Đổi mới dạy học đại học cần những điều kiện nào? Theo anh chị điều kiện nào là quan trọng nhất? Giải thích tại sao? Tiểu luận lý luận dạy học đại học nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên

Theo anh chị tại sao cần đổi mới dạy học đại học? Đổi mới dạy học đại học cần những điều kiện nào? Theo anhchị điều kiện nào là quan trọng nhất? Giải thích tại sao? Phân biệt các khái niệm: Kĩ thuật dạy học, Phương pháp dạy học, Kĩ thuật dạy học. Mỗi khái niệm cho một ví dụ để làm rõ?

ĐẠI HỌC HUẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÀI TIỂU LUẬN/BÀI THI KẾT THÚC CHUYÊN ĐỀ

“LÍ LUẬN DẠY HỌC ĐẠI HỌC”

LỚP NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM CHO GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG

Họ và tên:

Ngày/tháng/năm sinh:

Nơi sinh:

Đơn vị công tác (Nếu có):

Số điện thoại:

Địa chỉ email:

CHUYÊN ĐỀ 2

“LÝ LUẬN DẠY HỌC ĐẠI HỌC”

MÃ CHUYÊN ĐỀ: LLDH Câu 1 (5 điểm) Theo anh/chị tại sao cần đổi mới dạy học đại học? Đổi mới dạy học đại học cần những điều kiện nào? Theo anh/chị điều kiện nào là quan trọng nhất? Giải thích tại sao.

Câu 2 (5 điểm) Phân biệt các khái niệm: Quan điểm dạy học, Phương pháp dạy học, Kĩ thuật dạy học Mỗi khái niệm cho một ví dụ để làm rõ.

Bài làm Câu 1

 Tại sao cần đổi mới dạy học đại học?

Đổi mới phương pháp dạy và học ở đại học là một yêu cầu khách quan của thực tế, đòi hỏi mỗi thầy, cô giáo nhận thức sâu sắc được vai trò và trách nhiệm tích cực tham gia vào quá trình đổi mới phương pháp dạy ở đại học, đòi hỏi sinh viên phải thay đổi cách học cho phù hợp Đổi mới phương pháp dạy và học để góp phần đào tạo những con người “vừa hồng, vừa chuyên”, để hội nhập vào quá trình toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế

Ở nước ta hiện nay, mặc dù chưa có định nghĩa chính thức về giáo dục đại học, nhưng qua các văn bản không chính thức, có thể hiểu giáo dục đại học là hình thức tổ chức giáo dục cho các bậc học sau giai đoạn bậc phổ thông với các trình độ đào tạo: gồm trình độ cao đẳng, trình độ đại học, trình độ thạc sĩ và trình độ tiến sĩ

Xét về mặt lịch sử, nền giáo dục đại học đã xuất hiện ở nước ta cách đây trên cả nghìn năm Cho đến nay, lịch sử giáo dục đại học Việt Nam đã trải qua các nền giáo dục khác nhau: phong kiến, thuộc địa và chủ nghĩa thực dân mới (ở miền Nam Việt Nam trước năm 1975) Sự nghiệp giáo dục đại học từ sau Cách mạng Tháng Tám năm

1945 đã trải qua gần 70 năm qua và đạt được những thành tựu to lớn, trong đó quan trọng nhất là đã góp phần tạo ra các thế hệ nguồn lực con người Việt Nam, nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa

xã hội Tuy nhiên, trong giai đoạn đổi mới và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng hiện nay, nền giáo dục của nước ta ngày càng bộc lộ những bất cập và hạn chế

Về mục tiêu, trong một thời gian dài, do nhiều nguyên nhân khác nhau, chúng ta chưa chú trọng đúng mức đến việc đặt ra mục tiêu cho nền giáo dục của đất nước, trong đó có giáo dục đại học Thời gian gần đây, mục tiêu giáo dục đại học ở nước ta

có sự thay đổi, như việc xác định quan niệm, mục đích của giáo dục đại học là đào tạo nhân tài (Luật Giáo dục Việt Nam năm 2012) Tuy nhiên, hiểu thế nào là nhân tài thì cho đến nay vẫn chưa có quan niệm thống nhất Nếu coi nhân tài là người có sáng kiến, có khả năng, năng động, có đóng góp quan trọng vào sự phát triển dù trong lĩnh vực nghiên cứu lý luận hay hoạt động thực tiễn, nghĩa là nhân tài phải là những người nổi trội và hiếm trong xã hội thì mục tiêu này khó đạt được đối với chất lượng thực tế của giáo dục đại học ở Việt Nam hiện nay Trong thực tế, các trường đại học ở Việt Nam hiện nay, nhiều lắm cũng mới chỉ đủ khả năng trang bị cho người học (sinh viên, học viên hay nghiên cứu sinh…) kiến thức cơ bản, trang bị khả năng phân tích độc lập, dám suy nghĩ và biết suy nghĩ (suy nghĩ có phương pháp - tư duy khoa học) Như vậy,

rõ ràng là ngay cả khi chúng ta đổi mới mục tiêu giáo dục đại học thì mục tiêu này cũng không phù hợp với khả năng, cũng như chất lượng thực tế của nền giáo dục đại học trong nước Trong khi đó, rất nhiều quốc gia trên thế giới và ngay cả các quốc gia

có nền giáo dục đại học tiên tiến khi đặt ra mục tiêu giáo dục, họ đều nêu lên những mục đích rất thực tế Một trường đại học danh tiếng ở Mỹ đã xác định mục tiêu của mình như sau: “Mục đích của môi trường giáo dục và sinh hoạt sinh viên là đào tạo

những cá nhân thành đạt và công dân có trách nhiệm Người tốt nghiệp cảm thấy tự tin trong việc tìm hiểu rộng rãi nhiều vấn đề và kinh nghiệm ở môi trường đại học hay ngoài đời, dù là học bất cứ ngành chuyên môn nào” Chữ “thành đạt” có thể hiểu là có

sự hiểu biết về tri thức cơ bản, được sửa soạn kỹ càng để có thể tự tin vào đời và vào thị trường lao động (kiếm sống cũng như phát triển tri thức) Nhưng mục đích đào tạo thành những “công dân có trách nhiệm” thì được thể hiện rất rõ ràng Với những mục tiêu như thế này, hầu hết các trường đại học ở Việt Nam hiện nay ít đặt ra hoặc chưa thực sự coi trọng, nên cũng là một trong những nguyên nhân góp phần làm giảm chất lượng sản phẩm (người học) sau đào tạo

Về nội dung, mặc dù những năm qua đã có nhiều cố gắng đổi mới, cải cách nội dung giáo dục ở các cấp học theo hướng tiến bộ hơn, song nhìn chung so với một số nước trong khu vực và trên thế giới, nền giáo dục của nước ta vẫn còn lạc hậu, nhất là nội dung giáo dục ở bậc đại học Nhìn tổng thể, phần lớn nội dung và chương trình giáo dục các cấp hiện nay ở nước ta đều được biên soạn hoặc chịu ảnh hưởng bởi nội dung, chương trình giáo dục của các nước xã hội chủ nghĩa trước đây, đặc biệt nền giáo dục Xô-viết Trong một thời gian dài, những nội dung và chương trình giáo dục này khá phù hợp với nền giáo dục của nước ta và đã mang lại những thành tựu hết sức quan trọng Tuy nhiên, trong bối cảnh đổi mới và hội nhập quốc tế hiện nay, nội dung chương trình giáo dục đại học nước ta đang bộc lộ rất nhiều bất cập và hạn chế:

Một là, nội dung kiến thức đào tạo còn nặng về lý thuyết, nhẹ về thực hành, chưa tạo được sự thống nhất gắn mục tiêu giáo dục với mục tiêu tìm kiếm việc làm đối với người học

Hai là, chưa tạo được sự liên thông giữa các chuẩn mực giáo dục đại học trong nước và quốc tế Mặc dù được đặt dưới sự quản lý và giám sát chặt chẽ của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhưng trên thực tế, khả năng liên thông kiến thức giữa các cơ sở giáo dục đại học ở nước ta hiện nay còn rất hạn chế, ít thừa nhận và tiếp nhận các kết quả đào tạo của nhau, nên người học rất khó khăn khi chuyển trường, ngành học Việc liên thông kiến thức giữa các cơ sở giáo dục đại học trong nước và ngoài nước lại càng khó khăn hơn do có sự khác biệt về mục tiêu, nội dung và phương pháp đào tạo giữa các cơ

sở giáo dục đại học trong nước và quốc tế (trừ các chương trình liên kết đào tạo theo thỏa thuận) Điều này không những gây khó khăn cho người học khi muốn chuyển đến

cơ sở giáo dục ngoài nước, mà ngay cả việc công nhận văn bằng, chứng chỉ của các cơ

sở giáo dục trong nước tại các nước mà người học chuyển đến định cư hoặc công tác cũng không phải dễ dàng

Ba là, chương trình học còn nặng với thời lượng lớn Một thống kê và so sánh cho thấy, thời gian học 4 năm ở một lớp đại học tại Việt Nam là 2.138 giờ so với Mỹ là 1.380 giờ Như vậy chương trình học ở Việt Nam dài hơn 60% so với Mỹ Thời gian học nhiều như vậy nên người học khó tránh khỏi việc rơi vào trạng thái luôn bị áp lực hoàn thành các chương trình môn học, ít có thời gian để tự học, tự nghiên cứu, hoặc tham gia các hoạt động xã hội khác Nhìn chung, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, chương trình giáo dục đại học tại Việt Nam hiện nay tỏ ra bất cập và kém hiệu quả Đây cũng được coi là nguyên nhân cơ bản khiến nền giáo dục đại học ở Việt Nam đang có xu hướng tụt hậu

Về phương pháp và hình thức tổ chức dạy học đại học, các trường đại học ở nước

ta hiện nay nhìn chung chưa tiếp cận với các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học đại học phổ biến của thế giới Nhằm mục tiêu “nhấn mạnh đến kỹ năng xử lý vấn

đề đặt ra trong cuộc sống hơn là tập trung vào việc làm đầy kiến thức đã có sẵn”, việc

áp dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học của các trường đại học trên thế giới thường rất linh hoạt, dựa trên tinh thần đề cao vai trò của người học, tạo điều kiện tối đa cho người học có thể tự học, tự nghiên cứu Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện nay,

do quan niệm “nền giáo dục cần trang bị cho người học một lượng kiến thức càng nhiều càng tốt để họ có thể có một nền tảng vững chãi khi ra trường” nên vai trò, vị trí của người học chưa thực sự được quan tâm Các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học còn khá lạc hậu Kết quả khảo sát thực địa của Viện Hàn lâm quốc gia Hoa Kỳ năm 2006 có phần nhận xét về phương pháp dạy và học đại học của Việt Nam như sau: “Phương pháp giảng dạy không hiệu quả, quá phụ thuộc vào các bài thuyết trình

và ít sử dụng các kỹ năng học tích cực, kết quả là có ít sự tương tác giữa sinh viên và giảng viên trong và ngoài lớp học; quá nhấn mạnh vào ghi nhớ kiến thức theo kiểu thuộc lòng mà không nhấn mạnh vào việc học khái niệm hoặc học ở cấp độ cao (như phân tích và tổng hợp), dẫn đến hậu quả là học hời hợt thay vì học chuyên sâu; sinh viên học một cách thụ động Mặc dù, những năm gần đây, theo chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiều trường đại học, cao đẳng trong cả nước đã bắt đầu áp dụng phương pháp giảng dạy cho sinh viên theo phương thức tín chỉ, nhưng theo đánh giá của nhiều chuyên gia, “Đào tạo tín chỉ ở Việt Nam hiện chưa thực sự đúng với tinh

thần của tín chỉ Cách dạy, học vẫn còn chưa thoát khỏi tinh thần niên chế Tính chủ động của sinh viên còn yếu kém” Sự đổi mới về phương pháp giảng dạy trong các trường đại học ở nước ta hiện nay nhiều khi chỉ mang tính hình thức Các thiết bị giảng dạy, như máy chiếu, video chỉ là phương tiện hỗ trợ để nâng cao chất lượng giảng dạy, điều quan trọng hơn cả là sự nhận thức rằng giáo dục phải mang tính sáng tạo, tinh thần trách nhiệm thể hiện qua việc cải tiến về phương pháp và chương trình học vẫn chưa được chú trọng

 Đổi mới dạy học đại học cần những điều kiện nào?

 Về vấn đề dạy học

Dạy học là một khoa học đồng thời là một nghệ thuật Đây không phải là một định nghĩa hoạt động dạy học mà còn là một yêu cầu đối với nhiều ngành nghề trong xã hội Dạy học là một khoa học, vì vậy đòi hỏi các thầy cô phải nắm vững những kiến thức

cơ bản nhất của môn học, đặc biệt là dạy các môn lý luận chính trị, các môn khoa học

xã hội và nhân văn, thầy cô không chỉ truyền lại cho sinh viên những kiến thức khoa học mà còn là những cảm xúc rung động, những kinh nghiệm sống, những tấm gương đạo đức… với tất cả sự hấp dẫn, lôi cuốn người học

Dạy học phải phát huy tính năng động, sáng tạo của mỗi sinh viên Trong quá trình đổi mới, hiện đại hóa phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực nhận thức của người học Giáo dục dạy học là một vấn đề hết sức phức tạp và là một lĩnh vực quan trọng cấu thành xã hội Phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm, trong quá trình dạy học gắn liền với tư tưởng dân chủ hóa trong giáo dục, xóa bỏ tình trạng áp đặt trong dạy học

Phải tạo ra cho người học sự tự do, sự năng động và sáng tạo trong học tập Trong

xã hội, mọi người vẫn thường nói: thầy nào trò nấy, thầy dạy như thế nào thì trò tiếp thu như thế

Nếu thầy dạy theo kiểu đọc chép thì trò sẽ học và thi theo kiểu đọc chép Hậu quả của việc dạy và học như thế sẽ dẫn đến tai hại là sinh viên khó có khả năng giải quyết được những vấn đề mới và những tình huống mới đặt ra trong học tập và thực tiễn Dạy học bằng cách tạo ra những tình huống lôi cuốn sự chú ý của người học, buộc người học phải suy nghĩ độc lập, có những nhận xét, phê phán, đánh giá, …là tạo cơ hội cho người học được giải quyết vấn đề, rút ra những bài học bổ ích nhằm hình thành tính năng động một cách tự nhiên Trong quá trình dạy học cần chú trọng động

viên, khích lệ, gợi mở, tạo mọi điều kiện giúp cho sinh viên phát huy tính tích cực, chủ động học tập, hoạt động dã ngoại, vui chơi giải trí

Yêu cầu về phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng tích cực hóa quá trình dạy học đòi hỏi người thầy phải nghiên cứu, tìm tòi, cải tiến và vận dụng các hình thức và phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của sinh viên trong học tập

Vì vậy, phương pháp dạy học mới, hiện đại, chính là quá trình chuyển từ việc dạy học truyền thống lạc hậu, dạy theo kiểu áp đặt một chiều sang việc dạy học chủ yếu là tổ chức, hướng dẫn quá trình khám phá, tự tìm tòi kiến thức của sinh viên để họ trở thành những con người năng động, sáng tạo, tư duy độc lập, tự chủ, đáp ứng nhu cầu cuộc sống hiện nay Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh yêu cầu của nền Giáo dục Đào tạo nước ta là phải gắng sức phấn đấu theo kịp với trình độ và chất lượng của các nước văn minh, tiên tiến: “Trên nền tảng giáo dục chính trị và lãnh đạo tư tưởng, phải phấn đấu nâng cao chất lượng văn hóa và chuyên môn nhằm thiết thực giải quyết các vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong một thời gian không xa, đạt những đỉnh cao của khoa học và kỹ thuật” Để có thể làm tròn trách nhiệm của mình là người hướng dẫn, cung cấp thông tin, cố vấn, giúp đỡ sinh viên người thầy phải hiểu biết sâu sắc những kiến thức cơ bản của các môn khoa học mà mình dạy, phải có sự đầu tư chất xám nhiều hơn, bồi dưỡng và cập nhật những vấn đề lý luận và thực tiễn đang diễn ra trong nước và quốc tế, tìm ra các phương pháp tổ chức lớp học thích hợp, phương pháp dạy học hiệu quả phù hợp với từng đối tượng

 Đổi mới cách học

Đổi mới cách dạy còn phải đi đôi với đổi mới cách học Nghị quyết Trung ương

2 khóa VIII của Đảng ta đã chỉ rõ: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học” Đổi mới phương pháp giảng dạy của người thầy chỉ có thể mang lại hiệu quả nếu dựa trên

cơ sở đổi mới phương pháp học tập của sinh viên Bởi vì tự học là xương sống của quá trình đào tạo vì nó định hình cho một phong cách học tập mà ở đó sinh viên có được những ưu điểm sau:

- Sinh viên biết nỗ lực, vượt khó, lấy sức mình để thúc đẩy, tìm tòi trong học tập

- Sinh viên hình thành thói quen tự học, sẽ giúp họ trở thành chính mình, không

là bản sao hay bóng mờ của người khác

- Sinh viên tự học là con đường có thể tự hoàn thiện mình

- Sinh viên đọc giáo trình, tài liệu trước khi nghe giảng giúp họ phát hiện những luận điểm, những điểm quan trọng trong tài liệu cần chú ý

- Sinh viên nêu câu hỏi thắc mắc, tranh luận để hiểu sâu hơn về những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra

- Giúp sinh viên có thói quen phân tích, đối chiếu, so sánh theo vấn đề, theo thời gian, không gian và những tình huống cần phải giải quyết

- Sinh viên có thể phát hiện được những vấn đề lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới và xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay cần được vận dụng như thế nào

- Sinh viên được sinh hoạt, học tập nhóm, thảo luận, tham gia hội thảo, làm đề cương nghiên cứu một vấn đề nào đó Đây là một hình thức tập dượt để sinh viên có thói quen nghiên cứu khoa học

Sinh viên tự bản thân họ phải có ý thức học tập thật tốt để phát huy tri thức khoa học, hình thành những kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp và nhân cách của một chuyên gia tương lai để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Sinh viên là chủ thể của quá trình học Vì vậy, sinh viên muốn biến đổi mình, phải năng động, phải “tự thân vận động”, phải đổi mới cách học của mình thì mới góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo

 Về giáo trình, tài liệu học tập cho sinh viên

Hầu hết các trường đại học hiện nay đang chuyển từ hình thức đào tạo niên chế sang đào tạo học chế tín chỉ Đây là một hình thức đào tạo được hầu hết các nước tiên tiến trên thế giới áp dụng Học chế tín chỉ tạo điều kiện và bắt buộc sinh viên phải chủ động trong việc học tập Vì vậy giáo trình và tài liệu học tập của các môn học là hết sức cần thiết để giúp cho sinh viên có thể tự học đạt kết quả tốt

Giảng viên cần mạnh dạn, đầu tư thời gian, tâm huyết viết tài liệu tham khảo cho sinh viên, tài liệu phải hấp dẫn về nội dung, phong phú về hình thức nhằm lôi cuốn sinh viên tích cực tìm tòi, nghiên cứu

 Về đổi mới cách kiểm tra, đánh giá đối với sinh viên

Khi mục tiêu, nội dung, chương trình và phương pháp dạy học đã thay đổi thì không thể không thay đổi cách kiểm tra, đánh giá kết quả học tập đối với sinh viên

Gần đây, việc ra đề theo lối trắc nghiệm khách quan đã và đang trở thành xu thế chung trong quy trình kiểm tra, đánh giá của nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam Với phương pháp kiểm tra, đánh giá theo hình thức trắc nghiệm khách quan đã

tỏ rõ ưu thế đối với không ít môn học, nhất là các môn khoa học tự nhiên và ngoại ngữ Ưu điểm của nó là mở rộng toàn diện hơn về kiến thức, đảm bảo tính khách quan, công bằng hơn, tiết kiệm được thời gian do tận dụng được sự hỗ trợ của những phương tiện kỹ thuật hiện đại Tuy nhiên, hình thức kiểm tra, đánh giá này cũng có những hạn chế nhất định đối với một số môn học về Khoa học Xã hội và Nhân văn Khoa học Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Đổi mới cách ra đề truyền thống là một yêu cầu tất yếu để nâng cao chất lượng dạy học, hỗ trợ tích cực việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường đại học Việc dạy học và cách đánh giá theo đó phải hướng tới đáp ứng và thích nghi với người học, chứ không phải bắt buộc người học tuân theo những quy định sẵn có từ trước

Trong quá trình kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên cần được tiến hành bằng nhiều hình thức Chẳng hạn đánh giá quá trình học tập, thi, kết thúc môn học bằng những hình thức đa dạng có thể kết hợp trắc nghiệm khách quan với đề tự luận theo hướng phân hóa đối tượng Đề tự luận dùng đề đóng kiểm tra được kiến thức

cơ bản của sinh viên, còn đề tự luận dạng đề mở để kiểm tra khả năng vận dụng, năng lực chủ động, sáng tạo đối với từng sinh viên

Có thể nói, việc ra đề thi giữ vị trí rất quan trọng trong việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên, đúng như Giáo sư Phan Trọng Luân có viết: “ đề thi

là lực nắn cách dạy, cách học Đề thi là cái kích cho cỗ máy giáo dục Ra đề thi sáng tạo thì tự nhiên sẽ diệt trừ tận gốc mọi phao thi, mọi trò luyện thi Trong nhà trường sẽ học sáng tạo, dạy thông minh Thực học sẽ được phục hưng, hư học sẽ bị đẩy lùi .”

 Về đội ngũ giảng viên

Các trường đại học và cao đẳng ở nước ta cần xây dựng cho mình một đội ngũ giảng viên đầu đàn, đồng thời có kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ, cung cấp thông tin, tư liệu hàng năm cho giảng viên là hết sức cần thiết Từng giảng viên cần khắc phục tình trạng dạy quá nhiều giờ, ít nghiên cứa khoa học, không cập nhật được thông tin, kiến

thức mới để nâng cao trình độ và đáp ứng yêu cầu đổi mới về phương pháp giảng dạy hiện nay

Bàn về vai trò của người thầy và phương pháp giảng dạy, một nhà Triết học phương Tây cho rằng: trong gia đình dạy được người chồng chỉ được một người, dạy được một người vợ sẽ được cả một gia đình, dạy được một người thầy sẽ được cả một thế hệ Do đó chúng ta cần thiết phải chăm lo xây dựng đổi mới người thầy đủ về số lượng, tốt về chất lượng, có như vậy mới đạt được hiệu quả, chất lượng đào tạo tốt hơn Người thầy phải có phẩm chất tốt, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở:” Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức, tài là văn hóa, chuyên môn, đức là chính trị Muốn cho học sinh có đức thì giáo viên phải có đức cho nên thầy giáo, cô giáo phải gương mẫu, nhất là đối với trẻ con”

 Theo anh/chị điều kiện nào là quan trọng nhất? Giải thích tại sao.

Trước bối cảnh của thời đại cách mạng khoa học và công nghệ phát triển như vũ bão, toàn cầu hóa có tính hai mặt: tích cực và tiêu cực đang đặt ra cho hệ thống giáo dục ở Việt Nam những thách thức không nhỏ Vì vậy, việc đổi mới phương pháp dạy

và học trong các trường đại học và cao đẳng ở nước ta hiện nay là một đòi hỏi khách

quan đáp ứng nhu cầu đổi mới đất nước ta trong giai đoạn hiện nay Trong đó, điều kiện về vấn đề dạy học là quan trọng nhất, việc đổi mới phương pháp dạy học lấy

sinh viên làm trung tâm không phải là phương pháp dạy học cụ thể mà đó là một tư tưởng.quan điểm giáo dục, một cách tiếp cận quá trình dạy học chi phối tất cả quá trình dạy học về mục tiêu, quan điểm, phương pháp, cách tổ chức, phương tiện dạy và học, đánh giá kết quả học tập Có như vậy việc đổi mới phương pháp dạy và học ở đại học mới tạo ra được sản phẩm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực có chất lượng cho xã hội

Câu 2

 Quan điểm dạy học

Là những định hướng tổng thể cho các hành động phương pháp, trong đó có sự kết hợp giữa nguyên tắc dạy học làm nền tảng, những cơ sở lý thuyết của lý luận dạy học đại cương hay chuyên ngành, những điều kiện dạy học và tổ chức cũng như những định hướng mang tính chiến lược dài hạn, có tính cương lĩnh, là mô hình lý thuyết của PPDH Tuy nhiên các quan điểm dạy học chưa đưa ra những mô hình hành động cũng như những hình thức xã hội cụ thể của phương pháp

Ví dụ:

Quan điểm dạy học lấy người học làm trung tâm

Trước hết cần phải nhận thức trong ba thành tố cơ bản của hoạt động dạy học là người dạy - người học - môi trường (điều kiện dạy học) có mối quan hệ biện chứng, tương tác với nhau, tạo nên thế kiềng 3 chân vững chắc Vì thế, không thể coi thành tố nào là chính, thành tố nào là phụ, bởi chúng phải cùng tồn tại gắn bó mật thiết, tác động tương hỗ, thúc đẩy nhau cùng phát triển

Quan niệm dạy học lấy người học làm trung tâm là một tư tưởng, một quan điểm dạy học chi phối cả mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức và đánh giá hiệu quả dạy học Việc xác định người học làm trung tâm ở đây phải được hiểu là dạy học hướng vào người học, tập trung mọi điều kiện tốt nhất cho người học được học, phát triển Do vậy, mọi nỗ lực của người dạy là vì người học, cho người học, việc chuyển bị điều kiện dạy học (môi trường) tốt nhất cũng cho người học có điều kiện nhận thức tốt nhất có thể

Quan điểm dạy học lấy người học làm trung tâm không những không hạ thấp vai trò của người dạy mà trái lại đòi hỏi người dạy phải có trình độ cao hơn nhiều về phẩm chất và năng lực nghề nghiệp S.Rassekh (1987) viết: “Với sự tham gia tích cực của người học vào quá trình học tập tự lực, với sự đề cao trí sáng tạo của mỗi người học thì sẽ khó mà duy trì mối quan hệ đơn phương và độc đoán giữa thầy và trò Quyền lực của giáo viên không còn dựa trên sự thụ động và dốt nát của học sinh mà dựa trên năng lực của giáo viên góp phần vào sự phát triển tột đỉnh của các em… Một giáo viên sáng tạo là một người biết giúp đỡ học sinh tiến bộ nhanh chóng trên con đường tự học Giáo viên phải là người hướng dẫn, người cố vấn hơn là chỉ đóng vai trò công cụ truyền đạt tri thức”