Hệ thống các nhân vật trong truyện ngắn hiện đại (1)

Hệ thống các nhân vật trong truyện ngắn hiện đạiNhân vật Truyện Vẻ đẹp tính cách, phẩm chất Ông Hai Làng  Điểm riêng trong tính cách : - Tình yêu làng ở ông Hai trở thành niềm say mê, h

Hệ thống các nhân vật trong truyện ngắn hiện đại

Nhân vật Truyện Vẻ đẹp tính cách, phẩm chất

Ông Hai Làng  Điểm riêng trong tính cách :

- Tình yêu làng ở ông Hai trở thành niềm say mê, hãnh diện, thành thói quen khoe về làng mình

- Tình yêu làng thống nhất, hòa quyện trong tình yêu nước, lòng thủy chung với kháng chiến

 Diên biến tâm lí của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc

- Tác giả đặt ông Hai vào tình huống gay cân để bộc lộ tình yêu làng, yêu nước sâu sắc ; Ông nghe tin làng Chợ Dầu – quê ông làm Việt gian bán nước

- Khi mới nghe tin, ông bang hoàng : “Cổ ông lão nghẹn… không thở được.’ Tâm trạng ông vừa nghe tin sét đánh, ông cố trấn tĩnh, cố chưa tin ấy là sự thật nhưng những người tản cư kể quá rành rọt khiến ông phải tin

- Từ lúc ấy trong tâm trí ông chỉ còn cái tin dữ xâm chiếm : + Ông cúi gằm mạt xuống mà đi

+ Về nhà nằm vật ra giường + Tủi than nhìn những đứa con : Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian…

+ Suốt mẫy ngày ông không dám ra đường,lúc nào ông cũng nơm nớp tưởng người ta đang bàn tán chuyện ấy - Tin dữ đã trở thành nỗi ám ảnh dề nặng tâm trí

- Ông Hai bị dồn vào bế tắc khi mụ chủ nhà muốn đuổi gia đình ông đi - > Cuộc đấu tranh nội tâm : quay về làng hay theo kháng chiên, cuối cùng ông đã dứt khoát ; Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù Dù vậy ông vẫn rất đau khổ

- Ông trò chuyện với đứa con-> Khắc sâu, truyền tình yêu làng cho đứa con

- Khi nghe tin cải chính : ông hạnh phúc như chết đi sống lại, ông coi việc tây đốt nhà mình là niềm vui, là sự đóng góp của mình cho kháng chiến -> Tình yêu làng, yêu nước đã vượt lên cả quyền lợi cá nhân- Cảm đông, chân thành

Anh

thanh

niên

Lặng

lẽ SaPa

 Vị trí và cách miêu tả nhân vật

- Nhân vật chính của truyện không xuất hiện trực tiêp từ đầu mà xuất hiện qua lời kể của bấc lái xe về một người cô độc nhất thế gian, khi xuất hiện thì anh chỉ xuất hiện trong vỏn vẹn 30p đủ để các nhân vật khác ghi lại một bức chân dung

- Nhân vật ATN hiện lên qua sự nhìn nhận đánh giá của nhân vật khác

 Những nét đẹp của nhân vật

- Hoàn cảnh sống : Một mình trên đỉnh Yên Sơn cao 2600m,

- Công việc : làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu

 Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ chính xác, có tinh thần trách nhiệm nhưng gian khổ nhất với anh là vượt qua nỗi cô đơn, quanh năm không một bong người

- Những phẩm chất ; + Lòng yêu nghề, tinh thần trách nhiệm với công việc : Anh coi công việc là đôi nên không cảm thấy cô đơn, anh thấy được ý nghĩa của công việc thầm lặng trong sự nghiệp chung của đất nước (Khi anh biết nhờ phát hiện đám mây khô mà không quan đã hạ máy bay đich, anh thấy thật hạnh phúc), anh làm việc từ giác luôn ốp đúng giờ dù trời có mưa gió, rét cắt da cắt thịt-> Niềm vui của anh là được lao động, cống hiến + Lòng yêu người, khát khao hòa nhập cuộc sống : ở anh thanh niên có một nỗi them người Anh từng chủ động làm quen với bác lái xe, anh nồng nhiệt đón tiếp những vị khách mới quen(mời lên nhà, uống trà, tặng hoa…)anh chân thành kể cho họ về công việc, cuộc sống của mình Anh chia sẻ với họ những đieuf mà thường người ta chỉ nghĩ Anh còn tự mình tổ chức cuộc sống ngăn nắp,Anh đọc sách, trồng hoa, nuôi gà + Lòng khiêm tốn : Dù có nhiều đóng góp trong công việc và sự nghiệp chống mĩ nhưng anh luôn cảm thấy đóng góp của mình còn nhỏ bé Khi ông họa sĩ vẽ, anh đã từ chối và giớ thiệu cho ông những người khác đáng vẽ hơn

 Vẻ đẹp của ATN là vẻ đẹp của những người lao động thầm lặng, hết mình cống hiến cho tổ quốc, là

vẻ đẹp của thế hệ trẻ trên mặt trận lao động

Bé thu Chiếc

lược ngà



*Diễn biến tâm lí của Thu khi gặp Ông Sáu

- Hoàn cảnh : Từ khi sinh ra Thu chưa từng gặp ba, thu luôn dành tình yêu cho người ba trong tấm ảnh chụp chung với má

- Khi nhìn thấy Ô6, Thu ngơ ngác nhìn, rồi thét lên, vụt chạy -> Phản ứng bình

- thường của đứa trẻ khi thấy người lạ vì cô bé chưa một lần được gặp ba

- Những ngày sau đó, mặc dù được mọi người nói đó là ba nhưng Thu vẫn dứt khoát cự tuyệt tình yêu thương, sự quan tâm của ba dành cho mình :

+ Thường nói trống không

+ Khi bị dồn vào thế bí (nồi cơm sôi), cô bé dứt khoát không nhờ sự giúp đỡ + Thu hất miếng trứng cá ra khỏi bát làm cơm văng tung tóe

 Những hành động của thu thể hiện cá tinh uong ngạnh, mạnh mẽ và một tình yêu sâu sắc với người ba trong ảnh Thu dứt khoát không nhận ông Sáu là ba vì trên mặt ông có vết theoj khác với người bao trong ảnh

- Khi được bà ngoại giải thích, Thu hiêu ra những cũng là lúc Ông Sáu phải đi Thu đã thể hiện tình yêu

ba một cách vồ vập, cuống quýt (dẫn chứng), tiếng gọi ba phát ra từ đáy lòng sau bao năm dồn nén khiến người xung quanh xúc động

- > Thu là một cô bé cá tính, yêu ghép rõ rang Tính cách ấy đã khiến Thu sau này trở thành một chiến

sĩ giao liên dũng cảm, táo bạo trong công việc

Ông Sáu Chiếc

lược ngà

- Hoàn cảnh : Ông đi kháng chiến, xa nhà 8 năm, chưa một lần gặp con gái Ông khao khát gặp con đến mức ngày trở về cái tình người cha cứ nôn nao trong lòng

- Xuông chưa cập bến ông đã nhảy lên bờ để gọi con

- Trước phản ứng của Thu ông vô cùng đau đớn, tuyệt vọng, hai cánh tay buông xuống như bị gãy

- Những ngày sau đó ông dành hết tình yêu thương, luôn quan tâm chăm sóc con nhưng bị con cự tuyệt Ông rất đau khổ đến mức tức giận đánh con

- Khi ông ra đi ông đã hứa mua cho thu chiếc lược

- Ở chiến trường ông đã dồn hết tâm sưc, tình yêu thương, nỗi nhớ con vào làm cây lược ngà : hớn hở khi tìm được khúc ngà, tỉ mì ngồi cưa từng chiếc răng lược, khắc lên dòng chữ : yêu nhớ tặng thu – con của ba

- Chưa kịp trao cho con chiếc lược thì ông hì sinh Trc khi chết ông đã trao lại chiếc lược cho người bạn rồi nhìn hồi lâu Cái nhìn ấy thể hiện sự tin tương trao gửi trách nhiệm của người làm cha cho người bạn, cái nhìn đau khổ khi không được tận tay trao món quà cho con

 Tình phụ tử sâu nặng vượt qua hoàn cảnh chiến tranh éo le

Phương

Định

Những ngôi sao xa xôi

Đoạn văn 1: Vẻ đẹp của Phương định

- Ngoại hình : Một cô gái Hà Nội khá xinh đẹp : Dẫn chứng

- Tính cách : Phương Định mơ mộng, nhạy cảm, thích hát, mê hát Cô có một thời tuổi thơ êm đềm bên

mẹ trong một căn nhà nhỏ ở phố cổ

- Vào chiến trường, những vất vả, khắc nghiệt nguy hiểm của cuộc chiến đã tôi luyện PĐ trở thành một

cô gái dũng cảm, gan góc,nhanh nhẹn trong công việc : Hằng nagyf làm công việc phá bom, luôn phải

chạy trên cao điểm, cái chết có thể đến bất kì lúc nào nhưng chưa bao giờ PD nghĩ về cái chết, mặc dù

có sự lo sợ, hồi hộp Cô làm việc quyết đoán nhanh nhẹn, tinh thần trách nhiệm cao để hoàn thành công việc Ở PD còn có lòng tự trong cao Khi một mình phá bom trên cao điểm, dù cóa lo sợ nhưng khi biết có các anh chiến sĩ dõi theo mình, cô không sợ nữa, lòng dũng cảm được đánh thức bởi lòng

tự trọng để PD đàng hoàng bước tới

- Đối với những người đồng đội PD yêu thương quan tâm như chị em ruột, cô hiểu tính cách từng người trong tổ trinh sát, lo lắng chăm sóc cho Nho khi cô bị thương Cô dành sự cảm mến cho tất cả những người chiến sĩ cô gặp trênn cao xạ

- Giống như bao cô gái trẻ khác, PD có một tâm hồn tinh tế nhạy cảm : Cô ý thức cao về vẻ đẹp của bản thân Bề ngoài PD có vẻ kiêu kì khi cô không săn sóc vồn vã với các anh bộ đội nhưng bên trong lại là một trái tim nhạy cảm, hay suy nghĩ Vào chiến trường, đã quen với cái chết nhưng tâm hồn cô gái ấy không hề chai sạn, ngược lai cô vẫn giữ nguyên những nét đẹp con gái

 Vẻ đẹp của PD chính là vẻ đẹp của những ngôi sao xa trên tuyến đường TS năm ấy

Đoạn văn 2: Nghệ thuật miêu tả nội tâm Phương định

Thành công của truyện ngắn chính là nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật

Ý1 : để có được thành công ấy, điều đầu tiên chính là nhà văn đã biết cách lựa chọn ngôi kể Truyện được kể theo ngôi thứ nhất, người kể là PD Cách chọn vai kể này đã làm mạch truyện được dẫn dắt tự nhiên, tạo điều kiện đi sâu khai thác thế giới nội tâm nhân vật

Ý 2 : Bằng cách lựa chọn ngôi kể này, tác giả đã khắc họa thành công tâm lí của PD – nhân vật chính của truyện :

 Tác giả tỏ ra am hiểu tâm lí của con gái khi xây dựng PD là cô gái ý thức cao về bản than, PD tự thấy mình là cô gái khá dù chỉ nói khiêm tốn Tác giả còn phát hiện ra nét kiêu ngầm rất con gái ở PD : Biết có nhiều người thích mình nhưng PD không vồ vập nói chuyện mà thường đứng ra xa nhìn, tỏ vẻ không để ý Thực chất đó là một tâm hồn nhạy cảm,hay suy nghĩ

 Tâm lí của PD được khắc họa rõ nét trong một lần phá bom Mọi cung bậc cảm xúc đều được thể hiện rất chân thực.Dù đã rất quen với công việc này nhưng mỗi lần phá bom vẫn là một sự thử thách thần kinh Khi đến gần quả bom, PD lo sợ nhưng khi biết có các anh chiến sĩ cao xạ đang dõi theo mình, cô không sợ nữa Lòng dũng cảm được đánh thức bởi lòng tự trọng nên PD đàng hoàng bước tới Khi phá bom, cô làm việc nhanh nhẹn Những tiếng động, quang cảnh im ắng ẩn chứa đầy chết choc khiến

PD lo sợ - Một sự cứng cỏi không hề giả tạo Chính tâm trạng lo sợ đó đã thôi thúc PD làm việc quyết

đoán nhanh nhẹn kết thúc công việc.

 Tâm lí của PD được miêu tả rất cụ thể đến từng cảm giác, ý nghĩ thoáng qua Qua đó ta hình dung được nội tâm phong phú mà không hề phức tạp của các cô gái trẻ, khắc họa được vẻ đẹp của những nữa TNXP trong những năm tháng khốc liệt của cuộc chiến chống Mĩ

Đoạn văn 3: Vẻ đẹp của ba cô gái thanh niên xung phong

Ý 1: Hoàn cảnh sống ; sống trong hang dưới chân một cao điểm trên đường Trường Sơn bom đạn khói lửa: Những con đường bị bom đánh lở loét, những thân cây khô cháy, …

Ý 2: Công việc : San lấp hố bom và phá bom nổ chậm

-> Đó là một hoàn cảnh sống và công việc nguy hiểm, luôn luôn phải đối mặt với cái chết

*chuyển ý: Vây điều gì khiến các cô gái có thể vượt qua những vất vả, nguy hiểm đó Đó chính là nhờ những vẻ đẹp của họ

Ý 3: Những vẻ đẹp chung

* Lòng dũng cảm, tinh thần làm việc nghiêm túc

- Hằng ngày đối mặt với bom đan, chết chóc, mỗi lần đối mặt là một lần cái chết cận kề, thần kinh căng như chão vậy mà các cô gái tình nguyên rời xa Hà Nội để vào chiến trường khốc liệt

-Thường xuyên đối mạt với bom đạn, cái chết ; mỗi ngày 5 lần, ngày nào ít 3 lần Đó là công việc căng thẳng thần kinh nhưng đối với các cô gái nó là việc thường ngày nên nhắc đến nó các cô rất bình thản

- Phải chạy trên cao điểm cả ban ngày, dù vậy họ ít khi nghĩ đến cái chết mà chỉ nghĩ làm cách nào để hoàn thành nhiệm vụ Có những lúc bị thương nhưng họ không vào viện quân y

- Luôn làm việc khẩn trương, nghiêm túc, cẩn thận vì họ ý thức được sự nguy hiểm và tầm quan trọng của công việc

-> Chiến tranh và bom đạn ác liệt đã tôi luyện các cô gái trẻ thành những chiến sĩ dũng cảm, gan góc trong cuộc sống và công việc

* Tình đồng đội gắn bó

- Quan tâm, yêu thương nhau như chị em ruột ; Chăm sóc Nho bị thương

- Thấu hiểu nỗi lòng,suy nghĩ của nhau

- Ngưỡng mộ các anh chiến sĩ trên cao điểm

-> Tình cảm đồng chí thân thiết như chi em ruột thịt

*Họ đều là các cô gái trẻ nhiều xúc cảm, nhiều mơ mộng:

- Thích nghe hát, thích hát, thích ngồi suy nghĩ lung tung

- Thích làm đẹp, quan tâm đến hình thức, thích soi gương

Dẫn chứng:

+ Chị Thao: thích tỉa lông mày, áo thêu đầy chỉ màu

+ Phương Định: Thích ngắm mình trong gương

- Họ thường sống với hoài niệm, chợt vui chợt buồn trước một cơn mưa đá

=> Trong chiến đấu, họ là những chiến sĩ dũng cảm Trong cuộc sống hằng ngày, họ vẫn giữ nguyên tâm hồn mơ mộng, nét đáng yêu riêng của con gái

Bên cạnh những phẩm chất chung, 3 cô gái đều có những nét tính cách riêng đáng yêu

Y4: Vẻ đẹp riêng

- Nho: Trẻ con

- -Chị thao: Cương quyết táo bao trong công việc nhưng ngày thường thì sợ máu, sợ vát

- Phương Định: Nhạy cảm, hay suy nghĩ

=>Qua đó, truyện đã ca ngợi những nữ thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường sơn