Tiểu luận cao học môn văn hóa chính trị đặc trưng văn hóa chính trị việt nam trong

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Một đất nước phát triển không chỉ là một đất nước mạnh về kinh tế, kĩ thuật công nghiệp hay có một sự nghiệp khoa học đáng ngưỡng mộ mà đó còn là một đất nước có bề dày lịch sử phong phú và có một nền văn hóa mang đậm dấu ấn dân tộc. Lĩnh vực văn hóa là một trong những lĩnh vực sâu rộng và để lại nhiều dấu ấn nhất trong suốt tiến trình lịch sử phát triển của mỗi một quốc gia dân tộc. Nhắc đến lĩnh vực văn hóa chúng ta có thể nhắc đến rất nhiều các khía cạnh nổi bật của nó như khía cạnh văn hóa vật chất, văn hóa tinh thần, và một trong những khía cạnh nổi bật và quan trọng nhất mà chúng ta không thể không nhắc đến là khía cạnh văn hóa chính trị. Văn hóa chính trị là một phương diện, khía cạnh cốt lõi của văn hóa nói chung. Để hiểu rõ góc nhìn, sự phát triển hay chiều sâu của mỗi một quốc gia dân tộc chúng ta phải nhìn nó dưới góc nhìn của văn hóa chính trị, dước góc nhìn cách tiếp cận đến từ một khía cạnh rất đặc biệt của văn hóa này. Mỗi một đất nước đều trải qua rất nhiều thời kì phát triển khác nhau, gắn liền với sự thay đổi ấy, văn hóa chính trị trong từng thời kỳ cũng có những biến đổi khác biệt gắn liền với từng thời điểm. Đối với Việt Nam chúng ta, văn hóa chính trị phát triển gắn liền với ba giai đoạn cụ thể đó là giai đoạn xây dựng nhà nước sơ khai, giai đoạn thời kỳ độc lập tự chủ và giai đoạn từ 1945 – 1975. Đặc biệt giai đoạn năm 19451975 được xem như là một trong những giai đoạn quan trọng thể hiện rõ nét nhất những nét biến đổi đặc trưng hoàn toàn khác biệt về văn hóa chính trị ở mảnh đất hình chữ S này. Không phải là giai đoạn ngày đầu xây dựng chính quyền, đất nước như trong thời kì sơ khai, cũng không phải là giai đoạn bắt đầu bước vào thời kỳ đấu tranh giành lại độc lập dân tộc như trong thời kỳ độc lập tự chủ, văn hóa chính trị trong giai đoạn 1945 1975 là văn hóa chính trị thời kỳ bắt đầu xây dựng một đất nước có chủ quyền độc lập, và đang trong quá trình đấu tranh kháng chiến để giành lại trọn vẹn chủ quyền non sông 2 miền tổ quốc. Chính vì ở trong bối cảnh phức tạp như vậy cho nên những đặc trưng về văn hóa chính trị trong giai đoạn này có thể xem như là những dấu ấn hoàn toàn đặc biệt để lại nhiều bước tiến lớn trong tiến trình lịch sử của dân tộc. Nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề nêu trên nên, vì vậy lựa chọn đề tài “Đặc trưng văn hóa chính trị Việt Nam giai đoạn 19451975” làm đề tài tiểu luận nghiên cứu để có thể tìm hiểu được những nét đặc trưng cơ bản trong giai đoạn này. Nêu lên hoàn cảnh ra đời của văn hóa chính trị trong giai đoạn này, đưa ra được những nét nổi bật về tư tưởng chính trị trong thời kỳ bảo vệ nền độc lập dân tộc, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân. Cuối cùng là đưa ra được thể chế, hướng đi của đất nước nói chung, của văn hóa chính trị nói riêng trong thời kỳ này và những áp dụng của nó cho những bước tiến của văn hóa chính trị trong tương lai gần.

TIỂU LUẬN MÔN VĂN HÓA CHÍNH TRỊ

ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ VIỆT NAM TRONG

GIAI ĐOẠN 1945 - 1975

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ VIỆT NAM 6

1.1 Khái niệm văn hóa chính trị 4

1.2 Văn hóa chính trị Việt Nam 5

CHƯƠNG 2: ĐIỀU KIỆN VỀ KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945-1975 9

2.2 Kinh tế Việt Nam giai đoạn 1945-1975 9

2.2 Văn hóa giai đoạn năm 1945-1975 11

2.3 Xã hội Việt Nam giai đoạn 1945-1975 13

CHƯƠNG 3: VĂN HÓA CHÍNH TRỊ VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 1945 - 1975 15

3.1 Văn hóa chính trị trong ý thức bảo vệ nền độc lập dân tộc, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân 15

3.2 Văn hóa chính trị ở lý tưởng phấn đấu cho độc lập dân tộc, nhân dân được hạnh phúc, ấm no 17

3.3 Văn hóa chính trị trong đường lối cách mạng dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội 19

3.4 Tổ chức bộ máy chính trị và hệ thống pháp luật trong thời kì giai đoạn 1945 – 1975 20

KẾT LUẬN 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO 27

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Một đất nước phát triển không chỉ là một đất nước mạnh về kinh tế,

kĩ thuật công nghiệp hay có một sự nghiệp khoa học đáng ngưỡng mộ mà

đó còn là một đất nước có bề dày lịch sử phong phú và có một nền văn hóamang đậm dấu ấn dân tộc Lĩnh vực văn hóa là một trong những lĩnh vựcsâu rộng và để lại nhiều dấu ấn nhất trong suốt tiến trình lịch sử phát triểncủa mỗi một quốc gia dân tộc Nhắc đến lĩnh vực văn hóa chúng ta có thểnhắc đến rất nhiều các khía cạnh nổi bật của nó như khía cạnh văn hóa vậtchất, văn hóa tinh thần, và một trong những khía cạnh nổi bật và quantrọng nhất mà chúng ta không thể không nhắc đến là khía cạnh văn hóachính trị

Văn hóa chính trị là một phương diện, khía cạnh cốt lõi của văn hóanói chung Để hiểu rõ góc nhìn, sự phát triển hay chiều sâu của mỗi mộtquốc gia dân tộc chúng ta phải nhìn nó dưới góc nhìn của văn hóa chínhtrị, dước góc nhìn cách tiếp cận đến từ một khía cạnh rất đặc biệt của vănhóa này Mỗi một đất nước đều trải qua rất nhiều thời kì phát triển khácnhau, gắn liền với sự thay đổi ấy, văn hóa chính trị trong từng thời kỳ cũng

có những biến đổi khác biệt gắn liền với từng thời điểm Đối với Việt Namchúng ta, văn hóa chính trị phát triển gắn liền với ba giai đoạn cụ thể đó làgiai đoạn xây dựng nhà nước sơ khai, giai đoạn thời kỳ độc lập tự chủ vàgiai đoạn từ 1945 – 1975 Đặc biệt giai đoạn năm 1945-1975 được xemnhư là một trong những giai đoạn quan trọng thể hiện rõ nét nhất nhữngnét biến đổi đặc trưng hoàn toàn khác biệt về văn hóa chính trị ở mảnh đấthình chữ S này Không phải là giai đoạn ngày đầu xây dựng chính quyền,đất nước như trong thời kì sơ khai, cũng không phải là giai đoạn bắt đầu

bước vào thời kỳ đấu tranh giành lại độc lập dân tộc như trong thời kỳ độclập tự chủ, văn hóa chính trị trong giai đoạn 1945 -1975 là văn hóa chínhtrị thời kỳ bắt đầu xây dựng một đất nước có chủ quyền độc lập, và đangtrong quá trình đấu tranh kháng chiến để giành lại trọn vẹn chủ quyền nonsông 2 miền tổ quốc Chính vì ở trong bối cảnh phức tạp như vậy cho nênnhững đặc trưng về văn hóa chính trị trong giai đoạn này có thể xem như

là những dấu ấn hoàn toàn đặc biệt để lại nhiều bước tiến lớn trong tiếntrình lịch sử của dân tộc

Nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề nêu trên nên, vì vậy lựa chọn

đề tài “Đặc trưng văn hóa chính trị Việt Nam giai đoạn 1945-1975” làm đềtài tiểu luận nghiên cứu để có thể tìm hiểu được những nét đặc trưng cơbản trong giai đoạn này Nêu lên hoàn cảnh ra đời của văn hóa chính trịtrong giai đoạn này, đưa ra được những nét nổi bật về tư tưởng chính trịtrong thời kỳ bảo vệ nền độc lập dân tộc, xây dựng chế độ dân chủ nhândân Cuối cùng là đưa ra được thể chế, hướng đi của đất nước nói chung,của văn hóa chính trị nói riêng trong thời kỳ này và những áp dụng của nócho những bước tiến của văn hóa chính trị trong tương lai gần

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích

Tìm hiểu được những nét đặc trưng cơ bản của văn hóa chính trị trongthời kì này, thấy được quá trình hình thành phát triển của văn hóa chínhtrị, hướng đi phát triển của Việt Nam trong giai đoạn xây dựng chế độdân chủ, bảo vệ chính quyền nhà nước Những ưu điểm, nhược điểmtrong giai đoạn này cùng những áp dụng cho thời kỳ phát triển trongtương lai của quốc gia

2.2 Nhiệm vụ

Để đạt được những mục đích nêu trên, nhiệm vụ đặt ra chính là:

+Khái quát về văn hóa chính trị Việt Nam

+ Hoàn cảnh kinh tế, xã hội, văn hóa Việt Nam giai đoạn từ năm 1975

1945-+ Văn hóa chính trị Việt Nam trong giai đoạn năm 1945 -1975 Nhậnxét chung về giai đoạn này

3 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, tiểu luận gồm có 3chương và 9 tiết

CHƯƠNG 1

KHÁI QUÁT VỀ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ VIỆT NAM

1.1 Khái niệm văn hóa chính trị

Văn hóa chính trị là một bộ phận quan trọng, là một khía cạnh khá là đặc biệtcủa văn hóa Khi nói đến văn hóa chính trị là nói đến sựu thẩm thấu của vănhóa vào chính trị, là trong chính trị có tính văn hóa Muốn hiểu rõ văn hóachính trị ta phải hiểu rõ nó, nhìn rõ chính trị dưới góc nhìn văn hóa và ngượclại để tiếp cận văn hóa chính trị ta phải tiếp cận từ văn hóa

Trước hết ta thấy rằng văn hóa là hệ thống các giá trị vật chất và tinh thầnđược sáng tạo, tích lũy trong lịch sử nhờ quá trình hoạt động thực tiễn của conngười Các giá trị này được chấp nhận và đưa vào thực tế đời sống xã hội,được giữ gìn và chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác Văn hóa thể hiện

rõ nét những đặc trưng rất riêng của mỗi một quốc gia, dân tộc

Còn với chính trị đây lại là một lĩnh vực khá sâu rộng với nhiều lớp cơ tầngbên trong nó Chính trị được hiểu là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữacác giai cấp, cũng như các dân tộc với quốc gia với vấn đề giành, giữ, tổ chức

và sử dụng quyền lực Nhà nước, là sự tham gia của các tầng lớp nhân dântrong công việc nhà nước và xã hội, các hoạt động chính trị thực tiễn của cácgiai cấp, Đảng phái chính trị, nhằm tìm kiếm các hướng đi để thực hiệnđường lối và những mục tiêu đã đề ra nhằm thỏa mãn lợi ích

Văn hóa chính trị được xem như một góc nhìn tiêu biểu nổi bật trong toàncảnh rộng lớn của văn hóa nói chung Có nhiều cách hiểu về văn hóa chínhtrị, tuy nhiên tổng hợp lại theo bài giảng của Học viện Chính trị quốc gia HồChí Minh thì chúng ta có thể thấy “văn hóa chính trị là tổng hộ những giá trịvật chất, tinh thần được hình thành trong thực tiễn chính trị Nó là cái góp

phần chi phối hoạt động của các cá nhân, của các nhà chính trị, góp phần địnhhướng các hoạt động của họ trong việc tham gia vào đời sống chính trị đểphục vụ lợi ích căn bản của một giai cấp nhất định Văn hóa chính trị gópphần định hướng mục tiêu hoạt động cho các tổ chức chính trị, đặc biệt làĐảng và Nhà nước, cho các phong trào chính trị cho một xã hội nhất định.”

Văn hóa chính trị thể hiện ở hai phương diện cơ bản:

Thứ nhất, chính trị với ý nghĩa là chính trị dân chủ, tiến bộ phải hướng tớimục đích cao nhất là vì con người, giải phóng con người, tôn trọng quyền conngười, tạo điều kiện cho con người phát triển một cách toàn diện nhất, hài hòanhất Đây được xem là tính nhân văn sâu sắc cần có của một nền chính trị vănhóa

Thứ hai, những tư tưởng chính trị tốt đẹp không phải là những ý niệm trừutượng khó đạt được mà phải thiết thực cụ thể gần gũi với cuộc sống thực tế.Những tư tưởng ấy phải được thể hiện qua các đường lối chính sách của đảng

và nhà nước, trong cách triển khai các kế hoạch cụ thể nhằm phát triển xã hội

và phục vụ cuộc sống cá nhân cũng như của cộng đồng xã hội

Ngoài ra việc xây dựng và phát triển văn hóa chính trị phải chú trọng đồngthời cả ba phương diện chủ đạo chính là giá trị xã hội lựa chọn, năng lựcchính trị và trình độ phát triển về văn hóa chính trị của chủ thể chính trị

1.2 Văn hóa chính trị Việt Nam

1.2.1 Những yếu tố tạo nên nét đặc sắc riêng biệt của văn hóa chính trị

Việt Nam

Nhân tố đầu tiên mà chúng ta phải kể đến đó chính là nhân tố lịch sử Văn hóachính trị Việt Nam được hình thành và phát triển trong suốt một quá trình dàitrải qua với nhiều những nốt thăng trầm biến cố khác nhau Tuy nhiên cho dùquá trình ấy có ra sao thì chúng ta vẫn luôn ý thức về sứ mệnh độc lập dân

tộc, tự lực tự cường, luôn giữ vững tinh thần yêu nước, đoàn kết toàn dâncùng nhau xây dựng phát triển đất nước

Nhân tố thứ hai mà chúng ta cần nói đến chính là tấm lòng tự hào dân tộc, nềnvăn hiến quốc gia, tinh thần yêu nước, đoàn kết, phát huy sức mạnh tiềm tàngcủa mọi tầng lớp nhân dân Bên cạnh đó, việc xem trọng coi trọng người hiềntài cũng được chúng ta hết sức phát huy tạo nên cái gọi là tiềm lực, sức sốngtiềm tàng của văn hóa chính trị Khả năng phát huy tất cả các giá trị tốt đẹp đócủa dân tộc đã tạo nên một nền văn hóa chính trị phát triển mà mang đậm giátrị cốt lõi thấm nhuần tư tưởng dân tộc

Thứ ba là tôn trọng đạo lý, chính nghĩa, bảo vệ công lý, lẽ phải, nhưng bêncạnh đó cũng đề cao tấm lòng vị tha, khoan dung, độ lượng Những nét đẹpđấy đã tạo nên cho văn hóa chính trị Việt Nam thêm cái gọi là giá trị nhânvăn, nhân đạo sâu sắc thể hiện được tinh thần cốt lõi của dân tộc

Thứ tư chính sự học hỏi, sáng tạo trong văn hóa chính trị Nhờ khả năng họchỏi, tiếp thu, tích lũy và khả năng sáng tạo đặc biệt mà những dấu ấn riêngcủa chúng ta đã được giữ vững, bản sắc dân tộc đã được bảo vệ và phát triểntừng ngày qua từng giai đoạn khác nhau

Bên cạnh những nhân tố tích cực nổi bật như trên thì văn hóa chính trị ở ViệtNam vẫn còn tồn tại một số mặt hạn chế như tâm lý tiểu nông vẫn đang còntồn tại, kinh nghiệm chủ nghĩa, triết lý chug chung, thiếu tính khách quan vàkhoa học,… cần được khắc phục kịp thời

1.2.2 Đặc trưng của văn hóa chính trị

Những nét đặc trưng của văn hóa chính trị được thể hiện rõ qua các yếu tố:

Thứ nhất, chính là lấy chủ nghĩa Mac-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nềntảng cốt lõi quan trọng, là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng, đó cũng

là nền tảng tư tưởng quan trọng, kim chỉ nam chỉ đường dẫn lối cho các hoạt

động của chính trị, văn hóa chính trị Trong giai đoạn hiện nay có thể thấyrằng việc bảo vệ, học hỏi và vận dụng tư tưởng của chủ nghĩa Mac-Lenin và

tư tưởng Hồ Chí Minh vào hoạt động thực tiễn là nhiệm vụ quan trọng và cấpthiết trong công tác lý luận của Đảng và Nhà nước ta

Thứ hai, văn hóa chính trị Việt Nam chính là sự kế thừa và phát huy nhữngnét đẹp văn hóa chính trị truyền thống được chúng ta phát triển qua bao thếhệ

Văn hóa chính trị Việt Nam được hình thành và phát triển trải qua một quátrình dài được tôi luyện và phát triển gắn liền với những trang sử hào hùngcủa dân tộc Những giá trị văn hóa truyền thống ấy qua mỗi thời kỳ đều khôngngừng được trau dồi, bổ sung, phát triển cho phù hợp với từng bối cảnh riêngbiệt Nếu trong giai đoạn quá khứ, tư tưởng văn hóa chính trị của chúng ta đặcbiệt nhấn mạnh vào hệ giá trị độc lập và bảo vệ chủ quyền quốc gia, dân tộc.Thì trong giai đoạn hiện nay, tư tưởng quan trọng và thiết yếu nhất chính làđộc lập dân tộc gắn liền với xây dựng chủ nghĩa xã hội

Thứ ba, văn hóa chính trị Việt Nam hiện nay là một nền văn hóa chính trịcách mạng - khoa học - nhân văn theo mục tiêu xã hội chủ nghĩa

Để có thể thực hiện được lý tưởng mong muốn xây dựng một nền văn hóachính trị phát triển theo mục tiêu xã hội chủ nghĩa như hiện nay thì Đảng ta đãtiến hành xây dựng đất nước mà trong đó mục tiêu trọng yếu đó chính là xâydựng nềnền nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Phát triển kinh tế xã hội

vì mục tiêu nâng cao chất cuộc sống cho nhân dân, đảm bảo nhân dân sống

ấm no, hạnh phúc, đảm bảo đầy đủ quyền và lợi ích của mình

Thứ tư, văn hóa chính trị Việt Nam thể hiện trong sự lãnh đạo, chỉ dẫn ĐảngCộng sản Việt Nam

Đảng Cộng sản Việt nam hoạt động với mục tiêu cao cả đó chính là xây dựngmột đất nước dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh, tiếntới sánh ngang với các nước trong khu vực và trên thế giới Đó được xem làmục tiêu quan trọng mang đậm giá trị tinh thần cốt lõi của dân tộc, là lý tưởngcao cả mà Đảng và Nhà nước ta đang gắng sức thực hiện trên con đường xâydựng nhà nước chủ nghĩa xã hội

CHƯƠNG 2

ĐIỀU KIỆN VỀ KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI VIỆT NAM GIAI

ĐOẠN TỪ NĂM 1945-1975

2.2 Kinh tế Việt Nam giai đoạn 1945-1975

Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1975 là một trong những giai đoạn khókhăn và gặp nhiều trở ngại nhất mà Đảng và nhân dân phải cùng nhauđứng dậy đấu tranh và vượt qua tất cả Vừa giành được độc lập chủ quyềnkhông lâu, Việt Nam lại tiếp tục bước vào cuộc kháng chiến trường kìchống đế quốc Mỹ đang rắp tâm chia cắt hai miền tổ quốc Chính vì vừaxây dựng chính quyền lại vừa đồng tâm hiệp lực đánh đuổi quân xâm lượckhiến cho kinh tế của chúng ta trong giai đoạn này gặp rất nhiều khó khăn

và thụt lùi so với các quốc gia trên thế giới

Giai đoạn đầu từ năm 1945-1954, nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạnnày nhìn chung khá ảm đạm và không có nhiều bước phát triển Thờiđiểm này nền kinh tế Việt nam chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, tuy nhiêntrình độ sản xuất cũng như khoa học kĩ thuật còn thiếu sót nhiều dẫn tớinền kinh tế nông nghiệp trở nên lạc hậu, hiệu suất thấp Hình thức tự cung

tự cấp với năng suất kém, không cao dẫn đến cuộc sống người dân trở nênkhó khăn, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc đặc biệt là nạn đói năm

1945 ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng trăm nghìn người Không hề quákhi nói rằng nạn đói năm 1945 được xem như là sựu hủy diệt kinh khủngnhất, đau thương nhất mà chúng ta đã phải trải qua suốt hàng thập kỉ qua Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng tâm sự đầy đau thương về những nămtháng ấy Người viết “Nạn đói kém nguy hiểm hơn chiến tranh Thí dụtrong 6 năm chiến tranh, nước Pháp chỉ chết 1 triệu người, nước Đức là 3

triệu người, Thế mà nạn đói nửa năm ở Bắc bộ ta đã chết hơn 2 triệungười,…” Từ tháng 1 đến tháng 5/1945 đâu đâu cũng là xác người làm laliệt vì chết đói, chết khát Trong hơn 70 năm qua, ký ức về những hố chônngười tập thể hình ảnh những con người kiệt sức, nằm còng queo xếphàng xin ăn giữa đường vẫn luôn luôn là nỗi ám ảnh là nỗi đau không baogiờ nguôi trong ký ức của hàng triệu người Việt để đến bây giờ nó vẫnmãi là vết thương hở khó lành trong tiềm thức mỗi con người chúng ta.

Ở miền Bắc, phát triển kinh tế chủ yếu là tiến hành cải cách ruộng đất, cảitạo công thương nghiệp, hợp tác hóa nông nghiệp Còn ở miền Nam dovẫn đang chịu sự xâm chiếm của đế quốc Mỹ nên kinh tế vẫn còn gặpnhiều trở ngại khó khăn Nhìn chung quy mô kinh tế Việt Nam trong thờigian này còn nhiều yếu kém,GDP bình quân đầu người năm 1945 chỉ đạt

60 đồng, tương đương 35 USD

Giai đoạn từ 1955-1975 Đảng và Nhà nước đã đưa ra nhiều những chínhsách thiết thực nhằm từng bước nâng cao kinh tế, xây dựng một nền tảngkinh tế vững chắc hơn Cụ thể Chính phủ đã phê duyệt Kế hoạch pháttriển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ nhất nhằm phấn đấu xây dựng cơ sởvật chất và kỹ thuật của các ngành kinh tế như công nghiệp và nôngnghiệp Năm 1975, GDP bình quân đầu người đạt 232 đồng tương đương

80 USD Nông nghiệp có nhiều thành tích đáng nể như sản lượng lươngthực quy thóc đạt 5,49 triệu tấn tăng 1,73 triệu tấn so với năm 1955, năngsuất lúa đạt 21,1 tạ/ha tăng 5,2 tạ/ha,…Về lĩnh vực công nghiệp thì nhiều

cơ sở sản xuất công nghiệp được phục hồi và xây dựng Năm 1975, giá trịtổng sản lượng công nghiệp đạt 4.175,4 tỷ đồng, gấp 13,8 lần năm 1955,bình quân năm trong giai đoạn 1956-1975 tăng 14% /năm

Lĩnh vực thương nghiệp cũng đạt được nhiều thành tựu đáng nể như tổngmức bán lẻ hàng hóa xã hội năm 1975 đạt 5.358,3 triệu đồng tăng gấp 7,8lần so với năm 1955, và dần trở thành hậu phương vững chắc thúc đẩy

sự phát triển kinh tế, ủng hộ hết sức mình cho cuộc chiến lâu dài chống đếquốc Mỹ của lực lượng sản xuất và chiến đấu ở nước ta.

Nhìn chung kinh tế Việt Nam giai đoạn 1945-1975 có nhiều bước tiếnkhởi sắc trong phát triển nông nghiệp, công thương nghiệp Tuy nhiênnhững bước tiến ấy còn là những bước tiến nhỏ lẻ chưa đủ sâu rộng đểđưa nền kinh tế Việt Nam đạt được những bước tiến lớn mạnh so với cácnước Bức tranh toàn diện về nền kinh tế Việt Nam chủ yếu vẫn là nhữngbức tranh đơn điệu, trầm tối

2.2 Văn hóa giai đoạn năm 1945-1975

Đứng trước những thời khắc giai đoạn quan trọng của cuộc kháng chiếnđánh đuổi quân xâm lược giành lại độc lập trên toàn vẹn lãnh thổ củamình, văn hóa Việt Nam giai đoạn này cũng mang trong mình những âmhưởng riêng biệt liên quan mật thiết đến tinh thần đấu tranh giành lại độclập tự do cho dân tộc

Về văn học nghệ thuật, trong giai đoạn này hầu hết các tác phẩm đềumang trong mình dũng khí quyết chiến bảo vệ quê hương đất nước, nhữngtác phẩm với âm điệu hào hùng khẳng định quyền độc lập tự do dân tộc.Tại một thời điểm quan trọng như vậy, văn học nghệ thuật cũng là thứ vũkhí sắc bén nhất không cần đao, gươm cũng đủ để chinh chiến trên đấutrường văn hóa của mình Như mọi người vẫn thường nhận xét trong giaiđoạn này “ Văn hóa nghệ thuật chính là một mặt trận Anh chị em là chiến

sĩ trên mặt trận ấy”

Cuộc sống đời thường, tấm lòng hướng về tổ quốc, tinh thần quyết chiếnquyết thắng, tất cả đều từng bước từng bước được khắc họa vô cùng chânthực trong từng thước phim mà văn hóa nghệ thuật đã làm nên, nó chính

là hiện thân cho dân tộc, cho cái nhìn của thời đại

Trong giai đoạn này, điều quan trọng mà chúng ta cần nhắc tới chính làvai trò lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam đối với đời sống xã hội củanhân dân đặc biệt là ở khía cạnh văn hóa Nền văn hóa dân tộc dần dần cónhững bước trở mình thay đổi lớn, từ nền văn hóa truyền thống đã có sựhình thành và phát triển thêm nhiều nhân tố, yếu tố mới của thời đại,đương đại Làn sóng truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất đấu tranhgiành lại độc lập tiếp tục trở thành nhân tố quan trọng kết hợp cùng đườnglối tư tưởng cách mạng theo chủ nghĩa Mác-Lenin đã tạo nên một lànsóng lớn thấm nhuần tư tưởng của nhân dân, tiếp thêm sức mạnh cho toàndân chống lại kẻ thù xâm lược

Trong những năm tháng chiến đấu ác liệt chống quân xâm lược, các hoạtđộng nghệ thuật như in ấn, báo chí,…vẫn rất được ta chú trọng và pháttriển Chỉ từ năm 1945-1954, ta đã xuất bản được hơn 8 triệu ấn phẩmsách, sản xuất được 35 bộ phim tài liệu

Đây cũng là thời kì nghệ thuật ca múa, và sân khấu ca kịch đặc biệt pháttriển Văn học Việt Nam trong thời gian này cũng là một trong nhữngnhân tố tạo được nhiều dấu ấn vô cùng ấn tượng Một số cây bút quenthuộc trong thời kỳ này mà chúng ta có thể kể tên tới như Tố Hữu, TếHanh, Phạm Tiến Duật,…Với các sáng tác chủ yếu về tinh thần yêu nước,bảo vệ độc lập tự do cho dân tộc,…các tác phẩm đã trở thành một trongnhững thứ vũ khí sắc bén nhất trên phương diện truyền thông, cùng vớitiền tuyến và nhân dân tham gia đấu tranh giành, bảo vệ và xây dựng tổquốc

Phong trào văn hóa quần chúng càng trở nên phổ biến đối với mọi tầnglớp nhân dân Giao lưu văn hóa ngày càng được mở rộng không chỉ góigọn trong phạm vi khu vực.Việc học hỏi, giao lưu tiếp biến văn hóa giữaViệt Nam và các nước xã hội chủ nghĩa khác như Liên Xô, hay các nướcĐông Âu trước đây, Trung Quốc,…ngày càng được đẩy mạnh đặc biệt ở