Bài giảng Dân số học - Chương 7: Di dân và dự báo dân số

Khái niệm 2 Theo nghĩa rộng, di dân là sự chuyển dịch bất kì của con người trong một không gian và thời gian nhất định kèm theo sự thay đổi nơi cư trú tạm thời hay vĩnh viễn.. Theo n

DI DÂN VÀ DỰ BÁO DÂN SỐ

7.1 DI DÂN

7.1.1 Khái niệm

2

Theo nghĩa rộng, di dân là sự chuyển dịch bất

kì của con người trong một không gian và thời gian

nhất định kèm theo sự thay đổi nơi cư trú tạm thời

hay vĩnh viễn

Theo nghĩa hẹp, di dân là sự chuyển dân cư từ

một đơn vị lãnh thổ này sang một đơn vị lãnh thổ

khác nhằm thiết lập một nơi cư trú mới trong một

khoảng thời gian nhất định (Liên hợp quốc).

Xuất cư

Nhập cư

Di cư

Đặc điểm di dân

nơi ở

Phải có mục

đích Thời gian

7.1 DI DÂN

7.1.2 Phân loại

7.1.2.1 Theo độ dài thời

gian cư trú

Di dân lâu dài: thường

không quay lại nơi gốc sinh

sống.

Di dân tạm thời: tương

đối chắc chắn quay lại nơi

gốc sinh sống..

Người Mông ở Tây Nguyên

Lâm Hà – Lâm Đồng

4

7.1.2.2 Theo khoảng cách di dân

Loại di dân quan trọng nhất trong dân số học

Ả Rập Xuê Út Nga Anh Quốc gia khác

-60 -40 -20 0 20 40 60 80 100 120 140

Biểu đồ thể hiện tỷ suất di dân thuần ở Việt Nam qua các năm

2009 Series 3

6

Ruộng bậc thang Krông Bông - ĐL

Bình quân mỗi năm tăng

200.000 Trong đó 2/3 dân nhập cư

Giai đoạn 2005 đến 2017, có 58.846 hộ dân di cư tự do ( Tây Bắc chỉ 5.811 hộ, Tây

Nam bộ là 2.081 hộ).

Chủ yếu là DTTS phía

Bắc

Phần lớn là lao động chân, tay

Sức ép về tài nguyên đất, rừng Vấn đề y tế,

giáo dục

8

Đối với nơi đến:

quy mô dân số

tăng

Đối với nơi đi: quy

mô dân số giảm

7.1.4.2 Ảnh hưởng đến cơ cấu dân số

Đối với nơi đi: Cơ cấu dân số đơn giản và dân số dưới với trên tuổi lao động lớn.

Đối với nơi đến :

cơ cấu dân số đa dạng và dân số trong tuổi lao động lớn

7.2 ĐÔ THỊ HOÁ

7.2.1 Khái niệm

Đô thị hóa được hiểu khái quát là quá trình hình thành

và phát triển các thành phố không chỉ về qui mô mà còn về

cả chất lượng.

Dân

số đô thị

Gia tăng tự nhiên

Dân di cư

tự nông thôn – thành thị Mở rộng

ranh giới đô

thị

Đô thị

hoá

12

Vùng

đô thị

Quy mô dân số

Mật độ dân số

Tỷ lệ DS tham gia sản xuất phi NN

Cơ sở

hạ tầng

Chức năng hành chính

Ở Việt Nam, đô thị thì phải

có dân cư từ 4000 người trở

lên và tỷ lệ dân số hoạt động

phi nông nghiệp phải đạt 65%

tổng số lao động

Việt Nam hiện có 6 loại đô thị với các tiêu chuẩn riêng

7.2 ĐÔ THỊ HOÁ

7.2.2 Đặc trưng của đô thị hóa

- Một là, số lượng các thành phố, kể cả các thành phố lớn, có

xu hướng tăng nhanh;

- Hai là, quy mô dân số tập trung trong mỗi thành phố ngày

càng lớn

- Ba là, việc hình thành và phát triển nhiều thành phố gần nhau

về mặt địa lý, liên quan chặt chẽ với nhau do phân công lao

động đã tạo nên các vùng đô thị

- Bốn là, dân số thành thị có xu hướng tăng nhanh

- Năm là, mức độ đô thị hoá biểu thị trình độ phát triển xã hội

nói chung, song có đặc thù riêng cho mỗi quốc gia

14

4.3.1 Ảnh hưởng của đô thị hóa đến sự phát triển dân số

Nhận thức của phụ

nữ thay đổi

Mức sinh giảm

Đô thị thấp Nông thôn cao

Y tế được đảm bảo

Chăm sóc sức khoẻ tốt

Mức chết giảm

16

Đối với di dân

thị

Đô thị hoá

7.2 ĐÔ THỊ HOÁ

Đối với lối sống

Đô thị hoá

Tâm lí và lối sống thay đổi

Lối sống thành thị khác biệt

nông thôn

18

7.3.1 Khái niệm và ý nghĩa

Xây dựng chính sách dân số

Hoạch định chiến lược PT KTXH

Ý nghĩa

7.3 DỰ BÁO DÂN SỐ

Phân loại

Theo phạm vi không gian lãnh thổ

Toàn lãnh thổ

Từng vùng, từng địa phương

Theo mức độ bao trùm của

dự báo

Đơn lẻ Tổng thể

Theo thời hạn

dự báo

Dài hạn Trung hạn Ngắn hạn

7.3.2 Phân loại

20

7.3.3 Các phương pháp dự báo dân số

7.3.3.1 Phương pháp dự báo dựa vào các

Dự báo bằng Demproj, PEOPLE FOR

WINDOWS hoặc PAS