độ

đánh giá

nhận thức Tổng

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

Vận dụn g cao

chiếu

Vận dụng:

- Liên hệ được thông tin trong văn bản với những vấn đề của xã hội đương đại

- Đánh giá được hiệu quả biểu đạt của một kiểu phương tiện phi ngôn ngữ trong một văn bản cụ thể

Thuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên

Nhận biết:

Thông hiểu:

Vận dụng:

Vận dụng cao:

Viết được bài văn thuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên hoặc giới thiệu một cuốn sách; nêu được những thông tin quan trọng; trình bày mạch lạc, thuyết phục

1TL*

Trang 4

CHU VĂN AN

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HK I 2023 – 2024 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8

(Đề gồm 02 trang)

I ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

HIỆN TƯỢNG EL NINO TÁC ĐỘNG THẾ NÀO ĐẾN THỜI TIẾT THẾ GIỚI

TRONG NĂM 2023-2024?

Hiện tượng El Nino là gì?

Từ "El Nino" bắt nguồn từ tiếng Tây Ban Nha, có nghĩa là "bé trai", một số người còn gọi là

"Chúa hài nhi" hoặc "con trai của Chúa"

Hiện tượng El Nino được sử dụng để nói về hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển

bề mặt ở khu vực xích đạo trung tâm và Đông Thái Bình Dương, thời gian kéo dài thường từ 8 đến 12 tháng, hoặc lâu hơn Thông thường, hiện tượng El Nino sẽ xuất hiện 3 - 4 năm 1 lần, song cũng có khi dày hơn hoặc thưa hơn

Nguyên nhân gây ra El Nino.

El Nino là một hình thái khí hậu tự nhiên sinh ra từ vùng nước ấm bất thường ở phía đông Thái Bình Dương Nó hình thành khi gió mậu dịch thổi từ đông sang tây dọc theo vùng xích đạo Thái Bình Dương chậm lại hoặc đảo chiều khi áp suất không khí thay đổi

Do gió mậu dịch ảnh hưởng đến các vùng nước bề mặt được mặt trời sưởi ấm, sự suy yếu của

nó khiến các vùng nước ấm phía tây Thái Bình Dương quay trở lại các lưu vực lạnh hơn ở trung tâm

và phía đông Thái Bình Dương

Sự tích tụ nước ấm ở phía đông Thái Bình Dương cũng truyền lượng nhiệt lớn vào khí quyển thông qua sự đối lưu, tạo ra giông bão

Ông Tom DiLiberto, nhà khí tượng học của NOAA cho biết: “Khi El Nino di chuyển dòng nước ấm đó, nó sẽ di chuyển đến nơi xảy ra giông bão Đó là hiện tượng domino khí quyển đầu tiên xảy ra”.

El Nino tác động thế nào đến thời tiết thế giới?

Sự thay đổi trong hoạt động của bão ảnh hưởng đến luồng phản lực cận nhiệt đới - luồng không khí di chuyển nhanh làm thay đổi thời tiết trên khắp thế giới - và đẩy đường đi của nó về phía nam, khiến nó trở thành luồng phẳng hơn, mang lại thời tiết tương tự cho các vùng trên cùng một vĩ độ

Trong thời gian xảy ra El Nino, miền nam nước Mỹ có thời tiết mát mẻ và ẩm ướt hơn, trong khi các khu vực ở miền tây nước Mỹ và Canada thì ấm hơn và khô hơn

Hoạt động của bão chậm lại khi gió thay đổi khiến các cơn bão không hình thành ở Đại Tây Dương Tuy nhiên, các cơn bão nhiệt đới ở Thái Bình Dương lại được tăng cường và thường di chuyển hướng về các hòn đảo dễ bị tổn thương

Một số khu vực ở Trung và Nam Mỹ có lượng mưa lớn, mặc dù rừng nhiệt đới Amazon có xu hướng chịu điều kiện khô hạn hơn Australia sẽ phải hứng chịu nắng nóng khắc nghiệt, hạn hán và cháy rừng

Dù vậy, El Nino năm 2023 có thể mang tới một sự cứu rỗi cho vùng Sừng châu Phi, nơi đã trải qua 5 mùa hạn hán liên tiếp El Nino sẽ làm tăng lượng mưa ở khu vực này, trái ngược lại với hiện tượng La Nina gây khô hạn

Trong lịch sử, cả El Nino và La Nina đều xảy ra với chu kỳ trung bình khoảng 2 đến 7 năm một lần Hiện tượng El Nino kéo dài từ 9 đến 12 tháng, trong khi La Nina - xảy ra khi nước biển ở phía đông Thái Bình Dương mát hơn, có thể kéo dài từ 1 đến 3 năm

Giải pháp khắc phục El Nino là gì?

Theo thực tế, biến đổi khí hậu làm cho hiện tượng El Nino xuất hiện với tần suất ngày càng nhiều hơn, sẽ trở thành một thách thức lớn đối với tất cả các quốc gia trên Thế giới Buộc chúng ta phải có những biện pháp làm hạn chế sức ảnh hưởng của hiện tượng này:

- Khai thác tất cả tiềm lực văn minh nhân loại để dự báo thời điểm chính xác xuất hiện, dự báo đường đi và sức công phá

Trang 5

khí, vì El Nino càng mạnh mẽ hơn nếu mặt đất thiếu cây xanh hay để xảy ra hiện tượng nhà kính.

- Chuẩn bị những điều kiện tối thiểu để sống chung với El Nino, ví dụ như xây nhà phao tránh

lũ (đối với vùng lũ lụt) hay dự trữ nước (đối với vùng khô hạn),…

Tóm lại, hiện tượng El Nino là một yếu tố quan trọng trong hệ thống khí hậu của Trái Đất và

có tác động lớn đến cuộc sống và kinh tế của nhiều quốc gia trên toàn cầu

(Theo

https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/hien-tuong-el-nino-xuat-hien-tac-dong-the-nao-den-thoi-tiet-tren-the-gioi-post1025494.vov)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1: Văn bản trên thuộc kiểu văn bản gì? (0,5 điểm)

Câu 2: Nhan đề và hệ thống đề mục của văn bản cho em biết điều gì? (0,75 điểm)

Câu 3: Xác định từ tượng hình có trong câu văn sau và phân tích tác dụng của chúng: “Trong thời

gian xảy ra El Nino, miền nam nước Mỹ có thời tiết mát mẻ và ẩm ướt hơn, trong khi các khu vực ở

miền tây nước Mỹ và Canada thì ấm hơn và khô hơn.” (0,75 điểm)

Câu 4: Mục đích viết của văn bản trên là gì? Những đặc điểm nào của văn bản giúp em nhận ra mục

đích ấy? (1,0 điểm)

Câu 5: Xác định cách trình bày thông tin của đoạn trích sau: “Trong lịch sử, cả El Nino và La Nina

đều xảy ra với chu kỳ trung bình khoảng 2 đến 7 năm một lần Hiện tượng El Nino kéo dài từ 9 đến 12 tháng, trong khi La Nina - xảy ra khi nước biển ở phía đông Thái Bình Dương mát hơn, có thể kéo dài

từ 1 đến 3 năm.” Dựa vào đâu em có thể xác định như vậy? (1,5 điểm)

Câu 6: Hiện tượng được nêu trong văn bản trên có liên quan gì đến Việt Nam? Dẫn ra 03 ví dụ cho

thấy tác động của hiện tượng này đến đất nước Việt Nam ta (1,5 điểm)

II VIẾT (4,0 điểm)

Em hãy viết bài văn thuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên mà bản thân quan tâm

(Lưu ý: Học sinh không viết lại những văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên trong SGK

Ngữ văn 8, tập 1 ở bộ sách “Chân trời sáng tạo” và văn bản “ Hiện tượng El Nino tác động thế nào đến thời tiết thế giới trong năm 2023-2024?” đã cho trong đề.)

Trang 6

CHU VĂN AN

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HK I 2023 – 2024 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HK I

Môn: Ngữ văn lớp 8

1 - Văn bản trên thuộc kiểu văn bản: Văn bản thông tin

Hướng dẫn chấm:

- Học sinh trả lời như Đáp án: 0,5 điểm.

- Học sinh trả lời không đúng: không cho điểm.

0,5

2 - Nhan đề cung cấp thông tin về ý chính mà văn bản muốn nói

đến: Thông tin về hiện tượng El Nino, bao gồm: Định nghĩa,

nguyên nhân, tác động và giải pháp khắc phục

- Hệ thống đề mục của văn bản giúp người đọc dễ dàng theo dõi

văn bản và hiểu được ý chính của văn bản nhắc đến

0,75

3 - Từ tượng hình có trong câu văn: Mát mẻ; ẩm ướt

- Phân tích tác dụng của chúng:

+ Mát mẻ: diễn tả cảm giác dễ chịu, sảng khoái (nói khái quát)

+ Ẩm ướt: để diễn tả tình trạng khi có độ ẩm cao trong môi

trường, khi mà bề mặt hoặc không gian nào đó được làm ướt

hoặc có nhiều nước

0,75

4 - Mục đích viết của văn bản trên: Giúp cho người đọc nắm bắt và

hiểu rõ hơn những thông tin về hiện tượng El Nino (định nghĩa,

nguyên nhân, tác động và giải pháp khắc phục)

- Đặc điểm của văn bản giúp em nhận ra mục đích ấy là:

+ Về cấu trúc: Văn bản chia bố cục rõ từng đoạn theo các ý

chính:

 Phần mở đầu: Giải thích hiện tượng El Nino

 Phần nội dung: Nguyên nhân, tác động, giải pháp

 Phần kết thúc: Tóm tắt nội dung văn bản + Về sử dụng ngôn ngữ:

 Sử dụng từ ngữ thuộc chuyên ngành địa lí: Khu vực xích đạo, áp xuất không khí, rạn san hô, gió mậu dịch,

 Động từ miêu tả hoạt động hoặc trạng thái: Hình thành, suy yếu, di chuyển, tác động, nóng lên, thưa hơn,

1,5

Trang 7

5 - Cách trình bày thông tin của đoạn trích:

+ Theo trật tự thời gian: Trong lịch sử; chu kỳ trung bình khoảng

2 đến 7 năm một lần,

+ Theo cấu trúc sao sánh và đối chiếu: Trong khi La Nina - xảy

ra khi nước biển ở phía đông Thái Bình Dương mát hơn

1,5

6 - Hiện tượng được nêu trong văn bản trên có liên quan đến Việt Nam là: Làm thay đổi thời tiết; khả năng thiếu hụt nguồn nước,

- 03 ví dụ cho thấy tác động của hiện tượng này đến đất nước Việt Nam ta:

+ Nắng nóng có khả năng xảy ra nhiều hơn và gay gắt hơn, số

ngày nắng nóng xuất hiện nhiều hơn, khả năng sẽ còn xuất hiện

nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao

+ Thiếu nước các hồ chứa lớn ở thủy điện, kết hợp khả năng thiếu hụt lượng mưa nên có nguy cơ ảnh hưởng đến cấp nước hạ

du và an ninh năng lượng

+ Xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn tại khu vực Bắc Trung Bộ,

Trung Trung Bộ

1,5

a Đảm bảo cấu trúc bài văn thuyết minh giải thích một hiện tượng

tự nhiên: Phần mở đầu; Phần nội dung; Phần kết thúc 0,25

b Xác định đúng yêu cầu của đề: Thuyết minh giải thích một hiện

c Triển khai vấn đề thuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên thành các đề mục:

HS triển khai vấn đề theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các

thao tác làm bài văn thuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên,

sau đây là một số gợi ý:

1 Phần mở đầu:

- Nêu tên hiện tượng tự nhiên

- Giới thiệu khái niệm về hiện tượng tự nhiên

2 Phần nội dung

- Giải thích nguyên nhân xuất hiện và cách thức diễn ra của hiện

tượng tự nhiên

3 Phần kết thúc:

- Trình bày sự việc cuối/ kết quả của hiện tượng tự nhiên hoặc

2.5

Trang 8

tóm tắt nội dung đã giải thích.

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt 0,5

e Sáng tạo: Bố cục mạch lạc, lời văn sinh động, sáng tạo. 0,5

Tiêu đề	Ma Trận Đề Kiểm Tra Giữa HK I Lớp 8
Trường học	Trường TH – THCS – THPT Chu Văn An
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Đề Kiểm Tra
Năm xuất bản	2023 - 2024
Thành phố	Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	33,54 KB