Bài giảng dẫn chương trình phát thanh truyền hình Bài giảng dẫn chương trình phát thanh truyền hình Bài giảng dẫn chương trình phát thanh truyền hình Bài giảng dẫn chương trình phát thanh truyền hình Bài giảng dẫn chương trình phát thanh truyền hình Bài giảng dẫn chương trình phát thanh truyền hình
Trang 1DẪN CHƯƠNG TRÌNH
PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH
15 tiết LT – 30 tiết TH
Trang 2NỘI DUNG BÀI GIẢNG
CHƯƠNG 1 : KHÁI QUÁT VỀ
HOẠT ĐỘNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH TH
PT- CHƯƠNG 2 : LỜI DẪN CHƯƠNG TRÌNH
CHƯƠNG 3 : DẪN CHƯƠNG TRÌNH
PHÁT THANH
CHƯƠNG 4 : KỸ NĂNG ĐỌC BẢN TIN THỜI SỰ - PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH
Trang 3Chương một
KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH PT-TH
Trang 4Các bạn hãy kể tên các chương trình PTTH mà bạn biết, trong
đó có hoạt động dẫn chương trình?
Trang 6Tên các chương trình PTTH
O Thế giới 7 ngày, Biển đảo
Việt Nam, Điểm hẹn 17h
(vov1)
O Tìm trong kho báu, Lăng
kính pháp luật, khách
đến chơi nhà, sắc màu
dân tộc Việt Nam (vov2)
O Ký ức âm thanh, chân
O Câu chuyện văn hóa
O Như chưa hề có cuộc chia ly
O 60 phút mở
O Người xây tổ ấm
O Đối thoại chính sách
O Tiêu điểm kinh tế
O Gõ cửa ngày mới
O …
Trang 7Các bạn có thể thử định
chương trình PTTH?
Trang 8Chương trình PTTH là gì?
Trang 10O Chương trình phát thanh truyền hình là một kết cấu nội dung và hình thức của một tác phẩm báo chí Các thứ tự nội dung của chương trình được sắp xếp theo một chủ đích thông tin, tuyên truyền và một chủ đích tác động nhất định đến công chúng.
Trang 11Dẫn là gì?
Trang 12Dẫn được khái quát = 5 động từ
Trang 13Các bạn hãy cho biết thể loại tác phẩm PTTH nào có hoạt động dẫn chương trình?
x
Trang 14O Clip, voxpop, bài hát,
O …
Trang 15Phần dẫn xuất hiện ở đâu trong cấu trúc nội dung chương trình?
x
Trang 16O Lời dẫn vỏ chương trình
O Lời dẫn cho từng chi tiết nội dung
(lời dẫn ruột)
Trang 17Mối tương quan giữa 2 loại lời dẫn
Để tạo tính hấp dẫn: 2 loại lời dẫn này cùng viết
1 nội dung nhưng câu chữ thường khác nhau, chỉ giữ lại những từ khóa cần thiết
Trang 18Thời lượng cho phần dẫn của một chương trình là bao nhiêu?
Trang 19Bài tập phân loại
các chương trình chính
Các bạn hãy sắp xếp cách chương trình có
trên bảng theo nhóm
Trang 21Dẫn chương trình
CHÍNH LUẬN
Trang 22Phong cách dẫn chương trình chính luận
Phong cách ngôn ngữ Phong cách thể hiện
Trang 24Các yếu tố trong nội dung của
cơ bản của lời dẫn
O Hàm lượng thông tin cao
O Tính thuyết phục
Trang 25Dẫn chương trình
KHOA GIÁO
Trang 26Phong cách dẫn chương trình khoa giáo
Phong cách ngôn ngữ Phong cách thể hiện
Trang 27phổ quát ở các lĩnh vực khác
Trang 28Phương pháp ngôn ngữ Người dẫn CT Khoa giáo
Trang 29Dẫn chương trình
CA NHẠC – GIẢI TRÍ
Trang 31Phong cách dẫn chương trình
Ca nhạc – giải trí
O Là người kết nối
các thông điệp , tái
tạo thêm các giá
O Nhân sinh quan đa dạng – đa chiều
Trang 32Phong cách dẫn chương trình
Game
O Bài tập dành cho sinh viên
Trang 33Vậy, một sản phẩm BC PTTH có thể có bao
nhiêu cách dẫn?
x
Trang 34O Xét theo chủ thể : một – hai người
O Xét theo thời gian: trực tiếp/ gián tiếp
O Xét theo không
gian: Dẫn phòng
thu/dẫn hiện trường
Trang 35Chương hai
DẪN CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH
Trang 36Theo bạn, người dẫn chương trình phát thanh cần những kỹ năng gì?
Trang 37Người dẫn
O Anchor (cái neo) : biên tập viên bản tin truyền hình – một biên tập viên trongtrường quay của đài truyền hình
chuyên kết nối các tin thời sự bằng
cách đọc tin và dẫn dắt từ tin này đến
tin khác
Trang 38Người dẫn chương
trình
O Trách nhiệm và quyền hạn của một anchor:
O Sắp xết trật tự các tin tức của một bản tin truyền hình
O Tạo được sự nổi bật, hấp dẫn cho các tin tức và bản tin
từ dầu đến cuối
O Thể hiện sự liên kết giữa tin trước và tin sau
O kết thúc chương trình bản tin truyền hình có điểm nhấn thông tin và duy trì được sự mong chờ cho khán giả
truyền hình trong bản tin sau
O Không biên tập nội dung các tin tức trong bản tin
O Không làm sai lệnh định hướng tiếp nhận thông tin của
khán giả
Trang 39Người dẫn chương
trình
O Host (chủ nhà, chủ tiệc, chủ khách sạn) : là người chịu trách nhiệm quản lý và dẫn dắt chương trình ( talkshow ), đảm bảo mọi thứ của kich bản sẽ diễn ra đến hết chương trình
O Tùy thuộc vào thể loại của talk để chọn host:
O Chuyên gia
O Nhà báo
O Nghệ sĩ
Trang 40Người dẫn chương trình
O Trách nhiệm và quyền hạn của
một Host:
O Chuẩn bị nội dung chương
trình talk: trôi chảy và hiệu quả
O Tham dự sâu vào nội dung
kịch bản
Trang 41Người dẫn chương trình
O Người dẫn chương trình hay còn gọi là
em-xi (MC) do gọi tắt từ tiếng Anh: Master of
Ceremonies, thông thường được hiểu là
người hướng dẫn quần chúng trong một sự kiện
O Còn hiểu theo đúng nghĩa của từ MC thì
nó phải là :"Bậc thầy của nghệ thuật giao tiếp".
Trang 42Mối quan hệ giữa anchor –
Trang 43Đặc điểm của hoạt động dẫn
O Người dẫn chương trình luôn được đặt trong
nhiều chiều áp lực:
O Công cụ và phương tiện chủ đạo trong hoạt động dẫn chương trình là ngôn ngữ, âm thanh và các phẩm chất ngôn ngôn thanh – tính phối âm
Trang 44Yêu cầu chung đối với người dẫn chương trình PTTH
O Không nói lắp, nói nhịu, phát âm “tròn vành rõ chữ”
O Khả năng diễn đạt ngôn ngữ tốt
O Khả năng phân tích, quan sát và giải quyết vấn đề một cách thấu đáo và sâu sắc
O Ngoại hình hài hòa, cân đối,
O Khả năng giao tiếp tốt, diễn đạt trôi chảy.
O Tự tin, bình tĩnh, chủ động, khéo léo trong mọi tình huống.
O Kiến thức tổng hợp về nhiều lĩnh vực: văn hóa- xã hội- kinh tế ,
O Óc hài hước,
O Khả năng nắm bắt tâm lý khán giả …
Trang 45Các công việc của
người dẫn chương trình
PTTH
Trước khi chương trình bắt đầu
Trong khi diễn ra chương trình
Kết thúc chương trình
Trang 46Trước khi chương trình bắt
đầu
1 Xây dựng kịch bản dẫn chương trình
O Nội dung:
O Xác định chủ đề chương trình
O Thu thập tư liệu
O Xây dựng đường dây nội dung cho kich bản dẫn
O Viết lời dẫn mở đầu chương trình, các tiểu mục nội dung
O Viết lời kết cho từng tiểu mục
O Viết lời kết chuong trình
Trang 47Trước khi chương trình bắt
đầu
O Viết lời dẫn chương trình
O Công việc nặng nhọc
O Cần sự phối hợp: đạo diễn, biên tập viên,
người dẫn chương trình (khách mời)
O Và mất nhiều thời gian nhất
Trang 48Trước khi chương trình bắt
- Thời lượng dành cho:
- một lời dẫn mở đầu CT khoảng 1 – 1 phút
30 giây
- Lời mở cho một tiểu mục: 30 giây – 1 phút
Trang 49Trước khi chương trình bắt đầu
2 Nâng cao kiến thức về chủ đề nội dung CT sẽ
Trang 50Trước khi chương trình bắt
đầu
2 Nâng cao kiến thức về chủ đề nội dung CT sẽ
dẫn:
O Nâng cao kiến thức từ đâu?
O Hãy biết một cách cơ bản những gì công chúng
của bạn có thể biết (đọc trên mạng, báo, sách
KHTT…)
O Nâng cao kiến thức của bạn bằng cách trò chuyện
về chủ đề nội dung CT với các chuyên gia, hoặc quan chức có thẩm quyền…
O Lắng nghe các câu chuyện từ cuộc sống xung
quanh bạn de có cái nhìn đa chiều về chủ đề nội dung CT
Trang 51Trước khi chương trình bắt
đầu
3 Tìm hiểu về khách mời
- Lý lịch
- Tính cách
- Chuyên môn, sở trường
- Năng lực, trải nghiệm, quan điểm … cá nhân của
KM đối với chủ đề nội dung chương trình
- Những điều KM THÍCH nói đến trước công chúng
- Những điều KM KHÔNG thích nói đến trước công chúng
Trang 52Trước khi chương trình bắt
Trang 53Trước khi chương trình bắt
đầu
O Tìm hieu ve ekip minh se cung lam viec
O Camera: mấy nào bắt người dẫn
O Tuân thủ lệnh trực tiếp từ ai? Đạo diễn
O Khái quát về công việc của từng người
O Thế mạnh và điểm yếu của từng thành viên
O Tính cách của các thành viên trong ekip
Trang 54Trước khi chương trình bắt
O Xây dựng lòng tự tin trước chương trình
O Tập dẫn thử, run down
O Chuẫn bị những cách thử khác nhau cho mỗi một phần dẫn: thú vị, khác lạ
O Xem thật nhiều
Trang 55Trước khi chương trình bắt
đầu
O Thống nhất về cách làm việc với cả ekip
O Thống nhất về các bước tiến hành chương trình với khách mời và bạn dẫn
O Luôn xem lại có gì cần phải chuẩn bị nữa
không?
Trang 56Trong khi diễn ra chương
trình
O Kiểm soát thời gian
O Nắm bắt tốt nhất suy nghĩ của đối tượng: tập trung lắng nghe, phán đoán
O Kiểm soát và làm chủ được kịch bản :
O đúng trình tự
O Sự đầy đặn
O Chốt được nội dung
O Quan sát, lắng nghe trong mức độ cao nhất
O Luôn chú ý đến tiết tấu của chương trình: cân bằng
Trang 57O Chốt lại nd của tiểu mục cuối
O Chốt lại được cơ bản tinh thần nội dung của cả chương trình
O Có Nd nào? mở rộng được không: tạo cảm xúc cuối về CT cho khán thính gỉa
O Chào tạm biệt và hẹn gặp lại
Trang 59LỜI DẪN CHƯƠNG TRÌNH
Khái niệm
Các đặc trưng và chức năng
Phân loại lời dẫn
Một số phương pháp viết lời dẫn chương trình
Trang 61 Chức năng giao tiếp
và phát triển văn hóa
Trang 62Phân loại lời dẫn
CỦA LỜI DẪN CHƯƠNG TRÌNH TALKSHOW
Lời dẫn tải nội dung Lời dẫn mở đầu chương
trình
Lời dẫn chuyển phânđoạn
Lời dẫn kết chươngtrình
Trang 63Phân loại lời dẫn
Lờ i dẫn chạy CT Lời giới thiệu (chào
hỏi, cảm ơn)
Lời dẫn kết nối.
Trang 65Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
NỘI DUNG
◦ Viết những điều mình biết là nguyên tắc đầu
tiên trong công việc biên soạn lời dẫn
Nguyên tắc này giúp người viết có sự tự tin
và có thể chủ động trong việc triển khai nộidung trình bày Đồng thời, việc viết những
điều mình biết sẽ góp phần tạo nên tính chânthật cho nội dung dung lời dẫn
Trang 66Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
NỘI DUNG
◦ Viết những điều mình nghĩ là nguyên tắc quan
trọng thứ 2 Nguyên tắc này giúp người viếthình dung được trật tự nội dung và lập luậncủa vấn đề, sự diễn đạt sẽ chặt chẽ và gẫy gọnhơn
Trang 67Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
NỘI DUNG
◦ Viết những điều mình nghiền ngẫm suy tư là
nguyên tắc quan trọng tiếp theo, trong mộtvài trường hợp nó có thể là nguyên tắc quantrọng nhất để triển khai toàn bộ nội dung lờidẫn Nguyên tắc này giúp người viết xác định các tiên điểm nội dung chính// phụ, gợi mở
thêm các góc nhìn và lập luận vấn đề
Trang 68Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
NỘI DUNG
◦ Viết ngắn: toàn văn bản ngắn, từng câu ngắn là
một nguyên tắc tiếp theo nhằm hình thành
một con đường nhắn nhất đến với thông tin
và đảm bảo thời lượng của chương trình Đâyvừa là một yêu cầu vừa là một đặc trưng củamột tác phẩm báo chí
Trang 69Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
NỘI DUNG
◦ Viết đúng logic: các luận chứng, luận cứ đưa ra
cầm đảm bảo tính logic cho toàn văn bản lờidẫn
◦ Viết ÍT SỐ LIỆU/ nếu quá nhiều người dẫn
khó nhớ chính xác & người nghe cũng khôngnhớ hết
◦ Viết đúng ngữ pháp tiếngViệt: Câu đủ chủ
ngữ, vị ngữ; cấu trúc câu dễ hiểu, dễ nghe; mỗicâu gói gọn một ý
Trang 70Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
DẪN TRỰC TIẾP
◦ Không câu khách, không bất ngờ là một
nguyên tắc đầu tiên cho hình thức của ngôn từ Với nguyên tắc này, cấu trúc
câu của lời dẫn cần ở thế chủ động
nhằm tạo sự mạch lạc, hiệu quả thông tin nhanh chóng
Trang 71Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
DẪN TRỰC TIẾP
◦ Mặt khác, các từ ngữ, thông điệp của
câu cần được sử dụng phù hợp với ngữ cảnh của nội dung mà nó đang trình bày nhằm tránh độ nhiễu không đáng có
trong quá trình tiếp nhận thông tin.
Trang 72Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
DẪN TRỰC TIẾP
◦ Chân thành, giản dị là nguyên tắc tiếp
theo để tạo sự thân thiện, gần gũi và tình cảm từ khán thính giả đối với
chương trình.
Trang 73Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
DẪN TRỰC TIẾP
◦ Dễ hiểu: với nguyên tắc này, các từ ngữ
được sử dụng trong lời dẫn cần gọn
gàng, sáng rõ về ngữ nghĩa
Trang 74Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
DẪN GIÁN TIẾP
Trong một vài trường hợp, người làm chươngtrình có thể viết một lời dẫn theo lối nói vòngnhằm truyền đến khán thính giả một thông điệpmới mẻ hơn thông qua sự phán đoán Để buộcmọi người chờ đợi thì lời dẫn gián tiếp cần tạo
đủ độ hấp dẫn, lập luận cần chặt chẽ để đảm
bảo cho hiệu quả truyền thông
Trang 75Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
DẪN GIÁN TIẾP
Lời dẫn chương trình cũng có thể được tạo nên
từ các ngôn từ có tính hoa mỹ, tượng hình
nhằm gây sự bất ngờ hay cảm giác hưng chấncho khán thính giả Song cách thức này cần cẩntrọng khi sử dụng vì đôi khi nó có khả năng khótheo dõi hơn đối với một số người (hạn chế vềtrình độ, cảm xúc và phông văn hóa)
Trang 76Các qui tắc chung cho công
việc biên soạn lời dẫn
Cần phối hợp cả hai hình thức để không gây nhàm chán
Chọn hình thức phù hợp với nội dung mà mình cần giới thiệu
◦ Trang trọng, nghiêm túc: nên dẫn trực tiếp.
◦ Khơi gợi xúc cảm, nhân vật đặc biệt: Gián
tiếp/ vòng vo
Trang 77Các thủ pháp ngôn ngữ
Phong cách ngôn ngữ phù hợp
Phong cách chính luận: Chặt chẽ/ nghiêm cẩn/ đanh thép
Phong cách khoa học – hành chính: Chính xác/ cụ thể / dễ hiểu
Trang 78Các thủ pháp ngôn ngữ
Phong cách văn chương:
Mượt mà/ chau chuốt/ khoa trương
So sánh – ví von/ liên tưởng/ nhân hóa/
Sử dụng ca dao tục ngữ/ thành ngữ/ bài hát/ thơ
Trang 79Các phương pháp xây dựng cấu trúc kịch bản lời dẫn
Bám sát các yếu tố thông tin chủ đạo của
chương trình (1 tác phẩm báo chí 6W +H)
Định hình dòng suy nghĩ cho vấn đề
Chia nhỏ nội dung cho từng vấn đề cụ thể
Nhắc lại vấn đề trọng tâm trong suốt chươngtrình
Trang 80Bám sát các yếu tố thông tin chủ đạo của chương trình (1 tác phẩm báo chí 6W +H)
Với phương pháp này, chương trình sẽ
dẫn dắt công chúng đi từ những thông tin
cũ đến với các thông tin mới mẻ hơn,
nhằm tạo nên một chân dung sự kiện
hoàn thiện
Trang 81Định hình dòng suy nghĩ cho vấn đề
Để xây dựng cấu trúc kịch bản lời dẫn
cần đi qua các bước sau:
Xác định các góc nhìn từ vấn đề
Xác định thông điệp cuối cùng muốn truyềnđạt cho khán thính giả là gì?
Để truyền đạt thông điệp cuối cùng từ vấn đề
đó cần đi qua những nội dung then chốt nào? Tính logic của lập luận nằm ở đâu?
Nên bắt đầu từ đâu? Từ xuất phát điểm nào
là thuận lợi nhất( nhiều dữ liệu, biết chắc
nhất, có khả năng khai thác thông thông tin nhất), gần gũi nhất và dễ hiểu nhất?
Trang 82Viết lời dẫn mở đầu chương trình
Đặc điểm:
Lời dẫn mở đầu chương trình thường phần tạo sự quan tâm chú ý và phấn kích cho công chúng
Bao gồm nhiều câu nhỏ: câu sướng
trên nền nhạc hiệu, câu chào sóng, câu shogun chương trình (có thể có hoặc
không), câu giới thiệu nội dung
chương trình.
Trang 83Viết lời dẫn mở đầu chương trình
Các yêu cầu về nội dung:
Giúp khán thính giả hình dung, nắm bắt
được câu chuyện/ vấn đề một cách rõ ràng, mạch lạc
Như câu leader của thể loại tin: cần bao
hàm được 3 yếu tố thông tin cơ bản
Thông điệp trong câu mở đầu thường là chủ
đề nội dung mà cả chương trình cố gắng làmrõ
Trang 84Viết lời dẫn mở đầu chương trình
Các yêu cầu về hình thức:
Ngắn gọn: thời lượng dành cho lời dẫn mởđầu trung bình khoảng 45 giây (chương trìnhngắn) đến 1 phut 15 giây (chương trình dài
30 phút)
Ngôn từ thường vừa có giá trị thông tin vừa
có giá trị biểu cảm
Trang 85Viết lời dẫn mở đầu chương trình
PP nêu trực tiếp chủ đề chương trình trong lời mở đầu chương trình
◦ Phương pháp hữu dụng được nhiều chương
trình sử dụng đến nhất
◦ Nội dung chương trình sáng rõ ngay từ đầu,
giúp khán thính giả dễ quan tâm theo dõi
◦ Thường dùng cho các chủ đề nội dung mang
tính phổ cập kiến thức, mang nhiều tính chấtthông báo, tư vấn, là các kết luận khoa học vàthực chứng
Trang 86gian gần đây Đó là tình trạng đinh tặc ngày
càng lộng hành và diễn biến phức tạp Trong
khi đó thì nhiều đinh tặc đã bị bắt rồi lại được thả ra vì chưa đủ bằng chứng kết tội.
Chúng tôi rất mong sẽ nhận được nhiều ý kiến tham gia chương trình của khán giả qua đường dây nóng: 08-3910.5654, 08 - 3910.2741, hoặc
0982888777
Cùng tham gia với chúng tôi trong chương trình hôm nay, xin được giới thiệu:
- …
Trang 87Viết lời dẫn mở đầu chương trình
trình
◦ Giúp giải quyết được thấu đáo và khách quan
đối với nội dung muốn thông tin
◦ Thường được dùng cho các chủ đề nội dung có
nhiều chiều nhận thức, tranh luận, và ứng xử
◦ Yêu cầu người viết cần thực hiện thao tác phân
tích, mổ sẻ toàn diện các khía cạnh nội dung củavấn đề
Trang 88 Xin chào QV&CB đang theo dõi CT Vấn đề xã hội!
Thưa QV&CB, Vì cuộc sống, không ít người đã phải xa
quê hương, gia đình bươn chải mưu sinh Họ là những
người lao động với đủ mọi nghề, là công nhân ở các khu công nghiệp, khu chế xuất Với họ làm lụm cả năm trời dù vất vả đến đâu miễn sao cứ tết đến được trở về đoàn tụ bên gia đình Nhưng để có thể ngồi trên một chuyến tàu hay chuyến xe về quê đón tết lại không dễ chút nào
Tết đang đến gần và lúc này chuyện tàu, xe về quê đang
là nỗi lo lớn nhất của đa số người lao động xa quê Vậy
làm thế nào để giúp người dân gỡ rối mối lo lắng mang tên tàu, xe tết? Đây là vấn đề chúng tôi đặt ra trong chương trình hôm nay
Xin được giới thiệu các vị khách mời tham gia chương
trình: …