Giải phóng xã hội, giải phóng con người là mục tiêu của giai cấp công nhân, của cách mạng xã hội chủ nghĩa. Cho nên có thể nói, chủ nghĩa xã hội mang tính nhân văn sâu sắc. Chủ nghĩa xã hội không chỉ dừng lại ở ý thức, ở khẩu hiệu giải phóng con người mà phải từng bước hiện thực hóa qua thực tiễn sự nghiệp giải phóng con người khỏi chế độ áp bức, bóc lột giữa người với người và tiến tới thực hiện mục tiêu cao cả nhất: biến con người từ vương quốc của tất yếu sang vương quốc của tự do, tạo nên một thể liên hiệp trong đó sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người.
Trang 1Cách mạng xã hội chủ nghĩa là cuộc cách mạng nhằm thay thế chế độ
tư bản chủ nghĩa lỗi thời bằng chế độ xã hội chủ nghĩa Trong cuộc cáchmạng đó ,giai cấp lãnh đạo và cùng với quần chúng nhân dân lao động xâydựng một xã hội công bằng ,dân chủ ,văn minh Cách mạng xã hội chủ nghĩa(XHCN) là cuộc cách mạng sâu sắc nhất, triệt để nhất, chưa từng có trong lịch
sử nước nhà Nhưng, “nói một cách đơn giản và dễ hiểu là: CNXH khôngngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, trước hết là nhândân lao động”, để “ai cũng được làm việc, được ăn no mặc ấm, được họchành, người già yếu được giúp đỡ, các cháu bé thì được chăm sóc”(4) Ngườicũng chỉ rõ: “Trong sự nghiệp xây dựng CNXH, chúng ta nhất định có
những khó khăn Biến đổi một xã hội cũ thành một xã hội mới, không phải là
một chuyện dễ”(5) Điều lớn lao nhất của cách mạng XHCN là phải xây dựngđược nền tảng, vật chất của CNXH Mà muốn xây dựng được nền tảng, vậtchất cho CNXH, điều quan trọng nhất lại phải có những con người XHCNtheo cách nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh Vì ý nghĩa đó, trong quá trình lãnhđạo cách mạng gắn với CNXH, Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn quan tâm
đến chủ thể xây dựng CNXH.
2.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích: Giải phóng xã hội, giải phóng con người là mục tiêu củagiai cấp công nhân, của cách mạng xã hội chủ nghĩa Cho nên có thể nói, chủnghĩa xã hội mang tính nhân văn sâu sắc Chủ nghĩa xã hội không chỉ dừng lại
ở ý thức, ở khẩu hiệu giải phóng con người mà phải từng bước hiện thực hóaqua thực tiễn sự nghiệp giải phóng con người khỏi chế độ áp bức, bóc lột giữa
Trang 2người với người và tiến tới thực hiện mục tiêu cao cả nhất: "biến con người từvương quốc của tất yếu sang vương quốc của tự do", tạo nên một thể liên hiệp
"trong đó sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự
do của tất cả mọi người"
Mục đích cao cả nhất đó phải được hiện thực hóa qua từng chặngđường, từng bước đi, thông qua quá trình lao động đầy nhiệt huyết và sáng tạocủa quần chúng nhân dân lao động, bằng công tác tổ chức xã hội một cáchkhoa học trên tất cả các lĩnh vực, dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản
Mục đích giai đoạn thứ nhất của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa làgiai cấp công nhân phải đoàn kết với những người lao động khác thực hiện lật
đổ chính quyền của giai cấp thống trị, áp bức, bóc lột: "phải giành lấy chínhquyền, phải tự vươn lên thành giai cấp dân tộc"
1 Mục đích giai đoạn thứ hai của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa làgiai cấp công nhân phải tập hợp các tầng lớp nhân dân lao động và công cuộc
tổ chức một xã hội mới về mọi mặt, thực hiện xóa bỏ tình trạng người bóc lộtngười để không còn tình trạng dân tộc này áp bức, bóc lột dân tộc khác Đếngiai đoạn cao là chủ nghĩa cộng sản, khi đó không còn giai cấp, không cònnhà nước, giai cấp vô sản tự xóa bỏ mình với tư cách là giai cấp thống trị
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Sự ra đời của cách mạng xã hội chủ nghĩa và cách mạng xã hội chủnghĩa ở Việt Nam hiện nay : Những tiền đề về kinh tế, chính trị và tư tưởngmới là những nguyên nhân dẫn đến cuộc cách mạng vô sản Nhưng cáchmạng vô sản nổ ra như thế nào hay nói cách khác là giai cấp vô sản sẽ tiếnhành cách mạng vô sản như thế nào để đưa cách mạng đến thành công lại làmột vấn đề khác
Về vấn đề này Lênin nhận định: “Vấn đề của mọi cuộc cách mạng làvấn đề chính quyền” Mục đích của giai cấp vô sản là sau khi làm cách mạng
vô sản lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản thì thiết lập luôn nhà nước củamình, nhà nước của giai cấp vô sản
Trang 3Trên thực tế giai cấp thống trị không bao giờ tự nguyện dời bỏ địa vịthống trị của mình cùng với những đặc quyền, đặc lợi mà mình đang chiếmgiữ, vì vậy giai cấp vô sản muốn lật đổ chính quyền tư sản, thiết lập chínhquyền vô sản thì buộc phải thông qua con đường bạo lực cách mạng Bạo lựccách mạng có thể là khởi nghĩa vũ trang, cũng có thể là khởi nghĩa vũ trangkết hợp với đấu tranh chính trị.
Về bản chất, cách mạng vô sản phải khác hẳn với các cuộc cách mạngtrước đó Nếu các cuộc cách mạng trước làm hoàn thiện bộ máy nhà nước củagiai cấp thống trị là thiểu số trong xã hội thì cách mạng vô sản phải đập tan bộmáy nhà nước cũ, thiết lập bộ máy nhà nước mới của đông đảo nhân dân laođộng trong xã hội Nhận thức về vấn đề này, Đảng ta ngay từ Hội nghị trungương lần thứ VIII (năm 1941) đã xác định: Cách mạng Việt Nam muốn dànhđược thắng lợi thì nhất thiết phải vũ trang khởi nghĩa dành chính quyền và saukhi đánh đuổi được đế quốc Pháp, Nhật sẽ thành lập một Chính phủ cáchmạng của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, chính phủ của nước Việt Namdân chủ cộng hoà do quốc dân đại hội cử lên
Về vấn đề phá bỏ bộ máy nhà nước cũ sau khi giành chính quyền:
Cần thiết phải thủ tiêu ngay bộ máy quân sự quan liêu bao gồm nhữngcông cụ bạo lực của nhà nước tư sản cũ như quân đội, cảnh sát, nhà tù, toà án,viện kiểm sát cùng với bộ máy nhà nước từ trung ương xuống đến địa phương
và đồng thời ngăn cấm hoạt động của các tổ chức phản động khác là chỗ dựacho chính quyền tư sản cũ
Xoá bỏ những chế định pháp luật không còn phù hợp, bảo vệ lợi íchcho giai cấp tư sản
Cùng với việc xoá bỏ bộ máy nhà nước tư sản phải chú ý phân biệt bộmáy hành chính quân sự – quan liêu với những tổ chức và cơ sở thựchiện chức năng xã hội như: ngân hàng, bưu điện, bệnh viện… và các chế địnhpháp luật xuất phát từ bản chất xã hội hoặc do nhượng bộ giai cấp vô sản như:
Trang 4quyền bình đẳng công dân trước pháp luật, chế định quyền bào chữa, chếđịnh xét xử độc lập chỉ tuân theo pháp luật của toà án.
Song song với việc xoá bỏ bộ máy nhà nước và pháp luật tư sản thìgiai cấp vô sản phải nhanh chóng xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước vàpháp luật của giai cấp mình để bảo vệ thành quả mà giai cấp mình vừa dànhđược Trấn áp sự phản kháng của giai cấp thống tị vừa bị lật đổ cùng nhữngphần tử phản cách mạng khác
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu : Lý luận về cách mạng xã hội chủ nghĩa vàcách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
3.2 Phạm vi về không gian : Việt Nam
3.3 Phạm vi về thời gian : Trong giai đoạn hiện nay
4.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở lý luận:
Sống trong thời đại đế quốc chủ nghĩa, khi giai cấp tư sản đã trở thànhlực lượng phản động trên thế giới, giai cấp công nhân đã trưởng thành ở nhiềunước, V.I.Lênin đã khẳng định, những nước lạc hậu về kinh tế, chủ nghĩa tưbản còn ở trình độ kém, hoặc trung bình, giai cấp công nhân phải thực hiệncuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới, sau đó đưa đất nước đi lên chủnghĩa xã hội, không dừng ở chế độ tư bản chủ nghĩa Sau thắng lợi Cáchmạng Tháng Mười, V.I.Lênin còn cho rằng, những nước thuộc địa, sau khiđược giải phóng do giai cấp công nhân lãnh đạo với sự giúp đỡ của nhữngnước tiên tiến có thể quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên, quá trình đilên chủ nghĩa xã hội của những nước này sẽ gặp nhiều khó khăn và là một quátrình lâu dài, phức tạp
4.2 Phương pháp nghiên cứu :xử lý tài liệu ,tổng hợp ,đối chiếu ,sosánh vấn đề
5.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Trang 55.1 Ý nghĩa lý luận cách mạng xã hội chủ nghĩa và cách mạng xã hộichủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay : đề tài trên đã giải quyết một số vấn đề sau Cách mạng xã hội chủ nghĩa (XHCN) là cuộc cách mạng sâu sắc nhất, triệt
để nhất, chưa từng có trong lịch sử nước nhà Nhưng, “nói một cách đơn giản
và dễ hiểu là: CNXH không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thầncủa nhân dân, trước hết là nhân dân lao động”, để “ai cũng được làm việc,được ăn no mặc ấm, được học hành, người già yếu được giúp đỡ, các cháu béthì được chăm sóc”(4) Người cũng chỉ rõ: “Trong sự nghiệp xây dựng CNXH,
chúng ta nhất định có những khó khăn Biến đổi một xã hội cũ thành một xã
hội mới, không phải là một chuyện dễ”(5) Điều lớn lao nhất của cách mạngXHCN là phải xây dựng được nền tảng, vật chất của CNXH Mà muốn xâydựng được nền tảng, vật chất cho CNXH, điều quan trọng nhất lại phải cónhững con người XHCN theo cách nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh Vì ý nghĩa
đó, trong quá trình lãnh đạo cách mạng gắn với CNXH, Hồ Chí Minh và
Đảng ta luôn quan tâm đến chủ thể xây dựng CNXH.
Theo Hồ Chí Minh, chủ thể xây dựng CNXH là “những con người mới
XHCN” Đó là những con người “có tư tưởng và tác phong XHCN”, “có ýthức làm chủ Nhà nước”, “thấm nhuần sâu sắc tinh thần tập thể XHCN và tưtưởng mình vì mọi người, mọi người vì mình”, “chăm lo việc nước như chăm
lo việc nhà”, “biết tự mình lo toan, gánh vác, không ỷ lại, không ngồi chờ,đùn đẩy công việc”; đồng thời, phải biết “thắng được chủ nghĩa cá nhân, lợimình hại người, tự do vô tổ chức, vô kỷ luật và những tính xấu khác”, bởi nó
là “kẻ địch nguy hiểm của CNXH”(6) Người còn chỉ rõ: CNXH là “do nhândân tự xây dựng lấy”, “muốn xây dựng CNXH thì không có cách nào khác làphải dốc lực lượng của mọi người ra để sản xuất Muốn phát triển sức sảnxuất thì trước hết phải nâng cao năng xuất lao động và muốn nâng cao năngsuất lao động thì phải tổ chức lao động cho tốt”(7) Đây chính là một trongnhững tư tưởng đặc sắc, quan trọng nhất trong hệ thống tư tưởng văn hóa HồChí Minh
Trang 6Các giá trị cốt lõi về lý luận, văn hóa, tinh thần ấy của Chủ tịch Hồ ChíMinh vẫn giữ nguyên giá trị cho đến ngày nay, soi rọi vào mọi chủ trương,hành động trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước ta.
Lịch sử hiện nay đã có nhiều biến đổi, xu hướng toàn cầu hóa kinh tế
và mạng lưới hóa thông tin đang ngày càng phát triển, lan tỏa đến từng lĩnhvực trên khắp thế giới, tác động mạnh mẽ đến quan điểm nhân sinh, quanđiểm giá trị của con người Điều đó làm cho loài người có thể cần phải trảiqua một quá trình gian khổ để “định hướng lại triết học và văn hóa” Sự địnhhướng ấy, tất yếu sẽ ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực tư tưởng, chính trị, xã hội
và tác động trực tiếp đến việc xây dựng các giá trị con người, trong đó có conngười XHCN
Công cuộc đổi mới của đất nước ta cũng đang có nhiều thay đổi, đòihỏi cần có câu trả lời khiến cho mọi người tin phục về các giá trị của CNXH
và những con người XHCN, tạo nên những trụ cột nâng đỡ tinh thần và khátvọng của đại đa số nhân dân Trên thực tế, được thực tiễn soi rọi, Đảng ta đãtừng bước làm sáng tỏ các yêu cầu đó
Trước hết, về CNXH và con đường đi lên CNXH Thông qua sáng tạo
lý luận, thúc đẩy sáng tạo trên mọi phương diện, Đảng ta đã nhận thức rõ hơn,đầy đủ hơn về quy luật và tính quy luật phát triển của xã hội Nếu như trướcđây, nhận thức về CNXH chỉ đơn giản là “một xã hội tốt đẹp, nằm ở nấc
thang phát triển cao hơn CNTB” với 3 thuộc tính cơ bản: Một là, xóa bỏ tư
hữu, thiết lập chế độ công hữu (toàn dân và tập thể) đối với tư liệu sản xuất
(tư bản, đất đai) Hai là, nguồn lực kinh tế được quản lý, phân phối theo kế
hoạch của Nhà nước, sản xuất và phân phối theo chỉ tiêu pháp lệnh, không
theo cơ chế thị trường Ba là, làm theo năng lực và hưởng theo lao động,
nhưng thường thì lao động chỉ được đánh giá trên thời gian mà ít quan tâmtrên chất lượng, Thì đến nay, Đảng ta đã định hình rõ nét và cụ thể hơn bằng
một hệ thống quan điểm lý luận về CNXH Trong đó, đã khái quát thành 8
đặc trưng: “Xã hội XHCN mà nhân dân ta đang xây dựng, đó là một xã hội:
Trang 7Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ;
có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệsản xuất tiến bộ phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc;con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàndiện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng vàgiúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa củanhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệhữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới”(8)
Cùng với việc khái quát thành 8 đặc trưng nêu trên, Đảng ta đã xácđịnh cụ thể hơn 8 phương hướng xây dựng CNXH và 8 mối quan hệ lớn vềđổi mới phát triển XHCN(9) Nếu 8 đặc trưng là những nội dung định hướng
XHCN, thì 8 phương hướng, chính là con đường đi lên CNXH, là mô hình xây dựng CNXH trong thực tiễn của nước ta; 8 mối quan hệ có ý nghĩa là những quy luật, những tính quy luật mà công cuộc đổi mới, phát triển ở Việt Nam tất
yếu phải tuân thủ
5.2 Ý nghĩa thực tiễn: là xóa bỏ cái cũ để thay thế bằng cái mới tiến bộhơn, là 1 sự thay đổi sâu sắc, thường xảy ra trong1 thời gian tương đối ngắn.Các cuộc cách mạng có thể dẫn đến thay đổi trong các thể chế chính trị -xãhội , hoặc thay đổi lớn trong một nền kinh tế hay văn hóa Cách mạng xã hộichủ nghũa là thay chế độ cũ bằng 1 chế độ mới tiến bộ hơn về cơ cấu và tínhchất, cách mạng xã hội chủ nghĩa thường được tổ chức bởi phần lớn quầnchúng trong xã hội và lật đổ cả thể chế chính trị cũ Ví dụ: Cách Mạng ThángMười được thực hiện bởi đông đảo quần chúng nhằm thay thế chế độ Ngahoàng bằng nền Cộng hòa Xô viết nên được coi là cách mạng, Thông thường,các học thuyết bảo vệ cho cách mạng là, chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộngsản,
Trang 8B: NỘI DUNG
Phần 1: Lý Luận
1.1 Khái niệm, nguyên nhân ,tính chất,tiến trình của cách mạng xã hội chủ nghĩa
Cách mạng xã hội chủ nghĩa là cuộc cách mạng nhằm thay thế chế độ
tư bản chủ nghĩa lỗi thời bằng chế độ xã hội chủ nghĩa Trong cuộc cáchmạng đó, giai
cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo và cùng với quần chúng nhân dânlao dộng xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Theo nghĩa hẹp, cách mạng xã hội chủ nghĩa là một cuộc cách mạngchính trị, được kết thúc bằng việc giai cấp công nhân cùng với nhân dân laođộng giành được chính quyền, thiết lập được nhà nước chuyên chính vô sản -nhà nước của giai cấp công nhân và quần chúng nhân dân lao động
Theo nghĩa rộng, cách mạng xã hội chủ nghĩa bao gồm cả hai thời kỳ:cách mạng về chính trị với nội dung chính là thiết lập nhà nước chuyên chính
vô sản; tiếp theo đó là thời kỳ giai cấp công nhân và nhân dân lao động sửdụng nhà nước của mình để cải tạo xã hội cũ về mọi mặt kinh tế, chính trị:văn hóa, tư tưởng, v.v xây dựng xã hội mới về mọi mặt nhằm thực hiện thắnglợi chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản
Nguyên nhân sâu xa của mọi cuộc cách mạng trong xã hội là do mâu
thuẫn gay gắt giữa nhu cầu phát triển của lực lượng sản xuất với sự kìm hãmcủa quan hệ sản xuất đã trở nên lỗi thời
Trong xã hội tư bản chủ nghĩa, lực lượng sản xuất ngày càng phát triển,ngày càng có tính xã hội hóa cao, mâu thuẫn gay gắt với quan hệ sản xuấtmang tính chất tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất C.Mác nhậnđịnh: "Sự tập trung tư liệu sản xuất và xã hội hóa lao động đạt đến cái điểm
mà chúng không còn thích hợp với cái vỏ tư bản chủ nghĩa của chúng nữa nền sản xuất tư bản chủ nghĩa lại đẻ ra sự phủ định bản thân nó, với tính tấtyếu của một quá trình tự nhiên".Biểu hiện mâu thuẫn trong lĩnh vực kinh tế là
Trang 9tính tổ chức, tính kế hoạch cao trong từng doanh nghiệp ngày càng tăng vớitính vô tổ chức của sản xuất toàn xã hội do sự canh tranh của nền sản xuấthàng hóa tư bản chủ nghĩa tạo ra.
Quy luật cạnh tranh, tính chất vô chính phủ trong sản xuất dưới chế độ
tư bản chủ nghĩa dẫn tới khủng hoảng thừa, buộc một số doanh nghiệp phảingừng sản xuất Trong xã hội này, giai cấp công nhân sống bằng việc bán sứclao động cho nhà tư bản, do vậy khi sản xuất đình trệ, công nhân không cóviệc làm, họ đã đứng lên đấu tranh chống lại giai cấp tư sản Để khắc phụctình trạng trên, giai cấp tư sản đã tổ chức ra các cácten, xanhđica, tơrớtcôngxoócxiom; nhà nước tư sản ngày càng can thiệp sâu vào kinh tế bằngviệc quốc hữu hóa một số ngành khi gặp khó khăn, tư hữu hóa khi thuận lợi Tuy nhiên, mọi biện pháp đó đều không thể giải quyết được căn bản vấn đểkhủng hoảng trong nền kinh tế tư bản chủ nghĩa
Sự phù hợp thực sự với tính chất ngày càng xã hội hóa cao của lựclượng sản xuất chỉ có thể là sự thay thế quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩabằng quan hệ sản xuất mới thông qua cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Cuộccách mạng xã hội chủ nghĩa không tự diễn ra mà phải là kết quả giác ngộ củagiai cấp công nhân và quần chúng nhân dân lao động Giai cấp công nhân trên
cơ sở tiếp nhận lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học, tự mình tổ chức ra chínhđảng cách mạng, tiến hành tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân đứnglên thực hiện lật đổ chế độ xã hội cũ, chế độ áp bức bóc lột để xây dựng xãhội mới Cách mạng xã hội chủ nghĩa nổ ra, nhưng có giành được thắng lợihay không phải có thời cơ cách mạng Thời cơ cách mạng là sự kết hợp chặtchẽ giữa yếu tố bên trong và bên ngoài Bên trong mỗi quốc gia, cách mạng
xã hội chủ nghĩa chỉ có thể giành được thắng lợi khi giai cấp thống trị đã suyyếu tới tột độ, chúng xâu xé lẫn nhau, khi mà giai cấp lãnh đạo cách mạng đãtrưởng thành và đã đủ sức lãnh đạo cách mạng, đưa cách mạng đi đến thắnglợi, khi mà tầng lớp trung gian đã giác ngộ cách mạng, đã sẵn sàng hy sinhcho cách mạng Điều kiện bên ngoài là phong trào cách mạng được sự đồng
Trang 10tình của giai cấp công nhân và những lực lượng tiến bộ trên thế giới Họ kiênquvết đấu tranh chống lại những âm mưu xâm lược, can thiệp của những lựclượng phản động quốc tế.
Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa nổ ra do nguyên nhân sâu xa từ mâuthuẫn gay gắt giữa lực lượng sản xuất có tính xã hội hóa cao với tính chất tưnhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất dưới chủ nghĩa tư bản, cho nênchừng nào quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa vẫn được duy trì thì nguyênnhân của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa vẫn còn tồn tại, và do đó, cáchmạng xã hội chủ nghĩa vẫn là một tất yếu khách quan của tiến trình phát triểnlịch sử nhân loại Giai đoạn hiện nay phong trào công nhân đang gặp nhữngkhó khăn rất lớn, do vậy, cách mạng xã hội chủ nghĩa chưa có điều kiện nổ ra
Tính chất cách mạng xã hội chủ nghĩa:Cách mạng xã hội chủ nghĩađược thực hiện trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội
Trên lĩnh vực chính trị: Nội dung trước tiên của cách mạng xã hội chủnghĩa là đập tan nhà nước của giai cấp bóc lột, giành chính quyền về tay giaicấp công nhân, nhân dân lao động; đưa những người lao động từ địa vị nô lệlàm thuê lên địa vị làm chủ xã hội Bước tiếp theo là tiếp tục phát triển sâurộng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Thực chất của quá trình đó là ngày càngthu hút đông đảo quần chúng nhân dân lao động tham gia vào công việc quản
lý xã hội, quản lý nhà nước V.I.Lênin đã luôn luôn quan tâm tới việc thu hútquần chúng nhân dân lao động Nga tham gia vào những công việc của Chínhquyền Xôviết ở Nga lúc đó, V.I.Lênin cho rằng: "Các Xôviết công nhân vànông dân là một kiểu mới về nhà nước, một kiểu mới và cao nhất về dânchủ lần đầu tiên, ở đây, chế độ dân chủ phục vụ quần chúng, phục vụ nhữngngười lao động "
Để nâng cao hiệu quả trong việc tập hợp, tổ chức nhân dân tham giavào các công việc của nhà nước xã hội chủ nghĩa, đảng cộng sản và nhà nước
xã hội chủ nghĩa phải thường xuyên chăm lo nâng cao kiến thức về mọi mặtcho người dân, đặc biệt là văn hóa chính trị Bên cạnh đó, đảng và nhà nước
Trang 11xã hội chủ nghĩa còn phải quan tâm tới việc xây dựng hệ thống pháp luật,hoàn thiện cơ chế, có những biện pháp để nhân dân lao động tham gia hoạtđộng quản lý xã hội, quản lý nhà nước.
Trên lĩnh vực kinh tế: Những cuộc cách mạng trước đây, về thực chấtchỉ là cuộc cách mạng chính trị, bởi vì, về căn bản, nó được kết thúc bằngviệc lật đổ ách thống trị của giai cấp này, thay thế bằng sự thống trị của giaicấp khác Cách mạng xã hội chủ nghĩa về thực chất là có tính chất kinh tế.Việc giành chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động mớichỉ là bước đầu Nhiệm vụ trọng tâm có ý nghĩa quyết định cho sự thắng lợicủa cách mạng xã hội chủ nghĩa phải là phát triển kinh tế, không ngừng nângcao năng suất lao động, cải thiện đời sống nhân dân
Cách mạng xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực kinh tế, trước hết là phảithay đổi vị trí, vai trò của người lao động đối với tư liệu sản xuất chủ yếu,thay thế chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất bằngchế độ sở hữu xã hội chủ nghĩa với những hình thức thích hợp; thực hiệnnhững biện pháp cần thiết gắn người lao động với tư liệu sản xuất TheoC.Mác và Ph.Ăngghen, "Giai cấp vô sản sẽ dùng sự thống trị chính trị củamình để từng bước một đoạt lấy toàn bộ tư bản trong tay giai cấp tư sản, đểtập trung tất cả những công cụ sản xuất vào trong tay nhà nước để tăng thậtnhanh số lượng những lực lượng sản xuất"
Cùng với cải tạo quan hệ sản xuất cũ, xây dựng quan hệ sản xuất mới
xã hội chủ nghĩa, nhà nước xã hội chủ nghĩa phải tìm mọi cách phát triển lựclượng sản xuất, không ngừng nâng cao năng suất lao động, trên cơ sở đó, từngbước cải thiện đời sống nhân dân
Chủ nghĩa xã hội thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động, dovậy, năng suất lao động, hiệu quả công việc là thước đo đánh giá hiệu quả củamỗi người đóng góp cho xã hội
Trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa: Trong những xã hội áp bức bóc lộttrước đây, giai cấp thống trị nắm quyền lực về kinh tế, cũng đồng thời nắm
Trang 12luôn công cụ thống trị về mặt tinh thần Dưới chủ nghĩa xã hội, giai cấp côngnhân cùng quần chúng nhân dân lao động đã trở thành những người làm chủnhững tư liệu sản xuất chủ yếu trong xã hội, do vậy, họ cũng là những ngườisáng tạo ra những giá trị tinh thần.
Trong điều kiện xã hội mới - xã hội xã hội chủ nghĩa, giai cấp côngnhân cùng với nhân dân lao động là chủ thể sáng tạo ra các giá trị văn hóa,tinh thần của xã hội
Trên cơ sở kế thừa một cách có chọn lọc và nâng cao các giá trị vănhóa truyền thống của dân tộc, tiếp thu các giá trị văn hóa tiên tiến của thờiđại, cách mạng xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa thực hiệnviệc giải phóng những người lao động về mặt tinh thần thông qua xây dựngtừng bước thế giới quan và nhân sinh quan mới cho người lao dộng, hìnhthành những con người mới xã hội chủ nghĩa, giàu lòng yêu nước, có bản lĩnhchính trị, nhân văn, nhân dạo, có hiểu biết, có khả năng giải quyết một cáchđúng đắn mối quan hệ gi ữa cá nhân, gia đình và xã hội
Như vậy, cách mạng xã hội chủ nghĩa diễn ra trên tất cả các lĩnh vực,
có quan hệ gắn kết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau, thúc đẩy lẫn nhaucùng phát triển
Cách mạng xã hội chủ nghĩa là một quá trình cải biến toàn diện xà hội
cũ thành xã hội mới, trong đó kết hợp chặt chẽ giữa cải tạo và xây dựng màxây dựng là chủ yếu
Tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa : Cách Mạng Xã Hội ChủNghĩa với mục đích giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động rakhỏi tình trạng áp bức, bóc lột Do vậy, nó thu hút sự tham gia của đông đảogiai cấp công nhân và tầng lớp nhân dân lao động, tạo ra những động lực tolớn của CM
Trước hết, đối với giai cấp công nhân: Giai cấp công nhân thông quađội tiên phong của nó là Đảng Cộng Sản, là động lực cơ bản, quan trọng nhất,
bở lẻ, giai cấp công nhân có vai trò quan trọng trong lĩnh vực kinh tế, SX ra
Trang 13nhiều của cải vật chất làm giàu cho Xã Hội Mặt khác, giai cấp công nhân đề
ra mục tiêu giải phóng nhân dân lao động ra khỏi áp bức, bất công, nghèonàn, lạc hậu đã được các tầng lớp nhân dân hưởng ứng, đi theo tạo thành sứcmạnh tổng hợp Hơn nữa, giai cấp công nhân với đường lối, chiến lược CMđúng đắn đã đưa CM từng bước đi đến thắng lợi Do vậy, giai cấp công nhân
và chính đảng của nó như là đầu tàu thúc đẩy cả con tàu Cách Mạng chuyểnđộng đi về đích Nên thực tế lịch sử cho thấy, khi nào và ở đâu phong tràocông nhân vững mạnh, sự lãnh đạo của giai cấp công nhân sáng suốt thì CáchMạng đi lên Nơi nào phong trào công nhân suy yếu, sự lãnh đạo của giai cấpcông nhân sai lầm thì phong trào Cách Mạng sẽ gặp khó khăn
Thứ 2, đối với giai cấp nông dân: Giai cấp nông dân là động lực quantrọng của cách mạng xã hội chủ nghĩa vì giai cấp nông dân có nhiều lợi ích
cơ bản thống nhất với lợi ích của giai cấp công nhân, là lực lượng xã hội tolớn, đông đảo trong nhâ cư, có khả năng Cách Mạng to lớn Trong mỗi giaiđoạn của Cách Mạng , không thể thiếu vai trò của giai cấp nông dân
Trong giai đoạn đấu tranh giành chính quyền, giai cấp công nhân chỉgiành được thắng lợi khi tập hợp được sức mạnh của giai cấp nông dân Mác– Ăng ghen chỉ ra rằng: “Cách Mạng Vô Sản ( theo nghĩa hẹp ) phải là bảnđồng ca của 2 giai cấp : công nhân và nông dân Trong các quốc gia còn tồntại phổ biến là nông dân, nếu không có được bản đồng ca ấy thì bài đơn cacủa giai cấp công nhân sẽ trở thành 1 bài ca ai điếu”
Trong quá trình xây dựng Cách Mạng Xã Hội Chủ Nghĩa, giai cấpnông dân là lực lượng quan trọng trong sự phát triển kinh tế của đất nước,đồng thời là lực lượng to lớn bảo vệ vững chắc thành quả của Cách Mạng XãHội Chủ Nghĩa , là điều kiện đảm bảo sự lãnh đạo của đảng, là cơ sở xâydựng chính quyền nhà nước vững mạnh
Thứ ba, đối với tầng lớp trí thức: trí thức đóng vai trò quan trọng trongCách Mạng Xã Hội Chủ Nghĩa , đặc biệt là trong sự nghiệp xây dựng CáchMạng Chủ Nghĩa Lenin đã từng khẳng định: “ Không có trí thức không thể
Trang 14có Chủ Nghĩa Xã Hội” vì rằng trí thức là những người có công lao chăm sócsức khỏe cho nhân dân, phát triển dân trí, đào tạo nguồn nhân lực cho đấtnước; tham gia xây dựng đường lối của đảng, chính sách của nhà nước, đưa
nó vào trong quần chúng nhân dân Đặc biệt là trong thời đại ngày nay, khikhoa học kĩ thuật và công nghệ hiện đại phát triển thì vai trò động lực pháttriển xã hội của trí thức lại càng cao Tuy vậy, trí thức không bao giờ trởthành lực lượng lãnh đạo Cách Mạng vì họ không đại biểu cho bất kì mộtphương thức Sản Xuất nào; không có hệ tư tưởng độc lập Trí thức phục vụcho giai cấp nào thì mang ý thức của hệ giai cấp đó Trí thức Chủ Nghĩa XãHội mang ý thức hệ của giai cấp công nhân
1.2 Liên hệ thực tiển với cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam :Cách mạng xã hội chủ nghĩa trên toàn thế giới đã tác động đến cáchmạng Việt Nam đặc biệt là cách mạng:”Tháng Mười Nga” Với đường lốiđúng đắn, phù hợp với tình hình thực tiễn Việt Nam, ngay sau khi ra đời,Đảng đã lãnh đạo Cao trào cách mạng 1930-1931, với đỉnh cao là phong trào
Xô viết - Nghệ Tĩnh, tiếp đó là Cao trào cách mạng đòi dân sinh, dân chủ(1936-1939) Trong cao trào cách mạng giải phóng dân tộc (1939-1945),Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh từng bước hoàn chỉnh đường lối cách mạng giảiphóng dân tộc, khi xác định: "Trong lúc này, quyền lợi của bộ phận, của giaicấp phải đặt dưới quyền lợi giải phóng của toàn thể dân tộc" Khi thời cơcách mạng chín muồi, lãnh tụ Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Lúc này, thời cơ thuận lợi
đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phảicương quyết giành cho được độc lập” Nhờ sự chủ động, sáng tạo của củaĐảng và các Đảng bộ địa phương, trong khoảng nửa tháng, Tổng khởi nghĩa
đã giành thắng lợi trên phạm vi cả nước Cách mạng Tháng Tám năm 1945thành công là thắng lợi vĩ đại đầu tiên của nhân dân ta từ khi có Đảng lãnhđạo
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám và sự ra đời của nước Việt NamDân chủ Cộng hòa là cuộc đổi đời vĩ đại không chỉ trong lịch sử Việt Nam mà