Người cũng thường xuyên nhấn mạnh: "Đảng phải là đạo đức, là văn minh", cán bộ, đảng viên có đạo đức cách mạng phải vừa hồng vừa chuyên, hội tụ đủ đức tài, đức là gốc; phải có sự trung v
Trang 1PHẦN A –PHẦN MỞ ĐẦU Trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại lời di huấn dặn dò về Đảng, và vấn đề đạo đức cách mạng: "Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, phải thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công
vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân" Cả cuộc đời của mình, Người đã tự thực hiện một cách hoàn chỉnh, trọn vẹn những tư tưởng và khát vọng đạo đức cách mạng; Người vừa là nhà lý luận đạo đức cách mạng, vừa là một tấm gương đạo đức trong sáng gần gũi và độc đáo nhất
Về đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh nói: "Đạo đức đó không phải là đạo đức thủ cựu
Nó là đạo đức mới Đạo đức vĩ đại, nó không vì danh vọng của cá nhân, mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người" Và theo cách diễn đạt bình dị của Người: Đạo đức như gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối, sức mạnh của con người, sức có mạnh mới gánh được nặng, và đi được xa Ngay trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đảng ta tiến hành sự nghiệp vĩ đại giải phóng và thống nhất đất nước, Người đã khái quát và cảnh báo: "Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không còn trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân" Người cũng thường xuyên nhấn mạnh: "Đảng phải là đạo đức, là văn minh", cán bộ, đảng viên có đạo đức cách mạng phải vừa hồng vừa chuyên, hội tụ đủ đức tài, đức là gốc; phải có sự trung với nước, và hiếu với dân
Tư tưởng và tấm gương đạo đức cách mạng trong sáng của Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và dân tộc ta Nghiên cứu, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là niềm vinh dự, tự hào của mỗi cán bộ, công chức đối với Bác kính yêu - một con người mà tư tưởng và tầm vóc vĩ đại đã vượt qua mọi không gian và thời gian, trở thành một biểu tượng đẹp đẽ của văn minh nhân loại: Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới
Trang 2PHẦN B – PHẦN CHUNG Người Việt Nam ngay từ nhỏ đã được dạy dỗ theo các chuẩn mực đạo đức của dân tộc và đạo Khổng trong đó chú trọng việc tu thân dưỡng tính, lấy chữ nhân làm trọng, kính trên nhường dưới, luôn rèn luyện để cống hiến thật nhiều cho đất nước và chăm lo cho gia đình Đến thời hiện đại chủ tịch Hồ Chí Minh đã nâng các quan điểm đạo đức xưa lên một tầm cao mới Người cho rằng, đạo đức có vai trò hết sức quan trọng đối với hành vi của con người: đạo đức tốt thì hợp với quy luật phát triển cụa tự nhiên và xã hội, đạo đức không tốt ắt hẳn sẽ trái với quy luật Đạo đức không phải
từ trên trời rơi xuống mà do con người tích cực bền bỉ rèn luyện mà nên
Theo Hồ Chí Minh có thể khái quát những chuẩn mực đạo đức của con người Việt Nam trong thời đại mới như sau: trước hết trung với nước, hiếu với dân là phẩm chất hàng đầu, quan trọng nhất,bao trùm nhất
“ Trung”,“hiếu” là đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam và phương Đông Nó vốn là những khía niệm đạo đức cũ chứa đựng nội dung hạn hẹp “ trung với vua, hiếu với cha mẹ” phản ánh bổn phận và trách nhiệm của dân đối với vua, con đối với cha mẹ Kế thừa và phát triển quan điểm đạo đức xưa, chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa vào đó một nội dung mới mang tính cách mạng,
“trung với nước, hiếu với dân”
Trung với nước là trung thành vô hạn với sự nghiệp dựng nước, giữ nước và phát triển đất nước, làm cho đất nước “ sánh vai với các cường quốc năm châu” Nước là của dân, dân là chủ đất nước, trung với nước là trung với dân, vì lợi ích nhân dân bao nhiêu quyền hạn đều của dân, bao nhiêu lợi ích đều vì dân
Hiếu với dân nghĩa là cán bộ Đảng, cán bộ nhà nước “vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của dân”
Trung với nước, hiếu với dân là phẩm chất hàng đầu của đạo đức cách mạng Người dạy rằng: đối với mỗi cán bộ, Đảng viên phải “tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân và hơn nữa phải tận trung với nước tận hiếu với dân”.Trung với nước, hiếu với dân là phải gắn bó với dân, gần dân, dựa vào dân, lấy dân làm gốc Phải nắm vững dân tình, hiểu rõ dân tâm, quan tâm cải thiện dân sinh, nâng cao dân trí, làm cho dân hiểu rõ nghĩa vụ và quyền lợi của người làm chủ đất nước
Tư tưởng Hồ Chí Minh về “trung với nước, hiếu với dân” thể hiện quan điểm của Người về mối quan hệ giữa nghĩa vụ mỗi cá nhân với cộng đồng và đất nước
Trang 3Cần, kiệm, liêm, chính, trí công vô tư là nền tảng của đời sống mới là phẩm chất trung tâm của đạo đức cách mạng trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Bác quan niệm rằng đó là bốn đức tính của con người như:
Trời có bốn mùa, Đất có bốn phương, Người có bốn đức, Thiếu một mùa thì không thành trời Thiếu một phương thì không thành đất Thiếu một đức thì không thành người
Người giải thích cặn kẽ cụ thể nội dung từng khái niệm
Cần là lao đọng cần cù, siêng năng, lao động có kế hoạch, sáng tạo, có năng suất, không lười biếng, không dựa dẫm hay ỷ lại, lao động với tinh thần tự lực cánh sinh Phải thấy rõ “lao động
là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồng sáng, là nguồn hạnh phúc của mỗi chúng ta”
Kiệm là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiến của dân, của nước, của bản thân mình, tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ “không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, không phô trương…”có thể nói cần kiệm là phẩm chất của mọi người lao động trong đời sống, trong công tác
Liêm là trong sạch, là “luôn tôn trọng, giữ gìn của công và của dân”, “không xâm phạm một đồng xu hạt thóc của Nhà nước, của nhân dân”, “không tham địa vị, không tham tiền tài…”
Chính là ngay thẳng, là đứng đắn, là chính trực Đối với mình không tự cao tự đại Đối với người không nịnh trên, khinh dưới, không dối trá, lừa lọc, luôn giữ thái độ chân thành, khuôn tâm, đoàn kết Đối với việc thì để việc công lên trên, lên trước việc riêng, được giao nhiệm vụ gì thì quyết tâm làm cho kỳ được “Việc thiện dù nhỏ mấy cũng làm, việc ác dù nhỏ mấy cũng tránh”
Liêm, chính là phẩm chất của người cán bộ khi thi hành công vụ
Chí công là rất mực công bằng, công tâm, vô tư, là không được có lòng riêng, thiên tư, thiên
vị “tư ân, tư huệ, tư thù, tư oán”, đêm lòng chí côngvô tư đối với người với việc “Khi làm bất cứ việc
gì cũng đừng có nghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau”, “ lo trước thiên hạ,vui thì vui sau thiên hạ”.Muốn chí công vô tư thì phải chiến thắng chủ nghĩa cá nhân Đây là chuẩn mực
Trang 4đạo đức của người lãnh đạo, người “giữ cán cân công lý”, không được vì lòng riêng mà chà đạp lên pháp luật
“Cần, kiệm, liêm, chính” có quan hệ chặt chẽ với nhau và với “chí công vô tư” Cần, kiệm, liêm, chính sẽ dẫn đến chí công vô tư Ngược lại, đã một lòng vì nước, vì dân, vì Đảng thì nhất định
sẽ thực hiện được cần, kiệm, liêm, chính
Yêu thương con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh xuất phát từ truyền thống dân tộc, kết hợp với chủ nghĩa nhân văn của nhân loại, với chủ nghĩa nhân đạo cộng sản Hồ chí Minh coi yêu thương con người là phẩm chất đạo đức cao đẹp nhất, thể hiện mối quan hệ giữa cá nhân trong quan hệ xã hội
Tình yêu thương con người thể hiện, trước hết là tình thương yêu với đại đa số nhân dân, những người lao đông bình thường trong xã hội, những người nghèo khổ, bị áp bức bóc lột yêu thương con người phải làm mọi việc đẻ phát huy sưc mạnh của mỗi người, đoàn kết để phấn đấu cho đạt mục tiêu “ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”.Thương yêu con người phải tin vài con người Với mình thì chặt chẽ nghiêm khắc, với người khoan dung, độ lượng, rộng rãi, nâng con người lên, kể cả với những con người lầm đường, lạc lối, mắc sai lầm, khuyết điểm
Yêu thương con người là giúp cho mọi người ngày càng tiến bộ, tốt đẹp hơn Vì vậy phải thực hiện phê bình, tự phê bình,chân thành giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, phát huy ưu điểm để không ngừng tiến bộ.Yêu thương con người là phai biết đấu tranh để giải phóng con người Đối với người cộng sản, chủ tịch Hồ Chí Minh dạy: học tập chủ nghĩa Mác-Lênin để thương yêu nhau hơn Người viết: “Hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin là phải sống có tình nghĩa Nếu thuộc bao nhiêu sách mà không sống có tình nghĩa, không yêu thương con người thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin được
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế là sự mở rộng những quan niệm đạo đức nhân đạo, nhân văn của Người ra phạm vi toàn nhân loại vì Người là “người Việt Nam” đồng thời là nhà văn hóa kiệt xuất của thế giới, anh hùng giải phóng dân tộc, chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản quốc tế.Quan niệm đạo đức về tinh thần đoàn kết quốc tế trong sáng, thủy chung của Hồ Chí Minh thể hiện trong các quan điểm sau:
Đoàn kết với nhân dân lao dộng các nước vì mục tiêu chung, đấu tranh giải phóng con người ách áp bức bóc lột
Đoàn kết quốc tế giữa những người vô sản thế giới vì một mục tiêu chung “bốn phương vô sản đều là anh em” Chủ nghĩa yêu nước chan chính sẻ dẫn đến chủ nghĩa quốc tế trong sáng, thủy chung chống lại mọi biểu hiện của chủ nghĩa vô danh,vị kỷ, hẹp hòi,kì thị dân tộc Chủ tịch Hồ Chí
Trang 5Minh đã nêu lên những nguyên tắc xây dựng nền đạo đức mới trong xã hội và chính người đã suốt đời không mệt mỏi tự rèn mình, giáo dục động viên cán bộ , đảng viên, nhân dân cùng thực hiện động viên cán bộ, Đảng viên, nhân dân cùng thực hiện Đó là: “ Nói phải đi đôi với làm, phải nêu tấm gương vế đạo đức Xây dựng phải đi đôi với chống, phải tạo thành phong tròa quần chúng rộng rãi Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời”
Nói phải đi đôi với làm trước hết phải là sự nêu gương tốt, sự làm gương của thế hê đi trước với thế hệ đi sau, của lãnh đạo với nhân viên Người yêu cầu cha mẹ phải làm gương cho con cái, anh chị làm gương cho các em, ông bà làm gương cho con cháu, lãnh đạo làm gương cho cán
bộ, nhân viên Đảng viên phải làm gương trước quần chúng Ngừoi nói: “ Trước mặt quần chúng không phải ta cứ viết lên trán chữ Đảng viên là được họ yêu mến Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách đạo đức Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm chuẩn mực cho người bắt trước”
Cùng với việc xây dựng đạo đức mới, những phẩm chất tốt đẹp, nhất thiết phải chống những biểu hiện phi đạo đức, sai trái, xấu xa trái với những yêu cầu của đạo đức mới đó là “chủ nghĩa cá nhân”
Xây đi đôi với chống là muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích xây Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hôi thì phải chống chủ nghĩa cá nhân
Xây dựng đạo đức mới trước hết phải được tiến hành bằng giáo dục từ gia đình đến nhà trường,tập thể và xã hội Những phẩm chất chung nhất phải được cụ thể hóa sát hợp với các tầng lớp, đối tượng
Hồ chủ tịch đã cụ thể hóa các phẩm chất đạo đức cơ bản đối với từng giai cấp, tầng lớp, lứa tuổi và nhóm xã hội Trong giáo dục vấn đề quan trong là phải khơi dậy ý thức đạo đức lành mạnhcủa mọi người, để mọi người nhận thức và tự giác thực hiện được Trong quá trình đấu tranh chống lại các tiêu cực lạc hậu trước hết phải phát hiện ra chủ nghĩa cá nhân sớm để phòng ngừa và ngăn chặn Để xây và chống cần phải phát huy vai trò của dư luận xã hội, tạo ra phong trài quần chúng rộng rãi, biểu dương cái tốt, phê phán cái xấu Người đã phát đông cuộc thi đua “ba xây, ba chống” viết sách “ Người tốt, việc tốt” để tuyên truyền về giáo dục đạo đức và lối sống
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng địnhđạo đức cách mạng phải trải qua đấu tranh rèn luyện bền
bỉ mới thành Người viết: “Đạo đức cách mạng không phải từ trên trời rơi xuống nó do đấu trnh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài lâu càng sáng, vàng càng luyện lâu càng trong”.Vì vậy chúng ta phải rèn luyện và tu dưỡngđạo đức suốt đời Người dạy:
“ Mỗi con người, mỗi dân tộc ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay
Trang 6và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi nếu lòng dạ không trông sáng, nếu rơi vào chủ nghĩa cá nhân”
Trong cuộc chiến chống tham ô,lãng phí,quan liêu ở nước ta hiện nay quan điểm trên có ý nghĩa vô cùng to lớn
Thứ nhất nó bồi dưỡng thế giới quan,phương pháp luận của chủ nghĩa Mac-Le nin,tư tưởng Hồ Chí Minh.Vậy những con người mới trong xã hội chủ nghĩa phải coi trọng nhiệm vụ trang bị,giáo dục thế giới quan cách mạng và phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mac-Lenin để nhận thức rõ
và hoạt động thực tiễn
Tiếp đó cần nêu cao tinh thần yêu nước,yêu chủ nghĩa xã hội,có ý chí vươn lên trong học tập
và lao động bảo vệ xã hội chủ nghĩa.Biết giữ gìn đạo đức,nhân phẩm,lương tâm,danh dự,coi đạo đức cách mạng làm gốc, đạo đức gắn với tài,trong tài có đạo đức,trong đạo đức có tài.Nâng cao trí tuệ ,vận dụng đứng đắn tư tưởng để đẩy mạnh sự nghệp đổi mới đạt hiệu quả cao.Chuẩn mực đạo đức giúp ta biết phát huy mặt tích cực đề phòng hạn chế,tiêu cực,xây dựng đạo đức mới
Cuối cùng ta cần lao động chăm chỉ,sáng tạo,có lối sống lành mạnh văn minh ,cần kiệm,trung thực,nhân nghĩa, đoàn kết Cần chăm lo bồi dưỡng thế hệ trẻ,tích cực phòng chống tham ô,tham nhũng.Tự rèn luyện có vai trò rất quan trọng.Người khẳng định đã là người thì ai cũng
có chỗ hay,chỗ dở,chỗ xấu,chỗ tốt,ai cũng có thiện,có ác trong mình.Vấn đề là dám nhìn thẳng vào con người mình,thấy rõ cái hay cái tốt,cái thiện để phát huy và thấy rõ cái dở,cái xấu,cái ác để khắc phục.Tu dưỡng đạo đức phải được thực hiện trong mọi hoạt động thực tiễn,trong đời tư cũng như trong sinh hoạt cộng đồng trong mọi mối quan hệ của mình
Trang 7II SINH VIÊN HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHI MINH
Đạo đức, hiểu một cách tổng quát là toàn bộ những chuẩn mực, những quy tắc, những quan niệm về các giá trị thiện, ác, lương tâm, trách nhiệm, danh dự, hạnh phúc, công bằng…được xã hội thừa nhận, quy định hành vi,quan hệ giữa con người với sự nghiệp, giữa con người với nhau và giữa con người với xã hội Xuất phát từ bản chất, con người luôn có khát vọng hướng đến chân, thiện, mỹ nhằm hoàn thiện bản thân Để vươn tới sự hoàn thiện, trước hết con người phải tự tu dưỡng hoàn thiện mình về đạo đức Do vậy, đạo đức lầ yếu tố cơ bản của nhân cách, tạo nên giá trị con người
Hồ Chí Minh cho rằng, đối với các dân tộc phương Đông giàu tình cảm, trọng đạo lý, việc tu dưỡng đạo đức của mỗi cá nhân, mỗi con người có vai trò vô cùng quan trọng Riêng với thế hệ trẻ, việc tu dưỡng này còn quan trọng hơn, vì họ là “người chủ tương lai của đất nước”; là cái cầu nối giữa các thế hệ - “người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già”, đồng thời là người phụ trách, dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai” Chính vì vậy, việc giáo dục đạo đức và chăm lo cho việc rèn luyện đạo đức của sinh viên đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm từ rất sớm Nói chuyện với sinh vên, Người khẳng định: “Thanh niên phải có đức, có tài Có tài mà không có đức ví như một anh làm kinh
tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến yhutj két thì chẳng những không làm được gì ích lợi cho xã hội,
mà còn có hại cho xã hội nữa Nếu có đức mà không có tài ví như ông Bụt không làm hại gì, nhưng cũng không lợi gì cho loài người”
Người còn chỉ rõ, việc thực hành tốt đạo đức cách mạng trong đời sống hằng ngày của mỗi cá nhân không chỉ có tác dụng tôn vinh, nâng cao giá trị chính họ mà còn tạo sức mạnh nội sinh, giúp họ vượt qua khó khăn, thử thách Người viết: “Có đạo đức cách mạng thì khi gặp khó khăn, gian khổ, thất bại cũng không sợ sệt, rụt rè, lùi bước…khi gặp thuận lợi và thành công cũng vẫn giữ vững ttinh thần gian khổ, chất phác, khiêm tốn, “ lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”; lo hoàn thành nhiệm
vụ vho tốt chứ không kèn cựa về mặt hưởng thụ; không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo, không hủ hóa”
Nhấn mạnh vai trò của đao đức trong đời sống của mỗi cá nhân trong xã hội, Hồ Chí Minh không phân biệt đạo đức cách mạng và đạo đức đời thường, đạo đức cán bộ và đạo đức công dân Người chỉ rõ Trong xã hội mỗi người có công việc, tài năng và vị trí khác nhau, người làm việc to, người làm việc nhỏ, nhưng ai giữ được đạo đức cách mạng đều là người cao thượng
Kiên trì tu dưỡng theo các phẩm chất đạo đức Hồ Chí Minh.
Cũng như với cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân khác, đối với tầng lớp sinh viên, thanh niên tri thức, Hồ Chí Minh đã sớm xác định những phẩm chất đạo đức tối cần thiết để họ có phương hướng phấn đấu rèn luyện Trong bài nói tại đại hội sinh viên Việt Nam lần thứ hai(7-5-1958), những phẩm chất đó được Người tóm tắt trong “sáu cái yêu:
Yêu Tổ quốc: Yêu như thế nào? Yêu là phải làm saocho tổ quốc ta giàu mạnh thì phải ra sức lao động, ra sức tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm
Yêu nhân dân: Mình phải hiểu rõ sinh hoạt của nhân dân, biết nhân còn cực khổ như thế nào, biết chia sẽ những lo lắng, những buồn vui, những công tác nặng nhọc với nhân dân
Trang 8Yêu chủ nghĩa xã hội: Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mỗi ngày một ấm no thêm, Tổ quốc mỗi ngày một giàu mạnh thêm
Yêu lao động: Muốn thật thà yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu chủ nghĩa xã hội thì phải yêu lao động
vì không có lao động thì chỉ là nói suông
Yêu khoa học và kỹ luật: Bởi vì tiến lên xã hội chủ nghĩa thì phải có khoa học và kỹ thuật”
Theo Người để có được những phẩm chất như vậy, sinh viên phải rèn luyện cho mình những đức tính như: trung thành, tận tụy, thật thà và chính trực Phải xác định rõ nhiệm vụ của mình, “không phải nước nhà đã cho mình những gì Mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mình phải làm thế nào cho ích lợi nước nhà nhiều hơn? Minh đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn đấu chừng nào” Trong học tập, rèn luyện, phải kết hợp lý luận với thực hành, học tập với lao động; phải chống mọi biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, chống tư tưởng háo danh, hám lợi “chống tâm lý ham sung sướng và tránh khó nhọc Chống thói xem khinh lao động, nhất là lao động chân tay Chống lười biếng, xa sĩ Chống cách sinh hoạt ủy mị Chống kiêu ngạo, giả dối, khoe khoang” Phải trả lời được câu hỏi: Học để làm gì? Học để phục vụ ai? Phải xác định rõ thế nào là tốt, thế nào là xấu?ai là bạn,
ai là thù? Người chỉ rõ: “ ai làm gì lợi ích cho nhân dân, cho Tổ quốc ta đều là bạn Bất kỳ ai làm điều gì có hại cho nhân dân và Tổ quốc ta đều là thù Đối với mình, những tư tưởng và hành động
có lợi ích cho Tổ quốc và đồng bào là kẻ thù… Điều gì phải thì phải cố làm cho kỳ được, dù là việc nhỏ Điều gì trái, thì hết sức tránh, dù là một điều trái nhỏ”
Hiện nay, trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, trước xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, thế hệ trẻ Việt Nam luôn kiên định lý tưởng xã hội chủ nghĩa mà Đảng và Chủ tịch
Hồ Chí Minh dày công vun trồng Họ đã và đang chứng tỏ bản lĩnh, sức trẻ, sự sáng tạo và tinh thần dám nghĩ, dám làm của mình Họ đang ra sức tu dưỡng, học tập và rèn luyện về mọi phương diện, tích cực lao động sản xuất, tiến vào khoa học - công nghệ, để cùng với toàn Đảng, toàn dân thực hiện công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhằm xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Rất nhiều phong trào thi đua, như Thanh niên tình nguyện, Thanh niên lập nghiệp, Tuổi trẻ học đường, được đông đảo đoàn viên, thanh niên, sinh viên và học sinh hưởng ứng, thực hiện Đảng, Nhà nước và xã hội đã có nhiều hình thức ghi nhận và tôn vinh những thanh niên, sinh viên và học sinh tiêu biểu, xuất sắc trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Có thể nói, thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay vẫn xứng đáng với niềm tin yêu, sự khen ngợi và kỳ vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: 'Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa 'hồng' vừa 'chuyên''(11)
Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng, do ảnh hưởng từ những mặt trái của nền kinh tế thị trường cũng như của xu thế toàn cầu hóa, và đặc biệt, do không nghiêm túc trong rèn luyện, phấn đấu, một bộ phận thanh, thiếu niên ở nước ta đang có những biểu hiện tiêu cực đáng lo ngại, như phai nhạt lý tưởng, chạy theo lối sống buông thả, lười học tập và tu dưỡng đạo đức, thích hưởng thụ, ngại lao động, chuộng những sinh hoạt thiếu lành mạnh hoặc phản văn hóa, nghiện ngập, thậm chí vi phạm pháp luật Những hiện tượng đó, trước hết là nguy cơ đe dọa tương lai của chính bản thân họ, đồng thời cản trở sự phát triển theo hướng lành mạnh, tiến bộ và văn minh của xã hội ta hiện nay Mặt khác, cũng cần nói rằng, các thế lực thù địch đang 'chờ đợi' và sẽ ra sức khai thác, lợi dụng
Trang 9những hiện tượng đó để tiến hành chiến lược 'diễn biến hòa bình' hòng chống phá và ngăn chặn sự phát triển của cách mạng Việt Nam Vì vậy, hơn bao giờ hết, toàn Đảng và toàn dân ta càng phải chăm lo giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ; coi đó là một trong những nhiệm vụ hàng đầu, bởi nó liên quan trực tiếp đến tương lai của đất nước Đó cũng là một biểu hiện, một nội dung quan trọng của chiến lược 'lấy dân làm gốc' Có thể khẳng định, cùng với những biện pháp tích cực và đồng bộ khác, cuộc vận động 'Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh' mà Đảng ta vừa phát động chính là một cơ hội tốt cho thế hệ trẻ rèn luyện, phấn đấu vươn lên
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà đạo đức học lỗi lạc mà còn là một tấm gương đạo đức vô song Chính điều này đã đem lại cho tư tưởng và tấm gương đạo đức của Người có một sức mạnh mãnh liệt và sự cổ vũ lớn lao không chỉ với nhân dân Việt Nam mà còn cả với nhân dân thế giới trong cuộc đấu tranh vì dân chủ và tiến bộ xã hội Để trở thành người có ích cho xã hội, người chủ tương lai của nước nhà, thế hệ trẻ của Việt Nam nói chung và thanh niên, sinh viên trí thức nói riêng cần phải học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Dưới đây là một số nội dung cơ bản:
Một là, học trung với nước, hiếu với dân, suốt đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phong dân tộc, giải
phóng giai cấp va giải phóng con người
Hai là, học cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đời riêng trong sáng, nếpsống giản dị và đức tính
khiêm tốn phi thường
Ba là, học đức tin tuyệt đối vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân dân
Và hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân; luôn nhân ái, vị tha, khoan dung và nhân hậu với con người
Trong tình hình hiện nay, để phong trào học tập và làm thao tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của sinh viên có hiệu quả, đòi hỏi phải có sự phối kết hợp của nhiều nhân tố: sự giáo dục và việc tự tu dưỡng, rèn luyện của sinh viên; sự nêu gương của mọi người trong xã hội, của bố mẹ trong gia đình, của cán bộ, đảng viên, của các thầy, cô giáo, các cán bộ quản lý giáo dục và sự hướng dẫn của dư luận xã hội và pháp luật Nếu coi thường một trong những nhân tố trên, việc học tập và rèn luyện sẽ khó đạt được kết quả như mong muốn
Trang 10
Liên hệ bản thân
Trước hết, đạo đức buộc tôi phải nhìn lại bản thân mình, tìm hiểu bản thân mình và biết được điều gì thật sự làm cho tôi hạnh phúc Vấn đề đạo đức đầu tiên đối với tôi là khám phá chính mình Nếu tôi tiến hành công việc này một cách trung thực và dũng cảm, tôi sẽ khám phá ra những thứ mà tôi không thể ngờ được rằng chúng đang hiện hữu trong tôi, những thứ vốn được che đậy ở bên trong Tôi đã từng nghe các nhà khoa học nói là tôi chỉ mới sử dụng 5% năng lực của mình trong cuộc sống hằng ngày, 95% còn lại tôi chưa bao giờ sử dụng đến vì tôi chưa bao giờ phát hiện ra chúng Thật là uổng phí! Và đối với những người khác, điều này cũng xảy ra tương tự Quá ư là uổng phí! Vì thế, việc khám phá những tiềm năng của bản thân trở thành nhiệm vụ hàng đầu đối với tôi Tôi là một người thiếu đạo đức nếu tôi chỉ dùng 5% năng lực của mình
Từ việc nghiên cứu đề tài này tôi đã tìm ra cho mình một phương hướng phấn đấu để khẳng định mình và hoàn thiện bản thân mình để đáp ứng những yêu cầu của công cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chủ nghĩa xã hội
Một là, bồi dưỡng đạo đức cách mạng: Đạo đức cách mạng là đạo đức mới, là phẩm chất không thể thiếu và là cái gốc của con người xã hội chủ nghĩa Bởi, 'Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân'
Lĩnh hội các đức tính: cần, kiệm, liêm, chính Những phẩm chất này giống như bốn mùa của trời đất; nếu thiếu một trong bốn phẩm chất đó thì con người không thể trở thành người theo đúng nghĩa Nhưng, đạo đức cách mạng không phải là cái có sẵn, không phải từ trên trời rơi xuống, mà là kết quả của sự đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày của mỗi người Đối với thế hệ trẻ, phải luôn
nỗ lực rèn luyện đạo đức cách mạng: thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; sống trong sạch, có chí tiến thủ và đoàn kết, không kiêu ngạo; tích cực đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân; phê phán những thói hư, tật xấu; thường xuyên tiến hành phê bình và tự phê bình để giúp đỡ nhau cùng tiến bộ
Hai là, bồi dưỡng tri thức lý luận và văn hóa, khoa học - kỹ thuật: Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, thanh niên phải vừa có đức, vừa có tài Bởi vì, người có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó; người có tài mà không có đức sẽ trở nên vô dụng Hơn nữa, chính sự dốt nát là một trong những nguyên nhân cơ bản kìm hãm sự phát triển: 'Dốt thì dại, dại thì hèn'(8) Vì vậy, để trở thành người
có trí tuệ, có tri thức, tức là có tài, bên cạnh việc trau dồi đạo đức cách mạng, thanh niên còn phải hăng hái học tập, trong đó có học tập lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin Nghiên cứu, học tập lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin là nhằm trang bị và nâng cao trình độ lý luận cách mạng - ngọn đèn pha soi sáng cho hoạt động thực tiễn
Cùng với việc học tập lý luận cách mạng, các thế hệ trẻ còn phải tích cực học tập văn hóa, khoa học
- kỹ thuật ; sử dụng những tri thức đó để xây dựng xã hội mới bởi chúng ta đi lên chủ nghĩa xã hội