Luận văn đề tài quyền hạn và quyền lực của Bao Thanh Thiên trong vụ án ly miêu tráo thái tử

Việc sử dụng một cách khéo léo và hiệu quả quyền hạn và quyền lực sẽ mang lại hiệu quả rất cao trong công việc, nâng cao vị thế của người lãnh đạo, thu hút cấp dưới đi theo và thực hiện những nhiệm vụ lãnh đạo giao. Tuy nhiên, thực tế có lúc nhà lãnh đạo sử dụng quyền lực chưa phù hợp với quyền hạn, có lúc lại sử dụng quyền lực vượt quá quyền hạn cho phép dẫn đến những kết quả không tốt gây ảnh hưởng tới mục tiêu chung hoặc thậm chí làm mất đi uy tín của nhà lãnh đạo. Do đó để có được một minh họa sinh động làm sao sử dụng quyền hạn và quyền lực cho hiệu quả, nhóm chúng tôi xin chọn đề tài tên: “Bao Thanh Thiên xử án Ly miêu tráo Thái tử”. Từ việc phân tích tình huống này, chúng tôi sẽ làm rõ một số lý thuyết liên quan trong môn “Nghệ thuật lãnh đạo” và rút ra những bài học kinh nghiệm cần thiết khi sử dụng quyền hạn, quyền lực. Nhân vật Bao Thanh Thiên được chọn để phân tích vì ông là một nhân vật lịch sử kiệt xuất đã tìm ra được chân tướng của nhiều vụ án kinh thiên động địa thời phong kiến. Ông luôn sống và làm việc cho chân lý và tận dụng quyền hạn, quyền lực của mình để vượt qua hết những rào cản của xã hội ngày xưa mà ngay những bậc vua chúa cũng phải kiêng nể.

Đề tài:

TP HỒ CHÍ MINH

QUYỀN HẠN VÀ QUYỀN LỰC CỦA BAO THANH THIÊN TRONG VỤ ÁN

“LY MIÊU TRÁO THÁI TỬ”

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUYỀN HẠN VÀ QUYỀN LỰC TRONG LÃNH ĐẠO 2

1.1 Các khái niệm 2

1.1.1 Khái niệm về sự ảnh hưởng 2

1.1.2 Khái niệm về quyền hạn, quyền lực 2

1.2 Cơ sở của quyền lực 3

1.2.1 Quyền lực vị trí (địa vị) 3

1.2.2 Quyền lực cá nhân 3

1.2.3 Quyền lực chính trị 4

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quyền hạn, quyền lực của nhà lãnh đạo 4

Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ QUYỀN HẠN, QUYỀN LỰC CỦA BAO THANH THIÊN TRONG VỤ ÁN LY MIÊU TRÁO THÁI TỬ 7

2.1 Thực trạng về quyền hạn, quyền lực của Bao Thanh Thiên 7

2.1.1 Giới thiệu nhân vật 7

2.1.1.1 Bao Thanh Thiên 7

2.1.2 Tóm tắt tình huống 8

2.2 Phân tích thực trạng về quyền hạn, quyền lực của Bao Thanh Thiên 9

2.2.1 Quyền hạn 9

2.2.2 Quyền lực vị trí 10

2.2.3 Quyền lực cá nhân 10

2.2.4 Quyền lực chính trị 10

2.3 Đánh giá thực trạng về quyền hạn, quyền lực của Bao Thanh Thiên 10

2.3.1 Ưu điểm 10

2.3.1.1 Quyền lực vị trí 11

2.3.1.2 Quyền lực cá nhân 11

2.3.1.3 Quyền lực chính trị 11

2.3.2 Nhược điểm 12

2.3.2.2 Quyền lực cá nhân 12

2.3.2.3 Quyền lực chính trị 12

Chương 3: BÀI HỌC KINH NGHIỆM 13

3.1 Mục tiêu 13

3.2 Bài học kinh nghiệm 13

3.2.1 Quyền lực vị trí 13

3.2.1.1 Phát huy ưu điểm 13

3.2.1.2 Khắc phục nhược điểm 13

3.2.2 Quyền lực cá nhân 13

3.2.2.1 Phát huy ưu điểm 13

3.2.3 Quyền lực chính trị 14

3.2.3.1 Phát huy ưu điểm: 14

3.2.3.2 Khắc phục nhược điểm 14

KẾT LUẬN 15

MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Việc sử dụng một cách khéo léo và hiệu quả quyền hạn và quyền lực sẽ mang lại hiệu quả rất cao trong công việc, nâng cao vị thế của người lãnh đạo, thu hút cấp dưới đi theo

và thực hiện những nhiệm vụ lãnh đạo giao Tuy nhiên, thực tế có lúc nhà lãnh đạo sử dụng quyền lực chưa phù hợp với quyền hạn, có lúc lại sử dụng quyền lực vượt quá quyền hạn cho phép dẫn đến những kết quả không tốt gây ảnh hưởng tới mục tiêu chung hoặc thậm chí làm mất đi uy tín của nhà lãnh đạo Do đó để có được một minh họa sinh động làm sao sử dụng quyền hạn và quyền lực cho hiệu quả, nhóm chúng tôi xin chọn đề tài tên: “Bao Thanh Thiên xử án Ly miêu tráo Thái tử” Từ việc phân tích tình huống này, chúng tôi sẽ làm rõ một số lý thuyết liên quan trong môn “Nghệ thuật lãnh đạo” và rút ra những bài học kinh nghiệm cần thiết khi sử dụng quyền hạn, quyền lực Nhân vật Bao Thanh Thiên được chọn để phân tích vì ông là một nhân vật lịch sử kiệt xuất đã tìm ra được chân tướng của nhiều vụ án kinh thiên động địa thời phong kiến Ông luôn sống và làm việc cho chân lý và tận dụng quyền hạn, quyền lực của mình để vượt qua hết những rào cản của xã hội ngày xưa mà ngay những bậc vua chúa cũng phải kiêng nể

Phạm vi nghiên cứu

Tình huống được phân tích tập trung vào việc sử dụng quyền hạn và quyền lực của Bao Thanh Thiên khi xử vụ án Ly miêu tráo Thái tử Tình huống này được phân tích từ khi Bao Thanh Thiên xử vụ án Khấu Châu (cung nữ hoàng cung) bị giết cho tới khi tìm

ra được sự thật của Hoàng Thái Hậu đã tráo đổi Thái Tử trước đó 20 năm Đây là truyền thuyết đã được dựng thành phim với nhiều phiên bản do Trung Quốc phát hành

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUYỀN HẠN VÀ QUYỀN LỰC TRONG LÃNH ĐẠO 1.1 Các khái niệm

1.1.1 Khái niệm về sự ảnh hưởng

Ảnh hưởng là sự tác động của một bên lên phía bên kia Ở đây chúng ta bàn tới sự tác động của con người vào con người Chủ thể có thể tạo ra sự ảnh hưởng nhất định đến các khách thể như: tích cực - nhiệt tình, tuân thủ - phục tùng, kháng cự - chống đối

Nghiên cứu về lãnh đạo là nghiên cứu về sự tác động của con người vào con người

1.1.2 Khái niệm về quyền hạn, quyền lực

Quyền hạn là quyền được xác định trong phạm vi cho phép

Quyền hạn có thể được xem như là sự ảnh hưởng, sự tác động của một bên lên phía bên kia Quyền hạn là quyền được xác định về vị trí, về mức độ Quyền hạn sẽ tạo ra quyền lực

Quyền lực là sức mạnh mà mọi người phải tuân theo trong hành động (Từ điển Từ và ngữ Việt Nam, GS Nguyễn Lân)

Quyền lực là khả năng hoặc uy quyền đối với việc kiểm soát người khác (theo Từ điển Tâm lý học, JP Chaplin)

Quyền lực là khả năng thực hiện ý chí của mình nhờ một phương tiện nào đó như uy tín, quyền hành, tổ chức, sức mạnh (theo Từ điển bách khoa Triết học)

Quyền lực là khả năng kiểm soát, thuyết phục, ép buộc, ảnh hưởng hoặc lôi kéo những người khác (theo Từ điển Tâm lý học của Raymon J.Corsini)

Quyền lực là một phạm trù xã hội, thể hiện mối quan hệ giữa người với người Quyền lực là năng lực của chủ thể trong việc ảnh hưởng tới đối tượng Người có quyền lực có thể sử dụng hay không sử dụng nó; quyền lực là trong nhận thức của đối tượng; con người có khả năng làm tăng hay giảm quyền lực của họ

Quyền lực của nhà lãnh đạo là khả năng phân bố nguồn lực, ra quyết định và bắt buộc mọi người tuân thủ quyết định Người càng ở vị trí cao, càng có quyền lực lớn

Lãnh đạo và quyền lực luôn đi liền với nhau Nhà lãnh đạo thông qua quyền lực để thực hiện vai trò lãnh đạo của mình

Quyền và lực trong xã hội là hai phạm trù có mối quan hệ tác động qua lại đối với nhau Trong những trường hợp chỉ có quyền mà không có lực, hoặc chỉ có lực mà không

có quyền thì con người không đạt kết quả như mong muốn

1.2 Cơ sở của quyền lực

1.2.1 Quyền lực vị trí (địa vị)

Quyền lực vị trí là quyền lực chính thức mà nhà lãnh đạo có được từ chính vị trí của mình trong tổ chức Nhà quản lý có được quyền lực này nhiều hay ít, lớn hay nhỏ là do sự tin cậy mà họ đạt được với tổ chức hoặc cấp trên ấy, là do sự ủy quyền mà nên Vì thế, cấp trên có thể ủy quyền và cũng có thể rút lại tất cả hay một phần sự ủy quyền ấy

Quyền lực này phân biệt rõ ràng khoảng cách giữa nhà lãnh đạo và cấp dưới Nhà lãnh đạo sử dụng quyền hạn vị trí của mình để đạt được quyền hành động trong một phạm vi nào đó

1.2.2 Quyền lực cá nhân

Quyền lực cá nhân liên quan tới các phẩm chất của cá nhân như khả năng chuyên môn, sự thân thiện, trung thành, sự hấp dẫn, lôi cuốn, tự tin, nhiệt tình, tận tụy với công việc và sự đáng tin cậy đối với người khác Các phẩm chất này đem lại quyền lực cho cá nhân ngay cả khi các quyền lực khác bị hạn chế

Quyền lực địa vị dẫu mạnh đến đâu cũng không bao giờ là đủ, luôn luôn phải có quyền lực cá nhân đi kèm Quyền lực cá nhân của những người bản lĩnh đôi khi át cả quyền lực địa vị

Lý tưởng nhất là phấn đấu để có được cả hai loại quyền lực này Còn theo sự phát triển chung về văn hóa của loài người thì quyền lực cá nhân thường được coi trọng hơn Thật tuyệt vời khi nhà quản lý được mọi người vừa quý mến vừa sợ hãi Mối quan hệ chỉ dựa trên sự quý mến thường ít có hiệu quả trong điều hành công việc nếu không có sự

sợ hãi Sự cố gắng của một nhân viên bị suy giảm nếu anh ta biết rằng sẽ không bị trừng

phạt khi công việc trễ nãi Đối với cấp dưới, bạn sử dụng cả quyền lực địa vị và quyền lực cá nhân nhưng đối với cấp trên, bạn chỉ có thể sử dụng quyền lực cá nhân thông qua thuyết phục

Mặc dù quyền lực địa vị và quyền lực cá nhân độc lập và khác biệt nhau nhưng chúng

có điểm chung là thể hiện sự tác động giữa người này lên người khác và nguồn gốc của chúng đều xuất phát từ năng lực cá nhân của mỗi con người

1.2.3 Quyền lực chính trị

Quyền lực chính trị là quyền lực không chính thức, bắt nguồn từ mối quan hệ giữa một các nhân với người khác, từ khả năng liên kết, xây dựng các mối quan hệ của người lãnh đạo với các thành viên trong nhóm hoặc các cá nhân, tổ chức bên ngoài khác Quyền lực chính trị bao gồm: sự kiểm soát đối với quá trình ra quyết định, sự liên minh, sự kết nạp, việc thể chế hóa

Không như quyền lực vị trí, quyền lực chính trị là loại quyền lực mà người lãnh đạo

có thể tạo dựng trong suốt quá trình sống và làm việc của mình

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quyền hạn, quyền lực của nhà lãnh đạo

Quyền lực là khả năng ảnh hưởng đến người khác Để phát huy quyền lực, nhà lãnh đạo cần xác định những yếu tố nào ảnh hưởng đến quyền lực lãnh đạo

Yếu tố đầu tiên ảnh hưởng đến quyền lực của nhà lãnh đạo chính là trình độ và kỹ năng chuyên môn của bản thân họ Người có trình độ và kỹ năng càng cao thì càng được đánh giá cao và dễ dàng có được những cơ hội thăng tiến và có vị trí cao trong tổ chức Quyền lực gắn liền với vị trí chính thức trong tổ chức Do đó, chức vụ sẽ xác định mức

độ quyền lực cá nhân và quyền hạn được giao, tạo nên phạm vi ảnh hưởng của nhà lãnh đạo

Yếu tố thứ hai chính là bản thân nhà quản trị Thái độ của nhà quản trị là yếu tố quan trọng tạo nên ảnh hưởng Các nhà quản trị thành công thường có thái độ lạc quan trước mọi tình huống và họ truyền được tinh thần đó cho toàn bộ tổ chức

Yếu tố thứ ba là cấu trúc tổ chức Việc thiết kế cấu trúc của tổ chức cũng có ảnh

hưởng mạnh mẽ đến quyền lực, quyền hạn của cá nhân trong tổ chức Cấu trúc này tạo ra

các vị trí quyền lực của thành viên cấp dưới qua việc phân quyền Mức độ tích cực, chủ động trong công việc tăng lên khi mức độ phân quyền tăng lên

Quyền lực là công cụ của nhà quản lý Sử dụng quyền lực là một nghệ thuật, phụ thuộc rất nhiều vào tài năng bẩm sinh và sự tích lũy thông qua học hỏi, rèn luyện và độ

từng trải của “nghệ sĩ quyền lực” Ta có thể chia quyền lực địa vị và quyền lực cá nhân thành các loại quyền lực thành phần :

Quyền lực địa vị bao gồm: quyền lực pháp lý, quyền lực khuyến khích, quyền lực liên kết và quyền lực cưỡng bức

Quyền lực pháp lý: là quyền lực có được do tổ chức trao cho dưới hình thức này hay hình thức khác

Quyền lực khuyến khích: là khả năng tạo ra động lực hành động ở đội ngũ thông qua việc thực thi các biện pháp khuyến khích như khen, thưởng, thăng cấp,…

Quyền lực liên kết: là quyền lực được tạo ra từ một mối quan hệ với một hoặc một số thực thể nào đó

Quyền lực cưỡng bức: là quyền lực đạt được do khả năng quyết định và thực thi các hình phạt đối với những người phạm lỗi

Quyền lực cá nhân bao gồm: quyền lực chuyên môn, quyền lực thông tin và quyền lực

tư vấn

Quyền lực chuyên môn: là quyền lực đạt được do có học vấn, kinh nghiệm và kỹ năng chuyên môn của nhà quản lý

Quyền lực thông tin: là quyền lực có được do khả năng cung cấp, chia sẻ thông tin hoặc khả năng chi phối việc cung cấp, chia sẻ thông tin

Quyền lực tư vấn: thực chất là sức thuyết phục của một người do khả năng cung cấp các lời khuyên sáng suốt và hữu ích với những người khác

Quyền lực địa vị dù mạnh tới đâu cũng không bao giờ là đủ Luôn luôn phải có quyền lực cá nhân đi kèm Quyền lực cá nhân của những người bản lĩnh đôi khi át cả quyền lực địa vị

Để phát huy quyền lực của mình, cần xác định mình có những điều kiện nào để có được và thực thi được quyền lực này hay quyền lực kia, phải lượng hóa được nó, có thể không đo đếm được, nhưng phải cảm nhận được

Việc sử dụng quyền lực phụ thuộc rất nhiều vào phong cách quản lý và mức độ sẵn sàng đáp ứng nhiệm vụ của cộng sự

Khi nhà lãnh đạo đã nắm được quyền lực, thì việc duy trì và sử dụng nó một cách hiệu quả là việc hết sức quan trọng, cần lưu ý những điểm sau:

 Quyền lực được tạo thành và có thể mất đi bất cứ lúc nào

 Quyền lực là phương tiện để đạt được mục đích cao đẹp

 Quyền lực phải phù hợp với phong cách của người lãnh đạo và mục đích lãnh đạo

 Quyền lực phải được người lãnh đạo vận dụng, khai thác dựa vào sự hiểu biết về nguồn gốc quyền lực

 Người lãnh đạo phải biết vận dụng linh hoạt cách thức tạo ra quyền lực

 Người lãnh đạo phải nhận thức rõ quyền lực mà mình đang có

 Quyền lực không có giới hạn, cũng như tình yêu

 Quyền lực thể hiện ở hành động là việc biến tiềm năng thành hiện thực Người lãnh đạo là người hành động

Người lãnh đạo là người có khả năng ảnh hưởng, chi phối được người khác, nhằm làm cho sự việc đạt kết quả tốt đẹp Để tạo quyền lực cho người lãnh đạo họ sử dụng các chiến lược: chiến lược thân thiện, chiến lược trao đổi, chiến lược đưa ra lý do, chiến lược quyết đoán, chiến lược tham khảo cấp trên, chiến lược liên minh, chiến lược trừng phạt

Có hai tiêu thức để đánh giá thành công trong sử dụng quyền lực là: sự thỏa mãn của đối tượng và kết quả của tổ chức đạt được Nếu đạt được hai yếu tố này thì nhà lãnh đạo

đã sử dụng quyền lực mà mình nắm đúng mục đích và đạt hiệu quả cao

Các giải pháp để sử dụng quyền lực tối ưu:

 Chọn phong cách lãnh đạo tối ưu

 Chọn mô hình bộ máy quản lý tối ưu

 Chọn chiến lược gây ảnh hưởng tối ưu và phù hợp

 Thực hiện sự ủy quyền và phân cấp hợp lý

 Tạo động lực làm việc cho nhân viên

Chúng tôi chọn cơ sở của ba quyền lực là quyền lực vị trí, quyền lực cá nhân và quyền lực chính trị để phân tích cách sử dụng quyền hạn, quyền lực của Bao Thanh Thiên trong

đề tài của mình

Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ QUYỀN HẠN, QUYỀN LỰC CỦA BAO THANH THIÊN TRONG VỤ ÁN LY MIÊU TRÁO THÁI TỬ

2.1 Thực trạng về quyền hạn, quyền lực của Bao Thanh Thiên

2.1.1 Giới thiệu nhân vật

2.1.1.1 Bao Thanh Thiên

Bao Chửng hay người đời còn gọi ông là Bao Công, Bao Thanh Thiên Ông từng đảm nhiệm các vị trí như Phủ doãn phủ Khai Phong, Giám sát ngự sử, Trực học sĩ Long

đồ các, Tam tư Hộ bộ Phó sử, đến Thiên chương các Thị chế Ông là một vị quan nổi tiếng thanh liêm chính trực và được vua ban cho Thượng phương bảo kiếm có quyền chém trước, tấu sau Để chém tội phạm, Bao Thanh Thiên có ba loại đao khác nhau,

"Long đầu trảm" dùng để chém hoàng thân quốc thích, "Hổ đầu trảm" để chém quan lại

và "Cẩu đầu trảm" dùng để chém tội phạm thường

2.1.1.2 Công Tôn Sách

Công Tôn Sách là người tài, ông không những giỏi văn chương, nắm tất cả luật thời

kỳ đó mà còn giỏi y thuật Ông là người phụ tá cho Bao Thanh Thiên, giúp Bao Thanh Thiên luận án và đưa ra tư vấn trước khi Bao Thanh Thiên tuyên án

2.1.1.3 Triển Chiêu

Triển Chiêu là một nhân vật sống dưới thời Hoàng đế Tống Nhân Tông trong lịch sử Trung Quốc Ông là một cấm vệ binh của triều đình và sát cánh cùng Phủ doãn Bao Thanh Thiên làm việc tại phủ Khai Phong ở Biện Kinh, kinh đô của Bắc Tống, giúp Bao Thanh Thiên điều tra án

2.1.1.4 Trương Long – Triệu Hổ, Vương Triều – Mã Hán

Họ là những người giỏi võ, theo phò trợ cho Bao Thanh Thiên điều tra án

2.1.1.5 Hoàng Thái Hậu (Lưu Phi)

Hoàng Thái Hậu hay còn gọi là Lưu Hậu Bà là người ác độc và có quyền lực rất cao trong triều đình Lưu Hậu là người đứng sau mọi việc trong vụ án Ly miêu tráo Thái tử

2.1.1.6 Vua Nhân Tông

Vua Nhân Tông là vị vua tốt, hiếu thảo, chăm lo đời sống cho dân…Ông là nạn nhân trong âm mưu của Lưu Hậu và Quách Hòe

2.1.1.7 Bát Vương Gia

Bát Vương Gia là người nuôi dưỡng Vua lúc nhỏ và là một trong những nhân chứng quan trọng trong vụ án Ly miêu tráo Thái tử Đồng thời, Ông là người liên minh với Bao Thanh Thiên để đối phó với quyền lực của Hoàng Thái Hậu

2.1.1.8 Quách Hòe

Quách Hòe là thái giám trong cung, đảm nhận vị trí Tổng quản Kim Hoa Cung Ông

là người thân cận với Hoàng Thái Hậu và là người chủ mưu trong vụ án Ly miêu tráo Thái tử

2.1.1.9 Trần Lâm

Trần Lâm là lão thái giám trong cung, ngày đêm hầu hạ Vua nên được Vua rất xem trọng Ông được về quê dưỡng già nhưng vì vụ án nên ông đã ra mặt giúp Bao Thanh Thiên xét xử

2.1.1.10 Mẹ ruột của vua (Lý Phi) và Khấu Châu

Họ là những người trực tiếp bị Hoàng Thái Hậu và Quách Hòe hãm hại, đồng thời họ cũng là nhân chứng quan trọng trong vụ án

2.1.2 Tóm tắt tình huống

Tương truyền, một hôm, Bao Thanh Thiên đi qua một nơi, có một bà lão mù mắt đến kêu án Bà lão đó miệng gọi Bao Khanh, tự xưng mình là "ai gia", người dân thường làm sao có thể có cách xưng hô như vậy được? Chỉ thấy bà lão đó khóc lóc, đem chuyện cũ ra

kể lại Hóa ra, bà lão mù lòa đó vốn là mẹ đẻ của đương kim Hoàng đế Năm đó, khi bà sinh Nhân Tông, bà bị Lưu phi hãm hại Lưu phi ôm Nhân Tông giấu đi, sai thủ hạ của bà

ta là Quách Hòe đi tìm một con Ly miêu da xanh về, tâu với hoàng đế là Lý phi sinh quái thai Hoàng thượng bèn nổi cơn thịnh nộ, đuổi Lý phi ra khỏi cung, Lý phi từ đó lưu lạc cho đến nay Về sau, Lý phi cùng mọi người trong đoàn của Bao Thanh Thiên quay trở

về kinh Do việc vụ án "Ly miêu tráo Thái tử" có liên quan đến triều đình, nên việc thẩm

án phải hết sức giữ bí mật Bao Thanh Thiên sau khi suy nghĩ kỹ, quyết định chia thành hai bước để thẩm tra vụ án