Phẩm chất: - Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu cách xác định khối lượng riêng của một khối hình hộp chữ nhật, của một lượng nước và của
Trang 1Thông tin bài soạn: (Nhập chính xác Gmail để nhận sản phẩm)
STT Họ và
tên
Zalo
1 Nguyễn
Lượm
0353432129 vanluomvl85@gmail.com Nguyễn
Lượm
Trang
0905156359 trangptt1710@gmail.com Thu
Trang
3 Nguyễn
Kiều
Ngọc
Ánh
0356923097 Ngocanh.gv.1912@gmail.com Nguyễn
Kiều Ngọc Ánh 4
Khi soạn xong nhờ quý thầy cô gửi về nhóm trưởng để tổng hợp.
CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ ĐÃ HỢP TÁC VÀ ĐÓNG GÓP
THỰC HÀNH XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG RIÊNG
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
Thực hiện thí nghiệm để xác định được khối lượng riêng của một khối hộp chữ nhật, của một vật có hình dạng bất kì, của một lượng chất lỏng
2 Năng lực:
2.1 Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, để tìm
hiểu cách:
+ Xác định khối lượng riêng của một khối hình hộp chữ nhật
+ Xác định khối lượng riêng của một lượng nước
+ Xác định khối lượng riêng của một vật có hình dạng bất kì không thấm nước
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm ra vấn đề và phương
hướng làm các thí nghiệm xác định khối lượng riêng của một khối hình hộp chữ nhật, của một lượng nước và của một vật có hình dạng bất kì không thấm nước
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: GQVĐ khi làm thí nghiệm để
tránh sai số lớn trong kết quả
1.2 Năng lực đặc thù:
- Năng lực nhận biết KHTN: Biết cách sử dụng các dụng cụ thí nghiệm và
xác định được khối lượng riêng của một khối hình hộp chữ nhật, của một lượng nước và của một vật có hình dạng bất kì không thấm nước
- Năng lực tìm hiểu tự nhiên: Trình bày được cách xác định được khối lượng
riêng của một khối hình hộp chữ nhật, của một lượng nước và của một vật có hình dạng bất kì không thấm nước
- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Vận dụng công thức tính toán linh
hoạt, để xử lí được kết quả thí nghiệm
Trang 22 Phẩm chất:
- Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu cách xác định khối lượng riêng của một khối hình hộp chữ nhật, của một lượng nước và của một vật có hình dạng bất kì không thấm nước
- Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm
vụ thí nghiệm, thảo luận tìm ra cách xử lí kết quả thí nghiệm phù hợp
- Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thí nghiệm đo khối lượng, thể tích vật
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Giáo viên:
Dụng cụ thí nghiệm:
- Xác định khối lượng riêng của một khối hình hộp chữ nhật:
+ Cân điện tử (cân đồng hồ)
+ Thước đo độ dài có độ chia nhỏ nhất tới milimét
+ Khối gỗ hình hộp chữ nhật
- Xác định khối lượng riêng của một lượng nước:
+ Cân điện tử.(cân đồng hồ)
+ Ống đong, cốc thủy tinh
+ Một lượng nước sạch
- Xác định khối lượng riêng của một vật có hình dạng bất kì không thấm nước
+ Cân điện tử
+ Ống đong, cốc thủy tinh có chứa nước
+ Hòn sỏi (có thể bỏ lọt vào ống đong)
2 Học sinh: đọc trước bài và chuẩn bị các mẫu báo cáo thực hành.
III Tiến trình dạy học
1 Hoạt động 1: Mở đầu
a) Mục tiêu: Trải nghiệm lại kiến thức cũ về khối lượng riêng của một chất
b) Nội dung: GV nêu các câu hỏi ở kiến thức cũ=>YC HS trả lời các câu
hỏi
1/ Để xác định khối lượng riêng của một chất tạo nên vật cần phải xác định được những đại lượng nào?
2/ Để đo khối lượng vật ta dùng dụng cụ nào?
3/ Để đo thể tích của một khối hình hộp chữ nhật ta dùng dụng cụ nào? 4/ Để đo thể tích của một lượng nước ta dùng dụng cụ nào?
5/ Để đo thể tích vật có hình dạng bất kì không thấm nước ta dùng dụng cụ nào?
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
HS có thể trả lời:
1/ Để xác định khối lượng riêng của một chất tạo nên vật cần phải xác định được những đại lượng là khối lượng và thể tích của vật
2/ Để đo khối lượng ta dùng cân
Trang 33/ Để đo thể tích của một khối hình hộp chữ nhật ta dùng thước: đo chiều dài
a, chiều rộng b, chiều cao c rồi sử dụng công thức tính thể tích V = a.b.c
4/ Để đo thể tích của một lượng nước ta dùng bình chia độ
5/ Để đo thể tích vật có hình dạng bất kì không thấm nước bỏ lọt bình chia
độ ta dùng bình chia độ đã đổ thêm lượng nước biết sẵn thể tích để đo thể tích vật
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV Y/C HS trả lời các câu hỏi
*Thực hiện nhiệm vụ học tập:
Cá nhân HS suy nghỉ và trả lời
* Báo cáo thảo luận:
- HS trả lời cá nhân câu hỏi của GV
- HS khác nhận xét
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV xác nhận ý kiến của câu trả lời và dẫn dắt vào
bài
* GV đặt vấn đề: Chúng ta đã tìm hiểu về khối
lượng riêng của một chất và viết được công
thức tính đại lượng này Vậy cách nào để xác
định khối lượng riêng của một vật bất kỳ?
Chúng ta cùng đi vào bài học hôm nay.
2 Hoạt động 2: Thực hành.
Hoạt động 2.1: Xác định khối lượng riêng của một khối hình hộp chữ nhật.
a) Mục tiêu:
- Nêu được dụng cụ và cách tiến hành thí nghiệm.
- Thực hiện được thí nghiệm để xác định được khối lượng riêng của một khối hộp chữ nhật
b) Nội dung: GV yêu cầu học sinh tìm hiểu trong SGK, nêu dụng cụ thí
nghiệm, hướng dẫn cho hs cách tiến hành TN, rồi tiến hành thí nghiệm xác định được khối lượng riêng của một khối hộp chữ nhật
c) Sản phẩm: Phiếu báo cáo thực hành
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 2.1: Xác định khối lượng riêng của một khối hình hộp chữ nhật.
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV chia lớp thành 4 nhóm và yêu cầu các
nhóm bầu ra các thành phần của nhóm
(nhóm trưởng, phó nhóm, thư kí,…)
GV yêu cầu học sinh tìm hiểu SGK và trả
lời các câu hỏi sau:
? Mục đích của bài thực hành hôm nay là
I Xác định khối lượng riêng của một khối gỗ hình hộp chữ nhật.
1 Chuẩn bị:
2 Cách tiến hành Bước 1: Đo thể tích khối gỗ
- Dùng thước đo chiều dài mỗi cạnh của khối gỗ hình hộp chữ nhật
Trang 4? Để xác định khối lượng riêng của một
khối hình hộp chữ nhật cần những dụng cụ
gì?
? Em hãy nêu các bước tiến hành thí
nghiệm
- GV đưa ra thang điểm thực hành
- GV đưa ra một số lưu ý khi làm thí
nghiệm
- GV: hướng dẫn Hs cách xác định khối
lượng riêng của khối gỗ hình hộp chữ nhật
- GV YC các nhóm tiến hành thí nghiệm
* Biện pháp hỗ trợ: GV quan sát hỗ trợ
các nhóm.
Nhóm làm tốt các nhóm khác gặp khó
khăn.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lần lượt trả lời câu hỏi của GV
- HS hoạt động theo nhóm làm thí nghiệm,
ghi vào mẫu báo cáo (Đưa ra hình thức
cuộc thi giữa các nhóm)
- GV quan sát hoạt động của các nhóm, hỗ
trợ kịp thời khi cần thiết
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi ngẫu nhiên hai nhóm trình bày
kết quả hoạt động (bằng cách chụp mẫu
báo cáo của một nhóm, đưa lên zalo và đưa
lên máy chiếu), các nhóm khác bổ sung
(nếu có)
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Giáo viên quan sát đánh giá theo các tiêu
chí sau:
- Chuẩn bị, chọn dụng cụ
- Thao tác thực hiện
- Hợp tác nhóm
- Kết quả thí nghiệm
- Thời gian thực hiện
(Có thể có mẫu tiêu chí phát cho các
nhóm)
- Tính thể tích khối gỗ theo công thức:
V = a.b.c
- Ghi số liệu vào mẫu báo cáo,
- Đo 3 lần, rồi tính giá trị trung bình của thể tích khối gỗ (Vtb)
Bước 2: Đo khối lượng của khối gỗ.
- Lấy khối gỗ đặt lên cân điện tử, đọc kết quả ghi vào bảng báo cáo
- Đo 3 lần, rồi tính giá trị trung bình của khối lượng khối gỗ mtb.
Bước 3: Xác định khối lượng riêng của
khối gỗ theo công thức:
Dtb = tb
tb
m V
Hoạt động 2.2: Xác định khối lượng riêng của một lượng nước
a) Mục tiêu: Thực hiện thí nghiệm để xác định khối lượng riêng của một
lượng nước
Trang 5b) Nội dung: GV giới thiệu dụng cụ thí nghiệm, hướng dẫn học sinh thực
hành và giao nhiệm vụ cho từng nhóm làm thí nghiệm:
- Bước 1: Xác định khối lượng của ống đong (m1)
+ Dùng cân điện tử đo khối lượng của ống đong
- Bước 2: Xác định thể tích nước trong ống đong (Vn1)
+ Rót một lượng nước vào ống đong, đọc giá trị thể tích nước trong ống
đong (Vn1)
- Bước 3: Xác định khối lượng của ống đong có đựng nước (m2)
+ Dùng cân điện tử đo khối lượng của ống đong có đựng nước
- Bước 4: Xác định khối lượng nước trong ống đong
+ Tính khối lượng nước trong ống đong: mn = m2 – m1
- Bước 5: Lặp lại thí nghiệm hai lần nữa, ghi số liệu vào vở theo mẫu, tính
giá trị thể tích trung bình (Vntb) và khối lượng trung bình (mntb) của nước
- Bước 6 : Xác định khối lượng riêng của nước theo công thức:
- Bước 7: Hoàn thành bảng ghi kết quả thí nghiệm vào bảng
Tính khối lượng riêng của lượng nước theo công thức:
c) Sản phẩm: phiếu báo cáo thực hành
d) Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu học sinh tìm hiểu SGK và trả
lời các câu hỏi sau:
? Mục đích của bài thực hành là gì?
? Theo em, cách xác định khối lượng riêng
của một vật rắn không thấm nước và một
lượng chất lỏng có khác nhau hay không?
? Để xác định khối lượng riêng của một
II Xác định khối lượng riêng của một lượng nước
1 Chuẩn bị:
2 Cách tiến hành:
Bước 1: Xác định khối lượng của ống
đong (m1)
- Dùng cân điện tử đo khối lượng của ống đong
Trang 6lượng nước cần những dụng cụ gì?
? Em hãy nêu các bước tiến hành thí
nghiệm
GV hướng dẫn và chuyển giao nhiệm vụ
làm thí nghiệm cho HS Sau khi thu được
số liệu thì điền vào bảng 14.2 trong bài
báo cáo và tính khối lượng riêng của một
lượng nước
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS hoạt động theo nhóm làm thí nghiệm
GV theo dõi HS làm, hướng dẫn, gợi ý,
chỉnh sửa khi cần thiết
*Báo cáo kết quả và thảo luận
HS làm thí nghiệm thu được kết quả điền
vào bảng 14.2 và tính khối lượng riêng của
một lượng nước
- GV gọi ngẫu nhiên hai nhóm trình bày
kết quả hoạt động (bằng cách chụp mẫu
báo cáo của một nhóm, đưa lên zalo và đưa
lên máy chiếu), các nhóm khác bổ sung
(nếu có)
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Giáo viên quan sát đánh giá
GV nhận xét nhóm và chuyển giao làm thí
nghiệm tiếp theo
Bước 2: Xác định thể tích nước trong
ống đong (Vn1)
- Rót một lượng nước vào ống đong, xác định thể tích nước trong ống đong (Vn1)
Bước 3: Xác định khối lượng của ống
đong có đựng nước (m2)
- Dùng cân điện tử đo khối lượng của ống đong có đựng nước
Bước 4: Xác định khối lượng nước
trong ống đong
- Tính khối lượng nước trong ống đong: mn = m2 – m1
Bước 5: Lặp lại thí nghiệm hai lần nữa,
ghi số liệu vào vở theo mẫu , tính giá trị thể tích trung bình (Vntb) và khối lượng trung bình (mntb) của nước
Bước 6 : Xác định khối lượng riêng
của nước theo công thức:
Bước 7: Hoàn thành bảng ghi kết quả
thí nghiệm vào bảng Tính khối lượng riêng của lượng nước theo công thức:
Hoạt động 2.3: Xác định khối lượng riêng của một vật có hình dạng bất
kì không thấm nước (hòn sỏi)
a) Mục tiêu: Xác định khối lượng riêng của một hòn sỏi.
b) Nội dung: GV giới thiệu dụng cụ thí nghiệm, hướng dẫn học sinh thực
hành và giao nhiệm vụ cho từng nhóm làm thí nghiệm:
- Bước 1: Xác định khối lượng của hòn sỏi (m)
+ Dùng cân điện tử đo khối lượng của hòn sỏi (m)
- Bước 2: Xác định thể tích nước trong ống đong (V1)
+ Rót một lượng nước vào ống đong, đọc giá trị thể tích nước trong ống đong (V1)
- Bước 3: Xác định thể tích nước trong ống đong khi thả hòn sỏi vào (V2) + Buộc sợi chỉ vào hòn sỏi, thả từ từ cho nó ngập trong nước ở ống đong, đọc giá trị nước trong ống đong lúc này (V2)
- Bước 4: Xác định thể tích của hòn sỏi: Vsỏi = V2 – V1
- Bước 5: Tính các giá trị thể tích trung bình (Vstb) và khối lượng trung bình (mstb) của hòn sỏi
Trang 7+ Kéo nhẹ hòn sỏi ra, lau khô và lặp lại thí nghiệm hai lần nữa Ghi số liệu vào vở theo mẫu Bảng 14.3, rồi tính các giá trị thể tích trung bình (Vstb) và khối lượng trung bình (mstb) của hòn sỏi
- Bước 6: Xác định khối lượng riêng của hòn sỏi theo công thức:
- Bước 7: Hoàn thành bảng ghi kết quả thí nghiệm vào Bảng 14.3.
Tính khối lượng riêng của hòn sỏi theo công thức:
c) Sản phẩm: Phiếu báo cáo thực hành
d) Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu học sinh tìm hiểu SGK và trả
lời các câu hỏi sau:
? Mục đích của bài thực hành là gì?
? Để xác định khối lượng riêng của một
lượng nước cần những dụng cụ gì?
? Em hãy nêu các bước tiến hành thí
nghiệm
GV hướng dẫn và chuyển giao nhiệm vụ
làm thí nghiệm cho HS Sau khi thu được
số liệu thì điền vào bảng 14.3 trong bài
báo cáo và tính khối lượng riêng của hòn
sỏi
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS hoạt động theo nhóm làm thí nghiệm
GV theo dõi HS làm, hướng dẫn, gợi ý,
chỉnh sửa khi cần thiết
*Báo cáo kết quả và thảo luận
HS làm thí nghiệm thu được kết quả điền
vào bảng 14.3 và tính khối lượng riêng của
hòn sỏi
- GV gọi ngẫu nhiên hai nhóm trình bày
kết quả hoạt động (bằng cách chụp mẫu
báo cáo của một nhóm, đưa lên zalo và đưa
lên máy chiếu), các nhóm khác bổ sung
(nếu có)
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
III Xác định khối lượng riêng của một vật có hình dạng bất kì không thấm nước
1 Chuẩn bị:
2 Cách tiến hành Bước 1: Xác định khối lượng của hòn
sỏi (m)
- Dùng cân điện tử đo khối lượng của hòn sỏi (m)
Bước 2: Xác định thể tích nước trong
ống đong (V1)
- Rót một lượng nước vào ống đong, đọc giá trị thể tích nước trong ống đong (V1)
Bước 3: Xác định thể tích nước trong
ống đong khi thả hòn sỏi vào (V2)
- Buộc sợi chỉ vào hòn sỏi, thả từ từ cho nó ngập trong nước ở ống đong, đọc giá trị nước trong ống đong lúc này (V2)
Bước 4: Xác định thể tích của hòn sỏi:
Vsỏi = V2 – V1
Bước 5: Tính các giá trị thể tích trung
bình (Vstb) và khối lượng trung bình (mstb) của hòn sỏi
- Kéo nhẹ hòn sỏi ra, lau khô và lặp lại thí nghiệm hai lần nữa Ghi số liệu vào
Trang 8Giáo viên quan sát đánh giá.
GV nhận xét nhóm và yêu cầu các nhóm
chuẩn bị báo cáo bài thực hành
vở theo mẫu Bảng 14.3, rồi tính các giá trị thể tích trung bình (Vstb) và khối lượng trung bình (mstb) của hòn sỏi
Bước 6: Xác định khối lượng riêng
của hòn sỏi theo công thức:
Bước 7: Hoàn thành bảng ghi kết quả
thí nghiệm vào Bảng 14.3
Tính khối lượng riêng của hòn sỏi theo công thức:
3 Hoạt động 3: Báo cáo thực hành
a) Mục tiêu: HS rèn luyện kĩ năng thuyết trình.
b) Nội dung: GV mời đại diện nhóm báo cáo kết quả đo trước lớp cho 3 thí
nghiệm và thu lại bản báo cáo của HS (có thể chấm điểm)
c) Sản phẩm: Bài báo cáo thực hành của HS cho 3 thí nghiệm.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV mời đại diện nhóm lên báo cáo kết quả
thu được qua các thí nghiệm vừa làm
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
Đại diện HS lên báo cáo
*Báo cáo kết quả và thảo luận
HS nhóm khác lắng nghe, bổ sung kết quả
nếu khác nhóm bạn
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV nhận xét cách tổ chức hoạt động của các
nhóm, số liệu các nhóm thu được và yêu cầu
HS nộp lại bản báo cáo để lấy điểm tích cực
4 Hoạt động 4: Vận dụng và mở rộng.
a) Mục tiêu:
- Giúp học sinh vận dụng được kiến thức vừa học để giải quyết một số vấn đề
trong cuộc sống
- Rèn luyện tinh thần trách nhiệm, khả năng giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề khi tham gia hoạt động nhóm thực hiện các nhiệm vụ học tập của giáo viên
b) Nội dung:
Trang 9GV yêu cầu học sinh về nhà hoạt động nhóm thảo luận và trả lời câu hỏi
Vào tiết học hôm sau, GV tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả hoạt động về nhà
c) Sản phẩm: Bài báo ở nhà của học sinh.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt dộng của giáo viên Hoạt động của học sinh
Chuyển giao nhiệm vụ:
GV yêu cầu học sinh về nhà hoạt động
nhóm thảo luận và trả lời câu hỏi sau:
“Em hãy so sánh giá trị khối lượng riêng
của nước xác định trong thí nghiệm đã
làm thực hành và khối lượng riêng của
nước trong Bảng 13.3 (Bài 13) Từ đó,
cho biết những yếu tố nào có thể dẫn tới
sự chênh lệch giữa hai giá trị này”
Thực hiện nhiệm vụ:
- Học sinh làm việc nhóm ở nhà
Trong quá trình các nhóm làm nhiệm vụ
ở nhà, GV kịp thời hỗ trợ các nhóm qua
zalo, messenger
Báo cáo kết quả và thảo luận:
- Vào tiết học hôm sau, GV cho các
nhóm bốc thăm, chọn ra một nhóm lên
trình bày hoạt động về nhà
- GV yêu cầu các nhóm còn lại lắng
nghe, thảo luận, nhận xét, bổ sung và
đánh giá lẫn nhau
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ:
- GV nhận xét báo cáo và quá trình hoạt
động của các nhóm
- GV chốt lại kiến thức và trao quà cho
các nhóm hoạt động tốt
- Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm
- Học sinh tìm kiếm tài liệu, trao đổi thảo luận với nhau, hoàn thành nhiệm
vụ của GV
- Nhóm bốc thăm trúng, lên báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Ba nhóm còn lại lắng nghe, nhận xét,
bổ sung
- Học sinh lắng nghe
-PHỤ LỤC:
PHIẾU THỰC HÀNH:
1 Bảng kết quả thí nghiệm xác định khối lượng riêng của khối gỗ hình hộp chữ nhật:
Lần
đo
Đo thể tích
Đo khối lượng m(g)
a (cm) b (cm) C (cm) V (cm 3 )
1 a1 =… b1 =… c1 =… V 1 =…… m 1 =………(g)
Trang 102 a2 =… b2 =… c2 =… V 2 =…… m 2 =………(g)
3 a3 =… b2 =… c3 =… V 3 =…… m 3 =………(g) Trung
bình
V tb = 1 2 3
tb
V V V V
=……… (cm3) m tb = 1 2 3
3
m m m
=………(g)
Khối lượng riêng của khối gỗ hình hộp chữ nhật:
D = tb
tb
m
V =……… (g/cm3) =……… …( kg/m3)
2 Bảng kết quả thí nghiệm xác định khối lượng riêng của một lượng nước
Lần
đo
V (cm 3 ) m 1 (g) m 2 (g) m 2 - m 1 (g)
Trung
bình
=………
m ntb = 1 2 3
3
m m m
=………
Khối lượng riêng của lượng nước:
D = tb
tb
m
V =……… (g/cm3) = ………( kg/m3)
3 Bảng kết quả thí nghiệm xác định khối lượng riêng của sỏi.
Lần
đo
m (g) V 1 (cm 3 ) V 2 (cm 3 ) V 2 - V 1 (cm 3 )
2 m 2 =……… …… …… V s2 =……….
3 m 3 =……… …… …… V s3 =……….