Một hình trụ T nội tiếp trong mặt cầu đường kính AB đồng thời nhận AB làm trục của hình trụ... Trong các hình chóp đều có đỉnh A nội tiếp trong mặt cầu S , gọi .A MNPQ là hình chó
Trang 1PHÁT TRIỂN CÂU 50 ĐỀ MINH HỌA NĂM HỌC 2020 - 2021
MÔN TOÁN LỚP 12
ĐỀ BÀI Câu 1: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu S có phương trình
x12y 22 z 32 25
có tâm là I và bán kính R Xét mặt phẳng P
thay đổi cắtmặt cầu theo giao tuyến là đường tròn C
Hình nón N
có đỉnh A nằm trên mặt cầu, có đáy
là đường tròn C và có chiều cao h Thể tích khối nón được tạo nên bởi N có giá trị lớn nhất
thì h thuộc khoảng nào sau đây?
2153
Câu 3: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A1; 2;1 , B3; 4;5
Một hình trụ T
nội
tiếp trong mặt cầu đường kính AB đồng thời nhận AB làm trục của hình trụ Gọi M và N lần
lượt là tâm các đường tròn đáy của T M nằm giữaA N, Khi thiết diện qua trục của T có
diện tích lớn nhất thì mặt phẳng chứa đường tròn đáy tâm M của T có dạng
là mặt phẳng đi qua điểm A0;0; 4
, song song với đường thẳng
Trang 2Câu 5: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz, cho hai điểm A(1; 2; 3) và B ( 3;6; 1)
Hình nón N1 có đỉnh A, chiều cao AB, bán kính đáy r Một hình nón 1 N2 có đỉnh B và cóđáy là một thiết diện nằm trên và song song với đáy của hình nón N1 (Tham khảo hìnhvẽ)
mặt phẳng đi qua hai điểm A0;0; 4 , B2;0;0 và cắt S
theo giao tuyến là một đườngtròn C sao cho khối nón có đỉnh là tâm của mặt cầu S
và đáy là đường tròn C có thể tích
lớn nhất Biết rằng P có dạng P ax by z c: Khi đó 0 2a b c bằng
12
Câu 8: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz , cho A1; 3; 2 , B5;1;0
Gọi S là mặt cầu đường
kính AB Trong các hình chóp đều có đỉnh A nội tiếp trong mặt cầu S , gọi A MNPQ là hình
chóp có thể tích lớn nhất Phương trình mặt cầu tâm B và tiếp xúc với mặt phẳng MNPQ là
A x 52y 12z2 4 B x 52y 12 z2 16
C x 52y 12z2 2 D x 52 y 12z2 8
Trang 3Câu 9: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu S : x12y 22z 32 25 và các
điểm A1;0; 2, B 1; 2;2 Gọi P là mặt phẳng đi qua hai điểm A , B Khối nón N có
đỉnh là tâm của mặt cầu S
, đường tròn đáy là thiết diện của P với mặt cầu S
sao cho khốinón N có diện tích đáy nhỏ nhất Mặt phẳng P chứa đường tròn đáy có dạng
P ax by cz: Tính 3 0 T a 2b3c
Câu 10: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz cho mặt cầu S : x12y 22z1212
Gọi
P là mặt phẳng qua A1;0;0 , B0;0; 1 và cắt S theo giao tuyến là đường tròn C sao
cho khối nón có đỉnh là tâm mặt cầu S và đáy là đường tròn C có thể tích lớn nhất Biết mặt
Khi khối tứ diện ABCD có thể tíchlớn nhất, mặt phẳng BCD
có phương trình dạng x by cz d Giá trị của 0 b c d bằng
Qua M vẽ đường thẳng cắt mặt cầu S
tại 2 điểm ,A B Dựng mặt cầu tâm M bán kính MA MB Khi đường tròn giao tuyến của 2 mặt.
cầu có diện tích nhỏ nhất thì M có tọa độ M a b c , , Giá trị của Pa b c bằng
A
4 3
P
3 4
P
43
P
34
Trang 4Câu 14: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm
A B Gọi N là hình nón có đỉnh là tâm của mặt cầu ( )S và có đường tròn đáy là giao tuyến
của ( )P và ( )S Tính giá trị của T a b c d khi thiết diện qua trục của hình nón N có
diện tích lớn nhất
A T =4. B T= 6 C T=2 D T =12
Câu 15: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A1; 2;3 ,B4;2;3
và mặt cầu ( )S có bán
kính R luôn tiếp xúc với ba mặt phẳng tọa độ và đoạn thẳng AB luôn nằm trong mặt cầu ( )S
(mọi điểm thuộc đoạn AB đều nằm trong cầu ( ) S Giá trị nguyên lớn nhất của bán kính cầu mặt
cầu ( )S đạt được là:
A R= 6 B R= 4 C R=3 D R=5
Câu 16: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A1;2; 1 ; B1;3; 2 và mặt cầu
S : x12y 22 z2 12 Xét khối nón N
có đỉnh là tâm I của mặt cầu và đường tròn
đáy nằm trên mặt cầu S
Khi N
có thể tích lớn nhất thì mặt phẳng chứa đường tròn đáy của
N và đi qua hai điểm ,A B có phương trình dạng 7x my nz k 0 và lx Giá trị1 0
Trang 5Biết I1;1;0, S4;4;3, A3; 1;1 Khi mặt cầu có diện tích lớn nhất, mặt cầu có phương trình
x y z Ax By Cz D Giá trị của T A B C D là:
Câu 19: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz cho các điểm A2;4; 1 , B0;0;3 và mặt phẳng
:x2y 2z Gọi 1 0 S là mặt cầu đường kính AB và N là hình nón có đỉnh A và
đường tròn đáy là giao tuyến của mặt cầu S và mặt phẳng
; gọi T là hình trụ nội tiếp
hình nón N và
là mặt phẳng chứa một trong hai đáy của hình trụ (
khác
) Khithể tích khối trụ đạt giá trị lớn nhất thì
đi qua điểm nào sau đây?
A M 1;1;1
B N 4;1;1. C P4;1;1. D Q4; 1;1
Câu 20: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu S tâm O , bán kính R và3
N là một khối nón nội tiếp S , có thể tích V và có đáy nằm trong mặt phẳng
N là hình nón ngoại tiếp với S Biết rằng đáy của N nằm trong mặt phẳng tiếp xúc với
S tại O Khi N có thể tích bé nhất, điểm nào sau đây nằm trên đường tròn đáy của N ?
M a b c ; ; là một điểm nằm trên mặt cầu sao cho
Trang 6Câu 24: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu S : x12(y1)2z2 ;9
điểm A2; 1;8
; mặt phẳng P : a1x2b 2 y a b 2z c 0a b c , , tiếpxúc với mặt cầu S
Gọi T là tập tất cả các giá trị của m để d cắt S tại hai điểm
phân biệt A , B sao cho các tiếp diện của S
tại A và B tạo với nhau góc lớn nhất có thể Tính tổng các phần tử của tập hợp T
phẳng song song với (P) và cắt (S) theo thiết diện là đường tròn (C) sao cho khối nón (N) có đỉnh
là tâm I của mặt cầu (S) và đáy là đường tròn (C) có thể tích lớn nhất.
Trang 7đường tròn C sao cho khối nón có đỉnh I , đáy là đường tròn C có thể tích lớn nhất Biết
4
2
1.2
Câu 29: [2H3-1.4-4] Cho hình lăng trụ đứng ABC A B C có ' ' ' AB 4,ACB 150 Ba điểmA B C, , thay
đổi nhưng luôn thuộc mặt cầu S : x2y2z28x 6y4z ; ba điểm 4 0 A B C', ', ' luônthuộc P :x2y2z 23 0 Thể tích lớn nhất của tứ diện ABC B bằng' '
8
4 3
Câu 30: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , một P
đi qua điểm M(2;2;2) và cắt cáctia Ox Oy Oz lần lượt tại A , B , C sao cho mặt cầu tâm ( ; ; ), , I m n p ngoại tiếp tứ diện OABC có
thể tích nhỏ nhất Khi đó giá trị 2m n q bằng bao nhiêu?
LỜI GIẢI CHI TIẾT
Trang 81.A 2.B 3.C 4.A 5.C 6.A 7.A 8.A 9.A 10.A
Trang 9Câu 2: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S : x12y22z 32 48 Gọi là
mặt phẳng đi qua hai điểm A0;0; 4
2153
Gọi H là hình chiếu vuông góc của điểm I lên mặt phẳng
Vậy chiều cao của khối nón N
t x y z
Bán kính đáy của khối nón N r R2 h2 48 h2
Vậy thể tích của khối nón N 1 2 1 2 1 3
4 0;3
h V
Trang 10Câu 3: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A1; 2;1 , B3; 4;5 Một hình trụ T nội tiếp
trong mặt cầu đường kính AB đồng thời nhận AB làm trục của hình trụ Gọi M và N lần lượt là tâm
các đường tròn đáy của T M nằm giữaA N, Khi thiết diện qua trục của T có diện tích lớn nhất
thì mặt phẳng chứa đường tròn đáy tâm M của T
có dạng x by 2z d 0 Giá trị của b dbằng
mặt phẳng đi qua điểm A0;0; 4
, song song với đường thẳng
Trang 11tuyến là đường tròn C sao cho khối nón có đỉnh là tâm của S
Đặt IH , với x 0 x 15 ta có r R2 x2 15 x 2
Thể tích khối nón là
21π3
max
1053
b b
4b2 10b 0
052
b b
52
Trang 12Câu 5: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho hai điểm (1; 2; 3) A và ( 3;6; 1)B Hình
FB tác giả: Trần Lê Thuấn
Xét mặt cắt qua trục AB (hình vẽ) Gọi r là bán kính đáy của hình nón 2 (N 2)
H A
Trang 14Gọi r là bán kính đường tròn giao tuyến K là hình chiếu vuông góc của I lên đường thẳng
theo giao tuyến là một đường tròn C sao
cho khối nón có đỉnh là tâm của mặt cầu S
đi qua hai điểm A0;0; 4
, B2;0;0
nên c ; 4 a 2Khi đó phương trình mặt phẳng là: 2x by z 4 0
Gọi h, r là chiều cao và bán kính đáy của hình nón
Trang 15
Vậy 2a b c 2
Câu 8: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz, cho A1; 3; 2 , B5;1;0
Gọi S là mặt cầu đường kính
AB Trong các hình chóp đều có đỉnh A nội tiếp trong mặt cầu S , gọi A MNPQ là hình chóp có thểtích lớn nhất Phương trình mặt cầu tâm B và tiếp xúc với mặt phẳng MNPQ
Gọi hình chóp đều nội tiếp trong mặt cầu S có cạnh đáy là x và đường cao là h
Bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình chóp đều là
2 222
x h R
h
2 2
Dấu bằng xảy ra khi 12 2 h h h4 x 4
Vậy thể tích khối chóp đều nội tiếp trong khối cầu có thể tích lớn nhất khi đường cao bằng cạnhđáy và bằng 4 Khi đó gọi I là tâm hình vuông MNPQ , ta có
Trang 16B K
Mặt cầu S
có tâm I1; 2;3
bán kính là R 5
Ta có A , B nằm trong mặt cầu Gọi K là hình chiếu của I trên AB và H là hình chiếu của I
lên thiết diện
Ta có diện tích thiết diện bằng S r2 R2 IH2
Do đó diện tích thiết diện của đường tròn đáy nhỏ nhất khi IH lớn nhất Mà IH IK suy ra
P qua ,A B và vuông góc với IK
Trang 17Ta có IA IB 5 suy ra K là trung điểm của AB
Vậy K0;1; 2 và KI 1;1;1
.Vậy P : x1 y z 20 x y z 3 0
Vậy T 6
Câu 10: [2H3-1.4-4] Trong không gianOxyz cho mặt cầu S : x12y 22z12 12
Gọi P
là mặt phẳng qua A1;0;0 , B0;0; 1
và cắt S
theo giao tuyến là đường tròn C
sao cho khối nón
có đỉnh là tâm mặt cầu S
và đáy là đường tròn C
có thể tích lớn nhất Biết mặt phẳng P
có phương trình là x ay bz c 0, tính 4a b c
Trang 18Khi khối tứ diện ABCD có thể tích lớn nhất,
Nhận thấy AKI và AHB là các tam giác vuông đồng dạng
Trang 19Ta thấy ( )f x lớn nhất khi
4 33
AH
Khi
4 33
Qua M vẽ đường thẳng cắt mặt cầu S
tại 2 điểm ,A B Dựng mặt cầu tâm M bán kính MA MB Khi đường tròn giao tuyến của 2 mặt.
cầu có diện tích nhỏ nhất thì M có tọa độ M a b c , , Giá trị của Pa b c bằng
A
4 3
P
3 4
P
43
P
34
P
Lời giải
FB tác giả: Tri Nguyen
Gọi M là một điểm tùy ý trên d Do M nằm trên đường thẳng d nên ta có tọa độ của
2 1; 1; 2 2
M t t t
Giả sử M nằm trên mặt cầu S : x12(y1)2z 22 thì:1
2 1 1t 2(t 1 1)2 2t 2 2 2 1 9t220t19 0Phương trình này vô nghiệm, do đó điểm M di động trên đường thẳng d luôn nằm ngoài mặt
cầu
Gọi ',O I lần lượt là tâm mặt cầu S và trung điểm đoạn AB, Tlà tiếp điểm của một tiếp tuyến
từ M đến mặt cầu S Khi đó
Trang 20Gọi H là hình chiếu của T lên MO Dễ thấy ngay H là tâm đường tròn giao tuyến của 2 mặt
cầu đang xét Từ hệ thức lượng trong tam giác vuông, ta có
1'
Trang 21Dấu " "= xảy ra khi M nằm trên mặt phẳng trung trực của đoạn BC.
Mặt phẳng trung trực ( )P
của đoạn thẳng BC có phương trình là : z=2
Khi đó M nằm trên đường tròn có bán kính 2 ( ( ) )2
A T =4. B T= 6 C T=2. D T =12.
Lời giải
FB tác giả: Chí Tính
Nhận xét A B, S
Theo giả thiết mặt cầu có tâm I(1; 2;3)và bán kính R 6.
Trung điểm M của AB có tọa độ
Gọi là góc tại đỉnh của hình nón N
, suy ra diện tích của thiết diện qua trục của hình nón là
12
Trang 22Với ( ) :P x y z 3 0 (loại).
Vậy T a b c d 1 1 1 9 6
Câu 15: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A1; 2;3 ,B4; 2;3 và mặt cầu ( )S có bán
kính R luôn tiếp xúc với ba mặt phẳng tọa độ và đoạn thẳng AB luôn nằm trong mặt cầu ( )S
(mọi điểm thuộc đoạn AB đều nằm trong mặt cầu ( ) S Giá trị nguyên lớn nhất của bán kính mặt
cầu ( )S đạt được là:
A R= 6 B R= 4 C R=3 D R=5
Lời giải
FB tác giả: Mai Hoa
Theo giả thiết A1; 2;3 ,B4; 2;3 đều có tọa độ dương và tiếp xúc với cả ba mp tọa độ nên mặtcầu có tâm ( ; ; )I a a a và bán kính R a a , 0
Vì đoạn ABluôn nằm trong cầu ( )S nên
Suy ra giá trị nguyên lớn nhất của bán kính là R 4
Câu 16: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A1;2; 1 ; B1;3; 2
Trang 23Khảo sát hàm f h 12h h 3 trên khoảng 0; 12
ta được V N max khi h=2Bài toán trở thành: Lập phương trình mặt phẳng P đi qua 2 điểm A, B và cách điểm I một
+ Với
74
=
, chọn b= Þ4 a=- 7;c= Þ4 mp P( ) : 7- x+4y+4z+ =3 0Vậy m=4;n=4;k=3;l= Þ1 m n k l+ + + =12.
Câu 17: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho 3 đường thẳng 1
có bán kính R Khẳng định nào sau đây đúng?
FB tác giả: Nguyễn Văn Hùng
Ta có: d1 đi qua điểm A1;1;1
Trang 24Vì mặt cầu tâm I a b c ; ;
tiếp xúc với 3 đường thẳng d1 , d2
, d3 nên bán kính
1
,
AI u R
,
BI u u
,
CI u u
2
1 2 2
2 2 2
Trang 2532
R
khi đó R 2.1212203442;3
Câu 18: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ toạ độ Oxyz Cho hình nón chứa quả cầu như hình vẽ.
Biết I1;1;0, S4;4;3, A3; 1;1 Khi mặt cầu có diện tích lớn nhất, mặt cầu có phương trình
Trang 26Kết hợp phương trình x2y2z2Ax By Cz D 0
4426
A B C D
Câu 19: [2H3-1.4-4] Trong không gian Oxyz cho các điểm A2;4; 1 , B0;0;3 và mặt phẳng
:x2y 2z 1 0
Gọi S là mặt cầu đường kính AB và N là hình nón có đỉnh A và
đường tròn đáy là giao tuyến của mặt cầu S
đi qua điểm nào sau đây?
Gọi ,J K là tâm của hai đáy hình trụ T như hình vẽ
Trang 27V r r r
.Bảng biến thiên
Dựa vào bảng biến thiên, ta thấy thể tích khối trụ đạt giá trị lớn nhất bằng
1040
243 khi
2 659
r
.Suy ra
83
AJ
và
89
Câu 20: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt cầu S
tâm O, bán kính R 3 và N
là một khối nón nội tiếp S , có thể tích V và có đáy nằm trong mặt phẳng
Biết rằng
song song với :x2y2z0
Trang 28Đặt x d O ;
và r là bán kính đáy của N , khi đó chiều cao của N là h R x (ta
không chọn h R x vì với cùng bán kính r , khối nón có chiều cao h R x luôn có thể tích lớn hơn)
Trang 292 2
2
R h r
Dựa vào bảng biến thiên, ta thấy V nhỏ nhất khi h4R, khi đó r2 R Điểm nằm trên đường tròn đáy của N sẽ nằm trên mặt phẳng Oxy và cách O một khoảng bằng 10, vậy điểm đó là
Khi đó MAuuur 2MBuuur3MCuuur MHuuur uuurHA 2MHuuur uuurHB 3 MHuuur uuurHC 2MHuuur
Suy ra MAuuur 2MBuuur3MCuuur
đạt giá trị nhỏ nhất khi và chỉ khi MHuuur
Trang 30Tọa độ giao điểm của đường thẳng HI và mặt cầu S là nghiệm hệ phương trình
22
Trang 31Vậy
2 3 2 27 6 23
ABCD
.Dấu bằng đạt được khi a , 1 b và hai đường 2 AB CD vuông góc với nhau.,
Câu 24: [2H3-1.4-4] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt cầu S : x12(y1)2z2 9
Gọi khoảng cách lớn nhất và nhỏ nhất từ A đến mặt phẳng P
lần lượt là và Giá trị của biểu thức T 2 5 bằng:
đường tròn lớn của mặt cầu S , đường tròn này nằm trong mặt phẳng vuông góc với giá của
vectơ u và đi qua tâm I của mặt cầu S
Các đường thẳng đi qua M song song với giá của
Trang 32Ta có AH u 0 2 2 t1 1 t 2 2 t 8 0 t 2
.Khi đó tọa độ H5; 3;4
Suy ra khoảng cách từ A đến đường thẳng là d A ; AH 29R A
nằm ngoài mặt trụ T
Khoảng cách nhỏ nhất của điểm A đến mặt phẳng P
là vì tồn tại mặt phẳng 0 P đi qua
A
Khoảng cách lớn nhất từ điểm A đến mặt phẳng P cũng là đến các đường sinh của hình trụ
T Như trên hình vẽ sẽ tương ứng là đoạn thẳng AK AH R 29 3
Gọi T là tập tất cả các giá trị của m để d cắt S
tại hai điểm phân biệt A, B sao cho các tiếp diện của S
tại A và B tạo với nhau góc lớn nhất có thể Tính tổng các
IN u u