GIẢI BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI 1.. Giải bất phương trình bậc hai Giải bất phương trình bậc hai ax2bx c 0 là tìm các khoảng mà trong đó f x ax bx c có dấu dương.. Giải bất phương trì
Trang 1CHUYÊN ĐỀ VII – TOÁN 10 – CHƯƠNG VII – BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI MỘT ẨN
BÀI 2 GIẢI BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI
1 Bất phương trình bậc hai
Bất phương trình bậc hai ẩn x là bất phương trình dạng ax2bx c 0 ( hoặc ax2bx c 0, ax2bx c 0, ax2bx c 0), trong đó a b c, , là những số thực đã cho, a 0
2 Giải bất phương trình bậc hai
Giải bất phương trình bậc hai ax2bx c 0 là tìm các khoảng mà trong đó
f x ax bx c có dấu dương
Giải bất phương trình bậc hai ax2bx c 0 là tìm các khoảng mà trong đó
2
f x ax bx c có dấu không âm (lớn hơn hoặc bằng 0)
Giải bất phương trình bậc hai ax2bx c 0 là tìm các khoảng mà trong đó
(Giải bất phương trình bậc hai, bất phương trình dạng tích, thương của các tam thức bậc hai, bất
phương trình đưa về bậc hai…)
Trang 2Câu 1: Giải các bất phương trình sau: 3x2 2x 1 0
Lời giải
Tam thức f x ( ) 3 x2 2 1 x có a và có hai nghiệm 3 0 1
1
;3
S
Câu 2: Giải bất phương trình sau: 36x212x1 0
Lời giảiTam thức f x 36x212x có 1 a 36 0 và 0
( )
f x trái dấu với hệ số a nên f x âm với x 16 và
106
Xét tam thức vế trái có 4 0 và a nên 1 0 x2 2 x 5 0, x
21
Trang 3Câu 5: Giải bất phương trình :
D
B [2;) C
1
; [2; )2
Lời giải Chọn C
Trang 4Câu 3: Tập nghiệm của bất phương trình x2 2x 3 0 là:
Lời giải Chọn B
2 4 2 8 0 2 2 0
x x x x
.Vậy tập nghiệm của bất phương trình là
Câu 7: Tập nghiệm của bất phương trình x2 4x4 0 là:
Trang 5x x x x x
.Vậy tập nghiệm của bất phương trình là \ 1
Trang 6Ta có 5x1 x7 x x2 2x 5 0
vô lý Vậy bất phương trình đã cho vô nghiệm
Trang 7Câu 15: Giải bất phương trình:
x>
B
3 5
x<
Lời giải
Chọn B
TXĐ: D= ¡ \ 2{ }
PT
2 2
x x
-352
x x
ìïï >
ïí
ïï ¹ïîKết luận:
3 5
Trang 8S
51;
Câu 19: Gọi S là tập nghiệm của bất phương trình x2 8x 7 0 Trong các tập hợp sau, tập nào
không là tập con của S ?
+ Nhị thức x có nghiệm duy nhất x 0
+ Tam thức x 2 1 có hai nghiệm phân biệt 1 và 1.
+ Ta có bảng xét dấu:
Trang 9" ¹
3 2
x= C Vô nghiệm D " x
Lời giải Chọn D
x x
Trang 11Chọn D
BPT
2 2
04
2 8
04
Ta có
2
2
9 1
5 4
14
x
hoặc
5 2
x
Lời giải Chọn A
4x
5 4
14
5 4
14
2
0 (1)4
5 8
0 (2)4
x x x
Trang 12Ta có(x2 3 1 x )2 3 x2 9 x 5 0 x2 3x 12 3x2 3x 1 2 0
2 2
x x
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là: S
DẠNG 2: ĐIỀU KIỆN VỀ DẤU CỦA TAM THỨC BẬC HAI
Câu 1: Tìm các giá trị của m để biểu thức sau luôn âm: f x x2 2x m
Trang 13Vậy không có m thỏa mãn yêu cầu bài toán.
Câu 3: Tìm tất cả các giá trị của m để hàm số sau xác định với mọi x
.Trường hợp 1 m1 0 m1 2x 1 x ( Sai)
Trang 14Lời giải
Ta có 3x2 2m5x m 22m 8 0 x m hoặc 2
43
4
23
m m
71
m
m m
12
42
m
m m
12
m
ta có m thỏa mãn yêu cầu bài toán3
* Với
12
m
ta có bất phương trình (1)
32
x
nên
12
Trang 15A 3 m 9 B m 3 m 9
C 3 m 9 D m 3 m 9
Lời giải Chọn C
m
C m 1 D m 2
Lời giải Chọn C
Chọnm 1 f x x2 4x không đúng với 4 0 x nên ta loại2 A.
Chọn
43
m 4 2
4 5 03
f x x x
đúng x do
403
a
và
3203
m
43
m
Lời giải Chọn C
Với m không thỏa mãn.1
Trang 16m m m
m
34
a
Lời giải Chọn D
TH 1: a = không thỏa mãn.0
TH 2: a ¹ 0
Để bất phương trình ax2 x a 0, x
00
a a a
Ta có f x 0, x
00
Trang 17Chọn B
Để bất phương trình nghiệm đúng với mọi x thì:
1 00
Câu 10: Cho bất phương trình mx2 2 m1x m (1) Tìm tất cả các giá thực của tham số m1 0
để bất phương trình (1) vô nghiệm
A
18
m
18
m
18
m
18
m
Lời giải Chọn A
m
14
m
Trang 18
Lời giải Chọn D
Bất phương trình x2 x m 0 vô nghiệm khi và chỉ khi bất phương trình
ìï =ïï
ï ìï + >
Û í ïïïíï ï D = - - £
ï ïïïîî
013
m m
m
ìïï
ïïïïï
Û íïïï >
Vậy có 1 giá trị nguyên của m để bất phương trình có tập nghiệm là ¡
Câu 13: Tìm tất cả các giá trị của tham số m để bất phương trình m1 x22m1x đúng5 0
với mọi x
A m hoặc 1 m 6 B 1m 6 C m 1 D 1m 6
Lời giải Chọn D
* Nếu m thì 1 f x 5 0, x
* Nếu m thì 1
00,
Trang 19Câu 14: Tìm tất cả các giá trị của tham số m để bất phương trình m1x2 2m1x3m 8 0
đúng với mọi x
A m 1 B m 3 C
32
Trang 20Câu 17: Tìm tất cả các giá trị của tham số m để bất phương trình 2m1x22m 2x m 4 0
vô nghiệm
A
11
2
m m
Lời giải Chọn C
* Nếu
12
m
thì ta được
76
x
Vậy
12
m
loại
* Nếu
12
m
thì bất phương trình vô nghiệm
00
m
Câu 18: Tìm tất cả các giá trị của tham số m để bất phương trình 2x2 4x 5m0 nghiệm đúng
với mọi x thuộc đoạn 2;3
A m 7 B m 7 C m 6 D m 7
Lời giải Chọn A
Ta có 2m14
* 0 m thì bất phương trình 7 2x2 4x 5m0 nghiệm đúng x
* 0 m thì bất phương trình có tập nghiệm là 7
2 14 22
2 14 22
m x
m x
2 14 2
22
m
m m
Câu 19: Tìm tất cả các giá trị của tham số m để bất phương trình 2x2 4x 5m0 nghiệm đúng với
mọi x thuộc đoạn 2;6
A m 7 B m 4 C m 5 D m 4
Lời giải Chọn C
Trang 21Ta có 2m14.
* 0 m thì bất phương trình 7 2x2 4x 5m0 nghiệm đúng x
* 0 m thì bất phương trình có tập nghiệm là 7
2 14 22
2 14 22
m x
m x
m
m m
Kết hợp hai trường hợp ta được m 5
Câu 20: Với giá trị nào của tham số m thì bất phương trình m21x m x 3 1 0
nghiệm đúngvới mọi x 1; 2?
A 0m 2 B m 0 C m 2 D 0m 2
Lời giải Chọn D
Bất phương trình tương đương 2
1
m x
Suy ra tập nghiệm là 2
;1
m S
Vậy 0m thỏa yêu cầu bài toán.2
Câu 21: Tìm giá trị của tham số m để f x x24x m – 5 0 trên một đoạn có độ dài bằng 2.
A m 10 B m 8 C m 9 D m 7
Lời giải Chọn B
Vì f x x24x m – 5 có hệ số a nên để thỏa yêu cầu bài toán thì phương trình1 0
Trang 22m
B m 2
C m hoặc 2
32
f x x x x x
.Đặt tx24x, điều kiện tồn tại x là t 4
A 4 14m 4 14 m0 B 4 14m 4 14
C 2 7m 2 7 m0 D 2 7 m 2 7
Lời giải Chọn A
Hàm số xác định x g x m2m2x2 2m4x m 8 0 x
.2
Trang 23Câu 24: Tìm tất cả các giá trị của tham số m để bất phương trình
2 2
31
2 2
m m
1
Trang 24Với m thì ta có 1
00
2
m m
thỏa yêu cầu đề bài
DẠNG 3: ĐIỀU KIỆN VỀ NGHIỆM CỦA TAM THỨC BẬC HAI
{Tìm điều kiện của tham số để tam thức bậc hai có nghiệm thỏa mãn điều kiện…}
Câu 1: Tìm điều kiện của tham số mđể phương trình m2x2 3x2m 3 0 có hai nghiệm trái
dấu
Lời giải
Điều kiện cần và đủ để phương trình có hai nghiệm trái dấu là: m2 2 m 3 0
32
3 0( 3) 4( 3)( 1) 0
Trang 25Phương trình có hai nghiệm phân biệt khác 0 khi
m
x x
m m
x x m
m
x x
m m
( m là tham số) Tìm các giá trị của tham số m để đồ
thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm phân biệt A B, sao cho gốc tọa độ O nằm giữa A và B.
Lời giải
Phương trình hoành độ giao điểm là m 2x2 3mx2m 3 0
Trang 26Điều kiện để đồ thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm phân biệt A B, sao cho gốc tọa độ O
m
D m \ 3
Lời giải Chọn A
Ta có 1
có hai nghiệm phân biệt khi
0' 0
m m m
để tam thức f x( )x2 (m2)x8m đổi dấu 2 lần khi và chỉ khi1
Trang 27m m
m>
-
Lời giải Chọn C
Phương trình có hai nghiệm phân biệt ( )2
1 0
ìï ¹ïï
Kết hợp với điều kiện ta được: 1- <m< 0
Câu 5: Với điều kiện nào của m để phương trình x2 (m1)x m có 2 nghiệm phân biệt x2 0 1, x2
m
và m 2 D 2m 1 m 7
Lời giải Chọn B
PT có 2 nghiệm phân biệt khác 0 2
Trang 28m
m m
.Kết hợp (*) ta có 2 m 1
Câu 6: Với điều kiện nào của m để phương trình x2 (m1)x m có 2 nghiệm phân biệt x2 0 1, x2
PT có 2 nghiệm phân biệt khác 0 2
12
0 *2
Trang 29Chọn C
Ta có 1nên PT luôn có hai phân biệt
12
Phương trình có 2 nghiệm dương phân biệt khi
a m
m S
m m P
m m
Trang 302(m1)x 2(m 2)x m 3 0 có 2 nghiệm trái dấu: ac0 m1 m 30
PT có hai nghiệm phân biệt ' 2
m m
m
x x
m m
x x m
m
D
40
Khi m , PT 0 x 1 1; 2 Ta có m (tmyc).(*)0
Khi m , PT luôn có hai nghiệm 0
21; m
m m m m
m m m m
Trang 31Câu 13: Phương trình m1x2 2m1x m 24m 5 0 có đúng hai nghiệm x x thoả1, 2
1 2
2 x x Hãy chọn kết quả đúng trong các kết quả sau
A 2 m 1 B m 1 C 5 m 3 D 2 m 1
Lời giải Chọn A
Để phương trình m1x2 2m1x m 24m 5 0 có có đúng hai nghiệm x x thoả1, 2
3
m m m m m
m
B 2 m và 1
169
m
Lời giải Chọn D
Trang 32m m
196
m m