Bài giảng Quản trị kinh doanh quốc tế: Chương 1 - TS. Cao Minh Trí

Mục tiêu chương I  Hiểu biết về động lực và các lý thuyết về thương mại quốc tế;  Khả năng ứng dụng các lý thuyết về thương mại quốc tế...  Chính sách đóng cửa kinh tế?.  Chính sách

QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ

Mục tiêu chương I

 Hiểu biết về động lực và các lý thuyết

về thương mại quốc tế;

 Khả năng ứng dụng các lý thuyết về thương mại quốc tế

ARE YOU READY?

2.1 Lý thuyết dựa theo quốc gia

Thuyết trọng thương

1. Thế kỷ XVI;

2. Tăng dự trữ vàng bạc;

3. Xuất khẩu vs Nhập khẩu;

4. Xu hướng hiện nay

Học thuyết lợi thế tuyệt đối

A Smith, The wealth of nations (1776):

1. Lợi thế tuyệt đối;

2. Chuyên môn hóa sản xuất;

3. Tự do thương mại;

4. Sự điều tiết của thị trường;

Lao động hao phí

Quan hệ thương mại?

 Chính sách đóng cửa kinh tế?

 Chính sách kinh tế mở?

Chính sách đóng cửa kinh tế?

Quốc gia

Sản phẩm

Trung Quốc (1.200 h)

Việt Nam (800 h)

Thế giới

Táo (50%)

Chuối (50%)

600/3=200 600/2=300

400/5=80 400/1=400

280

700

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

2 Chuyên môn hóa sản xuất:

 Trung Quốc?

 Việt Nam?

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

3 Thương mại quốc tế:

 Trung Quốc? 1 táo > 3/2 chuối

 Việt Nam? 1 chuối > 1/5 táo

 Thế giới?

• 3/2 chuối < 1 táo < 5 chuối

• 1/5 táo < 1 chuối < 2/3 táo

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

4 Xác định lợi ích:

 Chuyên môn hóa:

• Trung Quốc? 1200/3 = 400 táo

• Việt Nam? 800/1 = 800 chuối

 Thương mại: 100 táo = 400 chuối

• Trung Quốc? 300 táo, 400 chuối

• Việt Nam? 100 táo, 400 chuối

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

4 Xác định lợi ích (cont.):

 Lợi ích sản xuất?

• Nguồn lực tài nguyên? 2.000 giờ

• Quy mô sản xuất? Táo? Chuối?

 Lợi ích tiêu dùng?

• Ngân sách tiêu dùng?

• Quy mô tiêu dùng? Táo? Chuối?

Hạn chế cơ bản

 Không có lợi thế tuyệt đối?

Học thuyết lợi thế so sánh

D Ricardo, Principles of Political

Economy and Taxation (1817):

Quan hệ thương mại?

 Chính sách đóng cửa kinh tế?

 Chính sách kinh tế mở?

Chính sách đóng cửa kinh tế?

Quốc gia

Sản phẩm

Trung Quốc (1.200 h)

Việt Nam (800 h)

Thế giới

Táo (50%)

Chuối (50%)

600/3=200 600/2=300

400/5=80 400/4=100

280

400

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

2 Chuyên môn hóa sản xuất:

 Việt Nam? Hoàn toàn? 800/5 = 160 táo

 Trung Quốc? Không hoàn toàn?

• Táo > (280 – 160) = 120 x 3 = 360 h;

• Chuối > (400 x 2) = 800 h

• Còn dư: 1.200 – (360 + 800) = 40 h

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

3 Thương mại quốc tế:

 Trung Quốc? 1 chuối > 2/3 táo

 Việt Nam? 1 táo > 5/4 chuối

 Thế giới?

• 5/4 chuối < 1 táo < 3/2 chuối

• 2/3 táo < 1 chuối < 4/5 táo

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

4 Xác định lợi ích:

 Chuyên môn hóa:

• Trung Quốc? 130 táo, 405 chuối

• Việt Nam? 160 táo

 Thương mại: 100 táo = 400 chuối

• Trung Quốc? 230 táo, 5 chuối

• Việt Nam? 60 táo, 400 chuối

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

4 Xác định lợi ích (cont.):

 Thương mại: 110 táo = 150 chuối

• Trung Quốc? 240 táo, 255 chuối

• Việt Nam? 50 táo, 150 chuối

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

4 Xác định lợi ích (cont.):

 Lợi ích sản xuất?

• Nguồn lực tài nguyên? 2.000 giờ

• Quy mô sản xuất? Táo? Chuối?

 Lợi ích tiêu dùng?

• Ngân sách tiêu dùng?

• Quy mô tiêu dùng? Táo? Chuối?

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

5 Xác định giá cả sản phẩm và khung tỷ giá

hối đoái:

 Trung Quốc: 10 CNY/giờ

 Việt Nam: 20.000 VND/giờ

Chính sách kinh tế mở? (cont.)

5 Xác định giá cả và khung TGHĐ (cont.):

 Giá chuối Trung Quốc < Việt Nam:

20CNY < 80.000VND # 1CNY < 4.000VND

 Giá táo Việt Nam < Trung Quốc:

100.000VND < 30CNY # 1 CNY > 3.333VND

Giá XK tại VN (VND)

Giá SX nội địa (VND)

Giá XK tại TQ (CNY) Táo 30 150.000 100.000 20

Hạn chế cơ bản

 Môi trường cạnh tranh hoàn hảo?

 Bàn tay hữu hình?

 Môi trường kinh tế tĩnh?

 2 quốc gia, 2 sản phẩm, 1 yếu tố SX?

 …?

Nguồn lực yếu tố sản xuất

 Yếu tố sản xuất và học thuyết

Heckscher-Ohlin (H-O);

 Học thuyết Stolper-Samuelson;

 Học thuyết về đầu tư yếu tố và thay

đổi cơ cấu sản xuất của Rybczynski

Chi phí yếu tố sản xuất

Quốc gia

Chi phí

Sản phẩm

Trung Quốc Việt Nam

K L

400 đv 300 đv

K L

200 đv 400 đv Chuối

Xe

2 3

4 2

1 3

4 2

Yếu tố sản xuất dư thừa

 PK/PL (TQ) < PK/PL (VN)

=> Trung Quốc dư thừa K hay L? Khan

hiếm K hay L? Xuất nhập khẩu gì?

=> Việt Nam dư thừa K hay L? Khan

hiếm K hay L? Xuất nhập khẩu gì?

Đầu tư yếu tố

và thay đổi cơ cấu sản xuất

 Trung Quốc:

• (K) 2C + 4X = 400

• (L) 3C + 2X = 300

=> Chuối = 50, Xe = 75

 Việt Nam: Chuối? Xe?

=> Việt Nam đầu tư thêm 100 đv L?

Tóm lại

 Nhờ chuyên môn hóa SX & TMQT:

• Tiêu dùng cao hơn khả năng sản xuất;

• Quy mô tiêu dùng của các quốc gia tăng lên

2.1 Lý thuyết dựa theo quốc gia

2.2 Lý thuyết dựa vào công ty

 Lý thuyết tương đồng quốc gia;

 Vòng đời sản phẩm;

 Cạnh tranh chiến lược toàn cầu;

 Lợi thế cạnh tranh quốc gia

Lý thuyết tương đồng quốc gia

 1961, Steflan Linder;

 Thương mại giữa các nước có thu

nhập bình quân ngang nhau;

 Thương mại nội bộ ngành công

nghiệp trở nên phổ biến;

 Thương hiệu và danh tiếng sản phẩm

Lý thuyết cạnh tranh chiến lược toàn cầu

 1980s, Paul Krugman et al.;

 Lợi thế cạnh tranh bền vững:

• Quyền sở hữu tài sản trí tuệ;

• R&D -> 1 st mover advantage;

• Kinh tế quy mô vs Kinh tế phạm vi;

• Khai thác đường cong kinh nghiệm

Lý thuyết lợi thế cạnh tranh quốc gia

 2000s, Michael Porter;

 Đất nước và công ty;

 4 thành phần – 4 góc kim cương:

• Các điều kiện tài nguyên;

• Các điều kiện nhu cầu;

• Ngành công nghiệp liên quan, hỗ trợ;

Kết luận

 Lý thuyết tốt nhất?

 Quốc gia?

 Công ty?

&