Việc dạy học tích hợp giáo dục Quốc phòng an ninh, bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo cho học sinh là một việc mang ý nghĩa rất quan trọng. Nhìn chung, kiến thức về biển, đảo của phần lớn các em học sinh hiện nay còn yếu, đặc biệt là đối với học sinh trường THCS Lũng Hòa ở xa vùng biển. Việc nâng cao ý thức, trách nhiệm, tình yêu biển đảo quê hương cho thế hệ trẻ luôn là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, là trách nhiệm của cả xã hội, các cấp, các ngành, nhất là ngành giáo dục đào tạo, trong đó có môn Địa lí. Từ ý nghĩa và thực tiễn đó tôi đã chọn đề tài: “Tích hợp giáo dục Quốc phòng an ninh, bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo trong dạy học Địa lí lớp 8, lớp 9 ở trường THCS” với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng dạy học địa lí nói chung cũng như góp phần nâng cao nhận thức cho học sinh của nhà trường về chủ quyền biển, đảo của Việt Nam nói riêng.
Lời giới thiệu
Quốc phòng an ninh và bảo vệ chủ quyền biển đảo là vấn đề nóng, thu hút sự quan tâm của dư luận Hiện nay, chủ quyền biển đảo đang đối mặt với nhiều nguy cơ mới từ các thế lực thù địch, không ngừng âm mưu xâm hại lãnh thổ Với diện tích vùng biển hơn 3.447.000 km², biển Đông đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội và an ninh quốc phòng của Việt Nam Đồng thời, thực trạng ô nhiễm môi trường biển đang trở thành vấn đề bức xúc toàn cầu, khi tài nguyên thiên nhiên cạn kiệt và nguồn nước sông, biển ngày càng ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt tại nhiều vùng biển của Việt Nam.
Bảo vệ tài nguyên và môi trường biển - đảo là một vấn đề cấp bách, đòi hỏi mọi người nâng cao ý thức trách nhiệm đối với sự bền vững của hệ sinh thái này.
Dạy học tích hợp giáo dục Quốc phòng an ninh và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo cho học sinh là rất quan trọng, đặc biệt đối với học sinh trường THCS Lũng Hòa, nơi có kiến thức về biển đảo còn hạn chế Nâng cao ý thức và tình yêu biển đảo cho thế hệ trẻ là nhiệm vụ của toàn xã hội, đặc biệt là ngành giáo dục Do đó, tôi chọn đề tài “Tích hợp giáo dục Quốc phòng an ninh, bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo trong dạy học Địa lí lớp 8, lớp 9 ở trường THCS” nhằm nâng cao chất lượng dạy học địa lí và nhận thức của học sinh về chủ quyền biển đảo của Việt Nam.
Tên sáng kiến
“Tích hợp giáo dục Quốc phòng an ninh, bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo trong dạy học Địa lí 8, lớp 9 ở trường THCS”
Tác giả sáng kiến
- Địa chỉ tác giả sáng kiến:
Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
Áp dụng cho giảng dạy môn Địa lí ở trường THCS ……….
Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử
Ngày được áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2021-2022 Ngày
Mô tả bản chất của sáng kiến
Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu
- Nhằm nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ chủ quyền và môi trường biển đảo trong chương trình Địa lí lớp 8, lớp 9 ở trường THCS.
Tăng cường sự hứng thú của học sinh với môn Địa lí là yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập Điều này không chỉ cải thiện công tác chuyên môn mà còn nâng cao chất lượng giáo dục đại trà và chất lượng học sinh mũi nhọn.
Tài nguyên và môi trường biển - đảo Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong đời sống con người Việc hiểu biết về các kiến thức cơ bản liên quan đến tài nguyên biển và đảo giúp nhận thức rõ hơn về mối quan hệ giữa hoạt động sản xuất, sinh hoạt của con người và sự bền vững của môi trường Sự phát triển bền vững cần phải cân nhắc đến tác động của con người đối với tài nguyên biển, từ đó bảo vệ và khai thác hợp lý nguồn tài nguyên quý giá này.
- Nghiên cứu nội dung chương trình địa lí lớp 8, lớp 9.
- Nghiên cứu các phương pháp, kĩ thuật, hình thức dạy học tích hợp.
Để nâng cao hiệu quả giáo dục bảo vệ chủ quyền và môi trường biển đảo, cần tích hợp nội dung này vào chương trình dạy học Địa lí lớp 8 và lớp 9 tại trường THCS Lũng Hòa Việc này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của biển đảo mà còn phát triển năng lực tư duy và nhận thức của các em về vấn đề chủ quyền Các hoạt động học tập cần được thiết kế đa dạng, kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, nhằm khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh trong việc bảo vệ môi trường biển đảo.
7.1.3 Địa điểm, thời gian, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Địa điểm: Học sinh khối lớp 8, lớp 9, Trường THCS
- Thời gian: Từ tháng 09 năm 2021 đến tháng 05 năm 2022
- Đối tượng khảo sát: Học sinh lớp 8, lớp 9, Trường THCS
Nội dung bài viết tập trung vào việc nghiên cứu quy trình xây dựng và áp dụng các chuyên đề dạy học tích hợp về giáo dục chủ quyền và môi trường biển đảo trong môn Địa lí cho học sinh lớp 8 và lớp 9 tại trường THCS Mục tiêu là phát triển nhận thức và trách nhiệm của học sinh đối với vấn đề chủ quyền và bảo vệ môi trường biển đảo thông qua các phương pháp giảng dạy sáng tạo và hiệu quả.
+ Phạm vi không gian: Đề tài nghiên cứu, ứng dụng trong phạm vi trường THCS ………
Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
Nghiên cứu các tài liệu lý luận, báo cáo, đề tài khoa học, bài viết trên tạp chí và sách liên quan đến chủ quyền biển đảo và môi trường biển đảo là cần thiết để nắm bắt rõ ràng các vấn đề nghiên cứu hiện tại.
Phương pháp thu thập tài liệu
Thu thập tài liệu qua những phiếu điều tra khảo sát.
Phương pháp điều tra và quan sát học sinh trong quá trình học là cần thiết để hiểu sâu hơn về vấn đề nghiên cứu Việc tìm hiểu thực tế tại các khối lớp của trường THCS Lũng Hòa thông qua tổng hợp phiếu điều tra, trao đổi ý kiến với giáo viên và học sinh, cũng như dự giờ, giúp thu thập tài liệu và thông tin thực tế cần thiết cho đề tài nghiên cứu.
Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Tôi thực hiện giảng dạy tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ tài nguyên và môi trường biển đảo trong môn Địa lí lớp 8 và lớp 9 tại trường THCS Lũng Hòa.
Thực hiện giảng dạy các chuyên đề tích hợp giáo dục chủ quyền biển đảo, chúng tôi đã áp dụng kiến thức từ các môn học như Giáo dục công dân và Lịch sử vào chương trình Địa lí lớp 8 Việc này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về chủ quyền biển đảo mà còn nâng cao khả năng liên kết kiến thức giữa các môn học.
9 Từ đó thu nhận thông tin về sự thay đổi số lượng, chất lượng trong nhận thức và hành vi của học sinh sau các bài học.
Thông qua các buổi sinh hoạt chuyên đề cấp cụm chuyên môn
Phương pháp thống kê toán học
Áp dụng lý thuyết xác suất thống kê và thống kê toán học để phân tích kết quả thực nghiệm tại khối 8 và khối 9 trường THCS Lũng Hòa, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, nhằm đánh giá tính khả thi của đề tài.
Cơ sở khoa học
7.2.1.1 Nội dung cơ bản của giáo dục quốc phòng an ninh, bảo vệ tài nguyên, môi trường biển đảo trong nhà trường THCS
Trong chương trình THCS, giáo dục Quốc phòng an ninh và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo được tích hợp qua nhiều môn học như Sinh học, Lịch sử, Giáo dục công dân và Địa lí Môn Địa lí đặc biệt thuận lợi trong việc này, vì nó nghiên cứu các thành phần tự nhiên và nhân văn của môi trường cũng như các vấn đề kinh tế xã hội liên quan.
Nội dung giáo dục về bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo đang chiếm một tỷ lệ đáng kể trong các bài viết hiện nay Vì vậy, môn học này có tiềm năng lớn trong việc nâng cao nhận thức và giáo dục cộng đồng về bảo vệ tài nguyên biển đảo.
Dựa trên mục tiêu và nhiệm vụ giáo dục bảo vệ tài nguyên và môi trường biển đảo tại trường THCS, cần tích hợp các nội dung giáo dục liên quan đến bảo vệ tài nguyên và môi trường biển đảo vào chương trình giảng dạy.
Những kiến thức về chủ quyền biển đảo, tài nguyên và môi trường biển đảo của học sinh.
Những kiến thức về sự tác động của tài nguyên, môi trường biển đảo đến sinh vật và con người.
Những kiến thức về sự tác động của con người đến tài nguyên, môi trường biển đảo.
Những hành động thiết thực nhằm bảo vệ tài nguyên, môi trường biển đảo.
7.2.1.2 Nguyên tắc khi tích hợp giáo dục quốc phòng an ninh, bảo vệ tài nguyên và môi trường biển đảo vào dạy học
Nội dung bài học về giáo dục Quốc phòng an ninh và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo cần có mối quan hệ logic chặt chẽ với các kiến thức đã có Các kiến thức này sẽ làm nền tảng vững chắc cho việc giáo dục bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo, đảm bảo tính liên kết và hiệu quả trong quá trình giảng dạy.
Để đạt được mục tiêu giáo dục hiệu quả, giáo viên cần nghiên cứu kỹ lưỡng mục đích, yêu cầu và nội dung chương trình giảng dạy ngay từ đầu năm học Việc hiểu rõ mối liên hệ giữa các chương, bài và mục trong chương trình là rất quan trọng, nhằm nắm vững hệ thống kiến thức và kỹ năng tổng thể Đồng thời, giáo viên cũng cần dự kiến và sắp xếp các kiến thức, kỹ năng liên quan đến bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo thành một hệ thống logic và chặt chẽ.
7.2.2.1 Thực trạng trước khi nghiên cứu: a Thuận lợi:
Qua khảo sát và trao đổi với các giáo viên, nhiều người cho rằng việc áp dụng các phương pháp giảng dạy Địa lí liên quan đến giáo dục Quốc phòng an ninh và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo là rất cần thiết Môn Địa lí nổi bật trong việc nâng cao ý thức về chủ quyền lãnh thổ và bảo vệ tài nguyên biển đảo Học sinh cũng bày tỏ mong muốn được tìm hiểu sâu hơn về chủ quyền biển đảo, đặc biệt là tình hình Biển Đông và hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.
Sa, Trường Sa. b Khó khăn:
Hiện nay, trong giảng dạy địa lí, giáo viên thường tập trung vào việc truyền đạt kiến thức cơ bản trong thời gian ngắn 45 phút, mà chưa chú trọng đến việc tích hợp giáo dục Quốc phòng - an ninh và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo cho học sinh THCS Điều này dẫn đến việc học sinh, đặc biệt là tại trường THCS Lũng Hòa, không có đủ thông tin và hiểu biết về vấn đề Quốc phòng an ninh của đất nước, do các em sống xa vùng biển và ít có cơ hội tiếp cận với các vấn đề này Hơn nữa, giáo viên cũng chưa áp dụng phương pháp dạy học tích hợp hiệu quả, khiến cho vấn đề này chưa được quan tâm đúng mức.
Để nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ bao gồm cả vùng đất liền và biển đảo, việc tích hợp giáo dục Quốc phòng an ninh vào chương trình học là giải pháp hiệu quả cho thế hệ trẻ Điều này giúp họ hiểu rõ hơn về trách nhiệm bảo vệ quê hương và đất nước.
7.2.2.2 Thực trạng giáo dục nhận thức về chủ quyền biển đảo, giáo dục bảo vệ tài nguyên môi trường biển ở trường THCS hiện nay
Qua khảo sát ý kiến từ 10 giáo viên về việc tổ chức dạy học tích hợp nội dung biển đảo, có 6 giáo viên (60%) cho rằng việc này được chú trọng, trong khi 3 giáo viên (30%) nhận định là ít chú trọng Chỉ 1 giáo viên (10%) cho rằng không chú trọng do bài học dài và lượng kiến thức lớn, dẫn đến thiếu thời gian cho việc dạy học tích hợp giáo dục chủ quyền và môi trường biển, đảo.
Hiện nay, nhiều học sinh THCS, đặc biệt là tại xã Lũng Hòa, huyện Vĩnh Tường, vẫn còn thiếu kiến thức về biển đảo và chủ quyền vùng biển Việt Nam Đáng chú ý, một số học sinh còn coi môn Địa lý là môn học phụ, dẫn đến việc hiểu biết về vấn đề này chưa được chú trọng.
Tôi đã tiến hành phát phiếu hỏi ý kiến cho 210 học sinh lớp 8 và lớp 9 tại trường THCS Lũng Hòa, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, và đã thu được những kết quả đáng chú ý từ cuộc khảo sát này.
Trong một cuộc khảo sát về kiến thức của học sinh (HS) về chủ quyền và môi trường biển đảo, chỉ có 50 trong số 210 HS (chiếm 23,8%) trả lời đúng và đầy đủ Số còn lại không chỉ trả lời sai mà còn thể hiện sự thiếu chắc chắn trong kiến thức của mình.
Là một trường trong huyện, với địa bàn xa biển nên việc tổ chức hoạt động ngoại khóa Địa lí ở trường THCS Lũng Hòa còn rất hạn chế.
Trong quá trình ôn luyện đội tuyển học sinh giỏi địa lí khối 8 và 9, việc tích hợp chủ quyền biển đảo và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo là rất quan trọng Học sinh cần phải hiểu rõ và liên hệ các vấn đề này để có thể đạt được kết quả cao trong kỳ thi Do đó, các em mong muốn được trang bị kiến thức sâu rộng hơn về biển và đảo.
Để nâng cao nhận thức về bảo vệ chủ quyền và bảo vệ môi trường biển đảo, cần tích cực bồi dưỡng cho các em kiến thức liên quan đến biển đảo.
Các giải pháp thực hiện
7.3.1 Xác định địa chỉ tích hợp giáo dục bảo vệ chủ quyền và tài nguyên môi trường biển đảo Việt Nam qua môn địa lí ở trường THCS.
Trong chương trình Địa lí lớp 8 và 9, việc lồng ghép giáo dục Quốc phòng an ninh và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo là yêu cầu bắt buộc từ Bộ Giáo dục và Đào tạo Để tích hợp hiệu quả các nội dung này vào bài học, cần thực hiện các bước xác định địa chỉ giáo dục cụ thể cho từng bài học trong chương trình Địa lí tại trường THCS.
Bước 1: Xác định các bài có khả năng tích hợp giáo dục bảo vệ chủ quyền và tài nguyên môi trường biển đảo
Bước 2: Xác định các địa chỉ có khả năng tích hợp.
Bước 3: Xác định mức độ tích hợp
Bài viết tập trung vào việc giáo dục về bảo vệ chủ quyền và tài nguyên môi trường biển đảo, với nội dung chính là vùng biển Việt Nam Tích hợp toàn phần kiến thức địa lý giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc bảo vệ và quản lý tài nguyên biển.
+ Tích hợp bộ phận: Tích hợp bộ phận vùng biển Ví dụ: Bài 23: Vị trí địa lí, giới hạn và lịch sử hình thành lãnh thổ Việt Nam…
Cụ thể trong chương trình Địa lí lớp 8, lớp 9 trường THCS có những địa chỉ cần tích hợp như sau:
T Tên bài Địa chỉ tích hợp
Bài 1: Vùng Biển Việt Nam Tích hợp cả bài: Khẳng định cơ sở pháp lí của Nhà nước ta để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với Biển Đông và 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa
2 Bài 21 Khu vực Đông Nam Á Phần 1 Vị trí và giới hạn của khu vực Đông Nam Á
3 Bài 17: Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN)
Phần 1 Vị trí và giới hạn của khu vực Đông Nam Á
4 Bài 23: Vị trí, giới hạn, hình dạng lãnh thổ Việt Nam
Phần 1 Vị trí và giới hạn lãnh thổ
Bài 30: Thực hành Đọc bản đồ
Việt Nam (Phần hành chính và khoáng sản)
5 Bài 39: Đặc điểm chung của tự nhiên Việt Nam
Phần 2: Tính chất ven biển hay tính chất bán đảo
Bài 9- Sự phát triển và phân bố
Phần 2 Ngành Thủy sản Vấn đề khai thác thủy sản xa bờ cần phải gắn với vấn đề bảo vệ Quốc phòng -an ninh và bảo vệ tài nguyên biển
7 Bài 14: Giao thông vận tải và bưu chính viễn thông
Tích hợp giao thông đường biển
T Tên bài Địa chỉ tích hợp
Du lịch biển là một trong những thế mạnh nổi bật mà biển mang lại cho con người Tuy nhiên, ngành du lịch cũng đối mặt với vấn đề ô nhiễm môi trường biển, điều này đòi hỏi chúng ta phải có những biện pháp bảo vệ môi trường, đặc biệt là tại các khu du lịch biển.
Bài 35: Vùng Đồng bằng sông
Phần 2: Nguy cơ ngập úng, xâm nhập mặn vùng ven biển rất lớn
Sử dụng hợp lí và cải tạo tự nhiên để có một nền kinh tế liên hoàn
- Tích hợp toàn bài: Các nguồn lợi từ biển đảo và ý nghĩa của biển đảo trong phát triển kinh tế
Bảo vệ môi trường biển, đảo khỏi bị ô nhiễm, đặc biệt là trong việc thăm dò, khai thác , vận chuyển và chế biến dầu khí
Bài 38: Phát triển tổng hợp kinh tế và bảo vệ tài nguyên, môi trường biển
Mục I: Vùng biển Việt Nam.
*Giáo viên cho học sinh lên bảng xác định giới hạn vùng biển nước ta: Quan sát lược đồ biển Đông, kết hợp với nội dung SGK, hãy:
GV yêu cầu HS: Quan sát sơ đồ lát cắt: Kể tên và xác định các bộ phận của vùng biển nước ta?
(Lát cắt khái quát các vùng biển Việt Nam)
Giáo viên tích hợp giáo dục quốc phòng an ninh cần dẫn chứng các cơ sở pháp lý khẳng định chủ quyền biển đảo của Việt Nam thông qua tài liệu của Việt Nam, Pháp và Trung Quốc Việc này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về vấn đề chủ quyền mà còn nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của bảo vệ lãnh thổ.
Mục 2 Các đảo và quần đảo
- HS quan sát lên lược đồ H38.2 (SGK): Lược đồ một số đảo và quần đảo Việt Nam kết hợp SGK:
- Đảo ở nước ta chia làm mấy loại? Kể tên các đảo lớn ven bờ, xa bờ ?
- Các đảo tập trung nhiều ở những tỉnh nào?
- Tìm và xác định các đảo và quần đảo lớn của vùng biển nước ta trên bản đồ?
CH: Nêu vai trò, ý nghĩa của biển Việt Nam.
Việc bảo vệ chủ quyền của một hòn đảo, dù có kích thước nhỏ, mang lại ý nghĩa to lớn cho đất nước Giáo viên đã giúp học sinh hiểu rõ hơn về tầm quan trọng này và mở rộng kiến thức liên quan.
Là học sinh THCS, các em cần nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc bảo vệ chủ quyền biển đảo và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước Các em có thể tham gia các hoạt động tuyên truyền, giáo dục cộng đồng về biển đảo, tìm hiểu lịch sử và pháp lý liên quan đến chủ quyền của Việt Nam Ngoài ra, việc tham gia các câu lạc bộ, tổ chức tình nguyện để bảo vệ môi trường biển cũng là cách thể hiện trách nhiệm của mình đối với quê hương Hơn nữa, các em nên tích cực học tập, rèn luyện bản thân để trở thành những công dân có kiến thức và lòng yêu nước, sẵn sàng bảo vệ chủ quyền biển đảo trong tương lai.
- Phấn đấu học tập để trở thành công dân tốt, học tập theo tấm gương các chú bộ đội ngày đêm canh giữ biển đảo quê hương.
- Tuyên truyền tốt công tác bảo vệ môi trường xung quanh.
Tham gia các hoạt động giáo dục ngoài giờ như vẽ tranh về biển, tham gia đố vui để mở rộng hiểu biết về biển, và hát những bài hát liên quan đến biển Tổ chức các trò chơi thú vị có chủ đề biển đảo để tăng cường sự gắn kết và phát triển kiến thức cho học sinh.
7.3.2: Vận dụng linh hoạt các phương pháp và kĩ thuật dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động của HS.
7.3.2.1: Phương pháp đàm thoại: Ưu điểm của phương pháp:
Giáo viên áp dụng phương pháp hỏi đáp về các sự vật và hiện tượng xung quanh để kích thích sự hứng thú của học sinh, từ đó hướng dẫn các em tìm hiểu và tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả.
Việc giáo viên dạy học tích hợp và lồng ghép giáo dục Quốc phòng -
An ninh, bảo vệ chủ quyền biển đảo rất cần đến phương pháp đàm thoại.
Khi dạy Bài 23: Vị trí, giới hạn, hình dạng lãnh thổ Việt Nam (Địa lí 8)
Mục 1 Vị trí, giới hạn lãnh thổ.
* GV yêu cầu HS dựa vào bảng 23.2 + H23.2 SGK, hãy:
(?) Xác định giới hạn phần đất liền của nước ta trên bản đồ (1, 2 HS lên bảng xác định trên bản đồ)
Nước ta trải dài từ Bắc đến Nam khoảng 15 độ vĩ độ, trong khi chiều rộng từ Tây sang Đông là khoảng 7 độ kinh độ Tổng diện tích đất liền của Việt Nam là khoảng 331.212 km².
Giáo viên tích cực lồng ghép các hoạt động học tập vào tiết học thông qua mô hình, hình ảnh và clip, giúp học sinh dễ dàng quan sát và nắm bắt kiến thức cơ bản Học sinh được khuyến khích thuyết trình và trình bày trước lớp, đồng thời tham gia các cuộc thi tìm hiểu về Biển Đảo Ngoài ra, các tiết học dạy theo dự án yêu cầu học sinh thiết kế mô hình biển đảo và tự trình bày, tạo ra một không gian học tập sinh động và hấp dẫn, thay vì chỉ học lý thuyết khô khan.
Tỉnh Vĩnh Phúc không giáp biên giới với các quốc gia nào và cũng không có biển Là học sinh ở vùng xa biển, em cần tìm hiểu về tài nguyên và chủ quyền biển đảo của đất nước Em có thể tuyên truyền về tầm quan trọng của việc bảo vệ tài nguyên biển, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường biển và tham gia các hoạt động bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Tỉnh Vĩnh Phúc không giáp biên giới với quốc gia nào Là học sinh cần:
- Tích cực tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng và bảo vệ môi trường biển và hải đảo.
- Phân loại rác, vứt rác đúng nơi quy định, không vứt rác trực tiếp ra sông biển,
Hạn chế sử dụng túi ni lông, ống nhựa.
- Tái chế đồ nhựa cũ (đồ chơi, trồng hoa, làm đồ dùng học tập, làm tranh, làm đồ dùng sinh hoạt)
Khi dạy Bài 24: Vùng biển Việt Nam( Địa lí 8), mục 2.
Giáo viên đặt câu hỏi:
- Kể tên một số tài nguyên của vùng biển nước ta? Những tài nguyên biển nước ta là cơ sở để phát triển những ngành kinh tế nào?
- Em có nhận xét gì về nguồn tài nguyên biển nước ta?
- Để giải quyết những khó khăn và thách thức do biển mang lại, chúng ta cần phải làm gì?
- Vì sao phải bảo vệ môi trường biển?
Học sinh sẽ hệ thống lại kiến thức về biển, xác định những thuận lợi, khó khăn và thách thức mà biển đang đối mặt Từ đó, các em sẽ đề xuất những biện pháp thực tiễn nhằm bảo vệ môi trường biển Hệ thống câu hỏi liên kết sẽ giúp học sinh dễ dàng tạo ra mối liên hệ giữa các vấn đề, từ đó tìm ra giải pháp tối ưu Giáo viên chỉ cần điều chỉnh và định hướng, cũng như sửa lỗi từ ngữ để chuẩn hóa kiến thức cho học sinh.
Trong phương pháp đàm thoại, giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc đặt ra những câu hỏi kích thích tư duy của học sinh Các câu hỏi này cần có tính hệ thống, với câu hỏi trước là nền tảng cho câu hỏi sau, và ngược lại, câu hỏi sau phát triển từ câu hỏi trước Việc giải quyết các câu hỏi này giúp học sinh nắm bắt nội dung bài học một cách hiệu quả Dựa trên định hướng của giáo viên thông qua hệ thống câu hỏi, học sinh sẽ tự đưa ra nhận định và tìm ra giải pháp cho vấn đề.
7.3.2.2: Phương pháp sử dụng các phương tiện trực quan:
Những thông tin cần được bảo mật của sáng kiến
Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến
Để tổ chức dạy học tích hợp hiệu quả, cần chú ý đến một số điều kiện quan trọng để áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Nhà trường nên tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về chủ quyền lãnh thổ và biển đảo trong các buổi sinh hoạt dưới cờ để nâng cao kiến thức cho học sinh Đồng thời, cần phối hợp với công ty kỹ năng sống để tổ chức các chuyến học tập trải nghiệm tại những địa điểm ven biển, giúp các em có cơ hội khám phá và hiểu biết sâu sắc hơn về biển đảo.
Các cấp lãnh đạo cần tổ chức hội thảo chuyên đề về Địa lí cho giáo viên ở cấp cụm và huyện trong chương trình THCS, nhằm giúp giáo viên tìm ra phương pháp giảng dạy hiệu quả nhất cho học sinh của mình.
Rà soát các hoạt động giáo dục và các địa chỉ tích hợp nhằm lồng ghép nội dung giáo dục quốc phòng an ninh cùng với bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo trong quá trình giảng dạy là rất cần thiết.
Học sinh cần chủ động trong việc học tập và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của trường lớp Việc nắm vững kiến thức đã học là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt trong học tập.
Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến thu được do áp dụng sáng kiến
Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả
Qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy rằng:
Lớp học diễn ra sôi nổi với tinh thần khám phá, học sinh tích cực phát biểu và trao đổi ý kiến Các em chủ động thảo luận và tranh luận, thể hiện sự hào hứng trong việc học tập.
GV tổ chức các hoạt động dạy học nhằm tích hợp giáo dục bảo vệ chủ quyền và tài nguyên môi trường biển đảo HS tham gia tích cực và hăng hái cho đến cuối giờ học.
- Theo kết quả điều tra về thái độ của HS các lớp.
Kết quả thực nghiệm cho thấy 65% học sinh rất hào hứng với các tiết học tích hợp về giáo dục bảo vệ chủ quyền và tài nguyên môi trường biển đảo trong dạy học Địa lí THCS, trong khi 35% có thái độ bình thường và không có học sinh nào cảm thấy chán nản Điều này khẳng định hiệu quả của phương pháp dạy học tích hợp, giúp hình thành thái độ tích cực cho học sinh đối với vấn đề biển đảo Học sinh sẽ nhận thức sâu sắc hơn, có ý thức và trách nhiệm trong việc sử dụng hợp lý và bảo vệ tài nguyên môi trường biển, từ đó sẵn sàng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong quá trình phỏng vấn giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy và dự giờ tiết thực nghiệm, hầu hết các giáo viên đều nhận định rằng việc tích hợp giáo dục bảo vệ chủ quyền và tài nguyên môi trường biển đảo vào môn Địa lí ở cấp THCS là vô cùng cần thiết Điều này chứng tỏ tính khả thi của đề tài.
Sau một thời gian thực hiện các biện pháp tích hợp giáo dục Quốc phòng - an ninh, học sinh đã thể hiện sự hứng thú rõ rệt với các tiết học và chủ động tìm hiểu tài liệu về biển đảo Qua đó, các em không chỉ hiểu rõ trách nhiệm bảo vệ quê hương mà còn phát triển tình yêu đối với đất nước của mình.
Trong quá trình giảng dạy đội tuyển học sinh giỏi lớp 8 và lớp 9, tôi đã tích cực lồng ghép và sưu tầm tư liệu để tích hợp nội dung giáo dục Quốc phòng an ninh vào từng tiết học Việc sử dụng hình ảnh minh họa sinh động không chỉ giúp giáo viên trình bày bài giảng hấp dẫn hơn mà còn khuyến khích học sinh vận dụng linh hoạt các vấn đề liên quan đến biển đảo trong bài thi Điều này đã tạo ra sự hứng thú và tích cực hơn trong học tập, từ đó nâng cao kết quả học tập của các em.
* Hiệu quả của sáng kiến từ khi được áp dụng trong giảng dạy
Trong quá trình triển khai, áp dụng đề tài vào giảng dạy ở khối 8, 9 năm học 2021-2022 tôi đã nhận thấy có những kết quả bước đầu như sau:
Khối lớp Sĩ số Chưa hiểu rõ về chủ quyền lãnh thổ Đã hiểu về chủ quyền lãnh thổ
* Kết quả khảo sát trước khi áp dụng sáng kiến: (Đầu năm học 2020-2021)
Lớp/sĩ số Thích học Bình thường Không thích
Số lượng % Số lượng % Số lượng %
Kết quả khảo sát học sinh khối 8 và khối 9 cho thấy tình hình học tập còn thấp và thiếu hứng thú đối với bộ môn.
* Sau khi áp dụng sáng kiến.
Cụ thể tôi đã tiến hành khảo sát lại cuối năm học 2021 -2022 trên 5 lớp kết quả thu được như sau:
Lớp/sĩ số Thích học Bình thường Không thích
Số lượng % Số lượng % Số lượng %
So sánh hai bảng số liệu cho thấy rằng tỷ lệ học sinh yêu thích môn Địa lý đã tăng đáng kể từ 16% lên 61,1%, trong khi tỷ lệ học sinh không thích môn này đã giảm mạnh từ 59,9% xuống còn 13,7%.
Khối lớp Tổng số học sinh
Giỏi Khá Trung bình Yếu
So sánh hai bảng số liệu về chất lượng đại trà tại 5 lớp cho thấy sự cải thiện rõ rệt: Điểm khá và giỏi của cả 5 lớp đều tăng lên, trong khi đó, điểm trung bình và dưới trung bình của 2 lớp đã giảm đáng kể.
*Kết quả đạt được về chất lượng học sinh giỏi bộ môn.
Trong năm học 2021-2022, tôi đã bồi dưỡng ba học sinh tham gia thi giao lưu học sinh giỏi địa lí khối 9, và kết quả là có ba em đạt giải ba cấp huyện, một em đạt giải ba cấp tỉnh, cùng với hai em đạt giải ba thi giao lưu học sinh giỏi khối 8 cấp huyện Năm học 2022-2023, tôi tiếp tục được phân công bồi dưỡng đội tuyển địa lí 9 cấp huyện, và ba em lớp 9 đều đạt giải ba thi học sinh giỏi cấp huyện, trong khi hai em khối 8 cũng đạt giải ba cấp huyện Các em đã vận dụng rất tốt kiến thức khi làm bài thi liên quan đến câu tích hợp chủ quyền và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo.
Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến tổ chức cá nhân
Sáng kiến “Tích hợp giáo dục Quốc phòng an ninh, bảo vệ tài nguyên và môi trường biển đảo trong dạy học Địa lý 8, lớp 9” đã nâng cao chất lượng giảng dạy tại trường THCS Lũng Hòa, được ban giám hiệu và đồng nghiệp đánh giá cao Giải pháp này không chỉ hiệu quả trong môn Địa lý mà còn áp dụng tốt cho tất cả các môn học khác, phát huy tính tích cực của học sinh và nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên Đồng thời, sáng kiến cũng khuyến khích học sinh chủ động hơn trong việc tìm hiểu kiến thức, góp phần hình thành các kỹ năng sống tích cực cho các em.
Ngoài ra, sáng kiến của tôi còn được giáo viên dạy bộ môn Địa lí trong cụm chuyên môn số 2, trường TH & THCS Bồ Sao, THCS Tân Tiến,
THCS Việt Xuân Và THCS Yên Lập… đánh giá cao và áp dụng được trong quá trình dạy học địa lí của mình.
Quốc phòng an ninh và bảo vệ chủ quyền biển đảo là vấn đề chính trị quan trọng, đòi hỏi sự chung tay của Đảng, Nhà nước và toàn dân Việc bảo vệ an ninh biển đảo, khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường biển phải gắn liền với việc ứng phó với biến đổi khí hậu Tích hợp giáo dục bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo trong trường học sẽ giúp hình thành nhân cách mới cho thế hệ trẻ, khuyến khích họ có thái độ thân thiện với tài nguyên và hiểu rằng phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường Đồng thời, cần bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường sống cho học sinh Việc tích hợp giáo dục này có ý nghĩa chiến lược không chỉ cho mỗi quốc gia mà còn cho toàn cầu.
Trong quá trình áp dụng các biện pháp tích hợp giáo dục bảo vệ biển đảo vào môn Địa lí, tôi đã đạt được những kết quả tích cực và đáng khích lệ.
Bài viết này chia sẻ kinh nghiệm cá nhân về việc tích hợp giáo dục Quốc phòng an ninh và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo trong giảng dạy Địa lí ở cấp THCS, nhằm nâng cao hiệu quả môn học Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ hội đồng ban giám khảo để đề tài của tôi có thể thực hiện tốt hơn, góp phần giáo dục học sinh tình yêu quê hương, đất nước và bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam.
Danh sách những tổ chức/ cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu
áp dụng sáng kiến lần đầu.
Số TT Tên tổ chức/ cá nhân Địa chỉ Phạm vi/ Lĩnh vực áp dụng biện pháp
Tôi xin chân thành cảm ơn!