Bài giảng Hoạt động giám sát của Quốc hội và vai trò của đại biểu Quốc hội trong hoạt động giám sát - GS.TS. Nguyễn Minh Thuyết

HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA QUỐC HỘIVÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI TRONG HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội khóa XII... “Giám s

HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA QUỐC HỘI

VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI

TRONG HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT

Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên,

Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội khóa XII

NỘI DUNG TÓM TẮT

1 Tổng quan về HĐ giám sát

1.1 Giám sát là gì ?

1.2 Chủ thể và đối tượng của giám sát

1.3 Nội dung và hình thức giám sát

1.4 Quy trình giám sát

2 Vai trò của đại biểu trong giám sát

2.1 Trong việc xây dựng chương trình GS

2.2 Trong các hoạt động giám sát

3 Thực hành

1.1 GIÁM SÁT LÀ GÌ ?

“Giám sát là việc Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Uỷ ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc

hội theo dõi, xem xét, đánh giá hoạt động của

cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát

trong việc thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.”

(Điều 2, Luật Hoạt động GS của Quốc hội)

1.2 CHỦ THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG GIÁM SÁT

1.2.1 Chủ thể giám sát

- Quốc hội

- Ủy ban Thường vụ Quốc hội

- Cơ quan của Quốc hội

- Đoàn đại biểu Quốc hội

- Đại biểu Quốc hội

1.2 CHỦ THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG GIÁM SÁT

1.2.2 Đối tượng giám sát

- Hoạt động của Chủ tịch nước

- Hoạt động của Chủ tịch QH

- Hoạt động của Chính phủ

- Hoạt động của Toà án NDTC, Viện Kiểm sát

NDTC

- Hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh

tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang và công dân ở địa phương

* Câu hỏi : Vậy, ai giám sát đại biểu QH ?

1.3 NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC GIÁM SÁT

1.3.1 Nội dung giám sát

Việc thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc

hội, pháp lệnh, nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ

Quốc hội

1.3.2 Hình thức giám sát

1.4 QUY TRÌNH GIÁM SÁT

1.4.1 Lập chương trình giám sát hằng năm / chương trình sửa đổi, bổ sung

1.4 QUY TRÌNH GIÁM SÁT

1.4.2 Triển khai chương trình giám sát

cáo, cơ quan / bộ phận giám sát)

1.4 QUY TRÌNH GIÁM SÁT

b) Giám sát báo cáo công tác

cơ quan / bộ phận giám sát)

1.4 QUY TRÌNH GIÁM SÁT

c) Giám sát hoạt động thực tiễn

- Phân công trách nhiệm (cơ quan báo cáo, cơ

quan / bộ phận giám sát)

- Lập đoàn giám sát

- Làm việc với các tổ chức, cá nhân liên quan

- Xây dựng báo cáo

- Gửi báo cáo và báo cáo trực tiếp

- Thảo luận tại kỳ họp

- Ra nghị quyết, nếu cần thiết

- Đôn đốc sau giám sát

1.4 QUY TRÌNH GIÁM SÁT

d) Chất vấn

- “Chất vấn là một hoạt động giám sát,

trong đó đại biểu QH nêu những vấn đề

thuộc trách nhiệm của Chủ tịch nước, Chủ tịch QH, Thủ tướng CP, Bộ trưởng và các thành viên khác của CP, Chánh án Toà án NDTC, Viện trưởng Viện Kiểm sát NDTC

và yêu cầu những người này trả lời.”

(K.2, Điều 2, Luật HĐGS của QH)

1.4 QUY TRÌNH GIÁM SÁT

+ Đại biểu gửi chất vấn bằng văn bản

+ Người được chất vấn trả lời bằng VB

+ Ủy ban TVQH xin ý kiến về danh sách

người trả lời chất vấn trực tiếp

+ Chất vấn và trả lời chất vấn trực tiếp

+ Quốc hội ra nghị quyết, nếu cần thiết

+ Đôn đốc sau chất vấn

1.4 QUY TRÌNH GIÁM SÁT

+ Đại biểu gửi chất vấn bằng văn bản

+ Người được chất vấn trả lời bằng VB

+ Ủy ban TVQH tổ chức phiên chất vấn trực tiếp

+ Chất vấn và trả lời chất vấn trực tiếp

+ UBTVQH ra nghị quyết, nếu cần thiết

+ Đôn đốc sau chất vấn

1.4 QUY TRÌNH GIÁM SÁT

e) Lập Ủy ban lâm thời

- “Khi xét thấy cần thiết, QH thành lập Ủy ban lâm thời để nghiên cứu, thẩm tra một dự án hoặc điều tra về một

vấn đề nhất định.” (Điều 23, Luật Tổ chức QH)

+ Kiến nghị thành lập UBLT (của UBTVQH, Chủ tịch nước, Thủ tướng, cơ quan của QH, đại biểu QH)

+ UBTVQH quyết định xin ý kiến QH

+ QH quyết định việc lập UBLT

+ UBLT điều tra, báo cáo QH

+ QH ra nghị quyết về vấn đề được điều tra

1.4 QUY TRÌNH GIÁM SÁT

f) Bỏ phiếu tín nhiệm

UBTVQH, Chủ tịch nước, Thủ tướng, cơ quan của QH – có 2/3 số thành viên tán

thành, 20% số đại biểu QH)

- UBTVQH quyết định xin ý kiến QH

- QH quyết định việc bỏ phiếu tín nhiệm

- QH bỏ phiếu tín nhiệm

- QH ra nghị quyết về kết quả

2.1 VAI TRÒ CỦA ĐẠI BIỂUTRONG XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH GS

2.1.1 Đóng góp ý kiến xây dựng chương trình

giám sát của Quốc hội, các cơ quan của QH,

Đoàn đại biểu QH

- Kiến nghị vấn đề giám sát Chuyện giám sát vụ nước tương đen.

- Thảo luận về chương trình được trình ra QH, cơ quan của QH, Đoàn đại biểu QH

- Biểu quyết thông qua chương trình giám sát của

QH, chương trình giám sát của tổ chức mà đại biểu là thành viên

2.1.2 Lập chương trình giám sát riêng

2.2 VAI TRÒ CỦA ĐẠI BIỂUTRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT

2.1.1 Giám sát báo cáo công tác tại kỳ họp

2.1.2 Giám sát hoạt động thực tiễn

2.2 VAI TRÒ CỦA ĐẠI BIỂUTRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT

2.1.3 Giám sát văn bản QPPL

- Thực hiện phân công của tổ chức

- Xây dựng báo cáo giám sát

- Theo dõi, kiến nghị đôn đốc sau giám sát

2.1.4 Chất vấn

- Gửi câu hỏi chất vấn

- Chất vấn trực tiếp Chuyện chất vấn của ĐB

Nguyễn Mạnh Đức (Yên Bái).

- Theo dõi, kiến nghị đôn đốc sau chất vấn

Chuyện 2 lần chất vấn về vụ PCI (ở Dự án Đại lộ Đông – Tây).

2.2 VAI TRÒ CỦA ĐẠI BIỂUTRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT

2.1.5 Lập Ủy ban lâm thời, bỏ phiếu tín

nhiệm

Đình Xuân (Tây Ninh)

Dũng (Kon Tum)

TRÂN TRỌNG

CẢM ƠN

QUÝ VỊ ĐẠI BIỂU