biểu cảm, miêu tảnội tâm, đối thoại, độc thoại nội tâm và nghị luận hãy kể lại những kỉ niệm tuổi thơ bên bà và bếp lửa... Từ nội dung văn bản, em hãy trình bày suy nghĩ của bản thân về
Trang 1MA TRẬN KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ I
MÔN: NGỮ VĂN 9 NĂM HỌC 2022 - 2023
Thời gian làm bài : 90 phút (Không tính thời gian phát đề)
Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao
Câu 1 Văn bản
1 Đoàn thuyền
đánh cá- Huy Cận
2 Bếp lửa- Bằng
Việt
3 Làng- Kim Lân
4 Lặng lẽ Sa Pa-
Nguyễn Thành
Long
5 Ánh trăng-
Nguyễn Duy
a) Nhận biết tác phẩm, tác giả, hoàn cảnh sáng tác
b) Hiểu nội dung đoạn trích
c) Từ nhân vật ông Hai, liên hệ về
nước
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Số câu: 1
Số điểm: 1
Tỉ lệ: 10 %
Số câu: 1
Số điểm: 1
Tỉ lệ: 10%
Số câu: 1
Số điểm: 2
Tỉ lệ: 10%
Câu 2 Tiếng
Việt
- Phân loại từ
theo cấu tạo
- Từ tượng hình,
từ tượng thanh
- Trường từ vựng
- Các biện pháp
tu từ
a)
- Nhận biết được phép tu từ
b)
- Hiểu được tác dụng của phép tu từ
đó
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Số câu: 1
Số điểm: 1
Tỉ lệ: 10%
Số câu: 1
Số điểm: 1
Tỉ lệ: 10%
3 Tập làm văn
làm văn
* Thể loại: Văn
tự sự (kết hợp với
yếu tố miêu tả,
Tưởng tượng
em là người cháu trong bài thơ “Bếp lửa” (Bằng Việt),
Trang 2biểu cảm, miêu tả
nội tâm, đối
thoại, độc thoại
nội tâm và nghị
luận)
hãy kể lại những kỉ niệm tuổi thơ bên bà
và bếp lửa
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Số câu: 1
Số điểm: 5
Tỉ lệ: 50%
Trang 3UBND THÀNH PHỐ NHA TRANG
TRƯỜNG THCS TRẦN QUỐC TOẢN
ĐỀ DỰ KIẾN
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ I
Năm học 2022 - 2023
Môn : Ngữ văn – Lớp 9
Thời gian làm bài : 90 phút (Không kể thời gian phát đề)
Câu 1: (3,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“… Bác Thứ chưa nghe thủng câu chuyện ra sao, ông lão đã lật đật bỏ lên nhà trên.
- Tây nó đốt nhà tôi rồi ông chủ ạ Đốt nhẵn Ông chủ tịch làng em vừa lên cải
chính… cải chính cái tin làng Chợ Dầu chúng em Việt gian ấy mà Ra láo! Láo hết,
chẳng có gì sất Toàn là sai sự mục đích cả!
Cũng chỉ được bằng ấy câu, ông lão lại lật đật bỏ đi nơi khác Còn phải để cho
người khác biết chứ Ông lão cứ múa tay lên mà khoe cái tin ấy với mọi người.”
(Ngữ Văn 9 tập 1, trang 171, NXB Giáo dục)
a Đoạn trích trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Hoàn cảnh sáng tác? (1,0 điểm)
b Nêu nội dung chính của đoạn trích? (1,0 điểm)
c Từ nội dung văn bản, em hãy trình bày suy nghĩ của bản thân về lòng yêu nước
của thế hệ trẻ ngày nay?
Câu 2: (2,0 điểm) Xác định biện pháp tu từ và tác dụng của việc sử dụng biện pháp
tu từ đó trong đoạn thơ sau
“Quê hương tôi có con sông xanh biếc Nước gương trong soi tóc những hàng trưa hè
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng”
(Nhớ con sông quê hương - Tế Hanh)
Câu 3: (5,0 điểm) Tưởng tượng em là người cháu trong bài thơ “Bếp lửa” (Bằng
Việt), hãy kể lại những kỉ niệm tuổi thơ bên bà và bếp lửa
-HẾT -HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 9 NĂM HỌC: 2022-2023
Trang 4I YÊU CẦU CHUNG
1 Học sinh hiểu yêu cầu của đề, trình bày vấn đề từng câu một cách rõ ràng, mạch lạc, khúc chiết
2 Tuy vậy, giáo viên không đếm ý cho điểm, nên trân trọng chất văn, sự sáng tạo ở những bài biết vận dụng kiến thức, kĩ năng
2 Điểm toàn bài là 10.0 và có thể cho điểm lẻ đến 0.25 ( không làm tròn )
II YÊU CẦU CỤ THỂ
Câu 1: (3,0 điểm)
Câ
u
điểm
a
- Tác phẩm: Làng (0,25đ)
- Tác giả: Kim Lân (0,25đ)
- Hoàn cảnh sáng tác: 1948 (0,25đ), giai đoạn kháng chiến chống
Pháp (0,25đ)
1,0 điểm
b Nội dung chính: Tâm trạng sung sướng, phấn khởi, vui mừng củaông Hai khi nghe tin làng được cải chính. 1,0 điểm
c
- Hình thức: HS trình bày bằng đoạn văn ngắn (0,25đ)
- Nội dung: Thể hiện được các ý:
+ Lòng yêu nước là truyền thống tốt đẹp của dân tộc, là tình cảm
chân thành, sự gắn bó máu thịt với nơi mình sinh ra và lớn lên
+ Lòng yêu nước được biểu hiện cụ thể qua từng giai đoạn, từng tầng
lớp… Thế hệ trẻ ngày nay đang tiếp nối và phát huy lòng yêu nước:
nỗ lực học tập, xây dựng đất nước, tham gia công tác phòng chống tệ
nạn xã hội, sẵn sàng tham gia nghĩa vụ quân sự…
+ Liên hệ bản thân: Cần rèn luyện, trau dồi bản thân để trở thành
người có ích, nuôi dưỡng tâm hồn, sống có mục đích, có ước mơ…
1,0 điểm
Câu 2 : (2,0 điểm)
điểm
* Xác định biện pháp tu từ (1,0 điểm):
- Nhân hoá: soi tóc (những hàng tre) (0,5đ)
- So sánh: Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè (0,5đ)
* Tác dụng: Làm nổi bật vẻ đẹp trong trẻo, nên thơ cuả dòng sông
quê hương (0,5đ), tình cảm yêu quý, gắn bó sâu nặng với quê
hương của tác giả (0,5đ)
2,0 điểm
Câu 3: (5,0 điểm) Đóng vai nhân vật ông Hai kể lại truyện ngắn “Làng” (Kim Lân).
A Yêu cầu về kĩ năng:
- HS biết vận dụng các kĩ năng làm văn tự sự, kết hợp các yếu tố
Trang 5miêu tả và miêu tả nội tâm, độc thoại, độc thoại nội tâm, đối
thoại, nghị luận
- Đảm bảo kết cấu bài văn chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc
lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Có cách viết giàu sáng tạo, trình bày dưới hình thức một lá thư
- Kể theo ngôi thứ nhất
B Yêu cầu nội dung: Bài viết cần đảm bảo các nội dung cơ bản
sau:
1 Mở bài:
Nhân vật người cháu trong bài thơ tự giới thiệu về mình 0,5 điểm
2 Thân bài:
* Hình ảnh bếp lửa đã gợi lên trong tâm trí tôi những hồi ức tuổi
thơ ấm áp tình bà cháu
- Tuổi thơ của tôi được sống bên bà, cùng bà nhóm lửa là tuổi
thơ với nhiều gian khổ, thiếu thốn, nhọc nhằn Lên bốn tuổi tôi
đã quen mùi khói
- Năm 1945 nạn đói khủng khiếp xảy ra do chính sách cai trị của
Thực dân Pháp nên gia đình tôi cũng đói mòn, đói mỏi
- Nghĩ lại đến giờ sống mũi tôi còn cay, nước mắt cứ chực ứa ra
- Năm ấy, giặc càn vào làng đốt nhà cháy tàn, cháy lụi Làng
xóm phải giúp bà cháu tôi dững lại túp lều tranh để che mưa
nắng
- Bố mẹ tôi đi công tác bận không về, bà tôi dặn nếu có viết thư
cho bố thì đừng kể này kể nọ, cứ bảo rằng ở nhà mọi việc bình
yên để bố mẹ yên tâm công tác
- Suốt tám năm ròng, tôi ở cùng bà, sớm sớm chiều chiều cùng
bà nhóm lửa
- Bà dạy tôi làm, bà chăm tôi học Tôi lớn lên trong sự chăm sóc,
dạy bảo của bà
- Mỗi lần nghe tiếng chim tu hú kêu, lòng tôi trỗi dậy những hoài
niệm nhớ mong, muốn được ở gần bà, sợ phải xa bà
* Từ kỉ niệm tuổi thơ ở bên bà, tôi lại nhớ về bà và hình ảnh bếp
lửa
- Hình ảnh bà tôi mái tóc bạc phơ, thân hình còm cõi luôn đi đôi
với bếp lửa rực hồng Hình ảnh bà luôn gắn liền với hình ảnh bếp
lửa
- Bếp lửa do tay bà nhóm lên tỏa hơi ấm khắp căn lều nhỏ và
sưởi ấm lòng tôi, khơi dậy ở tôi những tâm tình của thời thơ dại
Bà là người phụ nữ Việt Nam muôn thuở với vẻ đẹp tần tảo,
nhẫn nại và đầy yêu thương
2,0 điểm
1,0 điểm
Trang 6- Bếp lửa là tình bà nồng ấm, là tay bà chăm chút, bếp lửa gắn
với những khó khăn gian khổ của đời bà Ngày ngày bà nhóm
lên bếp lửa cũng là nhóm lên niềm vui, sự sống, niềm yêu
thương chi chút dành cho tôi và mọi người
Bà không những là người nhóm lửa, giữ lửa, mà còn là người
truyền lửa, truyền niềm tin, sự sống cho tôi Với tôi, bếp lửa mới
kì lạ và thiêng liêng làm sao!
* Giờ đây tôi đã trưởng thành
- Nay tôi đang theo học ngành luật ở Liên Xô, với cuộc sống
hiện đại, tiện nghi, đầy đủ hơn trước Tôi đã có những niềm vui
mới, tình cảm mới, bến bờ mới
- Nhưng lòng tôi vẫn đau đáu nhớ về bà: Sớm mai này bà nhóm
bếp lên chưa?
Tổ quốc đã chắp cánh cho tôi bay vào bầu trời thênh thang của
tri thức khoa học, nhưng tôi không thể nào quên hình ảnh bà gắn
với hình ảnh bếp lửa mà bà tôi ấp iu nhen lên mỗi sớm, mỗi
chiều ở nơi quê nhà Bếp lửa của ấm no, của tình làng nghĩa
xóm, của niềm tin mãnh liệt, của những giá trị truyền thống của
gia đình và quê hương…
1,0 điểm
3 Kết bài:
Tôi ước ao được về ngay bên bà, ôm chặt lấy bà để được tiếp
thêm sức mạnh, niềm tin
0.5 điểm
(Lưu ý: Tùy vào bài làm cụ thể của học sinh, giáo viên linh
hoạt trong việc chấm điểm, khuyến khích những bài viết tốt,
cảm xúc.)